Joh. Wandalini Fil. ... Dissertatio de discrimine peccatorum actualium primario, ex Psal. 19 v. 13, 14. ... respondente Christiano Langio

31쪽

ata displicentia' poenitentia extemporalis , delinquit; sed cum plena scientia voluntate, usq; deq; habitis internis Spiritus motibus di suggestionibus tantum ut carni satisfaciat, oculis conscientiae addictamina legis quae sponte se offerunt prorsus conniventibus, Deum offendit. Hic certe ita dominatur vel regnat peccatum ut succum. bat Spiritus; qui quidem primo in impari illo certamine per delectationem morolam contrisaturi. e. actiones suas intermittit ut vix ac ne vix quidem sentiatur Eph. IV. o. mox autem per ρο--is c plenarium peccatoris iniquitati operantis consensum amittituro prorsus excutitur. Excusta v. Spiritu simul amittitur donum ejus praecipuum fides, h. e. filialis AEducialis divinae paternaeq; gratiae propter meritum Christi apprehensio Rom. VIII r . s. 16. Gal. IV. 9. O triste dominium lis execrandam seria vitutem ls et . Id quod diximus de domini ejusmodi peccatorum, confirmatur a ratione petitionis Davidicae quam desumsitI artii asinu suo, in quo se considerabat ut renatum, partim ab effectis 3 consequentibus ejusdem status, quibus contraria omnia ex dominio peccati necessaribsecutura praevidebat. Statum indicat unica voce IIII su contumaciis retrabe Tay servum tuum, idq; ne δε- minentur in me quasi dicat ab istis peccatis nisi retraxeris vel cohibueris me qui jam sum tuusfervus, certe δε- minabuntur in me, ksic desinam esseservus Tuus ino- modo renati sint Servi DEi, in oppositione ad Servos pec. cati & Diaboli, clare exponit divina Epistola Rom. c. VI. Nempe ante regenerationem Macceptas a DE vires ad serviendum ei homo non est nisi servus peccati. Post regenerationem, ubi auscultaverit ex corde formae δε- Lirisae, iu/υam traditus es, liberatura peccato t. e. a

32쪽

servitute peccati . servus t ustitiae v. I . I 8. In illo statu Afautur membra serva impuritati S iniquitati ad patrandam iniquitatem in hoc puntur membra serva Iustitiae ad sanctimonia v. 19. Illic frustas est vita m- deuia, uis v. mors hicfrucius est sudiam onDimoniae, visa. ita aeterna v. 2I. 22. Hoc itaq m statu David

se appellat fervum DE . ut alibi saepes in primis Ps. CXVI. 16. Sum servus Tuus , Domine 'ium ierSusTuus, Ilus auci ruae. t. quia talem se esse gloriatur, imo permanere ex animo desiderat Deum ardenter urat, se ut cohibeat a peccatis illis, quae non modo servum Et plane non decent, sed Ra statu hoc felicissimo deturbare possunt. Sciebat utiq; Dominum suum D Eum non esse αλκοῖ. -ιον, qui meteret ubi non eminaverat quod pro excusatione asserebat servus nequam Matth. XXV et . 26 esse tamenjustum, qui, πὸ plus dederit, hoc plus a fervo requiret Luc. XII. 8. Iustitiam a illam acceperat esse districtam adversus illos qui sunt sublege tantum, v. ct moderatam erga illos , qui sunt sub gratia Haerebat adeoq; in mente Davidis aphorismi sensus quem renatis proponit Apostolus Rom. I. r . Peccatum vobis Cnon ait, non adhaerebit sed' non δε-

minabitur nomen sis sub Lele,sed sub gratia. Sic ut ergo herus mitisa ad multa servi, imbad multa H-α ejus connivet, qualia vel per ignorantiam, vel per meram oscitantiam servus alioquin bonus& fidelis committere potest ita, ubi eum idem servus ostendit animo insolenti Mobstinato, non quod voluntatem heri non exacte sciat, sed quod velit suum sequi genium, spreto neglectoq; Domino, juste prosecto hic irritatus servo contumaci indignatur, eumq; a se propellit,

nec recipit postea nisi vere dolentem. Recte Seneca L d

33쪽

Dis ci uem delictum in duobus non e dem modo inciet.

