장음표시 사용
331쪽
l minus, religio que euenitur. Si enim Dems non proui- it, ne rue punit, neque viris bonis praemia tribuit, ne De m venereti isti nuda in re quicquam nobis st Humento ' Deletur etiam prophetia onmis prae silentia. Sed haec nonsint consentanea cum P,qua quo ridie re idemus,accidere nostis enim necessario ip- frum tempore Demapparuit, multa etiam in simn aegrotantii iis auxicta dantur, o stae r siones
i quoi rue seculis, prolata sint . Mari u ab Dem
trucidorunt, in piesque uni cruentati aut at Huid fandi comm sire, nostes atque dies terrentur. Praeterea 2Deus bonis e Cum autem bonus sit, ad bene me- rendum propen sis It S .. bene merendm propen- sis, etiam λ ouit uid increcenseam res quasi ue orbis archi recto Deo creatas, earumque proportio nem, , armoniam, i situm , ct r. - m. quem unaquae 'u fere niuerse ' O ita omnia esse constituta demonstrem , ut aliter rect se habere nout posui,atque nunci Ment, neque accessionem accipere, neque rem ullam es prae possit occide e,sed omnialem
D, P venusta. pienter, ac prudenter a cata esse'
Sed ei noda omnmemorationens in dissutationem de creatione ι eramus, ne nobis acrio quod multis pii, de prouidentia scri eratnt. Nam creatronem loco P - uidentiae celebrant, ducit quidem nos ad dissuta tionem de prouidentia, d mustum tamen ab eis repat. Non enim idem eri prouidentia, quod creatio. Nam creationis est, recite licere, quae punt. Prouia
dentia, conssilere, qua esse la sint. Alaque hac om-
332쪽
enim alm in hoc filum ponunt operam, ut re iaciant neque quicquam curant amplius ut qui in et lyricanae, pingendi fingendi que arte, occupantur Alfili m procurant, prouident, ut bubulci, pecitdumst pastores re etiam nos in dissutatione dei eatio-l
sint. At in tra latione de prouidentia , esse procura tionem, quae istis, postquam fetriis sint, consitit, declarandum e Z. Oui 'modo ergo homo ex homine, bos ex boue,semper gignitur, quodque ex o non ex alio femine oritur, aluerit proludentia Z Nam si quiscis ut ab initio quaeque procreata sint, ita serie qui dam procedere, hoc dicat cum creatione omnino copu latam esse proci dentiam. Nam quod ordine pro cedant, quae Creata sint, prouidentiam cum creatio=re lim m esse ostendit. Nam prouidentiae esu resuriatas admin rare, atque ita nihil aliud hiciscit, quam e in dem esse qui res creet , creatis consulat c his videat frmaου Dominum in infinitri pene mi trituri ne '' die Jerente , neque' uam penitru easdem esse,nois ad Antretur si cum animose reputet, non assectu tur a
roridentia mi is rerum singularum esse distin las
Q od hoc modo licet intelligas. Si eandem retinerent sine ulla variatione si uram, quanta rerum confisos queretur manta sitia, quantae tenebrae ho nivem occuparent, ut neque smiliarem, neque alie uis cor nosteret, neque hostem, aut ira probrum, ab amrco, aut probo viro discerneret : Omnia vere simul essem , ut Anaxagora fit opinio. Nam hoc si ita esset,n ob staret,
333쪽
ceremus, aut praedaremur, aut aliud quippiam palam in probe fceremus,si id modo esset detanatu, ne in ipsi se ore deprehenderemur. Nam piatea conssedit, et nosii non posmus Neque etiam lex, aut re jub. vlla constituta int, neque patres, fur, inter cognoscerent, neque aliud quippiam piod sit ad hominis natu
ram cohaereret Caecus enim esset homo, quantum quidem ad homines dirussicandos pereinet, neque ei oculorum sensis, multum adiumenti ae Jerre . Praeter enim aetatem, magnitudinem nihil icaret. Tantorum silicet commodorum cause, nobis prouidenti essit, quae perpetuo, P ubiquegentium, hominum firmas distinguere non intermittit maximum It argumen
tum , etiam rebusingulis, Dei prouidentia consilis quidem vel ura se lineamentis 2 voce,quissu co -nsitu r. Neque hoc praecise retinetur, perinde pia sifrmastis sit. Nam velut corollari loco, etiam colorum differentiinprouidentia assierit,ut natura humine imbecillitati, multis modissiccurreretur . Arbitror etiam piaraque animalia quae secundum syeciemsigura
sint simili, quod genus sint cornix, ct coruus, sabere aliqua in sed in ferentias,quibus intersis coniuga-
tim cognoscam . Cornices enim, F corvi congreganti ir idem multi saepe coniugatim tamenta ritur,quo niam quodvis horum animalium iugatam ct naturas ἐν coniunctam auem, agnosiit omodo autem inm-
cem a serent, nisi esse cu'ue seu frma des prio, nobis uidem non trilis ad iudicandum sed quin ruraliter tamen, ab quae in eadem sint steriefria satur. Etiam signa, iracula. omina, I proH-
334쪽
p=vigia, nam ad Graecos oratio mea peninet, si ratione, ut is loquuntur, euentusiora m qua, tendum, conseruantia, prodi prouidentia ratione significant, ad ea quae significant veritatem tentorum a n- Qt id sit prouidentia.
