De animi partibus secundum Platonem [microform]

51쪽

suo quaequs munera sun a iustae sunt. Nisi foris putas, Haiohem εο onsilio i summai eum diligantia tres animi intesidistinxisso in iisque sinDAE. si las virtutes positas demon-δrass , lut omnem. virtutem sola ratione euntineri illlistrares. Coterum' in IXid rep Iibro vitiorum origo a ει θυμι et εγ-ομητικρ, quae non recin dotata sint ot gubmnata, nequo tui pisentia defectu repotitur. Ut 'vero Hermanno eone daὲ, rationem in dua diversas partes divisam post mortem sapie tem et insipientem Esse posse at quomodo ratio iniusta ratio ignava ratio intampμrans dici potest t Tenemus igitur, licet plerisque hodie aliter videatur, sententiam nostram, quastolum tripartitum animum a laton inrEp. immortalam statutum ei demonstratum esse confidenter Ontendimus atquct magnopere gaudemus, quod etiam Hegelium summussi in hac csentantia fuisse vidimus. Itaque paucis summamidisputationis ψstrae comprehendamus Gravis pia differentia, qua secundum haedonem inter rationem et temeritatem intercedit thoe in libro dissoluta dupiditates animo adscriptae sunt et inter extremas animi saevitatos o pars, quam iam in Phaedro Θυμον vocaverat, medium tenet locum. Tres animi partes tribus civitatis ordinibus respondent et cogitatione, non re discreta eas videntur animus aurum totus tripartitus haud dubio secundum libros . rep. immortalis iudicandus est '

am qua in imae do quaestione nostra a Iatone doceantur, quaerendum est. A primo adspeet ea toto coelo distant ab iis, qua modo e rep. attulimus. Itaquo pauei EXPO-nenda Sunt eta, quae nova re diversa in Timaeo leguntur, do- inde Vero, quo modo aut cum illis consociari aliqho modo possint aut onmino cum illis pugnent, anquirendum St. lientquΘid agendum, ut statuamus, si quae diversa et contraria reperiantur, quid maximo et praecipuo Platoni probatum fuerit, ut eam κατ' ἐξοχηῆν latonicam sententiam vocare OSSim an 6' Medem quidem tres animi partos in Timae inviniuἡuinquas . rep. novimus. At statis de aeternuate animi plano aliter statutum esse videtur in Timaeo. Ut enim animus undanus, ita etiam humani animi procreantur fieque ortu carent set Tim. p. 41 C sqq. . Atque solam rationalem partem Deus ipse generat, eamquo ex iisdem elementis, Ex quibus animus munda-

52쪽

nus eo atus est. Itaque τὸ λογαστικοvim a coniunetos habet duos illos identitati et diversitati respὀndentes eircuitus, qui,

oumquo difficillimum Ioeum de animo mundano explicas Tim'. p. 374 sqq. cf. Zelle L l. II. p. 504 sqq. Susemihi. I. l. II p. 362 sqq.): semper ad diversos sibiquo oppositos intellegendi

modos, videlicet ad seleutiam et opinionem referendi sunt, prout res cogitationi subjectae in idearum unitato aut in Visorum ν rietate cernuntur. Nam motus cs. Tim. 75 E. , in quo et animio cogitationis natura sita est, sino divorsitato eogitari non potest. Motus enim arietato carere nequit et ab uniformitato tot aequabilitato abhorret. Quare necessario animus rationalis iuduas parte dividendus est. Rursus igitur' os diversitatem in animo, quae quidem plane aliter atque, in haedon in ipsa rationali parto inesse dicitur, cuius simplicitas non iam premitur.

Atque a diversa rationis partes non natum cohaerent, laedis .

coniunguntur. Alio Ioco p. 51 D. E. -υς et ἀληθης δοξα di-Versu γένη Vocantur, quorum utrumqu non sensibus percipi, sed

cogitari tantum possit. Ρrius γένος paucis admodum hominibus convoni neque erraro potest, Ἀληθὴς δοξα vero omnium ho

minum est et λογος esso potest. Alterum genus scientia com- Paratur, alterum persuadendo. Quae rationalis pars, licet in duas partes sit partita, divinum in homino esse et gubernare et Bolammortalis esso dicitur. ora vero et cupiditates similiter atque in Phaedone o oorpore oriri dicuntur.

