장음표시 사용
371쪽
g S DE LUSTRATIONIBUS CX F. XXVI
annia. i s. cap. M. Propitiata Funo per matronai primum in Capii iti einde apud proximum mare: unde hausta aqua templum cst 'ula ram Deae prospersum est. Iunonis statua in Samo a Caribm rapta, di prae metu restituta, ab Admeta vinculis expedita & puri sicari
mp βά v. Athen. lib. I c. q. Iunonem Jupiter sequatur: Phidiae posteris publice hoc negotii olim datum fuit, ut Iovis Olympii signum ab adventitiis purgatum & detersum sordibus praestarent: Ex eo tota uta dicti lunt,
quasi purgatores, aut illuminatores. Pausan. Eliac. prior. vatio Cybeles Matris Deum solenniter celebrabatur VI. VI A ril. in fluvio Almone, qui non procul urbe Tiberi miscetur. Vibius Sequester de nom. fluvior. Almo Roma, ubi mater Deum O. Tal. April. lavatur. Amob. adv. gent. lib. I .Ladatio matris Deum est hodie. Lucan. i. Et lotam parvo revocant Almone Cybellen. V I. Flacc. S. Arnon. Sic ubi M gdonios planctus saere abluit Almo, Letaque jam Cybele, festaque per oppida taeda. Mart. lib. 3. epig. T. Capena grandi porta qua pluit gutta Phragiaque matris Almo qua lavit ferrum.
Prudentius, hymno in Romanum martyrem describit plenius:
dare plantas ante carpentum pio Pro res togatos matris Idaeae sacris. Lapis nigelius evehendus essedo, Muliebris oris clausui argento sedet: suem dum ad lavacrum praeeundo ducito.
Pedes remotis atterentes caseis Almonis usine pervenitis rivulum. I
R . vetus, Mense Martio, post Quinquatria; LAVATIO. Am me
Marcellin. lib. 23. Ad diem VI. ol. quo Romae Matri Deorum pompa celebrantur annales, ct carpentum quo vehitur simulachrum Aramonis undis ablui perhibetur, Lipsius , cent, mi est. epist. festi initium ad IX. Nal. Apriles refert, qui dies sanguinis dicebantur: Is enim tristis, de planetiis tunc suos Galli ordiebantur, atque deo corporum sectiones. Trebell. Pollio in Claudio: Cum esumuntiatum IT GI. Apriles , ipse in Acraria Matrii, Sanguinis die
372쪽
C1m XXVL VETERUM GENTILIUM. 3rt
Claudium TN. factum, neque cogi Senatus, scrorum causa, posset Tertullianus in carmine ad Senatorem idem de Gallis assi at: Meme fremunt, lacerant corpus, funduntque cruorem,suale sacrum est, vero quod fertur nomine, SANGUIS. Caussam etiam ibi nominis habes, quia tunc sanguinem incipiunt tandere, ac persevcrant, usque aa diem illum Ammiano notatum, V l. Halendarum, quo lavatio instituitur, & luctus su ponunt. Statius, y. Sylv. Est locus ante urbem, qua primum nascitur ingens Appia , quaque Italo GEMITUS AImone C telis
Ponit, re Idaeos Iam non reminisitur amnes.
Itaque dies ille non funesti ominis, sed laeti potius suit, & vulgo HILARIA diccbatur, Legra in Lampridii Alcxandro, Hilariam iras Deum. Haec Lipsius, explicans Suctonium in Othone, eap. S. qui expeditionem inchoavit, die quo cultores Detim matria lamentari ct plangere incipiunt, quod mali ominis. Hunc diem dicit sui sie lX. Hal. Aprilcs: Lavationem autem instituram VI.Κal. April. qui scilicet Hilaria diceretur. Ubi hoc tamen monendum .existimo, Macrobium, I Satum. c. 2I. notasse, celebratum sussie laetitiae exordium, ad Octavum Nal. April. atque eum ditim Hilaria appellatum, quo primum tempore Sol diem longiolcm nocte protendit. Hujus ccremonare originem aliqui a Claudia Vestali arcessunt. quae incestus accusata, ut se miraculo purgaret, navem , qua mater Deum Preinunte advecta erat, vado haerentem, nullaque hummana vi mobilem sola traxit. Verum Ovidius, g. Fast. ait, Sacerdotem , Claudia haec moliente, Matrem Dcum, illo ipso quo jam appulerat, loco, lavi sterra locus, in Tiberim qua lubricus infuit Almo , i
Et nomen magno perdit in amne minor. I. rc purpurea canus cum veste Sacerdos Almonis Dominam Iacraque latit aquis.
