Introductio in sacram theologiam, sex comprehensa libris in quorum quinque, sacrae doctrinae natura, caussae, principia, attributa, conclusiones, & loci omnes explicantur in sexto autem, auctores quamplurimi, pro ijs rebus quae a theologis & conciona

781쪽

ptum nihil fuit. En igitur materiam amplam ad ingens, & perutile opus conficiendum. tantur nonnulli auctores, legendi pro materia de Deo. Cap. III. HI s hunc in modum adnotatis, ad rem

ipsam accedentes, dc propositam metho. dum sequentes,primum quosdam auctores uniuerse citabimus, qui uidendi sunt pro materia

de Deo,postea priuatim indicabo loca quaedam pertinentia ad priuatas quaestiones de ijs, quae de natura diuina, eiusque attributis disputari solent. Pro materia igitur de Deo legendus est Dionysius Areopagita de diuinis nominibus , Iustinus martyr in admonitorio, & lib. de monarchia , Origenis libri Periarchon. Damasceis nus in libris de fide orthodoxa, Chrysost. li meliae s.de natura Dei, Eusebius Caesariensis in libris de praeparatione euangelica, & speciatim libro secundo, tertio, & quarto, ubi multa habentur de Theologia humana, Sc alij patres

Graeci, quos postea citabo: quorum multas auctoritates ad hanc materiam pertinentes, inuenies collectas apud Euthymium in Panopliata. Ex latinis, Augustinus in uarijs operibus, quae postea citabuntur: & speciatim in lib. de Trinit. ut lib. ,.7. 8. dc alijs: in lib. de ciuitate Dei, libro de Speculo, & cognitione uerse uitae; Anselmus in Monologio,& Proselogio. Arno-

782쪽

r 18 Introd. is Theolog.

bius in libris contra Gentes, Lachantius Firmianus in libris diuinarum iustit. Gulielmus Parisiensis libro de uniuerso pari. I. Scholastici in lib.primum sententiaru in Magistri, diuus Thomas in prima parte, in primis quaestionibus, in libris contra Gentiles, Se in quaestionibus disputatis,Dionysius Carthiasianus in suis opii scillis, ubi multa,& praeclara speciatim opus He nat ra ueri Dei, & de diuina essenti . Alexander Halensis in prima parte summae, & Albertus

Magnus, Henridus Gandauensis in summata, Altisiodorensis in sua summata, Antoninus in summa pari. 3. tir. 3 o. Ioan. Capreolus, Ray, nerius in Pantheologia , Thomas Vualdenus lib. I. art. i. Paulus Cortesius in sua Theologia,

Nicolaus de Cusa in suis operibus, Hanibal Rosellus in Pimandru Mercurij Trita egisti, Franciscus Georgius Venetus in suis canticis, M. Antonius Natta in libris decem de Deo, qui et ganter more oratorio scripsit. Mercurius Tri L

megistus in suis sermonibus , Iamblichus de mysterijs AEgyptiorum . Andreas Mocenicus lib. r. suae Theologiae, Aristoteles lib. ultimo Metaphysices, & ibi eius expositores, Plato in Parmenide, Sophista, S: Timaeo; Ficinus in libris de Theologia Platonica, praesertim lib. I.& 1. Plotinus, Cicero de natura Deorum, dcc. Ioan. Franc. Pici examen uarietatis doctrinar

gentium, & ueritatis Christianae disciplinae . Raymundi Sebundi Theologia naturalis. Sed

omnia

783쪽

omnia sere, quae ab antiquis philosophis dicta, sunt de ui atque natura diuina inuenies in singulari &nu quam satis laudato opere Augusti. ni Steuchi Eugubini de Perenni philosophia , . De nomine, descriptione, ct existentia Dei. p. IIII. VA Ri o s auctores proximo capite numerauissimus, qui legendi sunt pro ijs quaestionibus, quae tractantur ad uim naturamque diuinam explicandam: nunc speciatim eosdem dc alios recensebimus, qui pro priuatis disputationibus uideri poterunt. A tque initium a n minibus Dei sumentes, de hac materia legendus est Dionysius Areopagita lib. de diuinis nominibus . Damascenus libro primo de fide o thodoxa, cap. I. i4. IJ. dc I 6. Theodoretus lubro a. de curandis grςcannicis affectionibus , Epiphanius in sua capsula medicinali contra haereses,Theophilus libro I. cotra Autolycum, Anastasius Sinaita libro 6. in hexameron, Euchymius Zigabenus in Panopita parte I. titulo quin isto. Atque hactenus de Graecis. Ex Latinis Tertullianus lib. de Trinitate, Ambrosius Iibro a. & s. de Trinitate, Augustinus in libris de Trinitate uariis in locis, & speciatim lib. s. cap. I S. I 6. lib.7. capite 3 . libro I 2. capite I. s . lib. II. cap. 1. & libro 8. de Ciuitate Dei captaexto . Hieronymus epistola ad Mai cellam

