장음표시 사용
411쪽
'DE ' DIALEAE T L s. . t passim eum moribus degenerarit. Neque enim me latet, ut supra iam diximus, Latinam quidem doctrinam ex multiplici, varioq. idiomate constar . Si quidem & Osca & Sabina vocabula a multis recepta sunt, ut Punica, et Graeca nunc omittamus: nam in Ennius Osce loquutus est, &alij Hetruscas fabulas exposuerunt, sicut Liuius, et M Cicerotestantur. Hactenus de Latina linguaia .
Libyes circa Cyretiem Apostolos in die sancto Pentecostes Hierosolymis sua dialecto varijsq. linguis loquentes
T IGvRΕs Hetruriae pars sunt, et ipsi Hetrusca lingua, Vt ratio docet , Olim usi sunt: nam sic ut Padu a profunditate Hetrusci Boilon vocaversit,sic Ligures Boimum, ut Marcus Porcius Cato testatur. De hac lingua in Italica satis dictum puto.
T ITHvΑNIΑ olim suum ducem maenum habuit, nunc Α- Regi Poloniae subiicitur . Huius regionis lingua quadripartita centetur. Prima est IacEuingorum qui circa castrum Drohicin habitarunt, quorum pauci supersunt . Altera Lithua noruns, et Samagitharum. Tertia Prutenicae . Quarta in Lothua, seu Lothiliola,idest Livonia, circa fluuiu DEuina et Rigam Civitatem. Horum autem quamuis eadem sit lingua,Vnus tamen alium non satis intelligit,nisi ijs in locis non fuerit commoratus. Haec regio utitur etiam Polonico sermone, quo sacerdotes in Ecclesiis concionantur, ut Matthias a Michou testatur. Alij Lithuanos Illyrice loqui aiunti . Haec de Lithuanica lingua .
G T I vo N VM , vel Livorum , et Lithuanorum, et Curomnia lingua,eadem est, quae vetus Prussia, dialectis tantum v riaut . Vide in Britannic . .
412쪽
Maa is T Y D I, aut Phryges, panem, Beccus,ves brem vel B-ος, v η' -- cabant,ut ait Suidas,et Herodotus in Thalia.De Phrygia- - '' ' in litterarum in Mutiβὲλ inuetore, atque Alphabeto, i tis. NORM 'iam loco dictium fuit, ubi quaenam ut lingua homini naturalis, et quaenam inter linguas antiquior, multis rationibus et exemplis declaratum est.
MACEDONIA, latissima Europae Regio, duobus olim Regibus, ac terrae imperio clarissima, cuius populi, sed mediterranei, Illyrice loquuntur, sunt qui Macedoniae inco-
Ias lingua Graeca, dialecto autem glossisq. distincta , vsos olim fuisse velint: quod ex vetustis mensium apud ipsosn menclaturis colligi potest: Menses enim apud Macedonicos ex duodecim Todiaci animalium nominibus appellanturia,
. i Aquarius. τι ,οχοος. Ianuarius. piscis . Aries .
Capricornus. Αἰγοκερ- . November. December.
413쪽
ARsI G N I , et Burij terga Marcomannorum , Quadorumq. claudentes, sermone, cultuq. Sueuos referunt, ut C mei Cornelius Tacitus testatuo.
Maxobij, alias Maxobitae Illyrice loquuntuO . ME DO RV M ET MESOPOTAM. LINGUA. ED I, et Mesopotamiae Incolae Apostolos Domini Sal-
uatoris nostri Hierosolymis varijs linguis atque item sua, Spiritus sancti dono loquentes in die sancto Pentecostes mirantur. Medi canem , paca vocant, ut Herόdotus ait: quod misa is sane nomen ad Illyricum pos, vel p- accedit .
Meisi, vel Mysij Illyrice loquuntu . . Mengrelli item: sed vide Gazaris. Moldaui, Moraui, &Moriaci Illyrice loquuntuo.