Hoc immortale initium mortalis animalis es. p. 42 E. et 69 C. summus Deus immortalibus generatis deis tradidit eo consilio, ut

mortale adiungerent. Circuitus vero immortalis partis quum includerentur in mortale corpus, quod perpetuo accessu ac recessu rerum corporearum perpetu commutaretur, a recto motu declinabantur et omni modo eonturbabantur. Paullatim tantum rectam movendi rationem et cogitandi facultatem recuperare posSunto Praeterea tres partes re et loco a sese ihiuneta osso di- untur. Immortalem, divinam partem generati dei in caput in cludebant, cui reliquum corpus serviens faciebant. Unde, Velut de arce, ratio cetera animi partes gubernat iisque imperat Sensuum instrumenta, ut rationi serviant eamque adiuvent, circu e put collocantur, sed etiam principatus participes sunt. Deinde generati dei corpori, rationis Ohiculo, mortales animi partes in Serebant, quae vehementissimis et necessariis affectionibus prae

πονὶ Voluptatibus, doloribus, quae ad pravitatem ducunt et a

bonitate avocant, audacia ac timore, quae temerarie consulunt,

ira placari dimoili, spo falli facili. Voluptates igitur soli arrati nati parti tribuuntur, 'uum in rep. rationis quoquo Propria Vo.

53쪽

luptas sit Aliora ex paris imaginatio, vis percipiondi, qua antea omnibus tribus partibus ommunis erat, Ira solius rationis ago videtur. Itaque quas τε θυμε et τερ ἐπιθυμητικῶν tribnuntur, omnis ita spravata describuntur, ut necessario Omnum modum excedera videantur Quod quidem ei sententia consentaneum est qua in Timaeo inseriores animi partes omni ratione penitus privata esse eensentur. Tamen p. 77B. ὁ θυμος eum rationseontra eupiditates Onsociatus apparet. Has irrationales partes, no tranquillitatem rationis, dum cogitat, conturbent et ut quam minima foetotato illam contingant in trunco separatam aecipiunt sodem, quae collo veIut fine et termino a capite disiuneta sit . Funeus rursus in duas dividitur partes praecordiis, quarum altera, quae proprior abest, eapite, του Θομου una cum sortitudina et audaei domicilium est, ut rationi obedion et cum ea coniunctus piditates vel vi coercere possit, si rationis praeeepta observare nolit. Eodem etiam eo collocatur, quo O θωμύς imperium et,praecepta rationis per totum corpus propagare possit, et praeterea exsanguis pulmo, quo nimis vehemens ardor et ira rem retur,qno melius rationi serviro possit. Ex totius loci ratione apparet, Uatonem tantam diversitatem, quantam inter rationem et irrationales partes hiercodoro dicit, non omni ex parte stricto tenore potuisse Verbis tantummodo του θυμον natura propius abesta cupiditate quam a ratione, re autem o veritat ejus ratio et ad rationem et ad cupiditatem plano eadem est atque in repη-bliea. Qua enim ejus munera ess dicuntur, iis omnibus ungi

non potest id, ψ on μεν λονισμου τε καὶ νου μετεστι μηδεν p. 77B.) Itaque Susemihi. Sisinhartium non simpliciter

vituperaro debebat, dicontem τον θυμόν in rep. propius ad rationem accedere quam in Timaeo G επιθυμητικόν denique, ne rationem totius animi ot corporis saluti consulentem' conturbaret et exaret, quam maximo dii generati ab illa removebant et in indirior trunci parte inter praecordia et umbilicum collocabant, necessario nutriendum, si quidem genus mortal unquam esset ΘXuturum. Qua pars cum rationis et eootationis haudquaquam particeps sit noquo igitur mora ratione rogi possit, ei vicinum des generati iecur aciεbant levo et dulco neque amaritudine carens, in quo cogitationes a ratione prosectae velut in speculo conspici possent me ratione fieri potest, ut cupiditates ratione obedire