784쪽

r a o Introd. iis Theolog.

cap. 7. & in Ieremiam cap. Alminus, suo Albinus libro de nomin. Dei. Multa de nomianibus Dei scripserunt Hebraei,quae uidere pol ris apud Galatinum in libris, qnos contra He

braeos scripsit, &apud Finum Ferrariensem in suo Flagello contra eosdem, &apud Petrum Galesinum in suis annotationibus in historiam Sulpiiij. De nominibus Dei Diuus Thomas speciatim in prima par. summae quaest. I 3.& lib.

I. contra Gentiles capite 3 o. cc sequent. Diuus Antoninus in summa parte. 3. titulo. 3o. Sch

lassi lib. I. sent.d. aa. & 26. Frater Archangelus lib. de nominibus Iesu, Bartholomaeus Anglicus lib. de proprietatibus rerum naturalium, a capite I 3. ad 2I. ubi agit etiam de non inibusCnristi. Habes etiam quaedam apud Gyraldum Syntagmate primo de Dijs gentium, & apud Coelium Rodiginum libro primo. De recta nominum ratione disputauit Plato in Cratrio, Mibi Ficinus. Quod attinet ad uarias descriptiones Dei, hi

auctores aliquo pacto Deum, qui tamen nulla oratione circumicribi potest, describere conati sunt. Tertullianus lib. de Trinitate, & in libr. primo contra Marcionem, Marius Victorinus Apher lib. de generat one diuina contra Candidum Arrianum, & libro primo contra Arrium, Arnobius libro primo contra Gentes, Augustinus in Manuali capite i.& a. libro de cogniti

ne uerae uitae cap.7. Sermone I. de uerbis D

minis

785쪽

Liber Sextus. 7 ar

i mini lib. primo Conses cap. . Hilarius lib., mnitate Patris & Filii. Iustinus Martyr in col- .se loquio cum Triphone ludaeo, &inq. I 39. ad p Orthodoxos, Cyrillus Alexandrinus lib. I. conas tra Iulianum apostatam . Lege Euthymium in Panopita par. I. tit. 3. ubi admirabilem inuenies, descriptionem sanctissimae Trinitatis, ex diuoi Maximo: est etiam locus egregius in lib. de My.

' stagogia cap. 1 . Quasdam philosophicas descri

ptiones videre poteris apud iustinum martyrem in lib. de Monarchia,& in Admonitorio, ac etia apud Clementem Alexadrinum in lib. Strom Lum , atque apud Laistantium Firmianum lib. c. diuinarum institutionum. Consule etiam Tris megistum sermone quin isto. Pulcherrimas Dei descriptiones ex effectis sumptas,inuenies apud Iob cap. 3. 9. & I 2. De quaestione, qua quaeritur an Deus sit, hi scriptores priuatim consulendi sunt. Dionysus Areopagita cap. 7. de diuinis nominibus, Cl

. mens Alexandrinus oratione contra Graecos,Iustinus libro de Monarchia, Cyrillus Alexandrianus lib. 3. contra Iulianum , Damascenus lib. I. de fide cap. i. & 3. Basilius homelia i I o.&I I. in hexameron. Olympiodorus in Ecclesi sten Chrysostomus homel. 9.& I o. ad populum, Antiochenum, locus est amplissimus: Maximus lib. t. Centuriarum. Lege Euthymium in Pan plia tit. primo. Irenaeus lib. I. cap. 9. Arnobius 1ibro 2. 3. & o. contra Gent. Latiantius Fir-

786쪽

νaa Introd. in Theolog.

mianus lib. I. cap. 2. & sequent. Augustinus lib. I 1. de Trinit.cap. . ex lib. 8. cap. b. lib. de verbis

Domini cap. 34 libro de Spiritu litera cap. a. Diuus Hieronymus cap. 3 6. in Iob, S lib. t r. in Isaiam, Anselmus ex profesta in libro pro insipientedib. contra insipientem, in Monologio,&Pro sologio,Gulielmus Parisiensis parte secunda de uniuerso, Savonarola lib. te veritate fidei. DLuus Thomas lib. I. contra Gentiles cap. Io. II.

