장음표시 사용
151쪽
psierunt heredessecum M. Crassium, e P λ. Hortensium . omines eiusdem ciuitatis potenti simos qui, Crassum diuia cum illud falbum flesuspicarentur, sibi autem mi rin Q ibi nilius essent conscii culpae, alieni facinoris munusculum 'non repudiauerunt quid ergo 'satin hoc est, ut non deliquis te uideantur ' mihi quidem non uidetur quaquam alterum amaui uiuum , alterum non odi mo Hortensium,
tuum sed cum Basilius M. Satirium, fororis filium 2 nomen suum ferre uoluistet, eumq; fecisset heredem; οῦ ,- ό
hunc dico patronum agri Piceni se Sabini: duum qui nitoribuis pem notam tennporum illorum 9 non erat aequum, BrMQ. principes ciuitatis rem habere , ad Satirium rhil praeter nomen peruenire etenim si is, qui non desen,
di iniuriam, neque propulsat a suis, cum potest, intuli facit, ut in primo biro dissseerui qualis habeti,dus est is, qui non modo non repellit sic detiam adiuuat iniuriam 'mihi quidem etiam uerae heredita es testamen o non honesiae uidentur sim malitiosis blanditiis of A, Iiciorum , non ueritate , scd simulatione Nasit. - tu, uera non Atqui in tallibus rebus aliud utile interdi m , aliud fuὸrit.
honestum uideri solet fa*0 nam eadem utilitatis, quo honestatis, est regula . qui monon praeuiderit, ab hoc nulla raus aberit, nullum facinus sic enim cogitans; et i lud quidem honestum, uerum hoc expedit; resin)atura copulatas audebit errore diuellere: qui fons est fraudum, malificiorum , cetermissamnium itaque βι uir bonus habeat hanc uim , ut, sit digitis concrepuerit, possit in locupletium te lamen
152쪽
CICERONI iquam; is Jucaturum at dares hanc uim M. Cras laso, ut digitorum percussionde heres posset scriptus esse se , qui re uera non esset heres; in oro, mihi crede, est
tr tib saltaret horno autem iussus , is, quem sentimus pq ζ MI uirum bonum, nihil cuiquam, 'quod in se transfe-ho, 6ὶ ,1sed is ct ab i. huc qui admiratur , is se , qui sit uiri fuit se,uibubi bonus,idi re fatetur. At uero set quis uoluerit poneret atri sui complicatam notionem uoluere, iambe pise doceat, eum uirum bonum esse, qui pro sit,quibAspo sit; noceat nemini, ni ita cepitu, iniuria quid ergo 'hic non noceat, qui quodam quasi ueneno perficiat, ut uero heredes moueat, in eorum locunt in t, succedat Non ergo faciat, dixerit qui , quod uti le sit quodq; expediat unam in te Cat nihil nec expedire, nec utile es e, quod sit iniustum hoc qui non didicerιt, bonus esse non poterit Fimbriam con Ira fularem audiebam de patre nostro puer, isι licet, teret, M. Lutatio Pythiae fuisse, equiti R. sane honesto, in , ci iis onctionem feci oet bonus vir esset: ita rimqtie ei dixisse Fimbriam se illam rem vimquam in ris dicaturum, ne aut poliaret fama probatum homi nem, si contra iudicasset aut statuisse uideretur ut vitarum bonum aliquem se, cum ea res innumerabi it ruir bonus qua libus ossici s , laudibus contineretur huic igitur et fi sed -- - ut o boli , i en Fimbria etiam , non modo Socrates, nouerat, nullo modo uideri potes quidquam bi, esse utile, quod non bollectumst itaque talis My iii non modo facere , sed ne Nitare quidem qui riquam audebit , quod non audeat praedicare hac, ρα non ne es turpe , dubitare philosoDhos , quae e
153쪽
rustici quidem lubitenti a quibus natum est d,quod Φηιμι etiam tritum est uetustate prouerbium cum enim si dem alicuius, bonitatemq; laudant, dignum essedi cunt 'rιicum in tenebris mices hoc quam habet uim .nhi illam, nihil expedire, quod non deceat, etiam si id possis nullo refellente obtineres uides ne igitur hoc prouerbio neque ni illi pol te ueniam dari, neque huic, quem paulo ante ingebam digitorum percussione hereditates omnium posse ad sese conuerteret ut enim, quod turpe est, id quamuis occultetur, tamen honestum fieri nullo nodo potest: sic, quod honestum non est, id utile ut it, sci non pote1l adtrersante etiam, O repugnante natura At enim, cum permagna praemia sunt, es caussa peccandi . C. Marius , cum confulatus longe abesset, Oseptimum annum post praeturam iam eum a rensi I ceret, neque petiturus unquam consulatum uide tubistimo tan-retur, . Metellum, cuius legatus erat , ummum 'EI uirum, O ciacm, cum ab eo imperatore suo co mam missus esset apud popi lum R. criminatis eli, belli illud producere sit se consulem fecissent, breui tempore aut uiuum, aut mortuum Iugurtham se in potestatem populi R. redacturum itaque factus