Doinde Plato in transcursu de propriis singularem partium affectionibus agit Suos quaequo pars peculiares habet motus p. 8 sqq. , qui ne languescant perpotua Tercitatioho agitandi sunt nunἀ in re id praecipuo spectandum est, ut diversi motus inter se eonsentiant. Potentissima animi nostri pars in summo

54쪽

inpiis collocat, tanquam gemus a summo deo Iobis datre maiq u. terrai ad eoel Rm nos sursum Binat, qui non Munanae uti diuinae natur e simus. Itaquo qui, dupidinibus et pertur

tionibus indulgebit et inferiores potissimum partes ex oleipstis inor i cogitabit et quavium ei possit mortalis ot Qui yero sapientiae umori et veritatis tudio totum e dede ei hae nimi sacultate inprimis utetur, is immortalia, divina cogitet, sit, quantum per humanam naturam fieri liceat, immortalitatis paxu- seps et quia divina excolat et divino geni sit praeditus, quam bipatis imus at, necesse exit. Omni igitur cura id sedulo agen-ὸum est, ut suum quaeque pars proprium victum no motum

assequatur. Atque motus di inae animi partis ogitatiouibus et eircuitibus animi mundani assint sunt. Ergo, hujus motum et

concentum contemplantes nostrae rationis circvjtus, corporis societate et contagione pertubatos, ad illius normam dirigere et ordinare et ad pristinum ordinem et statum revocRre nos portet. ,. omni mythie more ac iodo disputata esse, per ae, tet. Atque Plato ipse se probabilia si thntum, neque simpliciter Iera de his Iebus disputare posse, consulto aliquoties affir-R ' ... Vide in Primis uno locum, ad nostrum quaestionem o-isssimum pertinentem p. 72. . .: τα με ore, περὶ ψυχῆς,

Tος ου αν Ου- μονως ὁμσχυριζοί ιεθα et γε μηπιεικος )ημι ειρῆσθαι καὶ νυν καὶ ι μὰλλον νασκοπονσο διακινδυνευτέον ets. ivάνω, καὶ πεφάσθω Jam videamus, qua ratio inter Timaoum et priores diliti gos intercedat. A primum illud quidem animadvertendum est, Platonem in Timaeo novo et insueto more non tantum philosophia moralem sed potius physiealem partem tractarisse, quae quantum abhoreat a ceteris dialogis P Socratio more, non est, quod Iongius exponamus. Quam animus humanus ad totitis mundi animum refertur. Qua in re sentontiam Plato profert, quae aperis eum rius reliqua doctrina pugnet totumque pMne systema evertat, quod praecipue in animi aetemitate et praeexistentia nitatur. Nam ex hac suspensa sunt et moralis ejus

philosophia et cognoscendi doctrina et psychologia tota. Anumorum enim, generatione posita, maxima inconstantia Platonis M Con raso qnae lipo satis prahabilite susemisi. II. D an. 187do signifieatione notionis: το εἰκος disputavit. Vult enim o εἰκος non probabilitatem signifieare, sod pollui veritatis imaginem. Quae signifi

eatio . reet sis habeat, sententiam nostram matea proponendam miram

55쪽

tema premitur, riusque placita mirum quantum secum Pu minit seseque tolliunt of Sisi art. l. L 6 p. 94. Η ' philosophiae Platonieaal fundamento Eublato, totum sntema eo dat necessct 8St. hJum igitur plerique adhue ilIud deeratum, o animo ereando mythico dialogi colori oceptum rediiterunt idque verum a Platono existimari ac doceri, negarunt sos esser. I. l. v. po p sq. ει p. 34.3. Jam Tennemanus in universum tectis- sin ora mythie huius dialogi semione iudicavit, cujus hao sunt