Apud Germanos, Terra mater, quam Heritam appellant, a sacerdotibus si creto lacu abluc batur. Servi ministrantes codcm si tina lui u litur: Lbantur. Tncu. de mor. Germ.
virgo Colchis inorum Matri jungitur ab Augustino. ib. a.
373쪽
s, i DE LUSTRATIONIBUS C,ν. XXvi
de Civ. Dei, cap. A. Caelesti Virgini, inquit, ct Berecynthia malis D . um omnium , ante oui uincam , die solenni lavationis ejus. taliarees publieum cantitabautur a neq-c ii scenicii dec. Haec ab Asri, rnaxime culta, quaenam suerit incertum est. Poenos Uranam coluisse ait Lactantibus, lib. i. c . is. Persiae Urania sacrificarunt.b Assyriis Arabibusque edocti. Hanc Assyrii Venerem Myliratam vocant, Arabes Alittam, Persae Metram. Herod. hb i. Cinalestis cognomine decoratur Diana. Inscriptio , apud Ald. Manu- de rat. Orthogr. p. 12 . qiue Tibure ad D. Mariae.
DIANAE. CAELESTI. SACRUM. CORNELIUS. TROPHILUS.CUM. QUINTIA. M. F. LUPERCA.
item Venus: Veneris Coelestis templum memoratur a Pausania lib. i. & 6. & simulachrum, lib. b. cui alunctum fuit alterum Veneris popularis, & tertium quod sine nomine proprie cultum suit. Aput . metam. lib. I i. Coelestii Venus, qua primis rerum eo orditi sexuum diversitatem generato amere sociasti. Inscriptio Saepiaei. apud Manutium, lib. cit. p. I 2s.
AUGUSTAE. SACR. NUMMIA. C. F. DORCAS.
L. D. D. D. vide dc Soχotnen. hist. Eccles. l. t. e. s. & Gisb. Cuperum,
Regina eoeli ab Idololatris culta, Jer. p. 18. & l. 1 p. quam aliqui Solem esse volunt, qui etiam meminino genere ab Hebraeismo dicitur. Alii Lunam, Vid. Vosi . de idol. lib. 2. cap. 2I. O . Coquaeum, ad August. de Civ. Dei. , lib. 2. cap. A. At. R. SCH. ad vett. Graec. fagm. p. 26. EI. Haec Aulat. vide Bochari. get Daph. sacr. para. I. lib. 2. cap. I'. &, para. 2. lib. i. cap. 3 ct
374쪽
CL p. XXVI. VETERUM GENTILIUM 3rs
sculinum iidem Afri coluisse seruntur. de quo legendus Cl. Wi sitis, misceli. Acr. lib. l. cap. 8. s. 2.Minervae lotionem Callimachus hymno celebravit, quem hoc insignivit lemmate: ii: ma Hὰδ . In lavacra Palladi Eum Latio donavit Angelus Politianus, misceu cap. So. ad ejus
χ v ixi et Imprimis autem legendus Illustr. Spanhemius, ad hujus hymni initium. Lotio haec in alterius libtionis memoriam instituta videtur, quo pulucrem praelio collectum abstersit: quod innuit Callimachus his versibus:
Non priui ingentes latiit sibi Diva lacertos , - Ilia quam abstersit pulvere cornipedum . . . U Aec tum quando armis multa jam caede cruentis Venit ab injustis horrida terrigenis. Tum quoque eqWum subducta jugis fumantia colla, Perfudit largis fontibus Oceani. Dum sudor, guttaeque putres, dumque omnis abiret Spuma oris, circum mensa lupata rigeres.