R prouidentiam cum per haec apertument,tum per ea quae dicentur, deinceps elucesiet Dicamus igiti ruid sit prouidentia Frouidentia est rerum procuratio a Deos epta. Uniunt eandemsic, Prouidentia IE Dei voluntas, per piam omnia vasint, apte gubernantur . . si Dei volunta HEprouidentia, necesse In redia ratione, O optim re limisim te, o qua sila ratione reLI se habeant, feri qua sunt neque melioris ordinis esse capacia Necesse e pautem, eundem esse, qui res e clat, eritis prouia deat. Neque enim re lum est, nec decet, Abram Fc re, alium ea quae ess eriti sint procurare. Nam hoc u Am certe imbecillisatis In Multasim etia- inania mauus smula ra, ct imagines eorum quae Hrimus. V quid enimgenuit, cibum quoquefortuiprocitra O homo etiam de caeteris omndus qua ad vitam i gendamstediant, quoad eius feri potes Zprossicis. vero non prouident, ob imbecillitarem non prouident.
29re ostensium ei tu eum esse prouideas, si pro
uidentiam esse eiusdem volunta tem. Quanani rerim si prouidentia.
335쪽
ut itiagubernari vult,prouidentiaeque rationem a titur in tria Primum enim esse principis Dei prouidentiam,qui primari quidem loco ideis,deinde mer
si toti ni consitit, ut coeloo sideribus , ct omnibus rebus uniuersis, id eis generibus,s stantiae, tantita
ti, qualitati , ct alse talibus, firmis pia sed istu
s redia snt Oriui autem onobiliorum auimanum, stirpium , ct omnium quae generantur, torrumpuntur,secundos deos, eos,qui coenim volvant,prossi e-- re forum oritim Aristoteles adsilem, signistrum orbem restri. Tertiam Platostatuit prouidentiam, penes p η sit administratio rerum agendarum, si exs-tm; tonque naturalium Osrtuitorum bonorum, quae materiae adimixta, ct instrumenti locum obtinere incuntur, atque etiam eorum quae huysis contraria sint,
adeptio. Huic prouidentia praeesse censit certos quosdam Haemones, circa terram custodes humanarum anti onum ac secundam tertiam que prouidentiam a prima proficim, ut potestate omnia a Deo Mementur, qui primos, secundos, ct tertios pro ratores constiatuit. In quo quod omnia ad Dei m restri, O ab eius voluntate omnem pendere prouidentiam a Franat, in laude ponendu/nei Tyd vero FGYndam prouidentiam scit eos, si coelorum orbes torquent, non item Nouenim hoc prouidentia essit,fortum,ct necessitas. mutcunqDe illi Murentur, necesse IZ, ct quaesunt,fer ,
quidem aliter non contingere. Eorum autem quae 1 prout
336쪽
iamdudum ostensiim; in Stoici qui oestum, in nostra esse aliquidpot state tuentur, nullum locum prout i
tiae relinqγunt, imo reuera voluntates nostra libertat potant, quo pra a nobis probatum Z Drano v singulis a Deo prout ri volunt. Epictura enim ince i
bat, Epd beatumst, ct immortale, neque ipsim ha li
bere negotia, neque alter exhibere quare, nequeor cundia neque gratia, teneri haec enim omnia,imberi . tates e lari. Ira enim a Deo aliena H. Excitatur enim istin re, quae contra psam velisnu baccidat. Deo autem ni
