장음표시 사용
11쪽
DENA Tu RA ET necessario sersum tendunt, avolantem materiam sequitur Mintercipit flamma. Non tamen omnem flammam sursem tendere clare evincunt fulmina. Sed Sc artificialis etiam reperitur pulvis ex auro conflatus, qui deorsum mittat flammam si accendatur. Notissimum printerea per lucernae exstinctae fumum, si alterius lucernae flammam eontingat, deorsum flammam devolvi Clarum itaque ignem non habere pondus, sed sequi motum impulsum corporis cui inhaeret. Sed neque ex eo, quod luce, calore corpora dilatentur,ullum peti debet argumentum unde lucem &ca lorem corpus esse adstrui possit. Actio enim illa lucis &caloris nihil addit corporibus,sed corpora ipsa ex potentia suae substantiae dilatantur,vi non quoad ipsam materiam, sed talem quoad extensionem materiae augentu
cat, rerum imagines deserat, situm Corporum mutet, nonnunquam etiam vitam largiatur; non mirum est pro
diversa ejus facultate diversis quoque modis definiri naturam ejus. Quia vero unicam ejus proprietatem, nepe qua luceat, considerabimus, sic illam definiemus, ut lux sit actus corporis lucentis, per quem quidquid visi, bile est cernimus. Non recte vero lucem a lumine distinguunt, ac lucem ponunt in corpore lucente, lumen vero extra. Lux
non potest esse visibilis nisi in corpore pellucido, ignis vero non est pellucidus: Pro ratione enim sulphuris qui est in singulis corporibus tinguntur quoque flamma
12쪽
PRor Rr ET A TE L in I s. sideoque opacae fiunt: nam omne coloratum est quoque opacum. Si fieri posset ut in medio magnae alicujus flam mete versaremur, nihil cerneremus. Distinguenda est itaque lux a flamma, igne, lumen vero a luce non est disitinguendum.
Iam vero cum ignis sive flamma non sit corporea, multo minus himen potest esse Corporeum. Scio quidem complures, olim fuisse, ac nunc etiamnum esse, qui aliter de lumine sentiunt, ac radios ejus ex Corpusculis compositos esse pertendunt sed ut cognoscamus, quid de tota hac re sentiendum sit, argumenta, quam
obrem sic crediderunt, exponam.
re est conatus Tantum nomen tantamquo autoritatem
vir ille scriptis suis consecutus eci videtur, nostris prae sertim in oris, ut pleraque ejus dicta pro demonstrationibus pene habeantur, publiceque libri ejus tanquam veritatis indices in scholis, academiis quibusdam praelegantur. Cum a paucis postulatis, communibus valde notionibus Philosophiam suam auspicatus sit, in progressu tamen operis nemo pluta adsumsit,i quidem talia, quae nec ab ipso demonstrata sint, nec demonstraria quoquam possint, etiamsi im intellectui inferamus. In eo praecipue callidus suit, quod cum tam planaac perspicua praemittat principia, mox tamen iis relictis alia promat, quae neque visit, neque sensu percipi possunt, globulos scilicet, particulas striatas,i elementa invisi-
13쪽
. NATu R ET bilia. Illis positis, non probatis, incipit philosophari: quia nempe ubi oculi di sensus deficiunt, illic fingendi
incipit libertas. Sed vero inquiunt perinde esse qualiacunque statuantur principia, dummodo per illa rerum adparentium ratio dari possit. At vero quamvis hoc nequaquam cun dendum videatur, utut tamen concedatur, nihil etiamnum essicitur. deo vero longe abest ut positis invisibilibus istis principiis causae rerum pateant, ut ne vel unum saltem phaenomenon horum heneficio rccte explicari possit. Breviter sententiam ejus de origine matura luminis, cui tota ejus Physica tanquam fundamento nititur, examinabimus. Is itaque ut mundum , sic quoque materiam aliquam statuit primam, non finitam , non infinitam , sed indefinitam.