es ille quidem consili sie a fide, iustitiaq; discessit,
qui optimum, gralsissimum ciuem, citius legatus,
a quo missus et in inuidiam falsi crimine ad duxerit nec noster quidem Gratidianus officio boni sipi functus est tum, cum praetor esset, coli gitimqi . . praetoritim tribuni pl. adhibuissent,ut resin 'im ia
154쪽
temporibus illis nummus,sic,ut nemo posset scire quid haberet conscripserunt communiter editium cum poena atque iudicio .con litueruntq; ut o mirens mulinu Ura post meridiem descenderent.. ceteri quidem alius alio: Marius ά subsielli scin tostra redia: idq; , quod communiter compositum fuerat, solus edixit . ea res si quaeri 9 ei magno honori fuit omnibus uicis satu fas Iae sunt ad eas thus,
cerei. quid multi nemo unquam multitudini fuit carior . .ec sunt, quae conturbant homines in deliberatione non nunquam, cum id, in quo uiolatisrrequitas, non habetur ita magnum , illud alitem, quod ex eo paritur , permagnis itidetur: ut Mario praeripere collegis , rabulus pl. popularem gratiam, non ita turpe; consulem ob iam rem fer quod sibi tuncproposuerat , ualde utile uidebatur sed omnium una regula es quam cupio tibi esse notii simam aut illud, quod utile uidettir, turpe ne sit:
aut, turpe est, ne vidcatsi esse utilis quid igitur λεο .rimi; f. p49Vmβ η qui isti m Marium iurum bonim iudi-.ῖ m Meteia care, aut hunc capsica atque excute intelligen--- - γ emi Cadit ergo una boni ni ne itiri emolumenti ui caussa, criminari, praeripere, salleret nihil prosecto minus es, o ulla restanti,aret commodum ullum tam expetendum, ut uiri boni res lendorem 'nomen amittas j qt id est, quod ferre tantum utilitas cta, quae dicitur, pollit, cuantam i ferre, sinoni uiri nomen eripuer i fidem,
iusit detra crit quid enim interes utrum
155쪽
ex homini ebe con ertat quis in belluam, an in hominis gura immanitatem gerat belluae ' Quid, qui omnia cnia, O bonecta negligunt, dummodo potemtiam consiequantur; non ne id faciunt quod is, qui Pompeium νetiam socerum habere uoluit eum, cuius ipsie audacia potens esset jutile enim nidcbalii pilirimum pGῖς ῖ, iis, Caesari,
alterius inuidia id quam iniuctum in patriam,qVim filiam duxi inutile, quEm turpe esset, non uidebat ipsi autem moram. socer in ore sicmper Graecos uersus Euripidis de Thoenissis habebat quos dicam, ut potero; incondite furtasse sed tamen ut res possit intelligi: da visi uiolandum est ius, regnandigrati senarii iam LViolandum ess aliis rebus pietatem colas. capitalis Eteocles, uel potius Euripides,qui id uni solum, quod omniurn scelera illi um fuerat, ce in pietate perit. Quid igitur minuta colligimus, hereditates, i ηυ. mercaturas, uenditiones fraudulentas fecce tibi,qui
rex populi R. Ainusq; omnium gentium esse con cupierit idq; perfecerit hanc cupiditatem si quis honestam esse dicit, amens est probat enim legum , libertatis interitum, earumq; oppressionem Giram, O detestabilem gloriosam putat qui autem fateatur, honestum non esse in ea ciuitate, quae liberas iit , quaeq; esse debeat, regnare, sed ei, qui id D. cere possit esse utiles qua hunc obiurgatione, aut
quo potius conuicio a tanto errore coner auertere' potest enim , di immortales, cuiquam esse utile sedissimum , O teterrimum paricidium patriae, quamuis, eo quis obstrinxerit, ab oppressis ciuibus arens nomineturi honestate igitur dirigenda utili
156쪽
