장음표시 사용
181쪽
CΑΤO MAIOR. 87gatus , ct consul uersatus sium in uario genere bello rum, cessare nunc uideor, cum bella non gero alsea natui, quae sunt gerenda praescribo: Carthagini, male iam diu cogitanti bellum multo ante denuncio de qua uereri non ante desinam, quam illa ui excisam esse cognouero quam palmam utinam dii immortales, Scipio tibi reseruent,ut at i reliquias persequare cluus a mortesextus hic, ct trigessimus an nus es sed memoriam illius uiri omnes excipient anni consequentes . anno ante me censorem mortuissest, notrem annis post meum considatum cI con fui iterum, ne consule creatus esset num igitur si ad centesimu annum uixiset,siene is eum suae paenitere, nec enim excursione, nec saltu, uec eminus hactis , aut comminus gladiis tueretur sed consilio, ratione sententia quae si essent insenibus, non sit mum consilii maiores nostri appellassent sena tum Apud Lacedaemonios quidem ii, qtu amplissessimum magi rati derunt , ut sunt, i etiam n0- minantursenes. Quhdsi legere, aut asιdire uoletis externa; maxima re'. ab adolescentibus abesa Itatas,dsenibus ustentatas reperietis. Cedo, qui uestra remp. tantam a mi istis icit 'sic enim percunctanti, ut est in Vaeut ludo, res ondentur cilia, ct haec in primis. Proueniebant oratores noui, stulit, adolescenti li. temeritas est uidelicet florentis artatis prudentia semne tutis. At memoria mirmitur credo, nisi eam ex erceas aut etiamsi is natura tardior Themistocles omnium ciuium perceperat nominae n- igitur eur Ictis
qui tribis taria, Annibale, Io,
182쪽
suis cuin, c/:m late processisset, qui Aristides e
perturi itur, i riaim ac mari: 0rum. Nec uero quenquamJenum consuti itur, audiui oblitum , quo loco the rurum obruisset om-m iri, Isae curant , rnern inerunt , vadimonia constitu
ta 'si ibi, cui ipse debeant uuid iuriscon ulti, qaid politisices, Mida regures, quid philosophiscnes
quam multa meminerunt manent ingemasenibus, modo permaneat iudium , O milustrii, nec ea sola in claris honoratis uiros sed in uita etiam priuata licta Sophoclcis ad summam seneolute tragoedias fecit qui propter adium cum rem familiarem negligere uideretur in iudicium uocatus es , ut , quemadm nostro more male rem gercntibus patribu bonis interdici solet sic illum /xa idos pientem refrixiliari remouerent iudices. Amsienex dicitur eam abulam, quam in manibus habί-bat, o proximes ei sierat Oedipem Coloneum re-rita iudicibus, nuva illud carmen desit
183쪽
eme Ius ἶ an non tu omnibus his studiorum agitatio uitae aequalis sui, Age ista suina sti dia matta inus possum minare ex agro Sabino ruuelico I se, marr9 , uicinos, familiares meos, quibus absent: bros nunquam fere ulla in agro maiora opera iunt, non frendis, non percipiendis fructibus, non condendis quais qua in his minus hoc mirum. nemo enim es tam sic nex, qui se annum non pretet posse uiuere sed
iidem in j elaborant , quae scutat nihil innino ad se
Serurit arbores, quae alteri saeculo prosint, ut ait Statius noster in Synephebis nec uero dubitat agricola, qua uis scit eae, quaerenti, cui ferat, re pondere id, i nortalibus,stu me hau accipcre modo haec a maioribus uoluerunt sed etiam posteris prodere. Melius Caecilius desene alteris eculo prospiciente, suam illiιd,
δε ρο senes Ius sit nil quidquam aliud uitii
ηρportes tecum, cum aduenis inum usa es: Diu quis uiuendo, musta, quae non uolt, uidet: e musta fortasse,quae uost: atque in ea, quae, volt, saepe etiam adolescentia incurrit. Illud uero idem Caecilius uitiosiius: Tum etiam in benecta hoc deputo niserrimum, Sentire ea aetate esse diosumse alteri. rucisndum potius, quini odiosium ut enim adolescentibus bona indole praediti sipientes enes delectantur; leuiorq; est eorum sene tus, quia iuuentute coluntur diliguntur: sic adolescentes senum praeceptis gaudent, qu)bus ad intutum suilla ducuntur.