Falterne, eeutiam admist, alter curavit, ut nocensescet Sic, qui Servus D Ei esse cupit, sciat omnino, unico peccato contumaciae, praesumtionis vel deliberatae malitiae magis exasperari Spiritum S. Domini sui gratiosi, citiusq:- gravius justam ejus in se provocari indignatio- item quam omnibus delictis aliis ab ignorantiao infirmitate proficiscentibus.18 Efectus meonseqsentia status Servorum Et notantur, qvbd qua tales sint In in ri&innocentes coram DEO, Σ. hinsontesta defectione magna tatus it moram,rimi tunc integer ero, insons a defectione Misis L Ait in M, tunc integer ero, ut pag. NiphalamIn cum apenthetico, loco absentis ob metrum Dagesch compensativi literae a characteristicae. Inde

Sanctos homines Scriptura ornavit Noam Gen VI Gibbum ci Lx Davidem Ps XVIII. . Quomodo vero integer est, qui multoties delinquit quomodo David hoc de se consessus, integritatis notam affectis, hac saltem conditione , si a peccati contumaciae ec πει --nio conservari possit 3 quidem hoc operae pretium est recte ut teneant fideles Est scit in renatis integritas quaedam non graduum sed partium, non Legalis, sed Evan-oetica Haec a fide ortum habet, qua tum obedientia re-naorum, licet imperfectat, placet DEDI Pet. II. s. um

uiscuvidine deest, suppletur ' Ioli. 1 Iemniingius nostras in Job. III. D. dulci imam libe appellat s, quia Deas, comemtissimus Pater obedientiam nostram qualemcoq; accep-

donee retineamus bonam conscientiam. Patiteru

34쪽

cunto loquuntur Doctores nostri alii. Peccata certe infirmitatis , ignorantiae 4κDis Augustino in Enchir. e. t. dicta quotidiana brevia leviaq;. ne quibus haec vita non ducitur, &Tertullianaol. cit.peccata quotidianae incursationis clicet renatis per omnem vitam adhaereant, juxta illud I. Iob. I. 8 non tamen renatos a statu gratiae excludunt, quoniam fiunt non pleno cum consensu, sed renitente Spiritu, cum displicentia immediataq; paenitentia ut vere dicere possint cum Paulo fideles, id quod το- simus , non agimus aeqvodsi facimus, quod nolumus, non amplisis nos Vacimus fedpeccatum nobis inhabitans Rom. VII. I0.2o. Dicuntur venialia, non quod in se levia sint. licet sic quoq; nobis appellari possint cum Au gustino l. cit in comparatione ad gravioraci nec quod non sint morte digna, si Deus ex rigido jure nobiscum ageret absq; misericordia nam vae etiam Iaudabiti hominum vitae, se remotia misericordia discutiatur, ait Augustinus L. 9. Cous civit nec quod veniam impetrare possint tandem, accedente seria poenitentia sed quod veniam actu ipso inveniant, ex pacto gratiae vangelicae in Christo Ier. XXXI. 3 3. 3 . Nam armidinem quassatam nonfranget. Ei eli ebulum fumigans non exstingvetas. XLII. I. Vere itaq; sunt peccata, quia νρmisi, I Joh. III. 14. sed non cou-demnantur in iis qui sunt in Christo Rom. VIII. I. Imputantur iis qui sunt sub ira, non iis qui sunt sub gratia illis quidem quia sunt absq; Christo, extra pactum Joh. III. 16. Eph. II. Σ. his non item quia sunt in Christo, quem per fidem induerunt, qui est propitiatio pro eorum peccatis,

factus ipsis justitia ' intercedit pro ipsis semper Gal. III.