est, quidem sic, ut haec duo uerba inter se diser pare sied tamen unumsonare uideantur. Nunc ab eo ad uulgi opinionem. Quae maior utilitas, cluam regnandi, esse post tibi contra inutilius, ei, qui id iniuste consiecutus sit, inuenio, cum ad ueritatem coepi reuocare rationem possunt enim cuiquam essὸ utilis angores folicitudines, diurni nocturni in tus, uita insidiarum periculorumq; plenissimas Asiati iniqui, atque infideles regno pauci bonisunt, inquit Accius: at cui regnoi quodU Tantalo, O Pelope proditum iure obtinebatur nam quanto plures ei regi putas, qui cum exercitu popidi R. populum ipsi ismanum oppressisset ciuitatemq; non modo liberam, sed etiamgentibus imperantem seruiresbi coegisset 8 hunc tu quas conscientiae labes in an m censes habuisset quae uulnera 'cuius autem uita ipsi potest utilis esse, cum eius uitae ea conditio sit, ut, oratim, et, qui illam eripuerit in maxima gratia futurus sit,
stria uti iis haec utilia non sunt, quae maxi-
me uidentur, quia plena sunt dedecoris, ac turpitudinis satis persuasum esse debet, nihil esse utile, quod non honestum sit quanquam id quidem ci saepe
alias, tum ori bi bellos C. Fabricio coiisHe teri , Oilenatu noctro iudicatum es ci m enim rex Umrbus o ulo R.bellum altro intulisset; -q; de imperio certarne esset cum rege generosio,ac ρ0tente; per- me icus Ur Iuga ab eo uenit in casea Fabrici , eiq; est pollicitus,
clam in Pyrrhi castra rediturum, e m uenen necaturum hunc Fabricius reducendum curauit ad
157쪽
TIrrhum idq; eius factum 2 senatu laudatum est. atqui si s eciem stilitatis, opinionemq; Maerimus; magni m illud bellum perfuga unus, O grauem ais uersariis mimperissilidisset sed magnum dedecus, Ilagitium , quicum laudis certamen fiusset ei non uirtute,sed celere superati . Vtrum igitur utilii Puel Fabricio, qui talis in hac urbe, qualis Ari- fides Athenis, fuit; uel senatui lactro , qui nunquam utilitatem id litate seiunxit, armis cum ho- se certare, an venerris y gloriae cares a imperi: expetendum est siceliis absit, inqko non potest esse oloria si ipsae opta Vetur: tur uti ius uds: su poterunt esse utiles cum in D;nua non igitur utilis illa L. Philippi Ili , sentcntia si a ciuitates L. Sylla pecunia accepta, cx S. C. liberauis et ut eaera, sus e ligales Hent negis ij pecunietur, quam pro libertate dederant,rt derer s. est ei senatus absensus turpe imperio pii .ettarion enim melior fides, quam senatus at aucta uectgalia utile igitur. quousque audebunt dicere, quidquam illa,quod non honestum' potest autem ulli imp io quod gloria debet fulti esse, O beneuolentia socioris utile esse odit infamia ' ego etiam cum Catone meo saepe disseis nimis enim mihi uidebatur praefracte aerarium, uectigaliaq; defendere; omnia publicanis negare, multa foci s , cum in hos benefici esse deberemus , cum illis ic agere ut cum colonis nostris fo-leremus; eoq; magis quod illa ordinum coniunctio ad alutem reip. pertinebat Male etiam Curio,cum caussam traii adanorum aequam esse dicebat Dem
aequitim, et sedissensione fra-
158쪽
autem addebat, Vincar utilitas potius diceret, non esse aequam, quia non esset utilis res quam,cum aequam esse diceret,non es utilam sat erctur Tle sestsextus liber de ossiciis Hecatonis talium quaestionum sit ne boni uiri imaxima caritate annonae familiam non alere in utranque partem disputat sed tamen ad extremum utilitate putat ocium dirigi magis , qu im immanitate. Q aerit se in marita iura facienda sit , equi ne pretios potius iasituramD-ciat, anseruuli uilis hic ali Θ resfamiliaris,alio ducit humanitas. Si tabulam de naufragio fultus arri- cum tamen pre Nerit, ea torquebit ne eam sapiens si potueritii J-sse Gim 'η quia it iniurium. Quid dominus nauis 'eripictri . clii in minime, n0n plus quam si nauigantem in altum ei cor de naui uelit, quia sua non it. q ad enim peruentum sit eo,quo sumpta nauis est,non domini est nauis,sed nauigantium cui risi in una ta