Hanc materiam, cum omnia spatia occuparet, neque enim vacuum posse dari in rerum natura , a Deo confractam suilla dicit in minutissimas particulas. Omnes vero istas particulas initio fuisse aequales, sed Deum dei ceps indidisse iis motum constantem, perennem. Hinc factum esse ut rotundam induerint figuram. Dum vero
sic tornantur , ne vacuum pateretur natura, scobem&
ramenta harum particularum occupasse intermedia spatia. Ex hac circinatione vero etiam alia corpuscula provenisse fingit, qualia nempe sunt lignorum , quae dolantur, praesegmini Haec ipse vocat corpuscula striata. His ita digestis tria deinde format elementa Primum elementum vocat scobemac subtilia ramenta secundum ipsos globulos, tertium vero particulas striatas. Ex primo elemento dicit conflatum esse Solem, vortices comti, ex secundo coelum, ex tento Vero, tanquam e sp una, censet coaluisse maculas blares. Iam vero glob los secundi elementi continua serie a cceso huc usque extensos
14쪽
PROPRtΕ s. tensos esse scribit, moveri perpem lae penetrare poros aeris, vitrii aquae. Quia veror et uno globviis eo dein momento omnes fimul moveantur, baculo hane globulorum seriem cψmparat, cujus ursa pars moveri non potest, quin simul quoque moveatur pars altera. Istum vero globulorum motum ducem esse escit.
Quis non obstupescat tam lono figmentorum ire nae Migamvis ostendere haae,idem possit videri quod destruere, quia tamen non pauci etiam praeclari viti hoc nostro seculo reperruntur, qui imaginariis istis elementis, globulis particulis striatis ita dapiuntur , ut prae tet istas sormas in Physicis nihil sciri pregie palam profiteantur operae pretium fuerit paucis monere, quibus Mse, alios dissicultatibus involvant, qui vanis adeo commentita metiori Philosephia se abduci patiu11tur. Primum quis non amretur tima hic statui elementa cum secvfidum propriam hypothesin unum tantum agnoscat Quis tinius ejusdemque materiae divertas formas, diversa unquam vocavit elementa in ii ιι 1am vero cum globulos&corpustula sita, non ut Democritus inlecabilia dc solidissima faciat, sed vero longe molliora & quae iccariri comminui in minora possint corpuscula, qui fieri potest ut immenta istae globulorum texturae continua rotatione non sint adtritae, in pollinem comminutae cum ex cadem qua Sol constent materia, vicinitate, contactu Solis o fervore motus inflammatae, combussie non sunt Cur vento , aere 3 occursi aliorum corporum non dissiantur, rumpuntur longae illae, pertenues globulorum Catenae, incertosque ac tremulos nobis essiciunt luminis radios e
Sed, hoc quomodo aliquis expedire possit, cum mille
discrepantes motus ex discrepantibus locis imprimam
15쪽
3 DENA Tu RAETtur, motus illos non confundia contrarios a contrariis non evertit Sane quomodocunque aliquis hanc lucis descriptionem velit construere, quo corpuscula, totidem quoque sunt statuenda miracula. Cum nulla machina movendis infinitis adeo globulis susticiat, ditamen levissimo impulsu moveri dicantur, fatendam fuerit, ut perennet hic motus, singulis globulis novas accedere potentia quibus impellantur. Cum enim sectilia de fragilia supponantur hax corpuscula disrumpentur potius priores globuli, quam ut sequentibus eundomim- primant motum. Utut tamen haec quantumvis absurda fieri posse admiserimus, at certe illud fieri non poterit, ut Solis siderumque lumen immensum adeo corpusculorum agmen penetret Vel ipse hic noster aer, si vel paulo fuerit densior compressior, desinit esse perspicuus, de fit opacus. Plus opacitatis habent corpora solida, ideoque dissicilius lumen transmittunt. At vero si corpus aliquod ex pluribus minutis corpusculis diversam habentibus superficiem fuerit compositum, Jam desinit
esse pellucidum. Viderint itaque qui huic Philosophiae
adstipulantur , quale lucis vehiculum introducere conentur. Etiamsi globuli dc minuta ista corpuscula constarent ex materia quae puritate desperspicilitate crystal- Ium de adamantes millies superaret, non tamen radii Solis vel unicam ejus unciam possent persor arta
