Joh. Wandalini Fil. ... Dissertatio de discrimine peccatorum actualium primario, ex Psal. 19 v. 13, 14. ... respondente Christiano Langio

21쪽

adaiseos aquarum Ps. XLII. 1. 3 . attendunt a mireriam aures, inclinant animos ad inteuigentiam quaerunt eam tauquam argentum S tanquam abditos thesauros eam Vrutantur Prov. II. z. q. Et tamen, cum in hac vita tan tum successita sit tenebrarum ' errorum in intellectu diminutio 1. Cor. III. 8. IV. I 6. multi, etiam hac parte defectus in mentibus renatorum supersint, non ex impotentiam Et renovantis, sed ex capacitate hominum actio nem DEi recipientium Rom. VII. I . Is VIII 3 fieri necessum est, ut indictis, cogitati, factis Sanctorum plii rima sint quorum, sive qua res ipsas, sive qua circum. stantias. sve ante sve post, sive in ipsa commissione.

obliqvitas vel non cognoscatur, vel propter inadvertentiam ut loquuntur Moralium Magistri, negligatur. Et haec sunt ista nivina occulta quorum in quotidiana paenitentia veniam orant fideles cum Davide qI cum v. Σ.

h. Ps. XIX,dixerat se commonefactum judiciis T Ei. quae

sibi erant desideratissima dulcissimaq; v. 11 mox hoc, quod

expendimus . subjunxit v. 13. Delicta vis intestigit ab occultis me absolve, a M.

g. 11. Est illud verbum p in conjug. Pihel ejus signi

ficati quod apprime ad rem nostram facit , innocentem declarare, vel impunitum absolvere I Reg. II. 9. Job. IX. 28 praecipue Iob. X. 1 . t u sinu ac pecco , obferses ab uiqvitate mea non rapa innocentem dociarabis me Ubi pauid ante dixerat, amisa recondi disti animo Tuo ac scium Deus innocentem aliquem habet cum delicta ejus in animo suo non recondit sed potius oblivisciturin exanimo suo delet ' post tergum projicit ut Es XXXVIII. I7. Scilicet haec est ex gratia DL felix renatorum conditio quod certissime sciant pec- 3 cata

22쪽

eata infirmitatis suae facilem apud Deum veniam consequi, nec sibi in condemnationem cedere non quod per se levia sint nihileu leve aestimatur quύDeus Iaeditur, ut loquitur Salvianus sequbirru DEi 6 nec propter misericordiam aliqvam DSi absolutam, qua absq; satisfactione justitiae suae praestita, nolit hujuscemodi peccatis offendi. Absit haec a piis mentibus opinio Libenter uti urhic verbis Beetae in Not. i. Joh. V. 16. Misericors sifateor Deus imb ipsa clementia, bonitas, misericordia s

alioquiu quid nobis eret sed quisqvis putat Deum ita esse misericordem ut sisti venialiter offendi ut sunt;

ita, inquam, se misericordem, ut justitiae δε ad uisimum usq; quadrantem satisfieri nolit, idolumpro Deo amplectitur. Nihil verius: 'inc rogat David Domine absolve me apo vel emunda me, sicut verbum liud significat Joel. IV. 3. Respicit en emundationem per sanguinem victimarum typicum, cujus antitypus Messiae sanguis mundat nos ab omni peccato I Joh. l. 7. Cons. Ps. LI.

9. Scimus , etiam peccata infirmitatis fiet non fuisse

condonata in V. Τ absq; sacrificio expiatorio Num. XV. 27 28. Et sic quoq, peccata ex ignorantia commissa I ev. IV. 13. Iq. 22.23. 27.28. Nec aliter David h. l. certus

se, quantumvis serSum D Ei, quantumvis se testimoniis judiciisq; DEi delectantem is secundum eadem caute ambulantem, non esse in immunem a lapsibus ieccatis quotidianae incursationis ut vocat Tertullianus in lib. de pubisi . abiis verbue per ignorantiam, vel incogitantiam inter frequentissimas tentationes praeoccupari posse, precatur Deum, quandoquidem etiam inscius vel invitus stiusmodi sordes saepe saepius contrahat velit saepe saepius

se ab iis per aspersionem sanguinis Christi emundare ab occultis delictis emunda me.

