Dissertatione academica argumentum juris canonici de medicorum animae et corporis in sanandis aegris conjunctione

51쪽

CONIUNCTIONE IN SANANDIS AEGRIS. 49

suadere, sub anathematis poena prohibentur. Quamuis enim omnibus modis valetudinis ratio habenda,& pro vitae conseruatione laborandum sit: eiusmodi tamen remediis, quae diuina praecepta laedunt, nullo Vnquam tempore Utendum; cum non horum solum virtus, & in sanandis aegris efficacia plerumque dubia sit ac incerta, sed & alia remedia, quorum naturali vi idemessicitur, vix ae ne vix quidem deesse soleant. Reprobatorum Scortatio remediorum censu merito scortatio habetur ad alicuius imorbi curationem de ad euitandum mortis periculum praescripta. Quae cum prorsus illidita sit: medicus non solum peccat, si illam aperta fronte suadet, verum etiam si hane ad finitatem aliquid conferre, qCacunque ratione affirmat. Vid. PAVL. ZACCHIAs quaest. medico legat. L VI. tit. I. quaest. V. Si Vero apud quosdam aegrotos hoc remedium prae ceteris reprobandum est: prosecto cleribcus esse puto , quibus cum in genere omni omnino Concubitu interdicatur, illos eo magis hoc loco ab illo abhorrere oportet. Laudi igitur episcopo Eboracensi ducitur ab AKΤ. DAD INO ALΤΕsERRA ad decretal. Innoccnt. III. c. I 3. X. de Iarnit. , quod Vitae salutem contemserit, proponentibus medicis , quod non conualesceret , nisi per coitum. V)Tandem cum medicorum praecepta, Vti iam diiuam, se- s) Abortus grotos ad peccandum prouocare non debeant: nullum medicus pr0ereatio. remedium ad conseruandam mUlieriS praegnantis vitam atque sanitatem proponat Oportet , quod ubsertum Ulla ratione procu-xare possit. s Vtrum mulier per eiusmodi medicinam suasum edici scelum velut vitae eius inuasorem licite eXpellere queat, erudite disputat 10. PoNΤAs in diotionario ca um consilent. V. abG ortus

s Ne medici eiusmodi partui aduersa medicamina mulietibus admouerent, iam Olim iureiurando obstricti fiunt; id quod docet formula iurisiurandi apud HiPPOCRATER p. I. ομο ως δε γυναικι πεσσον φΘρὸ ιον scitircis. Neque simili ratione mulieri

pessum subdititiam od foetum corrumpendum exhibebo

52쪽

quae variis conciliis re- obatur

so DISS. DE MEDICORUM ANIMAE ET CORPORIs

ortus, fι II. Multos auctores hoc loco distinguere docet,virum partus animatus sit nec ne ' Si enim foetus nondum animattis es mulierem eiusmodi medicinam salua conscientia adhibere posse, alii censent: quod tamen alii negant, ubi partus est animatus. Ipse vero reteila hac distinctione , quam & reiiciendam & exterminandam esse,iam olim docuit Vener. dn. PAR s diff. de caede infantum in utero, nullo plane tempore eiusmodi remedio Viendum esse,recte decidit. Nulla enim prosecto remedia minus secura sunt quam abortitia, quibus ipsa mater in vitae discrimen plerumque incurrit, ita ut abortus ViX procurari possit, quin &toetui iuxta atque matri Vis inseratur. Accedit,quod variis conciliis prohibitum sit, scelus conceptos abigentia medicamenta dare, quorsum pertinet constitutio concilii quin sexti can. . 9I.: Ud HARDVlNVM tom. III. p. I 69 . Eas pei Ionas quae dant abortionem facientia medicamenta, Ss quae foetus necantia Ponena accipiunt, homicidae paenis subiicimus ; id quod repetitum concilio Ilerdiensi c. 2. apud EUNDEΜ tom. II. p. IO64. Omnium vero clarissime eX bulla siXTI V. anno 1s s 8. publicata, & tum. II BULLARII ΜAGNI p. 64 8. inserta elUcet, eiusmodi medicorum consilia arro calculo notari. Pontifex enim primo in genere illius criminis atrocitatem o stendit SP, suis non detestetur, inquit, tam execrandum facinus , per quod nedum corporum sed quod grauius est, etiam animarum certa iacitur equi τ' Cum vero medici remedium in fraudem animae vergens aegris praescribere ab INNOCENT1oIII.in c. 13. deparuit. Verentur: illis quoque remedia,abortUm promouentia , dare prohibitum esse, facile liquet. Deinde pontifex clarius β. 7. ita decernit: omnes, tui et'fl qua veluti princi pales,vel ut jociae conficiaeque ad tale facinus cummittendum opem, consilium, fariore , potiunem, vel alia cuiuscunqtie generis medicamenta scienter dederint, ac etiam scribcndo litteras priuatas,oei apochas, GH alias verbis aut lignis iuuerint, aut consuluerint, Oltra supra dicias paruas, ipso Jacio, ex nunc prout ex tunc excomminicamus, s Frout excommunicatis declaramus. Idem GRUGO RIVS