Monae Insulae duae, quarum una est inter Britanniam, & pG. . Hiberniam sita, ut Plinius ,&Tacitus testantur: altera in ς ρ ειν. Rheno fluuio Hollandiae, Phrysiae. &Ghueldriae proxi- ma, unde Monasterienses forte dicti sunt, ut idem Tacitus, narrat. Has autem Insulas sub ditione Anglorum linguam
ab alijs prorsus distinctam habere accepi. MOSCO VITARUM LINGVa . .
os C o v ΓΛ Russiae, vel Rhutenorum caput suam per Scythiam longe lateq. extendens ditionem Sclauonica utitur lingua, extiernis tamen linguis adeo confusa, vix ut Sclauus & Moseouita se inuicem intelligant, sicut Sigismun- suismum dus Liber in rerum viscouitarum Commentarijs testatur, o r. vSi plurima suius linguae voca Sula tum propria tum aliena in medium affeti: & ab initio operis de Rhutenorum peculiari circa litteras quasdam pronunciatione nonnullaS conscribi tobseruationes: Moscouitica enim lingua eadem cum Rustica, vel Rhutenica dc Sclauonica videtur esse, ut ipse ait:
414쪽
3s APPENDI x BIBL.nVATI C. ροαῖαι nam Russi vel Rhuteni ijdem qui Moscouitae sint. Antonius autem Vuled Lithuanus Alphabetum,quo Moscouitae & Lithuani utuntur, Graeco non dissimile, sed characteribus aliquot auctius, in Tabula Chorographica proponita . Mysii, vel Meisi Illyrice loquuntun . Nugaroli Illyrice loquuntu . . ' Obodritae Illyrice loquunturia. l
C I , Volosti , vel Volsci Italiae populi antiqui iris Campania ab oris foeditate vC ceterasciui ulce nominis P - etvmologias omittam. dicti: unde impudica verba. ut ait F a . t ''' stus, obscoena dicuntur : frequentissimus enim Oscis fulta li- , 9 Peir Cris. Ad inuin orcarum usus. in Ennium Osce loquutum fulsi in i se Crinitus ait. Oli Pannonice loquuntur. Vide Gothini.
pDUA.,. PAMPHYLIA, Ptolemaeo teste,minoris Asiae Regio est in- ter Ciliciam, & Syriam, ab occasu Lyciam, & Asiae minoris partem,a Septemtrione Galatiam & Cappadociam,a m ridie Mediterraneum mare, quod illic Pamphylii maris no- men habet. Huius Regionis Populi, Pamphylii scilicet,Apo. stolos Spiritus sancti dono diuersis linguis, & sua etiam Hierosolymis in die Sancto Pentecostes loquentes summa cum
P ANNONIAE pars Illyrice loquitur. Pannonice item Imm .r. . A quuntur Osi, ut Cornelius Tacitus testatur . Sed supra vide dictionem, Hungarica lingua .
PARTHi A Asiae Regio, ab occasu Media, ab Aquilone Hyrcania, ab ortu Ariana, a Meridie Carmaniae desertis
415쪽
. D E . IAlgo Tys. 3ssterminatur: cuius incolae Parthi, qui pertinacissimi olim nominis Romani hostes, qui Crassum insidijs circumuentum cum uniuerso exercitu ad. internecionem ceciderunt, Apostolos Iesu Christi Saluatoris nostri,virtute Spiritus sancti vario idiomate, & suo item, Hierosoly mis loquentes in die Samcto Pentecostes admirati sunt 3.