56쪽

iten vo e in an berra trennen. Similiter . sic qua sibi

in hoo dialogoirepugnent solvenda esse censet, proVo ando ad

feras etiam, quae p. 324 contra eos recte disputat, qui Timaeum ad verbum interpretandum osso ensent. .: iri i . U. , Η, se At iam quaerandum videtur, qui factum' sit, ut Plato in hoo dialogo eomponendo ejusmodi mythic sermone ino , morenteratur. Neque enim ad hoc Oxplicandum 'sumeit,' quod res sensibus objectas siv res, quas fiunt, in hoc dialogo tractantur, qua dies otico mors tractari. non possint. Neque tantum res in Timaeo tractatae nova sunt, sed multo magis fontra Iatonis et Socrati eonsuetudinem via et ratio est, qua oratio e inquisitio in Timaoo procodit Plato in ea tr. VI. d. reps libr. et saepius duas methodos distinxit, uiuas hodie analyticam et syetitheticam vocamus, quarum illam Plato alteri praeserendam duxit, , t oc in 'omnibulo dialogis ante, Timaeum ' usum est. Ab simul in Eodem resp. loco postulavit, ut ubi induction Vera, suam Baco Vult usus ad summum et extremum prinoiptum pervenit, inde, via inversa, ad res singulas philosophus descenderet easque, Ex illo summo principio repeteret Et dedu- cerat. Posinaquam igitur in rop. ad summum philosophia suae principium, ideam boni, ex qua omnia penderent, pervonit, iam in Timaeo sibi proposuit,' omnes ros Et aeternas simplicesque, o mutabilos dissolubilesque inde repotero ot explicare, 'nimirum ut sto rationo demonstraret, omnia, quae Essent, ex idea boni originem cepisse. Quae philosophandi et deducendi ratio, quippe plane nova et insueta, quum sibi minime prospere procederet,

mhibi de Sthas undi trine anbere versanat' id vereor, at semper praestare

57쪽

ad Baiythicorum invisierum confugit. Jam persuasum sibi habuit, ideam boni omnium rerum, qui etiam cogitationum textremam eausam esse. Sed quo modo ex illo orirentur sive Elamarent, expliear dialectico non potuit. Min abstinet idea boni omnium rerum realis causa, ut lato voluerat, esse non potest.

It quo praeter idem boni finxit sibi summum Mum ad axemplar ideas boni totum mundum sabriearet. At si idea boni

extremae causa et EmBndi et cogitandi, si una et simul omnium rerum realis et Ormalis causa est, ut est secundum Platonem, qui tandem deus extra eam versari et mundum procreare potest γNimirum ab idea boni, quippΘ qua semper sit nequis unquam fiat nihil fabricari potest, inprimis non ea quae item sempeae sunt neque unquam fiunt. Ut tamen indicaret, omnium rerum vel sempitemarum ideam boni ausam esse, in mytho etiam ei qua nunquam fiant neque unquam facta sint, fabricari dixit, neque ab de honi, sed a summo deo, quem, licet idem sit atque idea boni extra eam separatum versari vult. Nimirum duas nota cogitatio si s ntia vel formalis et realis causa unius notionis, idea boni tanquam duae loco quodammodo separatactnatura extra sese versari dicuntur. Quae notae, quum altera ab altera non suspensa sit sed coordinata una necessario et

simul coniunctae sunt nequo tempore alter alteram sequitur. Itaque etiam in mytho deus et idea boni simul sunt, neque deus pilo idea nequo idea prior deo. Nam licet Plato Et deum summum et idctam boni spatii et temporis omnino expertia esse diserto asseveret, taman in mytho spatii et temporis formam induunt. Etenim deus spectat ad summum bonum, oreat deos, animum mundanum, tradit rationalem animi humani partem generatis deis quae omnia, tempore et spatio sublatis, nPe fieri ne cogitari possunt. Deinde ex de boni, tanquam ex duobus separatis principiis omnia oriuntur. Etenim omnia, quae sunt, quatenus sunt, a summo deo pendent, quippe qui ea fabrica verit sive ut sint, se erit. At omat omnia secundum finem propositum, nimirum secundum exemplar summi boni ex idea boni igitur omnia quae sunt, pendent, quatenus notione et lamaeontinentur i. e. quatenus cogitantur. Hae igitur rationa Plato duas unius notionis inseparabiles notas tanquam duas spatio separatas ea distinxit in mytho. Simili ratione illud aecipiendum ost, quod νους νε DIMesse non posse ideoque mens in auimo collocari dicitur. Atqui, quaeso, mBns, si sine animo t. e. extra animum esse nequit, in animo collocari potest Quasi tamen prius, quam in animo collocaretur, per se sola fuisset Scilicet ne mens ex ramimum eo animus sine mente unquam suerunt Est enim