hi praeter voluntatem acci . Atque hi quidem conuenientemisprinop ,existimant. Nam quiputent hoc uniuersiim case, , umerre esse constitutum, merito mcunt omnia vacare prouidentia. rum enim nemo creator sit, eorum quis sit procirrator 8 En enim em-dens, temere duere'ri, quae a principio tonere procreata sint.Itaque prima illorum tentiae resisteniYms. Hac enim labefiet latastis magnam vim habebunt, cluae dicit a simi, ad demonstrandam prouidentiam. Vare hac, latione adsisum tempus reseruata, V .niamus ad Aristotelis opinionem, se caeterorum quin
gant rebussingulis a Deo consib. Nam Aristoteles a naturasti vult administrari singula,m in sexto Eth corum ad 'comanum re significat o Hanc enim, quae diuina sit et insit omnibus quingenerantur, Pe naturaliter ggerere, ut ad res stulares acce--t, iat quae contraria snt et 'di enim anima veram citum erit, ct idoneum sita alimentum deligit,
337쪽
FACULTATI Vs. 33ldam locis mentem, quae in pioque sit, cuique prouidere in Mispers icitur, qua innofre potestate sint. Aut aut contemplationis. At providentia eorum est,piae in nostrapoteritate nonsent, ut verbigrana, ut opulentus quisset, non opulent senim non nus Uuorumn facere mens potest,ac ne natura quidem, ut Ari- floreis putat. tur enim opera pes icua sint. Pir
autem ad mentem, aut ad naturam,quod aliPando
poenae exigantur, qui hominem occiderit, almandos orispoenam ess it 'nisiquis dicat quod mentis naturae, Z ad prouidentiam pertinere imo sequitur, adstum . Quodsi mens, natura adprouidentiam pertinent,quae sequuntur adstu,nihilerit in nostra potestare. Sed non it res haιet enim ad mentem
steritant, tam eam quae in agendo,quam qua in contem- plaudo ponitur, in nostra Opotestate docuimin. Non omnia autem quae prouident geruntur,naturae sunt, siquae natu sint,prouidentia administrantur. Multa , id enim Pa Dei prouidentia accidunt, non sint natura opera, ut de eo qui hominem occidit, ostendimius uenis pars prouidentiae natura, non ipse prouidentia. Itaque istinatura menti, rerum singularum prouia dentians astribuunt. Caeteri Deo curae esse aiunt eorum qua sunt permanentium it nihileorum de nataμnt occidat, diu unisu in Deo seprouidentiam. Singula vero nuito, temere, iactari, eamque ob causem multa iniqua scinora, multas caedes, , ut dicam Ammatim,omnem improbitat inter homines vers-
338쪽
ri, O horun alios rivit poenam itare , alios etiam puniri; quippe lim, quae ad rectam rationem, 2 ex te Dnt, non omnino leniant. ubi autem nepseratio, neque eae dominatur, quomodo dixerat quis Deum es qui procuret. Et pridem re si venit, ut viri boni
dantur iniuria deprimantur, ct innumerabilium; malis seligantur improbi contra importuni homi no argeantur potentia, ibus honoroius in Repidaeae teris pie bontis, quae ad vitam commiae degendam pertinent. Mihi vero videntur qui alae loquuntur, rumalia multa ignorare praecepta prouidentiae,tuo maxi-ὶ animae immortabitatem. Nam eam mortalem se arbia trantes , Ulula vitae terminis res humanas Gniunt.