DELAsGIA. Graeciae Regio circa extremam Macedoniae pM m. partem, versus Achaiam, olim Thessalia dicta inter duo maria propter angulosos recessus: cuius incolae errabundi ciconiarum ritu per mu ltas nationes vagati sunt: quanam vero lingua Pelasgi sint usi, affirmare non possiim,sed coniectura, ut ait Herodotus, dici potest, eandem fuisse cum ea , qua mrad. n. nunc Pelasgi utuntur qui supra Tyrrenos urbem Crestonem . ι. incolunt, quodam tempore finitimi eorum , qui nunc Dores vocantur : Dores autem incolebant resionem illam , quae nuc Thessaliotis nominatur,eodem Herodoto teste,qui etiam Pelasgicam Gentem barbara esse, eam. ob causam magnos prosectas haudquaquam fecisse idem Herodotus affirmat .
DERs1Α Orientalis Regio a Septemtrione Medis termina p,btim. tur, ab occasu Susiana, ab ortu solis , duplici Carmania minoris Asiae Regione inter Persiam & Indiam sita, a Meridie parte sinus Persici. Huius Regionis lingua ab Aegyptiaca, et Iudaica diuersa est, et cum Illyrica, atque Armenica nihil commune habet, Vt Bartholomaeus George uitus docet. qui sarihin multa huius linguae vocabula , et Iocutiones in libello de as Geor v. fictione Christianorum sub Turcis recenset, eandemq. Persicam, ac Turcicam appellatis. Vt autem de Persica lingua nonnihil notitiae habeatur, hoc apponam loco de Turcico imperio a Christi tandem fidelibus euertendo Vaticinium , ,
quod in eiusdem Bartholomaei Georgeuiis libello inueni hac lingua conscriptum hisce verbis Persiacis, ac Latinis:
416쪽
Cia ferum memuhni Ethnici principis regnum k qui almai Elurrubrum pomum capte
liberos procreabitis. Post duodecimuscilicet annum, ex
quo rubrum pomum in eius potestatem redactum fuerit,
fugabita. i l . Vaticinium sic se habet cum Georgeuiti interpretatione , quam ego ad verbum Persicis vocabulis accommodandam curaui. Qui plura vocabula huius Persicae linguae scire cu--5.BHa Pit, videat libellum Andreae Belliinensis, qui ea in Glossis Avicennae copiose interpretatur: multae enim voces Persicaea varijs Nationibus usurpatae reperiuntur, ut Para aga, Scho xin, o Assarm, mensurarum de terrae spatijs nomina. Persica etiam
417쪽
D E DIALEcTIs. 3s etiam a Graecis nonnullis adhibentur, ut Athenaeus ait. Suson Athen. ἰμlilium apud Persas significat, et Susa Vrbs nominata est pro- pter loci pulchritudinem,et amoenitatem, ut idem AthenaeuS ιλν. testatur. Magi dicuntur sapientes lingua Persarum. ut 4it ' 2
P H OE N i C I A, Asiae Regio, Syris, et Iudaeis contermina Steph. σπ'' suam habet dialectum, cuius Alphabetum in tertia Co- 'μ' lumna parastatica videre est, ubi de Phoenicum litteraruno Pag. m. inuentore, necnon de alijs rebus, scitu quidem dignis sermonem habuimus. Sunt qui Hebraicam et Phoenicam linguam eandem esse dicant, omnium antiquissimanta. De hac lingua vide indictione, Punic .
D HRYG I A minoris Asiae Regio, Cariae, Lydiae, Misiae, et mosti β. Bithyniae finitima, suam habet dialectum, cuius Alphabe- 'tum in tertia Columna parastatica videre licet, ubi de Phry-
siacis characteribus, eorundemq. inuentore satis dictum pu--ctio. Eo loci de huius linguae antiquitate sermonem habui- δ' 'mus deq. infantibus,quos mulieribus lingua prςcisis educa di gratia traditos ait Strabo, historiam enarrauimuS, et con- dorus S trouersiam explicauimus, num scilicet alidua homini linguast naturalis. Qua in re declaranda philosophiae rationes, et dat, o a. Aristotelis dicta in medium attulimus: et multa scitu quidem digna interpretari studuimus. Hoc autem loco addo quod Plato ait de hac voce, πυρ, id est, ignis: quam barbaricam piato inesse, Phrygiacam videlicet in Cra lo affirmat. Idem ait de G 'm' hac voce υδωρ et κινους, idest, Canes. Erinaceus Phrrgum lingua Exis, vel Exin dicitur: Aqua, Bed': Noticus, Viri S. Plu - Ω--.,. 'ra vide in Aequivocis Xenophontis. Phryges Apostolos san- XιMphoructos varijs linguis atque item sua loquentes in die sancto Pentecostes maxima cum admiratione audierunt a.