184쪽
Ennio poeta docente , que se 1;
dam uir bi s raditi, ut sui latia in humeros bove per strictuin erret de quo infra. CICERONIS
nec minus intelligo me Aobis, quἀm uos mihi esse tu ciendos sed uidetis, sis nebius nori modo arguida, atque iners non it, uerum etiam sit operosa, i ficis peragens aliquid, o moliens, tale scilicet quale cuiusque studium insuperiore uita fuit. Quid, quod etiam addiscunt aliquid Θ ut Solonem uersibus glori-iantem videmus, qlsisie, qliotidie aliquid addiscente, sene eri dicit ut egofeci, quigraecas litteras senex didici quas quidem sic avide arripui, quasi diuturnam sitim explere cupiens , ut ea ipsam hi nota es sent quibus enim exemplis uti videtis qu9dcis fecisse Socratem in sidibus audirem: uellem equide n illud: discebant enim fidibus anti l ιι sied in litteris certe elaboraui. Nec nimc quidem uires desidero adulescentis , is enim locus erat alter de uitiis benectutis non plus, quam adolescens tauri, aut elephanti desiderabam quod est, eo uti decet; quidquid agas, agere pro turibtis quae enim iso potest et e cotemptior, quam Milonis Crotoniatae ' qui cum iam senex athletas se incurriculo exercentes uideret, 'ex se lacerto; vos dicitur, illa cInnansq; dixisse: at hi quidem mortui iam siunt:
non uero tam si, quam tu ipse, nugat0r neque γγ rim ex te unquam es nobilitati s, ede lateribus,
lacertis tuis nihil Sex. Aelius tale, nihil militis annis ante Ti. Coruncanius nihil modo P. Crasbus: a quibus iura ciuibus praescribebantur quorum usique ad extremi I iritum e proue Iaprudelitia. Orator, metuo, ne angvesica fenes Iute es enim munus eius non ingenii solum,sed laterum etiam,
185쪽
uirium omnino canorum illud in uoce si tendescit etiam nescio quo pacto in senectute quod equidem adhuc non ami uidetis annos meos sed tamen est decorus senis sermo quietus, O remissus facitq; persaepe ipsa ibi aud entiam diserti senis compta mitis oratio quod si ipse exequi nequeas possis tamen Scipioni priscipere. Liuio quid enim iucundiussene tute stipata studi s iuuentutis an ne eas quidem uires en tuti relinquemus, ut adule centes senectus docear doceat, instituat, ad omne offici munus instruat μαρὰπιμις .
quo quidem opere quid potes esse praeclarius inibi
uero Cn. P. Scipiones, O aut tui duo, L. Aemilius. T. Africanus comitatu nobilium iuuentu fortunati uidebantur nec ulli bonarum artium magistri non boni putandi, quamuis consenuerint uires,
atque defecerint, etsi illa ipsa defentio uirium, adolescentiae uitiis citur saepius quὰm senectutis libidinosa enim in intemperans dolocentia essσ- xhauriantur tum corpus tradit senectuti orus quidem apud Xe-' 0phonicam eo sermone, quem moriens habuit cum admodum s ne esset licia se MVq ams VI Jes U.rid. . nenlutem suam irnbecilliorem fas Iam , qud in adolescentia fuisset. Ego L. Metellum mera impuer, qui cum quadriennio post alterum consulatum pontifex maxinius actus esset, uiginti duos annos ei sacerdotio aefuit, ita bonis esse uicibus extremo tempore aeta 1 ut udole centia m non requireret Vilal necesse 'mihi de me ipso dicene quanquam es id quidem senile , aetatiq; 0 orae conceditur . uidetis enim ut apud Homerum sepissime Vestor de uiras tutibus