3 Summa rei est, quod docuit B. Lutherus discrimen peccati venialis A mortalis non desum a substantia pecca ti,

35쪽

eati, sed a persona gentis. Caeterum, de hoc discrimi. ne 'cum alias quantum satis , egimus Dissert. IV. GFund. d. Val. g. 13. 19 nolumus his actum agere. Suffcit ex versu hoc Ps. XIX. quem hac vice expendimus concludere inaecunq; delicta non procedunt a pleno

voluntatis consensu, ita ut dominentur in hominem, ea non ponunt renatum extra statum gratiae, integritatis in Christori Peccata infirmitatis , ignorantiae , ita . Ergb. Sie David alibi praecipue Ps. XVIII. 22. 23. 24. integrumse dicit coram Pehova, non ubd plane sit absq; pee-cato, sed quod non improbese avertit a T Eosuo, nee tuta ejus feremovet, cavet autem sibi ne iniquὰ agat. 19. Sequitur alterum effectum seu consequens status renati qua talis, vel Servi DEi per nullum peccatum malitiosumin regnans interrupti nempe an P inpar insons ero a defectione magna Dietemberg. vertit.

nitionem , eccato commissibili confundens cum emundatione is peccato jam commino, ut observat D. Herus h. l. Quae eadem censura ferit Vulgatum , quem secutus est Dietembergius Vox V defectionem . . rebeLIione praecipue signiscat, ut Videre est a Reg. VIII. 1. cx Re XlI. 9. undevii inclitus ait hanc vocem denotare exo sonempotestatis heriliso contemtum mandati superiorum. Vid.4 Mardechai in Concordautiis Nec putandum est in tam brevi sententia A A Prophetam, v si idem valeret Ud quod Sunt en duo membra. ἔ continentia . quorum uno dato sequitur

alterum Myod 1 accentus Regii distinctivi Ainach

sillukin eodem versiculo indicant, α. sarticula Rinchoat tunc inteler ero imo insons a defectione magna, nempe se retraxeris me, an a peccatis voluntariis.

36쪽

Nee differt ab hoc usu causalis ejusdem particula significatio quam h. l. tradit B Noldius in Concorae partic. Ehr. Non minus en. est sώδεα, si vertisci peccatis voluntariis retraheservum tuum, quo integer si insons Sc. 3. Etiamsi psa communi Interpretum meliorum existimatione sit non simplexin qualiscunq; sed malitiosam temeraria desectio, ut parum aut nihil disterre videretur is nauri vel ii l tamen ultra adhuc intenditur significatio per additionem vocabaliam dicitur enim a res desectio magna Notum a est illud An sic rivalitatis quantitatis , ejusdemq; tam continuae , quam discretae ideoq; reddi potest, defectio multa vel multiplex.

Hine Arabs legit otas a magnitudineseccati mei, Syrus vero si dis peccatis . LXX.

grosse misethai. yaeritu ergo quodnam hic intelligatur

Peccatum magnum Augustinus, Beda aliiq; de superbia explicant peccatorum maximo. fonte quod dejecit Angelum, et fecit Diabolum. Nos praemissa distinctione is applicata phraseologiaScripturae forsan rectius sensum attingemus. Itaq; clim omnis quidem transgressio Legis sit defectio a Lege r. Joh. III. 1 . desectio tamen omnis vel est materialis tantum ut in delictis mim qualis desectio erat oci virorum, V Hierosolymis abierunt cum Absalone rebelli, vocati quidem sed e untes integroavimo, nec usitur rei conscii ana XV. Id. vcl simul formalis ut in κουι- ω-αμηκης. Haec a vel est totalis vel vasis Totalis vel ratione Muciae tantum. ut partis fidei principalis vel simul ratione notitiae Massensus articulorum fidei Finatis iterum, vel ob impin