Placianorum lingua. Vide Pelasgica . Est autem Placia Vrbs Mysiae. Pescouij, Polabi, Poloni, et Pomeriani Illyrice loquuntur. P R V S-
418쪽
TT A N c linguam vide in Britannica dictione, et in Lithua- norum lingua. Prussiae incolae Pruleni dicuntur:et lingua olim diuersa usi sunt: postquam vero Teutonicorum fratrum iugu subiere,lingua Teutonica introducta est,et religio Christiana fuit accepta Federici Imperatoris secundi temporibus.
- PUNICA LINGUA. POENI ijdem qui Carthaginenses, ita dicti quasi Phoeni a
Phoenicibus originem trahentes. Hinc Punicus quasi P seruius . nicu S, Ce in u, conuerso. Punice Deus dicitur mi, ut Seruius PIis.lib. . ait in Virgilium : Sepis Gadir, ut Plinius testatur . Zegeriestitia u. genus murium, Graece somὶς, ut ex HerMoto colligitur. Vab ι . la autem hanc vocem , costes, transfert.
Rascii, aliter Rasci, seu Bulgari Illyrice loquunturia.
RH AE TI A , Europae Regio:quae in duas diuiditur partes, superiorem,& inferiorem. Illa magnam Galliae Cisalpinae partem occupat: cuius incolae Grispnes hodie vocitantur. Haec vero alteram Galliae partem Comum usque pertingens. Huius Regionis incolae sermone Italico,omnium autem corruptissimo ututur, ut in Oratione Dominica vernaculo Rharistorum conscripta sermone, quem ipsi vulgo Romanum appellant,vidi. Deus enim ab ipsis Bab nuncupatur: nam quod . . Latine dicunt, Nos, & Itali, Not, Rhaeti aiunt, Nus: quod vero Latini Noura , dc Itali Nostri, ipsi, Nos dicunt. Horum sermo est adeo corruptus, ut nihil fere ab Italis tam in pronunciando, quam in scribendo intelligatur, quamuis eos a Thuscis non a Romanis originem traxisse eruditi viri affirment. De Ziu.ειAι- hisce populis Liuius scribit, & Aegidius Tscudus.
Romana lingua. Vide supra in Latina . Rugi Illyrice loquuntur . a Ruthenorum lingua, vel Rusiorum lingua. Lege dict. Moscouitae. s ABD
419쪽
C AB INI Populi in quarta Italiae Regione non procul ab Vrbe Roma angustum, ut ait Strabo, incolentes agrum in Dr M. longitudinem protensum a Tyberi usque Nomentum, Oppi du in Latio situm stadijs mille usque ad Vestinos Mauricinis& Picentibus conterminos. Romani a Sabinis praenomen ac ceperunt ex foedere cum ijs facto, ut Crinitus ait, & Quirites sin dicti sunt ab hasta, quam Sabini, ut inquit Festus, Curim, si- . tabis ue I irim vocabant: vel a Curibus Sabinorum Vrbe, cui T. Tatius imperabat, cuius ciues Quirites dicebantur, teste Liuio. Hinc Quirinalis mons Romae dictus quod in eum com- Lis. IV.r. migrauerant Sabini a Curibus venientes : & Quirinalis porta, quod ea in collem itur Quirinalem. Vel Mons Quirinalis a Quirini, hoc est Romuli templo,quod inibi extabat, appetulatus est. Hodie Phidiae & Praxitelis operibus in hoc colle si- . tis, Mons Caballus, a S I x TO V. perpulcnris aedincijs,vi; spl& aquis, necnon praeclarissimorum Artificum Statuis instauratis mirum in modum illustratus. Sabina vocabula, Vt Cri' p. ri chia nitus testatur, a Latinis fuerunt recepta: sed ij paulatim La. uim lino sermone usi sunt maternam linguam relinquenteS.