sassendi vini expenditur. ALiquanto quidem vero similior possit videri opinio
Gassendi, aliorum, qui favent doctrinae atomorum , cum dc paucioribus contensa sit postularis, de non adeo
16쪽
adeo indetetminatam relinquat lucis naturann i verun- tamen cum S hi lumen faciant cotpbreum&radios ejus compositos esse dicant ex corpusculis aut oblongis vir gulis materiaris, non mitius a vero tecesserunt, ac iisdeiri quibus priores difficultatibus sese involverunt. Tantum abest ut atomi seu corpuscula istaec causa aut stri emtum lucis esse possint ut potius sim sutura vehicula teunebrarum. vitrum, alia pellucida quamvis valde fueriti crassa, pelvia nihilominus stini radiis locis. At vero: nulla tam exigua vitri portiuncula possit dari, si earnis atomos aut Ialtem in tenuissimum pulvehenn commuhuetis, quin statim desinat esse pellucida. Duas vero potissimum rationes inveniscipue se permata esse fatentur, ut luceni cespus esse setiatiant. Prima quidem laec adsertur ratio , quod Eum lumen Isidem quibus corpora fruatur facultatibus, flesietitu nempe repercutitur pro ratione materiae Uca currentis , satis exinde' verisimiliter possit leonestidi
ipsum quoque lumen esse corpus intera ratio, qua utuntur, haec est, quod si quando Iu men in pellucidum aliquod corpus, puta aut vitrum
aut aquam, incidat, non omnes ejus radii pertranseant Ised aliqui teflbctaretur. Putant nempe' libri radros qui in pbros recta dispositos incidunt illaesios transire alios vero incidentes in partes cori bris pellucidi solidas auteolatinuas,sursum repelli, repercuti Priori argumento facile occurritur, cum, in somi notus iste atque sit manifestus. Nee dubitalidum, si animai aliarumque substitiastum motus forent percepissi lcs, quin idem etiam in his posset deprehendi. ' Magis itaque urgerit sequens Heronis Mechanici aliat mentum, qu6d tamen non imo laborat vitio. Nam si
17쪽
1 DENA Tu RAETradii lucis illac tantum ingrediuntur, qua vitri aliorum corporum pellucidorum poros recta dispositos inveniunt, jam non certa lege, sed pro rationei dispositione meatuum dirigerentur, quod adversatur experientiae. Qu'd si ubique tales occurrant meatus, omnino consequetur, ut vitrum nullas partes solidas habeat. Denique vitrum non erit Vitrum, sed tantum corpus adparcns. Nam si ubique sint pori, jam necessario consequetur, ut nusquam sit vitrum. Atqui tamen sensus&eXperientia docent, nullum csse vitri punctum quod non illustrctur, quodque non aequali proportione transmittat lucem hoc vero qui fieri possit si per poros tantum lux propagetur vel itaque dicendum lumen non esse corpus, aut admittendum absurdum istud, duo corpora poLse simul esse in eodem loco. Illud vero imprimis absurdum, Corpus aliquod statuere tot poris pervium, quod tamen sit perspicuum ostendatur vel una aliqua materies, sive sit vitrum, sive cornu, sive aqua aut qua libet alia, quae simul ac poros admittat, simul quoque non fiat opaca. Profecto qui sic argumentantur, illi adimunt
non paetant lumini transitum, Cum nullum Corpus eximie porosum radios trans ittat. Verum esse quod adfirmamus, id multis probari potest experimentis. Si enim quamcunque materiam pellucidam multis perviam feceris poris, desinit esse pellucida. Sed vero si aquam adsuderis, poros impleveris, denuo fit pellucida Vitrum vetus ti arrosum, quale tape effoditur c terra, candicat aeque fere a vitrum pistum Idem madefactum aut aqua mersum recuperat priorem statum ac fit perspicuum. Hac arte utuntur agyrtae, ac miseris nonnunquam imponunt emptoribus. Imaginem quamcunque volunt, includunt palae annuli, eandemque frustulo vitri
18쪽
PROPRIETATE LuCIS. IIveteris ac albicantis obducunt. Imaguncula non comparet si vitrum fuerit siccum, idem vero aqua aut vino