Aut voluptatis forte causa, in Hippocrene, cum aliis nymphis se lavit: addente Callimacho:
Dum lavit in lymphis Heliconidis Hippocrenes . i, Utque die vacuus mons tacet in medio. , Dum /μυμι ceto utra ne, Iuni tempora luco,
375쪽
iai DE LUSTRATIONIBUS CAp. XMI
Dumque est in toto plurima monte quies. Hac occasione nudam eam conspexit Tiresias, cui propterea oci lis capto, in solatium damni, vaticinandi facultas concola cst. Properi . lib. A. eleg. IO. Magnam Tiresias aspexit Pallada Vates, Fortia dum posita Gorgone membra labar.
Venus lavabatur ipsis Gl. April. quod mari emergens myrteta se occultaverit, Ovid. A. Fast. prout ex vetustis codd. legendum ocuit Nic. Heinsius:
Rite Deam colitis Latiae matresiue nuru siue , .Et vos quis vitta , longaque vestis adest.
Aurea marmoreo redimicula demite coleo,
Demite divitas, tota lavanda Dea est. Aurea siceato redimicula reddite colla, Nunc alii fores, nunc nova danda rosa est. Deinde ratio.redditur: Lutare siccabat sudantes rore capiletos, Viderunt Satiri, turba proterva, Deam. Sensit, ct apposita texit sua tempora TIrto, Tuta fuit facto. v ue referre Iubet.
Hanc Veneris historiam eleganti si me olim pinxeras Apelles, elegantissimo epigrammate illustravit Polarianus, s. s.
Virtutis statua cum in facicm prociditici, libris Sibyllinis inspe.
eris, cam populo succensem xv. viri pronuntiarunt: simulachrum.)ue ejus ad mare deportandum, atque ibi lustratacum esse. id cum Citat. Dca, cum longe adhuc a niari abesici, a terra in id progresta, ac aliquaudiu ibi morata cit, vix sero tandum rediit. Dis b. -8. Dc Baccho: Val. Flacc. r. Argon. - sine foedatum te funere pontua
Expiet, Ursreseram lotos in templa dracones.
Dracones, signa di vcxula in icmPlo Bacchi linterpretatus est Lud. . inuis
376쪽
C1ν. XXVI. VETERUM GENTILIUM. ars
Carrio, scholiis ad ult. Flacci librum, edit. Plant. i . in aliis
editionibus non inveni. Super hoc loco a me consultus vir Cl. Joh Georgius Graevius, literatorum nostri seculi antesignanus, pro solita humanitate, literis ad me Prid. Id. M . CIIIICLxxiv. datis
ita respondit : Lindovicus Carrio non intellexit locum Valerii si Flacci, non enim sunt signa & vexilla in templo Bacchi, quod;, ille vult, sed sunt illi serpentes, sive dracones, qui sacri Baccho
sunt, de quibus Clemens Alex. in paraenetico: e via ob hγίων - - - χι EAer alM . SImbolum Bacchicorum Orgiorum est, remes m cleriis initiatus. Iis incingebantur Bacchae euntis iacum mysteria celebrarent. Catuli. Argon.,, Horum pari tecta quatiebant cuspide thqrsos, si Pars e ditiusa jactabant membra judraco. si Pari sese tortii serpentibus incingebant. Arnob. lib. s. Bacchanalia etiam praetermittamus immania, quia ., bus nomen omophagiti Graecum est: in quibus furore mentita, ct seu . strata pectoria sanitate, circumplicatis vos angv:bus. vide & Euri-,,pidem in Bacchis, v. 6s . In eadem faba in docet, Parcas, Bac- ho in cunis sacenti, imposuisse coronam anguineam , indeque , , id maenades quoque sedere. Praeterea in cistis illis in us icis, quae,, in orgiis circumicrebantur serpens erat inclusus. Ulcm. Alex.
., cos u. Hae sunt ille cistae tacita formidine plenae, de quibus i.