23쪽

Quemadmodum autem Viatoribus accidit, qui per lutulentam semitam ingrediuntur per singulos quidem gressus sibi cavent, ut quam minime fieri possit luto

ac sordibus conspurcentur; at sicubi sorte inter cundum lacunam ostendunt aut praecipitium,subi id pedem referunt, de tutiore quaVis via, quantumcunq; etiam futura si molesta, prospicientes, modo periculum evadant, quod ante oculos obversatur, ne vel profundiore luto immersi haereant, vel praecipiti lapsu abripiantur. Ita comparatum cst cum sanctis, quamdiu in via sunt ad patriam. Sciunt se non futuros a maculis puros hinc cum Davide orant. mundanos ab illis Domine. Sed interim graviores lapsus pertimescunt, hinc quoq; cum David ab iis servari subtrahi rogant Divino auxilio. Sic en .secunda petitionis

servum Tuum, ne dominentur tu me tunc integer ero: im insons ero a defectione magnI. Tria hic consideranda veniunt: i. Objectum petitioni sim peccata contumaeiae: 1. Petitio ipsa, tum quoad rem , ne prorsus e

mittat Deus ipsum in illa prolabi iubtrahe servum tuum

apeccatis contumaciae tum quoad modum a re ipsa inseparabilei quippeqvbd fieri nequeat, ut talia peccata aliter se habeant, quam cum dominio in totum hominem vitaq; rogat, ab istis peccatis cohibe me, ne dominentur in me. 3. inationes petitionis binae sinis astatu petentis desumta cum enim erat Dei servus, ide eum maxime ista peccata voluntaria dedecebant hinc ait ab illis sub

trahe Sersum Tuum posterior a fructu sperati beneficii nam si ab hujusmodi peccatis eorumq; dominio immunis conservaretur, lare, ut per gratiam D L non modo rectus

24쪽

s innocens in divino judicio consisteret tum integer ero: sed & a totalid finali apostasia praeservaretur: imo insons ero is defectione magna Sumemus hinc momenta praecipua, ad naturam peccatorum quae sic dicuntur mortalium, eorumq; a venialibus sic dictis differentiam indagan

dam.

g. 3. Appellantur hic mortaliapeccata dra contumaciae LXX. Interpretes , errore ipsis perquam familiari, obiimilitudinem literarum in vocibus, in nrar, reddiderunt μι ρια. os more suo sequitur Vulgatus Ie- gens ab alienis parce quasi hic nihil ultra peteret Rex

Propheta, quam servari a communicando peccatis alienis.

Atq; adeo apud Patres passim huc tendita loci expositio, ut videre est apud Augustinum in Enarrat hes Delicta,

inquit, mea inquinant me, delicta aliena a figunt me, ab his munda me, ab iuisparce Toiae mihi ex corde malam cogitationem,' eue a me matam vasorem hoc es . ab occultis meis munda me , S ab alienis parce sermo Tuo. Fatendum certe, hanc quotidiana deprecatione dignam esse materiam. Sed non respondet ad literam Textu originali, qui constantissime habet non sed tr l, quod est a rad. ebultire , superbire, vel superbe, temere, Udeditd opera malumaeere. Cons. Ex XVIII. D. XXI. 13.14. Jer. XLIX. 16. L. 29. Unde mascul. I superbus, temerarius, contumax, plurale ast vel neutrum drai superba vel contumacia , se peccata quae a scientibus volentibus insolenter fiunt. Vocem Ebraeam retinet Ἀ-mitatur argum torva reddens. Et sc quoq; oculatissmi vertunt Interpretes, etiam inter Vetere Hieronymus, non dissilente Bellarmino. Militat praeterea pro hac versione tum constantissima Codicum Ebraeorum lectiss