37쪽

nitentiam simpliciter, vel ob impaenitentiam cum blas phemia in alitiosa mediorum saluti rejectione con)unctam quae formaltissima, ut ita dicam, est Desectio primigeneris crebra est etiam pud sanctos, nec in eos regno gratiae excludit Defectio secundi generis, Lformalis, per peccata contra conscientiam etiam electos totaliter at non finaliter gratia Spirituq; Sancto privata fide, inquam, ratione fiduciae, non notitiae Rasienia

sus privati hoc en est isiud in Dpm, quod paenitentia sequente revalescat ad fidem ut loquitur Cyprianus deIApsis in persecutione Epist ad Anton Totalis a defectio non ratione fiduciae tantum, sex notitiae ac assensus iis accidit, qui per rim ' quidem inladus suscep

ti fuerunt, sed postea per g r

ductionemq; divitiarum semen omne fidei apud se suffoca runt Matth. XIII. ut dicitur Deut XXXIII. s. Incra Fatus es rectus S recalcitravit, crassatus impingvatus , dilatatus dereliquit Deum factorem suum. Ovod est peccatum indurationii excaecationis,

1 τά , qvajuste a Deo derelicti assiciuntur M. VIII.

CE VI o. Rom. i. 26 27. Hanc v. desectionemi omnibus quos non ex singulari gratia in Viam revocare

dimitur finalem fieri , praesertina accedente speciali in Spiritum S peccato, nimis proh dolor cor

tum est.

1o. Iam hisce positis . dicimus per peccata tam civ vatalia in hominem regnant, a David intelligi defectionem totalem a fiducia &amore salutari, per peccata proaeretica& contra conscientiam admissa quippe quae fidei naufragium adeoq; gratiae & Spiritus S amissio Zuvuntur 1. Tim. I. 10. Per i ta autem sive defecti-

38쪽

etiam illam quae in finali mediorum gratiae repudiatione consistit. Sic en distinetiim videmus os simpliciter dictum ut, ut actum ab incremento vel continuatione actus Amos. IV. . ubi per ironicam Israelitis dicitur ντ α cite, mox addituta ua, ni in multiplicate vel augete defectionem Cons. Iob. XXXIV. Ina per ora ratas rebellionem &qui maximus est impietatis atq; -γ- gradus , indicari duo inprimis loca evincunt, r. Ps. V. a. ubi Propheta desumme impiis ad Deum loquitur: tan a III in multi tudine vel amplitudine desectionum Eorum impelis eos, In C quoniam rebetant in te, 2.J Jer. V. 6. Propheta de Magnatibus Iudae, pryuh an ait, multipli-Grunt defectione uas, i. e. ut patet ex antecedentibus v. s. fregerunt jugum diruperunt vincula; una cum populo non tantum fuit , ignorantes viam Iehovae v. . nec tantum non exerceuibus fidemq; requirunt v x. sed . DEo castigati renuant accipere eruditionem , reddunt faciem suam obfirmatiorem petra . renuuntq cou- verti v. 3. Facile ergo est colligere, quantum & quam immane periculum sanctus David sibi futurum praeviderita peccatis voluntariis& fiebat σῖ- , nisi ab his ipsum Deus retraxerit. Poterant en ista peccata per dominium eorum ipsum exstat gratiae deturbare., ex Servo DEt facere servum injustitiae ac Diaboli, ita ut amitteretur fides & Spiritus S. nec hoc tantum, sed probe noverat peccata eadem a plena voluntate profecta raro vel nunquam, nisi repentinam res piscentiae gratiam Deus sum m misericors

concesserit ubi caeperunt subfflare, sed simulatq; animam semel occupaverint, ad alia atq; alia statim rapere