CAMARIA, Vrbs Syriae inter Iudaeam, & Galilaeam m M dia, a qua tota Regio decem Tribuum a duabus alijs separata, Samaria dicta est. Postea Ciuitas haec regalis ab Augusti nomine Sebaste nuncupata fuit. Postremo autem Sichem,& Ge . 31. corrupte Sichar, Metropolis eiusdem Regionis Samariae, quae ψ '' Hebraica utebatur lingua, sed characteribus proprijs distin- S. No.cta, conuenientibus tamen cum veteri Alphabeto communis Hebraici idiomatis, litterarum scilicet numero, sono,& nominibus, figura disserente, ut sanctus Hieronymus ait, qui ad sua ipsius tempora, Samaritanos antiquis Hebraeorii S. Hieron. litteris usos fuisse testatur in Commentarijs luper EZechielem: nam, ut idem alibi ait, Certum est. Esdram scribam, legisq. doctorem , post captam Hieroselymam & instauratio γ' nem templi sub Torobabel alias inuenisse litteras, quibus . nunc
420쪽
Do ApprNDIx BIBL. VATI C. nunc utimur, cum ad illud usque tempus Samaritanorum ci Hebraeorum characteres ijdem fuerint. Haec sanctus Hieronymus. Quamuis autem eiusdem linguae usus tam apud Hebraeos, quam Samaritanos fuerit, Samaritanis tamen nonnullas voces peculiares fuisse crededum est, cum ab Hebraeorum cultu idolis seruientes non parum distarent: hinc ipsi inb Vrbe Sichem , omnes veteris Testamenti codices, Mosaicis exce piis, spreuisse dicuntur. Haec de Samaritanorum lingua. satan. Q A R D I N Ι Λ in Ligustico mari Insula a Corsicae extremis εrrabo, is nouem tantum millium passuum freto dirimitur, cuius latitudo est millium passuum nonaginta octo , longitudo vero ducentorum viginti Aeris pestilentiae maxime obnoxia obeditissimos, quos a Septemtrione habet, montes, qui prohibent quo minus a Borea perflari queat . Quo nomine tameli. ..ὰ male olim audiuit, Vt Marcus Cicero Quintum fratrem in
Luint Im neat, etiam tum cum optime valeret, meminisse eum debe-
' re, in Sardinia se esse: et alibi Tigellium quendam Sardum hominem esse ait patria sua pestilentiorerm . Est autem Sardinia frumenti fertilissima a Sardo Herculis filio dicta multas sabens ciuitates, quarum omnium praeclarissima Calaris est, in qua Sancti Patris Augustini ossa ducentis viginti tribus
annis conquieuere: deinde ab Alipranco Longobardorti Re-α ge translata sunt Papiam, ubi nunc maXima veneratione co- lunt ut . Hac in Insula coraliorum piscatio est, nec lupi gia
. N 'v gnuntur, uec serpenteS inueniunturia.
Sardi olim propriam habuerunt dialectum: sed postquam diuersi populi in eam migrarunt, et ab exicis principibus. imperium eiusdem Insulae usurpatum fuit, Latinis videlicet, Pisanis, Genuensibus, Hispanis, et Afris, lingua eorum non parti corrupta est, relictis tamen Vocabulis,quς in quavis aliano reperiunturia Multa Latini sermonis vocabula retinentur
ad hanc usque diem quibusda in locis, et praesertim in Barba Samogitae Illyrice loquunturia. Sarbi. Vide Sorabi.