25쪽

mo tum Rabbinorum concordia, tum vel maxime ipsus Textu ,αφυα. Non tansum en ipse Propleta illa peccata, a quibus immunis conservari petit, peccatis aliis, a quibus cum praeservari immaculatus nequeat , saltem mundari desiderat, luculenter contradistingvit sed etiam describit ista cini superba peccata, quod dominentur in peccatorem quod ideoq; per illa non liceat peccatori manere in statu gratiaejustin cantis sanctificantis. Rectissime proinde B Chemnitius To. III. LL. p. 1 b. de discr. pecc. c. I. exponit de peccatis voluntariis animo praefracto commissis eundemq; in sensum atablus, Junius, Piscator reddunt is contumaciis Legimus en .phras Da vidica vocem eam usurpari de istiusmodijuperbis, qui sunt ma edicti errantsὼ praeceptis D Ei, quia non ea desiderant s. CXIX. 2o. et x. viq; nolunt se conformare Legi DL v. s. Sic M Ger. XLIII. . appellantur isti homines qui restiterunt Ieremiae, nolueruntq; verbo D Ei per ipsum nunciato acquiescere. Ons Es XIII. 1 1.

Mai. III. 17. IV. 1 ubi ὀ superbi conjunguntur cum ιχ nym y facientibus iniquitatem e plane scut

phrasi Johannaea -- Το αμα Τῖαν dicitur es a Diabolo. contradistinguitur Τω- ω, , qui qua talis, Mi r Ioli. III 8 9. Atq; aliud est peccare, quod Lin renatis locum habet ibid. c. I. . I. I. aliud ἐρρο Θαρω ν νομιαν, Vod est impiorum Matth. VII. 3. Illud est infirmitatis, hoc malitiosae praesumptionis ' contumaciae.

g. i . Notavimus jam ante, tumqvbd. tum quomodo peccata infirmitatis' ignorantiae sint involuntaria quoad carnem se . haerente vitio vel in assectibus vel in intellectu

duoad Spiritum veto durante lucta. cessat utraq; ratio

26쪽

inpeccatis contumaciaevi arrogantiis cessat lucta spiritus. quia caro non tantum patitur invita vel agit praeoccupata affectibus incestro vehementi concupiscentiae solicitantis captivataci sed insuper dato deliberandi spatio, & intellectu plenius informato contra scientiam ct conscientiam Operatur, excluditq; et rejicit sanctas Spiritus suggestiones atq; adeo plena voluntate peccat. Certe, si involuntarium minuit de ratione eccati, quod recte Munt casuum conscientia Doctores s. v quisqvis metisi, sit e deterius delinquit ut habet Gregorius in Pastorali utiq; vel hinc cognoscitur discrimen peccatorum e peccantis maxime voluntate pendere Statuit hos fines ipse summus Legislator Num XV cum distingvit inter cos qui peccant per errorem, di eos qui peccant z 'amanu elata, Ἀν 96 --α - , ut reddiderunt , LXX.

V. 27 3 O. inale peccatum non potest non cum contem-

tu Ei esse conjunctum, sicut dicitur ibid. i. 3I. ye- hovam afficit iLeprobro S verbum yehovae spernit irritumq; reddit Ius mandatum inae causa est excussionis Spiritus&fidei omnisq; gratiae divinae Tristissimum hujus

rei exemplum praebuit ipse David et Sana XL per caedem Uriae Minime en erat Legis, de non occidendo innocente, ignarus nec nesciebat innocentem esse Urianti Minime quoq; subito aliquo irae serventis aut vindiet aestu ad injustum hoc facinus abreptus erat, sicut aestu subitaneae libidinis ad adulterium committendum incitatus quam in vis in per hoc non extenuetur commissum adulterium

nisi tu tantum solummodo in comparatione cum se quente homicidio. Sed habebat tempus spatiumq; deliberandi imo, quia habebat. agnoscebat facinoris magnitudinem, alia potius via palliare patratum cum Bathsebascelus tentabat. Interea obstabat mariti integritas