bida sint duo naufragi, biq; sint sapiete i bi ne uter
que rapiat, an alter cedat alteri cedat ucro sidci, cuius magis intersit uelsiui, uel reip. caussa uiuere. cimiris haec paria in utroque in nullum erit certamen; sed, quasi inforte , aut in micando ut Ius, alteri cedet alter. Quid, paterfana expilet,cunicidos agat ad aeraris , indicet ne id magi ratibus iussa nefas id quidem est: quin etiam defendat patrem, at grea' tur. Aon igitur patria praestat omnibus os s immo vero sed ipsi patris conducit, pios habere ciues iuparentes ut id si Frannidem occupare, patriam prodere conabitur pater, lebit ne ii si immo uero
obsecrabit patrem, ne id faciat: si nihil proficiet, ut
159쪽
accusibri, minabitur etiam: ad extremum, ad per niciem patriae res s ectabit patriae salutem antepo ne saluti patris. Quaerit etiam do sapjens adulterinos nummos accipiet imprudens pro bonis,cum id rea scierit, soluturus ne sit eos, sit cui debeat, pro bonis. Diogenes ait, Antipater negat cui potius assentior. qu i in m fregiens uenda sciens, debeat ne dicere ἐnon necesse putat Diogenes, Antipater uiri boni existimat tu sunt quoi controuersitae in iure Stoicorum. in mancipio uendendo, dicenda ne uitia in non ea,quaenisse dixeris, redhibeatur mancipium iure ciuili sed haec, mendabem esse, aleatorem, furacem, ebriosei alteri dicenda uidentur, alteri non dicenda siquis aurum cndens, aus alcumseputat uendere, indicet ne ei uir bonus aurum illud esse, an emat denario
quod sit millenarium ' Terticuu iam est, O quid mihi uideatur, O quae sit inter eos philosophos, quos no
minaui, contr0ucrisia Tanta, O promisi a semper ne struandasint, quae nec ui, nec dolo malo ut praetores solent diceres facti inti Siqisis medicamenti mcu piam dederit ad aquam intercutem, pepigerii i, ne illo medicamento Isin qΗam postea uteretur si eo medicamento sanus factus fuerit , annis aliquot post inciderit in eisidem morbum, nec ab eo, quicumpepigerat impetret,ut item eo liceat uti quid faciendum sit,cusit is inhumanus,qui non cocedat, uti, nec ei quidquam fiat iniuriae uitae,et allati consulendum est Ouid,si quissapiens rogatus it ab eo, tu euheredem faciat, i ei testamento sestertium millies relinquatur,ut ante quam hereditatem adeat cepalareprehendet.nze lim hoc loco est, accisare ad iudices. cui etiamsi pra
160쪽
isforosaltet, idq;.sefacturam pro serit qu)d aliter eum heredemscripturus ille no esset faciat,quod promiserat ille , nec ne pronii se nolumio id arbitrorfuissetgrauitati, sed quoniam prom/sit, istea re Missua tare in foro turpe ducit . onesius mentistur, si xhereditate nihil ceperit: si sorte eam pecuniam in res magnum aliquod tempus conliderit,ut,uessal-
..hi . ,--χ 'mpsstris coli Mittirus sit, turpe non sit. s. ' cne VJ qt idem promis lateri andalio, quae non junt i s ipsis utilia, quibus illa promiseris Sol Phaetonti lii ut redeamu, ad submas facturumse esse dixit, quidquid optasset: optauit, ut in currum patris tolleretur sublatus es insanus ante quEm constitit, ictu fulminis deflagrauit. quanto melius fuerat in hoc promissim patris non esse eruatum civi, quod Theseus exegit pyomisbum a Neptunoῆcui ci Hli' ii dissici, optari' interitum Hippolyti bifui, iis patrisu Mius esset de nouem
cas quo optato impetrato, b seu in maximis fuit luetibus. Quid Agamemnonicum deuouiset Dianae, quod in re reXno pulit errimum irati in e siet i δε-ὰ, . t ''' 'mm λυμ t ρ niam, mhil erat ος riden in natu ργlchi s. promissum potitis v nsaciendum, quam tam tetrum facinus admittendi fuit Ergo pro illa non facienda non inusi Mam. equesemper deposita reddenda su=it. Si adium quis apud te sanae mentis deposuerit, repetat in aniens reddere, peccati sit; χὶ0n reddere, officium. Quid o is, qui apud te petuniam deposuerat, bellum in erat patriae , reddo ne depositum n9m, credo: acie