53쪽

CONIVNCTIONE IN SANANDIS AEGRIS. st

pag. 7 . habetur, confirmauit, eosque, qui vel auxilium vel consilium ad Gius expellendos dederint, pcenis ordinariis subiecit, ut ideo dubii nihil supersit, quin eiusmodi medicorum consilia penitus pro reprobatis sint habenda. I. XVII. Quamuis itaque nullum remedium,ex quo animae silus indiscrimen vocatur, aegroris sit adhibendum, ct ecclesiasticae medicinor naturalis aduersari haud debeat : contingit tamen quandoque , Ut medica consilia non possint non quodammodo & apparenter cum ecclesiae praeceptis pugnare. Eui enim ieiunium pro peccatorum remedio indictum ab ecclesia at- Vtrum medie que statutum sit: medici tamen, ubi sanitatis ratio id postulat, μ' i' .' ς'': annuentibus aptis canonibus, aliquid contra Illud itatuere POS' tuere fossini

sunt. In quibus morbis id ab illis fieri possit, & quam proui- de & caute in eiusmodi consiliis dandis procedere debeant ; in

dicorum ossicium instruit P. ZACCHIAS Lib. V. tit. V. qu. V. Agnoscit AΜBRosIVs c. 2I. de consecrat. D. s. medicinae praecepta a ieiunio reuocare, quod nec ex turis canonici mente improbandum esse videtur, cum aegrotus non religionis contemtu , sed necessitate urgente ab ieiuniortim ObserUantia excludatur. TΙΜΟΤHEus igitur Alexandrinus opiseopris interrogatuῖ,Vtrum aegrotus ieiunii legem seruare teneat ar,in responsi; canonum apud HAR DUINVM tum.1 p. II 94. Excogitatum est, inquit, ieiunium , ut

corpus humile reddatur. Si ergo corpus in humilitate s imbecillitate versatur, debet cibi eae potus, quantum potest, esse par ticeps. Cum ergo ipsi aegroti ieiunia frangentes haud redarguantur : multo minUs medicis tale quid suadentibus improbandum esse puto. Quid quod si aegrotus se vel maxime voto , cuius suactissima esse solet obligatio , ad ieiunium obstrinxerit: non probi hentur tamen medici, ubi ratio Valetudinis id postulat , aliquid eiusmodi ieiunio aduersum praecipςxe , cum S ipse aegrotus illud negligens voti reus G a non

54쪽

dici debeant.