27쪽

ovi, ut ut iniuria nescius, a statione sua in palatio regio ad lares suos & familiarem cum uxore constetudinena divertere turpe ducebat. Tum demum Rex, ne sic quidem a conscientia victus, videns non profuisse sibi iteratas machinationes, ne diutius fama suae castitatis periclitaretur adhibito ultimo rationis consilio maluit prorsus de gratia divina periclitari . quam non designare Uriam ad caedem eandemq; executioni mandare. e Voluntaria ejusmodi peccata quam lanestos habeant Sectus eodem Davidis exemplo patet. I. Amisit vitam spiritualem, quam in regeneratione acceperat. Sicut enim, cum vita animalis ab homine fugit, ne motu sensu inanimis jacet; sic amissae vita stiritualis vis dentissimum in David signum fuit, ub gravius naum illud conscientiae suae insictum vulnus per diuturnam temporis moram nullo verae poenitentiae motu sentiret. Quam is en forte per novem integros menses inde ab adultero concubitu, per aut menses inde a caedis Uriae laetaria procuratione, non omiserit externum in Templo cultum,

audiendo Legem cantando , orando sacrificia offerendo quamvis item senserit interea sat molestos conscientiae aculeos . invales Min homine gentili minimeq;

renato dantur Rona uis ob nullatia vera' salutari poenitentia ducebatur, quippe qui amiserat fidem' Spiritum S. Ps. LI. IMI 3.14.18 I sed tota poenitentiae species erat ex hypocrisi Coram hominibus namq; quost etiam scandalo dato ostenderat . videri volebat non

peccasse ideoq; nec ullo dicio publico aut privato cmi sui ob tant*m lapsum aegritudinem significabat Deum, ipsum in peccati communionem trahere velle vide--urg vere surdum ac caecum, es prorsus sui

'e tabiu, si CL si hinc neq; ut ultore is a

28쪽

paenitenti placare studebat, neq; ut conscium intimo cordis affectu plus timebat, Vana homines. Et hinc Σ. 3argititur de contemtum Ei, VO- cum non tantum sciens volensq; deliberato animo peccaverat, sedis, peccato commissis mali periculosissim curam neglexerat Objecit ei Deus per Prophetam brevisi verbum ebovi faciendo malum iu oculis ejus, . Sana XII. 9. confv. O. Noveraten. praecepta Ei Optime imo maledictionem κtransgressione secuturam novera ab oculi omnia viden ii DEi ne cogitationes quidem absconditas esse , nedum facta: uti voluit iacere, quod libidini carnis placere caeperat imo, remoto ab oculis is timore Domini Rom. III. 18. fecit, quod fieri sciebat locutis Domini. Et ve ritus quidem est homines adeo, ut omni modo facinora sua coram iis occultare studeret interea non veritus est Je- hovam ut in ocuti, us ea non perpetraret inanius a. hic contemptus 3 quae frons inverecunda Erant reveralitec peccata Davidis coutumaciae. Nec dubitandum hic exulasse S. Spiritum ejusq; effectum fidem salutarem. y en. repulerat bonam conscientium . quomodo non fidei naufragium faceret I. Tim. I. I9 Hac amissa. quid mirum quod . fuerit extra gratiam , sub reatum ortis ac condemnationis aeternae. Indicabat hoc terribi lis Prophetae vox : Tu es vir de filius mortis r. Phrasi Ebraea filius mortis est mortis reus , morti adjudicatus cui vero morti Z an tantum illi temporali qua sontes plectebantur Nequaquam. Neq; en in foro humano inter Judaeos rapinae' furto, de quibus quaesitus Rex responderat , capitale supplicium dictabatur. Neq; vel perbolica erat sententia mortis quam pronunciaverat Rex ut vult R imchius vel praecipitat , ut putat