186쪽
tutibus suis praedicet tertiam enim iam aetatem bominum uiuebat nec erat ei uerendum, ne, uera praedicans de se, nimis uideretur aut insolens, aut loquax. etenim it ait Ho merui ex eius lingua melle dulcior luebat oratio quam ad suauitatem nullis egebat corporis uiribus est tamen dux ille Graeciae nunquam optat, ut Aiacissimiles habeat decem, at ut Vestoris quod si acciderit, non dubitat quin bres uisit Troia peritura sed redeo ad me. Quartum ago
annum o togesimum uellem id quidem Vbe, quod Frus sed tamen hoc queo dicere, non me quidem is esse uiribus , quibus aut miles bello Punico, aut quaestor eodem bello, aut consul in II lania fuerim, aut quadrietinio post cum tribunus militum depugnaui apudThermonias, Acilio Glabrione 5 puleis ed tamen ut uidetis non plane me eneruauit, non afflixit ene Ius non curia uires meas de i-derat, non rostra, non amici, non clientes, non hospites . nec enim unquam sum absensus illi ueteri a datoq; prouerbio; quod monet irati re feri sienem, si diu uelis senex esse ego uero me minus diubenem effie mallem, qud in esse Hiemante, qudm esseem itaque nemo adhuc conuenire me ualuit quin suerim occupatus a minus krbe uirium, qudm uestrum uteruis nec squidem T. Ponti centurionis uires habetis num iccirco est ille prae antiori moderatio modo uirium ad it, O tantum, quantum potes, quisque nitatur: nae ille non magno desiderio tenebitur uirium. Olympi. per stadiim iugi Glius esse Milo dicitur, cum humeris sustineret bouem utrum igitur
187쪽
i itur has corporis, an Iothagora tibi malis uires Iugent dari denique isto bono utare, dum ad it: cum ab it, ne requiras nisii forte adolescentes pueritiam, paululum aetate progressi adole1centiam debent requirere cursis est certus aetatis, O ma una naturae, eaq; implex suaq; cuique parti aetatis tempestiuitas di data ut enim infirmitas puerorion est, ferocitas iuuenum,grauitas iam constantis aetati sic senectutis maturitas naturale quiddam habet quod suo tempore percipi debeat arbitror te audι- re, Scipio, hospes tuus Masinis a quae faciat hodie,
n0naginta annos natus: ci ressus iter pedibus p , in equum omnino non ascendere cum equo, ex equo non des endere nullo imbre, niillo frigore adduci, is capite operto sit summam in eo esse corporis Iccitatem: itaque exequi omnia regis ossicia, o munera potes igitur exercitatio, o temperantia
in sene Iute etiam aliquid cons cruare prisini roboris iamperantia ronon sunt in senectute uires: Nec pUt selit uires Esienectute ergo legibiis, O inflit 'tis,lia Vcat stas nostra muneribusque, quae non sunt sine uiribus sustineri itaque non modo, qimi non possumus, ed ne quantum obfumus cluidem , cogimur At ita musti mi imbecilli senes ut nullum ossici , aut omnino uitae munus ea equi possint. At id quidem non proprium enectutis est uitri , sed commune inu.rlatudinis. istam fuit imbecillus P. Asiri cani lus, is qui te adoptauit quam ten si , aut maioris fratris
nulla potius: ines quod si ita fuisset,alteriim
ille extitisset lumen ciuitatis ad paternam enim a
188쪽
quam corpore , tu senectutes Memendum.