uea D SS. DE MEDICORUM ANIMAE ET COR p ORIS

non habeatur. c. q. X. de re f. iur. Fuerunt quidem, qui singularem aucupantes sani litatis pietatisque speciem, valetudinem debilitatam spernentes nefas iudicarunt, sanitatis ergo ieiunium negligere. Laudi illud tribuitur reginae Scotia ΜA GARETHAE tu acIty Janclor. d. I O. LIn. toni. I. p. 32. quod per ni natam abstinentiam grauissimae infirmitatis incurreret molestiam. Verum enim vero qui ex eiusmodi inani gelo a ratione sana alieno ieiunant, ubi ex ieiunio morbus aut mors facile contin gere potest, hos magis peccare quam mereri, Vel potius pie agere relle censuit ACTIVs c. l. cap. XLIV n.: 2I. g. XUm. Cum medici aegrotos ad confitendum inducere ae persuadere obligati sint; persuasio autem in repraesen ratio ne pluriUmmotiuorum consistat, quibus aliquis ad agendum determinatur: sequitur ut ' medici aegroto Omnia is a motiva. quibus Voluntatem eius ad consessionarios aduocandos sectere possint,propo nere teneantur, adeoque quia nulla re facilius, quam imminente Vitae periculo ad aeternae salutis cogitationes adduci solent aegrotantes, hoc inprimis mutilio medicus uti, & si aegrotus in Vitae discrimine Versatur, hoc ei mature annunciare tenetUr , Ut hoc mortis nuncio perculius, de anime medicis mature aduo

candisi sollicitus sit. Quod si vero aeger iam consessus; medici

obligatio, vi cuius illum ad confitendum inducere debebat cessat, ideoque nec illum de imminente mortis periculo certiorem reddere obstringitur ex sententia. ACI 11 de in n. c. XLV. n.

26. N Dq. to Qxiinimo eiusmodi mortis ini antis an nunciatio provide & cum 1udicio a medico facienda, ne nimia animi perturbatione morbus ingrauescat, & sic mortem accelerandi occasionem det. Hinc medicorum facile princeps HIPPOCRATES prae

t) Quod sita hi minis conuersio confessione dc pauit titia tali auricu'lari perticiatur, nec quicq fana praeterea desideretur; quod cum s scriptura haud con ruit.

55쪽

CONIUNCTIONE IN SANANDIS AEGRIS. 33

praenotiou. seoI. L aegrotos diligenter potius hortandos esse censer, ne animo nimium perturbentur. IV, inquit, aegri ob ossectionem doloris plenam animum despondentes , vitam cum morte commutant. Quodsi Vero ipse aeger rationem suique morbi s Dium . a medico anxie sciscitetur, huius ossicio congruit, eundem

de omni periculo sideliter in struere. g. XlX. Sed haee hactenus de medicorum ossicio ipsis JΝ ' Quinam sint

Noc NI 11 III. aut foritate imposito. Quoniam Vero cum illis animae rnedi- in aegrorum sanatione animae medicos coniungendos esse, ius cano- estnicum praecipit: quinam hi sint, paucis dispiciendum. Quam do quidem animae me rici suscipiendae conuersionis ergo ad aegrotos aduocantur: eiusmodi clerici accersendi sunt, quibus consessiones audire, & poenitenti e sacramentum administrare fas est. Qua potestate cum non omnes clerici, sed pres teri gaudeant; ab his inprimis anin se medicinam petere segrotos oportet. Neque tamen quemlibet sacerdotem acciere susscit, sed cum pius V. in supra laudata bulla idoneo confessori, tum 1NNOCEN11vs III. Parochi ad in cit. c. I 3. propyrio jacerdoti, h. e. parocho, peccata confitenda VH QRndi sint tesse iubeo. Confessionarii nimirum instar iudidum iusta tu g gy'δ' ris canonici principia habentur, qui de delictis, quorum consitens se ipsum reum facit & agnoscit, iudicant, pro arbitratuae aucHoritate pcenitentian imponunt,& tandem ab ollationis vel condemnationis mitentiam serunt: Corana illis igitur quoddam reuera forum p rtentiale enatum est, in quo quandam ordinariae Dιrisdictionis speciem in omnes cillitis, cui praefecti sunt parochise, fideles eXercent. Vti vero omnis iurisdictio intra rerminos praescriptos se continere debet, ita illa quoque sacerdo tum, quae in foro paenitentiati sese exserit; iurisdic fio parochiae limites non egreditur, & tantum in subditos h. e. parochianos,

exercetur. Cum itaque competens parochianorum iudex atque consessionari USparoctis; sit: parochiani aegrorantes proprium parochum conressionis faciendae ergo aduocare tenen-