., dem Valerius, eodem loco, paucis versibus ante egit: , , Serta patri, juvenisque comam, vestesque vaei,, Induit, ct medium curru locat, araque circum,. ympana ue re plenas tacita formidine cistas.., Hoc itaque dicit Poeta, Bacchi ossicium csse, ut se cum suisse serpentibus, & omni apparatu lustret&expiet. Hactenus Graevius. In Al xandri M. numismate (apud Patinum, innum in. P. Sem. pag. IJ.) anguis e cista caput exsereris mysteria Bacchi arguit, quibus ita dcdidit se Olympias, ut circuratos angues thyriis intortos hilare solita sit. hac superit tione sic tentavit a-mmum Plulippi, ut inun tanquam bilia . ta Deo plenam, nuta
377쪽
316 DE LUSTRATIONIBUS CX p. XXVI
uam, nisi timens ec raro sit aggrestis. Ipsa consessa viro, se, iam cum magno angue volutatur, Alexandrum concepisse. hunc pol modum non ut Regem, sed ut Deum militibus in expeditionem Asiaticam proficiscentibus commendavit. Hoc vero ingentis scilicet gentilium prudentia: suit, quod Deos ad lavacrum aut Lustrationcm deducentes fidejuhores pro reditu exigcrent, teste Plutarcho, quaest. Rom. 61. Reditum a Pallade petit Callimachus, hymno ante laudato:
Salve hinc abscedens, iterumque huc flecte jugales , Verebantur forte miselli, ne Diis accideret, quod statuae Dianae Tauricae, apud Euripidcm, Iphig. in Tauris . nanc, utpote manibus Orestae matricidae contrectatam, adeoquepo' lutam, purificamdam esse dicebat Iphillenia: AHivior laei di vo biu me. Purifieanda mihi est oe Deae statua. Causam iudicii Thoas, consilii illius conscius:
Verum illi correptam statuam, in GVeciam fugientes abstulerunt. Sic Junonis statua in Samo, a Tyrrhenis piratis rapta, deindet in littore destituta, ab Admeta Sacerdote purificata ac tota templo restituta est. Athen. dipnos lib. I s. cap. s. Genios etiam peccatorum poenas luere ait Empedocles apud
Ac rebus Danaum sis, precor, auxilio.
Exspuit in terra pontus sola et terraque in almi Lampada propellit Solis: Sol aetheris ins Vorticibus celer immittit, sic ordine longo Unui post alium exosos scelerum exci it ulter.
378쪽
h. XXVII. UETERUM GENTILIUM si
e jξιν 's Areatast. Donec suppliciis expiati ac lustrati , pristina naturae, locoque suo restituantnr. Atque hinc absque dubio Origenis misericordia, qui & ipsum diabolum atque angelos ejus, post . graviora pro meritis, & diuturniora supplicia, cx illis cruciati- laus eruendos, atque sociandos sanctis angelis credidit. Augu . de o. Dei, tib EI. cap. II. Brachmanes & seipsos & Deos suos aqua , quam Genum Vocant, lustrant. Carolin. gentili . hodierni para. I . cap. I . Idem Calecutam circa idolum situm Deuma appellatum agitant. id. b. d. OP. I
Luserationes infantum, Dies ius rici, Nominalia, άuti sutae,
vorrovisi. Luserationes musterum. Luserabantur c put , manus, Sacerdotes, Cadavera. Mutae a X coelo in terras . a Diis ad homines transimus; cir
quos his ceremoniis superstitiosi occupati suerunt, dum in cunis vagiunt infantes. Hisce enim natis amicae ad puerperam gratulatum venientcs, per hebdomadam Junoni sacra faciebant, ut est apud Terrullianum, de anima, cap. 3s. Ultima die qui octavus, lustrabantur insantes, eisque nomina imponebantur. Dies ille Lustricus appellabatur, eratque apua Latinos puellis quidem octavus, pueris vero nonus: unde& Aun- a Romanorum Dea, a nona nasiccntium die nuncupata. AG-erob. Satur. Ab. I. cap. I 6. Festus in Lustrici dies. Sueton. Neron. Cap. 6. Die Lustrico Neroni nomen Claudii impositum est . quod infelicitatis praesagium fuit. Falsum itaque quod ait Probus Grammaticus, praenomina non esse solita imponi pueris, anteguam togam sumerent vitalem, puellii antequam nuberente
379쪽
Ridiculum enim merit sex liberorum patrem unum appcllare.