deinde praua, Pperuers habent de bonis iudicia. Eos enimvirui opibus circum unt, ignitatibiis insilescunt, caeteris irae , caducis te boni gloriantur o lices esse beatos iudicant. Animi autem bona trohilo ducunt, quae multo corporis, CP externa bona antecellunt. Prestantiora enim bona sunt, quae rerum sunt pr antiorum. Ita is tanto virtutes intuitio, ni tem, caetera excellunt, Vanto anima corpus anteis. re cuη, lae , tum cunnia, coniunZtae hominc mbeatum reddunt . Cum a P in latitudine, lae, serse in circumsicritione. Nam crisn qua sint, partim circumsir te intelliguntur, ut bioditum; partim late, acerum Nam de aceruos aetos moHos demas quod reli inruatur, aceruus est. Item beatitudini in latitudi-ν re intelle dae,s detraxeris corporis externa bona, las que virtutes resepleris, nihilo minis beatitudo ma-
Wt, ipse pie lavistin se ipse ad beate vivendum comtentio A. Omnis ergo bonus, bcati cis omini imprρ'
339쪽
tos ducit , qui ct corpore probe sint ad eriliis copiosi
prouidentiam reprehendunt, prae. prouidentiarci Dumanas non olum, his quae sidus notantur,sed etiam ex sua, ct propria praecognitione adminisZrat. ιm nimiciti non nemat bono viro expe epauperem esse, elusique sensim opes, sidentur, deprauaturas, utiliter eum inpaupertate sinit misere. Ac pu opulentio ei Espe importunioremfre videm,si egeat ad la trocinandum enim aut ad trucidandos homines, aut ad alia quaedam grauiora facinora animum adiungeret9 potiri illam pom permittit. Itaqueo adsiepeliendos Meros, ct ad vitando inrulosspe nobis utilis pauperta fit. Esset enim eorum s lusanteritu acerbior Obberos improbos, mesos praedones haberemio. Nos enim nila rerum venientiunt sentientes, ta ea qua instant tantum erit tantes, non recte de quae in rebi Ghumanis eueniunt, iud canius. At Deo etiam Mura, tanquam prUntia sunt. Sed haec quidem contra eos, qui proludentiam damnant, dissutata sunt . In quos etiam illud e siriptura nota conueniet dicere An tu rum dicet figulo quae sequuntur suomodo enixnno mendi homo IZ,qui conixa Deum legem' ct aduersis prouidentiae opera nititur, cὴns ne hominum pudens legibin audeat obsi ere ' Itaque his erroribus, vel hac potius impietate praetermissa, ostendara in nouxetite eos a rebim singulis prouidentiam remouere, cum uniuersis, O generalibi a Deo consistitur. Vae enim tres silaec afferripssent, cur re singulae Dei prouidentia non regantur. Aut enim Deum ignorare,
340쪽
reddam ,etiam illis consilere aut nolle, aut nonpos erum ignoratio quidem, O Uitia, ab illa beata natura alienissema EII enim ipsu et cognitio, s-pientia, silentia Alpis tomodo homo qui piat
aliptii ignoret omnibu indiuiduis pereuntibus, etiam iuers interitura mam ex Annom rebus usis, mers constituuntur. Species enim omnes,sngulas ro exaequant, ct reciprocantur, unaque intereunt, a conseruantur. Neque pomam obstat quo minus omnia indiuidua intereant si diuiniim nulla pro uident lagubernentur Vmbropereuntibus etiam uni
uers interdu/it. Er' dicant hoc tum illi curae esse, ne omnia in idua uteream, ut steries conseruentur, non vident se dicere etiamsingularum rerum quandam procvrrationem esse piana quidem relum singi lis, ipsi alunt, pros triens, nera sterio P tuetur. dicunt non ignorare purim Deum sed prouidere notale forum hoc imm nolle, duabu de causis accidit, aut ob ignauiam, aut quod indecorum sit . Ecquis ita inpiat, ut ignautaei ιm accisa Rursus nin duabus de causis, ignauia innasiitur, voluptate timidi tate. Amenim voluptate alipta illariti, ignauisemus:
ruet metu aliquo, agendo removemur crurum neu
irum de Te sessicari fucis D. Sin ignauia quidem
Deam liberant, sed isti indecorum hoc genus prouidentiae dicant indignum enim esse eiusnodi beatitu-ὰ ne adros viles c minuta is demittere, O corporeis ex nonrapte eleritione, O voluntate manantibus inep-tν, velut prosenari, ideo, prouidere nolle, non inutiligunt se Deo dua vitiosi, ima eritiones tribuere, perbiam, inquinauionem Aut enim ob perbiam