56쪽

ue DISS. DE MEDICORVM ANIMAE ET CORΡORIs

tur. Quod adeo verum est, Vt absolutio,ab incompetente presbytero data,eadem ratione pro nulla declaretur , qua sententia, ab incompetente iudice lata nullius habetur momenti atque -- loris. c. q. X. de poenit. remiss In cuius rei evidentissimam probationem concilii Tridentini sanctionem, quae sess. XIV. cap. VII. de casuum reservat. habetur, adferre liceat. quoniam igi-rtir 3iatura ratio iudicii iliud exposcit, ut sententia in hubditos tantum feratur: persuasum mnper in eccles a Dei fuit verissimum e se,onodus haec confirmat, nullius momenti absolutionem eam esse debere, quam sacerdos in eum profert, in quem ordinariam aut sub delegatam non habeat Diris dicIionem. Quamuis ita Aegroti ali' que languidi parochos ad se inuitare teneantur : ordinarium quem eX p rQ tamen consessionarium praecise adhibere non obstringuntur sed

solii hutieli qVςRd m QS P rQ his, in quo prae reliquis fiduciam collocant. de e bustunt. eligendi illiS libertas competit; cum omnes parochi ordinaria ligandi atque absoluondi facultate polleant. Quam eligendi mutandique confessionarii libertatem cum ipsi pontificii indulgeant ; mirum sane videtur, quare plures in Protestantium ecclesiis hanc tantopere restringant , & paro - chlanis haud permittant , apud alium ex eadem ecclesia, relicto priori, confiteri , aut alium in morbis ad se vocare. Vt enim taceam, ius illud ianuarium, ex quo quilibet confessionarius confitentem sibi quasi Vindicare cupit, ac impedire, quominus apud alium ex eadem parochia consessionem deponat, ratione sufficiente des fitui : meminisse illos oportuisset. Consessionem nullamex principiis Augustanae Confessionis iudicis ecclesiastici competentiam desiderare , sed soli Deo fieri, eam. que solaminis petendi ergo sacerdoti declarari. Quo vero modo sincera animi pectorisque declaratio ei fieri poterit, in quo quis nullam ponit fiduciam 3 Quo quis animo ab eo solatium emagitabit, cui non confidet φ Quae omnia minus inuicem congruere ac cohaerere, cum plenius docet Vener. du. PARENs in iureparoch. S. IV c I. g. XII tum elegans eam in remoRisimis sententia est , in V XXXVIII. homil. a. quam illo

tempore

57쪽

CONIUNCTIONE IN SANANDIS AEGRIS. ss

tempore tulit, quo Consessionis summa erat libertas. Ait enim: Tantummodo circumspice diligenter, cui debeas confiteri peccatum tuum: proba prius medicum, crii debeas causam languoris exponc

re , qui sciat infirmari cum in mante, fere cum sente, qui condolendi s compatiendi nouerit discuplinam et ut ita demum, si quid iste dixerit, qui seprius eruditum medicum ostenderit mi' ricordem,siquid constiti dederit facias e sequaris. f. XX.

Ceterum ubi parochi copia haberi nequit, quemlibet et In cIesema pa iam ullum ecclesiae ministrum ad aegrotos aduocari posse, non rochi etiam dubitandum id quod etiam de iure canonico verum est, se- alius aduoc rieundUm cuius sententiam in mortis articulo consessores non ηγp0ῖςst tenduntur, sed quilibet presbyter quemlibet agonizantem , &paenitentiae signa edentem, etiam in casibus, papae vel episcopis reseruatis, absoluere potes . CLAVD. FLEURI inst. iuri can. P. Iuc. IV. f. III. Illud ipsum illustre ac manifestum est, ex concilis Nemausensi apud HARDv1NvΜ tom. VII p. 9I3. quo ita Cautum: nolumus tamen, quod praedicti fratres h. e. minores & praedicatores) confestones infirmorum audiant absque licentia proprii sacra dotis, nisi infirmis mortis periculum immineret. Idem decernit concilium Arelatense c. XXL apud EVNDEΜ tom. cit. p. 73 a. Et quoniam parochialibris presbyteris curam animarum habentia, s specialiter Ur praecipue cura commissa est animarum: statuimus, inhibentes, quod infirmantium confesones non nisi per ipsos fa rochiales presbyteros, si haberi potuerint; vel per alios presbytν- ros seculares s religiosos de i orum licentia audiantur, quam licentiam dari volumus f praecipimus ab iisdem liberaliter dae Iibenter, cum fuerint requisiti. Imo quamuis absoluendi a peccatis