Luca

39쪽

Luc. XI. 26. . Pet. II. O. Desideria Patris es, i Diaboli vultispersi cere, dictum a Christo hominibus ita male affecti Joh. VIII 4 . in magis cavendum est renatis , ne in id flagitiorum sponte prolabantur, unde exire postea nequeant, traditi justo D si judicio in mentem reprobam; unde non poterunt non ex animo delinquere, atq; in perpetua gravissimaq; peccandi consuetudine obdurescere: qui quidem pestilens habitus,quo tenacius cordis inhaese. rit radicibus, altiusq; in penetralia anima se insinuaverit, hoc facilius procreat impaenitentia ac protervam desperationem, quod est peccatum in Sp. S. & omnium maximum. g. 2I Jam itaqi totius ut subjungamus petitionis Davi. dicae perspicuamin summariam periphrasin; non verebimur eam ex doctissimis in Psalterium Commentariis Ioli.

Bapt. Folengi Monachi Cassinatis mutuari: Non spero Domine, ait David, ut peccata hostes scit. mei tinantur omnino a me, in hac vita quandoquidem hoc nobis pen/a Natura ingenitum esse video, ut crebris abamur sed

eorum deprecor dominium Sat mihi si iliis ipsis curtiis necessitatibus , quibus vel ipsi innocentissimi viri etiam

inviti parent, inservire tantism non serviam atrocisDmis iliis hosibus, visun perversa voluntas, obstinatio. temeritas, superbia , ambitio . atq; cum caeteris uvus steneris monstris desperatio me en ab Te exoratd immaculatam perpetuo de eam Silam, insuper emandabora delicto maximo quod est irrevocabilis in malitia conjetudo S impaenitentia, i. e. maximum omnium bonorum animae exterminium.

Sequuntur se ut ejusdem argumenti.

r. Nulla peccata, quantilla etiam videantur, sua natura sunt venialia, quippe cum etiam ni V peccata ex mera infirmitate 'iranda ex mera Muincibili igno

40쪽

rantia commissa opus habeant gratiosam Et propter Chri. stum condonatione, ct sanguinis propitiatorii per sdem

applicati emundatione. 2. Dantur in renatis lapsus quotidiani. inter continuam Spiritus' carnis luctam admissi, quibus in regno gratiae non excluduntur. Nihilo minus iidem quotidianam sanctis subministrant materiam, ut certaminis molestissimi, ita precum ardentissimarum P XXXII. s. 6. Gal. V. II. Rom. VII. 22 seqq. Atq; hinc verissimum est quod in exordio Di . de Indu eut A. isi 7 posuit B. Lutherus: omneis detium vitam mepaenitentiam Augustinus Re traEL L. I. c. s. Concupiscentiae reatus in baptismato solvitur, sed ius mitas manet cui donecsanetur, omnis

fidelis, qui bene proficit sui sine reluctatur.

3 Ratio peccati venialis non tam destimenda a substantia peccati, Vam a persona agentis. Jamdiu en quis manet filius D Ei, maneta. quamdiu agitur a Spiritum Ei, i. e. per dona in regeneratione accepta, quae dicuntur Spiritus, repugnat concupiscentiis carnis, eamq; mortificat ne dominetur Rom. I. ΙΣ. I 3.1 . VIII. I 3.14. reliquias illas peccati extemporali poenitentia detestatur,racse propter illas non condemnari immota , licet nonnunquam languida ac debili , de certus esse potest, propter misericordiam Patris vimq; immensam satisfactionis ac intercessionis Filii juxta Rom. VIII 34. Nises qui condemnat 2 Chrsus is est qui mortuus es, im, vi re- farrexit, qui Ses ad dextram T Ei, qui S interpeliat

pro nobis. . Peccata venialibus opposta dicuntur mortalia vel morti sera . non tantum quod actu ipso mortis aeternae condemnationem asserant illis, qui in tali statu citra poenitentiam ex hac vita discedunt, sed in primis , quod exsting-