mnes respondere: hoc enim faciant nisi nominet dati inguuntur. Haeredes esse non possimi quos ille non pollit nominare, ut iccte colligit I. C. Scaliger, O. A. cap. Q 2. de causis Lmg. LM. Ouae autem causse, cur citius scemellae cluam n laiculi murare tur 3 An quod Qemina citius augeatur, ad vigorem P rvcniat atque absolvatur quam mast Quare autem dies poli l ptii nam sumitur 3 An quia septima insantibus Dericuloia es , cum anas, tum quod ea die umbilicus decidit. quod antequam iit, Planiae, quam animali similior est infanst Plutarch. quas . Rom. I a. Apud Graecos vero quinto die siebat. Plaut. 1 lucul. act. a. sc . Diii sacrificare hodie pro puero do. o. Huinio die quod fieri Uertet . Septimo die nomina pueris imponi solita testatur Armoteles hy. . hi ' animal. cap. 12. Intra tricesimum diem licri voluit M. Antoninus Imp. Capit. in Cus vita. Hunc Lustratus solennitatem v cavit Summachus: Aomintaia Tertullianus, de idol. cap. 16. .u-Gr. Nuimunus. Arethi creta quoque uicebantur, quia natum puerum circum socum seriabant , propinquique, ec amici
minalibus distinguit, de illa die quinto, haec autem decimo culeis
Elegans diei lustrici laypolyposis cit apud Persitim, iat.
Ecce a ia , aut metuens dum marcrtera crema
Exemit puerum. frontemque atque uda labestat Infami digito , O , ratibus ante salivis
Exprat, urentes oculos inlabere per M. Tunc manibres enatri , item macram supplice vota. Annc Licini in campos . nunc Crassi mitti; in assi, i unc Uieni eneram Rex oe Regius, Pre .auunc
380쪽
mne rapiant f quicquid calcaverit hie rosa Fat. Prima scilicet cura crat amoliendi fascini, qua de causa, puero cunis exemto, superstitiosa mulier frontem & labia saliva expiat idque infami digito, Plin. lib. 2'. cap. q. Extranei interventu, aut si dormiens speeletur infans, a nutrice terna assui. Praeterea vota ab amicis concipiebantur, ut infanti omnia prospera evenirent, quod Tertulliano, de anima, cap. 3'. est sata scribunda, vel ut alii ma-Iunt , scribundo advocare. Sic Virg. Ecl. q. Talia secta suis dixerunt, currite, fusis , Concordes stabili fatorum munere Parcae.
Euripides, Orest . ubi Elcctra de Atreo:
Cui sceptra texens fatale ferit Dea Luem Tbem bellum fratri inferre. Tibullus, lib. elcg. ad Cherinium:
Te nascente no Dum Parca cecinere puellis Servitium , O dederunt regna superba libi. Hinc Alcinous dc Ulyste, O . H. v. IST. Is 8,
Patiatur quacunque ei fatum, Parceque graves Nascenti nerunt sto, quando ipsum peperit mater. He ba de Hectore: Iliad. ci. etis 1 .c π 3. μου. - -
Huic autem sic olim Parca potens Nascenti nevit in Ana, quando eum peperi ipsa. Ovid. S. metam. Ubi de Meleagro: IStipes erat quem cum partus enixa jaceret Thestias, in flammam triplices paseuere sorores . Staminaque impresso fatalia pollice nentes, Tempora, Haerunt, eadem lignoque tibique, O modo nate , damus. quo postquam carmine dicto . .. Excessere:Deae ; sagrantem mater ab igne Eripuit ramum, sparsitque uiuentibus undis, is,