auctoritas ad sacerdotes solos pertineat: tamen cum poenitentiae sacramentum morientibus poenitentibus, ut baptismus ea- tegumenis, absolutae nece litatis esse credatur ; urgente mortis periculo a diaconis etiam eandem impertiri posse, ex iuris ea-nonici principiis tuetur IO. MORI NVs de administr.purni sacram

lib. VIII. c. XXIII Id quod eo magis hoc iure obtinet, cum ti idem

58쪽

tam laicus quam ipse.medicus. quod ex iure

plicatur.

16 DISS. DE MEDICORUM ANIMAE ET CORPORIS.

idem olim quoque inlapsis pcenitentiam agentibus, ct in mortis discrimine positis, obseruatum fuisse, moneat CYPRIANVS ep. XIII ut si presbyter non reportus fuerit, Vrgere exitus coeperit, apud diaconum quoque exomologesin facere delicii sui pusint, ut manu eis in poenitentiam imposita veniant ad dominum cum pace. sub Vtrum vero omnibus clericis deficientibus , necessitate exigente, medicus seu alius laicus confessionarii spartam suscipere, &animae medici ossicio defungi possit, dubium vel maxime videtur. Si ex protestantium quidem principiis quaestio soluenda; decisio in promtu est. Cum enim omnis consessionis vis in eo posita sit, ut Deo ex animo fiat, cetero quin vero cuilibet christiano declarari queat: nihil impediet, quominus medicus

animae medici munia suscipiat, 't aegrotantem conUertat, eumqtie ad seriam pae litentiam inducat. Quodsi vero ad iuris canonicinormam hanc causam aestimaueris ; maior dis icultas adeste videtur, cum sacerdoti regulariter sit confessio saciei ida, & absolutionis impositio pro actu sacerdotalis iurisdictionis habeatur, qua quilibet ideo que S medicus destituitur. Nihilominus tamen saluis hisce principiis necessitati parendum esse, & ubi presbyteri defiant, confessionem etiam laico cuilibet recte feri

posse, patreS censuerunt. υAUGUSTINUS in c. I. D. 6. dcpaenitent,

Tanta vis, inquit, conscissilis est, ut si deest j ccrdos, covsteatur proximo. Saepe enim contingit, quod purniicus non potest confiteri coram jacerdote , quem desideranti nec locus nec tenueris osterte ille,cui constebitur potestatem fluendi non habet, fit tamen dignus venia , desiderio sacerdotis, qui jocio confitetur turpitudinem criminis. In eandem sententiam pedibus abit GRAT1AN 's in

c. II.

u) Torsit hic locus ingenia interpretum recenti tribus principiis im- butorum,adeo ut varias huius sententiae interpretationes excogitauerint. Prae ceteris in noc argumento vires ingenii exedacuit autor dela viede S. prien anno 1 17. Parisiis editus . cui tractatui adiecit disiertationem juri' absolution des distores. Cons. NATALIs ALEXANDR. hisoria eccl. a. c. III. at F. LV.