58쪽

anaria uehem a totius animi pars. Sad Plato tutud moneni. inentem necessariam animi partem esse, in mytho et inenteiuexu animum et animum metito destitutum Aquam duas spati' et tempore discretas rea finxit, ut postea eas componi et cyniunt dicere posset. . .: I Itaque Plato, quia γένεσιν ex idea boni explicare non lyo. .

ilon edunt, una notiones aliae ex aliis pondeant eas in mytho. tempore priores et posteriores videri. Sed notiones non tantum alias aliis subsunt, sed otiam aliua aliis adiuncta o coordi 'natae. Item quae fiunt, non tantum tempore, sed etiam spatio discreta sunt. Itaque quo iure notiones subordinata tompora distractae in mytho apparent, eodem iure etiam notione cOO

dinatae spatio disiungi in mytho possunt. Valut in animo mu dano fabricando duae cogitandi e opinandi facultates, quae unia

unam notionem i. e. rationem constituuet, in duos motus et oireuitus qui spati sunt discreti, transseruetur. Jam gipue paucis comprehendamus rationem, qua, qua in Timaeo mythico dissoruntur, explicanda esse censemus. Quae notion prior Vel posteriora sunt ea in mytho tempore priora e posteriora esse dicuntur et quae in una notione sunt coordinata, ea in mytho

aliud extra aliud et in diversis locis ollocata die possunt.

Rebellei nander me igitur ratione omnia, qua cum Platouis doctrina ex eleris dialogis nobis nota pugnant explicandae. Suni, neque ea, quae in Timaeo leguntur, anticipa possunt ad εα interpretanda, quae in prioribus dialogis docentur, qua dotare rectissimo Susemihi monuit t. l. II. p. 324. Quod hanem antionem tenebimus, inprimis vero, quod Susemihi. rectissime postulat, omnia, qua a Platonis doctrina abhorreant, mrthien προ- moni acoepta reseremus neque ex vera Platonis placita habebimus tum quo iuro plerique hodie animum secundum Platonem tempor antis corpus B vera generatum esse negant, e notione tantum animum corpore priorem se concedunt, quia secundum latonis principia animus non sempiternus Esse non possit eodem iuro tres animi partes re vera loco a me di tractas et in diversis sedibus collocatas esse secutidum Platon m necessario negabimus easque tantum unius generis, animi O- ordinatas partes Vel notas nequa re, sed cogitatione distractas esse concedemus. Tenendum enim est, quod antea demonstra Vimus, secundum Platonem totum tripartitum animari immorta

59쪽

Iam n o Malitor so idealiter divisum asso. In animo mundanopiami eodem modo duas notas unitis motionis in duos spatio diremtos motus transferri clam paullo anto monuimus Adde, quod, quas in Timaeo eo consilio explicata sunt, ut quo modoratio par τὸν Θομον et corporea membra cupiditates regere Meoemere Pollait, lustretur: ea serio a Platona disputata et pro veri Meetpa esse, non facile credideris i Adde, quod hae a Platon nulla alia de causa disputata esse possunt, nisi ut, quae partes antea in diversis corporis locis collocasset et seiunxisset,

eas lamon necessario retissima necessitudin Ohactrere, demon nstrare es. Susemihi. I. l. II. p. 449 : Addo, quod hae opinio,

qua animi partibus diversi corporis loci assignantur, non latonis propria est, sed iam antea ythagoreis et inprimis Demo-

erito cognita erat ses. AEusemihi. 2, 449 gesser. I. 324 sq. Martin. l. l. 2, 29 sqq.): Adde, quod Plato ipse hane opinionem vulgo notissimam fuisso, diserte significat, ut vel sponto. ei, cum mythum componeret, occurrisse videatur Addo, quod Plato, sibi non consentaneus, alio Timaei loco ios. Susemihi. 2 Absy totum tripartitum animum sivo rationem cum ira et cupiditate una in medulla eandem sedem tenere, et in medulla. quasi domi ei lium vita esse dicit neque negabis, opinor, sententiam nostram certe aliquam veritatis speciem habere. Certe unum virum eumque summum philosophum opinioni nostrae as: sontientem habemus Hegelius innim I. I. 2, p. 166 liaee, me'