Sanctius aliiq;: dpartimjudicii civilis, quoad compen

29쪽

sationem quadruplam partimjudicii divini quoad reatum

mortis. Multa etenim sunt in foro divino mortalia peccata . quae in foro civili vel humano nullo vel exiguo damno mulctantur inapropter tropheta Nathan a. pitalem sententiam a Davide latam prudentissime de judicio divino assumst, in ipsum retorquens ir hie morti adjudicatus. Accedit, quod grande piaculum suisset Nathani ut civi de Rege suo morte assiciendo loqui. si non de foro divino sed humano pronunciasset. Itaq; mox resipiscenti exposuit: eho ab antpeccatum tuum.

non morieris v I 3. Deus utiq; paenitenti culpam condonans, non remisi moriendi necessitatem, quae piis juxta impiisq; incumbit . sed cenam mortis aeternae , quae omnin secutura fuisset, nisi per eram poenitentiam ingratiam rediiset David obtinuit veniam, resiluta essilii alus imbrevocata vita quam amiserat item duri oris atq; aeternae mortis veniam ei concessit Deus: Sic ex plicat Sanctius post Abulensem Lyranum, Hetanum Serari uni es inter Rabbinos inachius: non morieris

morte impiorum, ut descendat auima Tua is gehennam. juxta judicium peccautium. g. 16. Revertimur adtextum Psalmi Orat David Do

minum, a peccatis istis voluntariis abstrahere ut elit ervum suum ait , i. e. ab ab , vel retine eum qui alias rueret proclivis incitante ac impellente concupiscentia mi ibi videtur stare, videatne cadat . Cor. X. 11. Sic David licet Servus E i. e. in statu gratiae existens, dissidebat naturae suae, quam noverat, admomentum saltem auxiliis gratiae destitueretur omni impetu in summa flagitia ruituram, non secus ac eqvuspraeceps ruit in praelium Jer. VIII 6. Noverat eam, sibi relictam.

similem esie brutis intelligentia expertibus, quorum ora

30쪽

sraeniso habenis constringenda sunt, quo retineanturis. XXXII. 9. Nisi potenti manum Et in ossici retinemur, lacile per omnia vitiorum praecipitia prolabimur. Reti, nemur a manu illa potenti Et quae in verbo nos ducit IIII r. hoc medio retinemur a Spiritu S. qui infidelibus habitat . cosq; ducit im eorum, ξενείαις συναν λαμβανύο Rom. VIII. . I 26. Cuius .ia Hi . . modum infra exponemus. Sic ab impia vindicta de Nabale sumen. da Deus retinuit vel cohibuit eundem Davidem 1 Sam. XXV. 3 4. Haecnima petitionis pars Sequitur altera, quae exponit periculum istiusmodi αῖ li ne dominentur mihi Scilicet omne peccatum , quod contra conscientiam a sciente&volente admittitur est peccatum regnans. Ut adeo ', δυοῖν sit, quod petit David: deo en reformidat maxime Ταχ l, peccata προπι - voluntariae malitiae , quia dominantur in peccatorem

eumq; ex Servo DEi faciunt Servum Diaboliris ideo dicuntur dominari, quia in volentibus ti consentientibus existunt expulso en Spiritu qui hactenus reluctatus erat, jam integrae voluntatis sola dominantur in aulae quod de immundis Spiritibus in parabola docuit Salvator Luc. XI. et s. 26. Illustris est observatio Chrysostomi quem Ssequitur Theodoretus ad verba Apostoli Rom. I. Iz.

M βααλευετ ne regnet peccatum in mortali corpore ve-sro. Observat Apostolum libratissimo vocabulo usum,

quod ion dixit .. Τυδεαννε τι , ἀμαρύα, περ αἰνάγκης ἐν , sed et ηυας αλα εχ M. Tyrannis equidem premit etiam in

Vitos, regnum v. existit iis volentibus , quibus imperatur Dominium itaq; peccati supponit plenum voluntatis consensum ut, cum homo non jam ex infirmitate, nec ex ignorantia, nec cum lucta, cujus effectus immedi-