madefactum latentem denuo producit imaginem. Eadem est natura onychum quorundam, qui vulgo Chalcedonii appellantur,qui cum lactei sint coloris, adfusa aq perspicui redduntur. Sedi charta, crystallus comminuta, complura alia porosa corpuscula, si aqua aut oleo adspergantur , illico fiunt pellucida. Verum quo clarius istaec cognoscamus, haud intempestivum erit, ut arbitror, porro ostendere pleraque corpora pellucida carere poris,nec rerum naturam adeo esse fistulosam, quam vulgo creditur VI. Vitrum, quam es eximie peltacida corpora carere'm, o quomodo pori generentur. me itaque corpus aut fluidum est, aut solidum. Fluida corpora sunt illa quae non habent consistet rem formam Solida vero sunt, quae eundem partium
servant situm, etiamsi moveantur. Dividamus vero solida in simplicia Ac composita Simplicia solida sunt illa corpuscula e quibus composita solida fiunt,i in quae viceversa distatuuntur. Iamvero in consta est apud omnes talia corpusculatoris carere, si enim non careantiis, non erunt simplicia, non erunt solida, denique non erunt corpora. Nam si ne illa quidem interstitia, quae meatus separant, sint solida, ubique erunt meatus, nihil itaque in rerum natura erit Corporeum. Hoc vero cum perabsurdum sit existimare, sequitur dari corpuscula physica quae omnino sint solida. 1 Porro
19쪽
a, N A A, E T i. Porro quiadaaec cohaerere sibi invicem non positat, quin relinquantur multa spatiadnania, jungi ideo dc conglutinari liquore intercurrente, lamnes, nisi fallor fatebuntur. Liquorem vero illum esse continuum nullis interceptum meatibus, α hoc quoque certum est. Scio
quidem quosdam aquae M omnibus fluidis poros adtribuere, sed rationes quibus hoc efficere conantur, valde sunt frivolae. Si aqua non esset continua, sed ex separatis particulis instar arenae aut farinae quantumvis minutae
constaret, nonadeo esset plana ejus superficies. Aspera& cinaequalis fieret, vel simplici contactu. Non pro terea aqua aquam sequeretur in siphonibus, si non unum corpus, sed ex diversis constaret corpusculis. Sed neque bullae, quales a pueris leni spiraculo solent excitari, subsistere possent. Si fistulosus esset humor ambiens, conciderenti ullarum latera. Denique si porosa cnon Continua esset aqua, utique non esset perspicua ut ex jam dictis S porro dicendis clarum fiet. Cum ergo partes e quibus corpora stomponuntur, sint solidae. superest ut talia. etiam sint ipsa corpora, dumm9do pexsecte ab humore infuso conglutinata sue
Quaeret jam aliquis, si humor. iste iud continuu&,omniaque intermedia spatia impleat, unde ergo pori in corpqribus oriantur L Verum hujus rei manifesta satis est ratio, nempe id fit tam ab exterito quam interno Calore exsiccante, depascente humor aequo corpuscula
connectuntur. Scio quidem aliter quoque excavari meatus, ab insectis scilicet erodentibus, item materie graviore penetrante&permeante minus gravem sed vero
hise a nulla generantur in metallis , in lapidiuus in vitro aliisque id genus solidis, inanimis corporibus, de quia
20쪽
PR, R DE T A T E L Cas is quibus saltem nunc sermo est .altera vero ratio alio pertinet. Nam quod argentum vivum penetret vasanctilia, lignum, corium,Sisimilia, id nequaquam mirandum. Lignum SI corium proprie non sunt corpora solida, cum extendi de dilatari possint. Fictilium vero materies rarior est quam hydrargyri. Facile itaque penetrat, nec tamen ideo quod fictilia poros habeant, ud quod .hydrargyrus pondere suo partes luti molliores S penestii-das, aperiatin sic transeat. At veto saxa metalla aliaq; haliva solidi, non pervadit hydrargyrus, quia firmiori
glutino junguntur . Multo minus crystallumi vitrum, aliaque valde pellucida, quoniam G.non ex Corpusculis, sed ex continuadc uniformi Corustant moeria. . Cum itaque non pellucida tantumcive ea liquidis rint sive solida, sed.& omnia fere inanima corpora a. reant poris in prima origines clarum est lucem, quae omnia 1implicia corpora per tranfit, ut infra docebimus,
non posse esse Corpoream. . . . . Quod autem aqua, Vitrum Sc similia, non omne transmittant lumen, e portionem aliquam remittant,
ejus rei haec est ratio, quod omnia corpora quantumvis pellucida, aliquid tamen habeant opacitatis. Quamvis hoc ex jam dictis satis colligi possit, ex iis tamen quae in- fra a nobis dicentur, multo patebit clarius.