iei. Etiam alio Ioeo p. 234 l. l. Hegellus, quo de Timaeo

agit, licet mortalem animi idem dieat, tamen non magni ponderis facere videtur, quas do divisione animi in tres partes disputata sunt et ea non ad philosophiam sed ad vulgarem opinionem pertinere censet. ' Praeterea Ioco antea ea Timaeo H-

lato sos. Tim. p. 89 B. C. D. AEt supra p. 44, minime tam clare et aperte, quam Susemita ΙΙ. p. 464 videtur, soli a

tioni immortalitas tribuitur. Immo plano obseur ibi homo, prout rationalem aut irrationalem animi partem maximo excolat, ita, quantum fieri possit, aut immortalitatis aut mortalitatis Farseus fieri dieitur.' atque Tim. 81 D. et 85 . animus simpliciter post mortem corpore excedere dicitur Quod vero Tim. 77 . του τριτο φυχης ειδος, ο μετὰω φρε τῶν ομφαλον τε ἱδρυσθαι torqς. quo ron stit siue placia. Marti

60쪽

minimum est, νον sivo mens sino animo ossa nautiquam potesta Ergo ne post mortem quidem mens sine annuo extare potest. Itaque totus animus aut mortalis aut immortalia sit mec-- est. , ' o Quodsi etiam in Timaeo totum tripartitum animum limmore talem diei putamus, noeessario aequitur ut discrimen, inquod inter-eedit inter ora θάνατον et το θνητον ειδος τῆς M, non ad verbum, sed ad sententiam totius dialogi iaceipiendum esset existimemus. Etenim contraria ἀθάνατον καὶ θνητο, i hoe dialo . ut iam in haedro, idem valere vid ntur ac τ βελτιστον οὐ μοχθηρότατον. Quod si fiori posse non negabis, si emino

Putaveris, has notionos, quum alia apud latonem, tum in hoo dialogo non satis accurato definitas et accepta Psse. Animus enim ortu carens procreatur, et dei generati non per se sed voIuntate tantum summi de immortales dicuntur. Omnibus igitur perpensis, facere non possumus, quin etiam in Timaeo a Platon totum animum, scindividuum, cogitatione tripartitum, immortalem statutum esse iudicemus l: b

Platonem ipsum et ante scriptum Timaeum Et postea certa dubitasse, utrum animi partes reapse, an solo cogitatione essent diVersae, neque quae in Timaeo de animo disputavit, pro certissimis philosophia dogmatis haberi voluisso δ'): Et Ex iis apparet, qua ex rep. attulimus, et inde, quod Plato in Timaeo se probabilin tantum dedisse, consulto aliquoties monet, et ex loco, qui in Ie 1gibus legitur, quo disprie in medio relinquit, o Θυμος utrum sit flectio, an pars animi. .ibros enim de legibus, poriquam, qui eos subditicios eas acerrime olim defenderat, sententiam nuper

mutavit es Zeller ΙΙ. p. 323, 638 sqq. Susemihi II. p. 569 sqq.),, pro germano Platonis opere iure habere possumus. Legitur hiplocus in eg. libr. IX. p. 863B. ως , μέν ετ αυτ se. n*vχῆ τῆς φυσεως ει τε τι πάθος εἴτε τι μέρος ἰν οἰbνμος, δυσερι καὶ δυσι ιαχον κτῆμα ἐφιπεφηκός, ἀλογίστο βίηδπολλὰ ἀνατρεπει. Quem locum quamquam perperam interpre-:tatum Steinhartium Susemihlius recto vituperavit tamen ipse non recte aocepisse videtur Su. II p. 606 . Antecedunt enim haec,

Verba δῆλον γάρ, τι τοσονδε γε περὶ ψυχῆς καὶ λεγετε καὶ