59쪽

c. II. C. 26, qu. 6. qui, morituris, inquit, succurritur etiam a Dicis, si presbyteri desunt. Cur ergo te rescis reconciliationis per presbyterum ei subueniri non poterit ,si contigerit episcopum deessersi secundum Augustinum, tui agens in extremis, confitetur δε-cio turpitudinem criminis , sit dignus venia ex desiderio s-cerdotis , cur similiter non sit dignus reconciliatione ex desiderio episcopi tui sacerdoti non negat maculanasui reatus ' Necessitatis casum supponit A VsΤINVS , Vbi quis forte in vitae periculo

constitutus sacerdotis copiam non habuerat, quo casu DE cor re picere, ait, sum ex necessitate prohibetur ad sacerdotes pervenire. Vim decisionis in ipia confusionis, ex animo saό se,uirtute collocat, quod & confirmat THEODORVs Cantuariensis episcopus cap. XXXV. N CVI. apud UARDVINVM tom. HI P. I 774.

qui confuso, inquit, Deo Dii, si necesse est, agi licet: cui sententiae calculum adponit pontifex GREGORivs III. apud EUNDEM

cit. p. 18I 6. ahque : Confusionem suam et nicuique soli DEO, Anccese est, licet facere.. Quamuis itaque consessio DEO saim

susticere videatur: canonUm tamen interpretes suadent, Vt, ubi alius christianus adest, illa coram hoc proponat Ur , cum coi)fessionem carnis ' si Muturum peccatoram manifestationeira ad remi istionem consequendam desiderent. Vid. ARNOLD. CORVIN

ius can. tit. de 'rit. es remsi I9 .Lieet igitur cuilibet Jaico, ideo que & me irco, agonizantis consessionem exaudi e fas sit: nemo tamen nisi sacerdos ab obundi potestate institu lus est, eum haec pro actu pastorali habeatUr atqUe iudiciali, ex iure ligandi& soluendi pendente , qUod per presbytUratus demum ordinationem confertiar. Hoc tuoUteneter declarat concilium Trident. E. XIV. de absolui cap. 6 Absolutio sacerdotis non est soliumn dum ministerilina, vel anni uciandi euangelium , vel doclarandis emit a cle peccata, seu ad instar actas iudicialis, quo as ipso vel-nti a iudice siententia pronunciatur. Confessio igitur laico fac Laad hune euecthun suscipitur, Vt absolutionem a DEO confitens H ii

60쪽

s DISS. DE MEDICORUM ANIMAE ET CORPORIS

immediate adipiscatur, quod & AUGUSTINUS cit. cap. non ObscUre innuit, vis ait: etsi ide, citi confitebitur, potestatem soluendi non habeat; si tamen dignus venia ex desideriosacerdotis, qui

socio confitetur turpitudinem criminis. Quae omnia si haud prae- OecUpato animo ponderamus, quid opus est hominis vel laici vel clerici absolutione, cum Deus solus non homini homo peccata remittere, eumque absoluere possit Ingenua sine atque notatu dignissima est LEON1s X. consessio apud HARDVINVΜ tom. IX.p. I 893. in bulga contra errores Martini Lutheri insoripta; qui in sacramento poenitentiae , inquit, ac remissione culpae nou

plus jacit papa aut episeopus, quam in us jacerdos s imo et binon es sacerdos, aeque tantum quilibet christianus , etiamsi mulier aut puer esset.

. XXI

Medicorum . Quum itaque consessionarii medici animae partes tuean- an in x Cifci medietis vero adhibere medicinam nequeat, nisi Vulnera

endis positum et . conressionaria quo JUe nUliam animae adterre medicinam

est. poterunt, nisi cognitis perspectisque, quos sanguidus ipsi aperta fronte detegere debet, morbis ac angoribus. Consessionarii itaque ossicii pars summa in consessionibus, quibus ex laris canonici sententia omnes animi languores Omniaque peccata sigillatim manifestanda sunt, audiendis est occupata. Haec consessionariorum munia ita instruxit & exornauit noui iuris conditor 1NNOCENΤ1Us III. in c. I 2. X. deparnit. ct remqf., singulare singulis parochis iudicium poenitentiale concedens, coram quo singuli fideles omnia peccata semel in anno fideliter confiteantur, nisi excommunicationis poenam incurrere Velint. Ante INNOCENT; I III. tempora dura haec & coacta consessionis lex incognita fuit, praeterquam quod, qui eX ecclesia eiecti erant, non pri-US, quam exomologesi det i ctorum publice coram ecclesia sacta, reciperentur 9 cum nihil tam naturale esset, nihilque ratio