deliratio appeliatur , si nilis si lilii . CICERONI sgnitudinem animi doctrina uberior accesserat quid mirum igitur in senibus, si infirmissi aliquando, cum ne id quidem adolescentes effligere possint resistendum , Laeli, Scipio senectuti es eiusq Ἀ-tia diligentia compescenda sunt pugnandum , tanquam contra morbum, sic contra lene Iutem habenda ratio ualetudinis titendum exercitati6mbes modicis: tantum cibi, i potionis adhibendum, ut o ciantur uires, non opprimantur. Ple uero c0rpori solum subueniendum est, sed menti, atque a muro multo magis nam bifc quoque, nisi tanqream lamini oleum instilles, extinguuntur senecti te. Et compora quidem exercitationum de atigati0ne ingra Eescunt animi autem exercendo leuantur . nam, qΗ0s
ait Caecilius comicos fultos Dies, hos significat credulos, obliuino , dissolutos quae uitia sunt non evectutis, ed inertis, ignavae si iraniculosae sene tutis ut petulantia, ut libido magis si adolesicentium , quam senum, nec tamen omnium adolescentium, sed non proborum sic illa senilis tollitia, quae deliratio appellari solet, sienum leuium est, non omnium qΡatuor robustos filios, quinque has, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat senex, ct caecus intentum enim animum , tanquam arcum habebat nec languescens Auccumbebat senectuli tenebat non modo uictoritatem sit ditiam in peritim in suos: metuebant eum serui uerebantur liberi, ca- rumore nes habebayt. uigebat in illa domo mos pa-
Wius, ct disciplina ita enim senectus bonecta st sit se defendit si uasuum retinui,si nemini manci
189쪽
pata est, si iisque ad sitim: spiritum dominatur in
reos ut enim adolescentem, in quo aliquidsenile, sic senem, in qu aliquid est adulescentis probo quod qMil quitur, corpore siente est poterit animo Mn- quam erit septimus mihi liber originum eri in manibus omnia antiquitatis monimenta colligo aut 'sarum illustrium qua cunque defendi minc quam
maxime orationes coniicio: ius augurum , ponti δε- cum, ciuile tractoci mustum etiam graecis litteris utor Iotha 'oreorurnq; more exercendae memoriae stratia, quid quoque die dia erim, audiuerim, egerim, commemor ueteri hae sunt exercitationes ingent , haec curricula mentis: in his desudans atque elaborans, corporis uires non magnopere desiderm adpum
amicis uenio in senatum frequens ultroq; asbero res xx tumo diu cogitatas, easq; tueor animi, n0n corporis uri rbis; quae sit exequi nequirem, tamen me lectulla oblectaret, ea ipsa cogitantem, q&a iam ag re non to Hem: sed, ut postsem, tacita tantia. Semper enim tu his fudiis oribusq; uiuenti non intelli itur, quando obrepat senectus ita ensi sine siensiu aetassienscit; neci ubito frangitur sed diutur state extinguitur Sequitur tertia uitupcratiosea nectutis, , uod eam carere dicimi Mobstatibiis op clarsona munus uatis sit 'idem id aufert a nobis quod est in adulescentia uitiosissimi accipite enim optimi adole centes, ueterem orationem Ar thyte Tarentini, magni in primis, O praeclari uiri:
nu mihi tradita est, cum essem adole cens Tarenticum Maximo nullam capitaliorem pestem
a silescens et senex, in quo aliquid adole scentis. in quibus eum Psi comparae Cicero in libro de claris Orati
190쪽
animici , quam uoluptas. animi tamen uoluptas extin
qvim ulu tatem corporis, hominibus dicebat a natura datam citius uoluptatis auidae libidines, temere, estrenate ad potiundum incitarentur. hinc patriae proditiones, hinc rerump. eversimnes, hinc cum
hostibus clandestina colloquia nasci nestum irinjque scelus , nullum malim facinus J ad' d Alcipiendum n0n libido uolseptatis in hilaret stipi a nero, es adulteria, o omne tale flagitium ntillis ab sillecebris excitari, nisi uoluptatis cimq; homini uenatura , siue suis deus nihil monte praestabilius dedisset , huic diuino muneri, ac dono nihil esse tam inimicum , qudm,ohuptatem nec enim albidine dom nante temperant locim esse nec omnino in uoluptatis regno intutem pol e consistere. isod quo magis intelligi posset fingere animo iubebat tanta incitatum aliquem uoluptate corporis quanta p0 se maxima nemini censebat ore dubii , quin tam diu , - ita gauderet , nihil agitare mente, nihil ratione nihil cogitatione coiisequi possiet quocirca m hi esse tam detestabile, tamq; pestiferum, quSQ luptatem si itidem ea , cum maior esset,atque longinq- , omne animi linien extingueret . Haec cum C. Pontio Samnites, patre eius , a quo Caudino proelio Sp. Postumius T. Veturius , consules superati uir , locutum Archytam , et archus Tarentinus , hostes noster , qui in amicitia populi R. permansierat , seta maioribus natu acceptiose dicebat; ci quidem ei ermoni inter iusset Plato Atheniensis quem Tarentum uenis e L. Camillo, P. Claudio consulibus , reperio. Quorsi haec ἐ