I a. I 3. I . Scholastici apud Magistrum sent. lib. primo, dist. terita. Aristoteles lib. I 2. Met phys.& ibi eius comment.& lib. 8. Phy scorum, M. Tullius lib. de natura Deorum. M. Anton. Natta libro I. mbi eleganter hoc demonstratia .

Recensentur varis auctores legendi pro variis attri butis diuinis. Cap. V. DE attributis diuinis legendi sunt auctores quos hactenus citaui: speciatim Anselmus in Monologio, & Prosologio, ubi eleganter &copiose omnia prosequitur, Diuus Thomas priam a par.& Henricus par. secunda. Verum ut alia quot loca priuatim videri possint, quaedam priuata loca pro nonnullis attributis tractandis breuiter ad ij clania. Quod Deus sit incorporeus, Dionysius Areopagita de ditiin. nominibus cap. ia. & I . Cyrillus Alexandrin. lib. a. dialog rum de Trinitate,cap. 8.& lib. I. Origenes lib. I. Peri archon, & lib.7. contra Celsum . Iustinus

787쪽

Liber Sextus. 72sq. t s. Theodoretus in Epitomis diuinorum, lib. s. cap. I. Damas lib. I. de fide. cap. I9. Augmstinus epistola. 8.& II I. lib. 6. de Trin.&lib.7. cap. I. 2. I. lib. . Conses. cap. 16. Hilarius lib.6.7.& 8. de Trinit. Anselmus in Monologio capite 6. & 27.& in Prosologio cap. I 7. Bernardus serm. 8 o. in cant. Euthymius in Panopita rit. 3. Dionysius Carthusan. in suis opuscul. Beatus Thomas lib. i .contra Gentiles, c. I S. & sequenti Scholastici lib. I. sent. dist. i 9. Marsilius Ficinus. Augustin. Steuchus lib. 3.& . de perenni philos. De membris Deo attributis. Eucherius Lugdu.nens. epist. lib. 2. D. Hieronym. tona. .Anselmus, lib. de hac re. Conradus Brunus. Deum carere accidentibus, Origenes lib. I. Peri archon cap. I. August. lib. I. de Trin. cap. I.

Deum .ine suam essentiam Hilarius lib. 7. &8. de Trinit. August. lib. I J.de Trinit cap. II. lib. i t. de Civit. Dei cap. 2 o. Ansel. in Monol gio cap. 24. Boethius lib. I.de Trin. c. 3. Berna dus epist. 8o. Diuus Thomas lib. I .contra Gentiles cap. 23. . Deum esse simplicem,Concilium Lateranen. cap. Firmiter, de summa Trinit.& fide catholiaca, Gregorius Nyssenus lib. de creatione hominis, p. 6. Augus. lib. 7. de Trin. cap. 7. SI T. lib. . de civit. cap. I o. I I. dc I 2. Item epist. 81. Hugo

788쪽

ν a Introd. in Theolog.

ita Gentiles,Anselmus locis supra citatis,schol. I .sent. distin. 8. De persectione Dei, quod omnium reru persectiones sint in Deo, Dionysius, cap. s. de diuinis nominibus,Damas. lib. I. de fide, cap. 8. August. serm. 4. de Verbis Domini,lib. s. stiper Genesi ad literam,Anselmus in Monologio cap. I 1.& 3 3. & in Prosologio cap. 3 s. De bonitate August. lib. de natura boni, lib. 8. de Trinit. cap. 3. Anselm. in Prosol. cap. I . & I s. Damas.lib. I. cap. 1. Etithym. in Panopii . De infinitate Dei, Dionysius, cap. 8. 9. & ra. de diuinis nominibus, Damas. lib.I. de fide,c. I 6. August. lib. te fide ad Petrum, cap. ia. libro de Speculo. cap. 3 3. Hilar.de Trinit. postprincipiu, Alcvinus, siue Albinus, lib. I. de Trinit. cap. I . S lib. 2.cap. q. Lege Augustinum Steuchum, defierenni philosophia, ubi multa de sententia Phiosophorum. Ansel. in Monologio, c. 3 s. in Pr sologio, c. I 3. Caietanus in opus de infin. Dei. De existentia Dei in rebus, an Deus sit ubiq; , Dionysius, cap.is. de diuin .nomin. Athanas .lib. 3.de Trinit. Origenes lib. I. in Iob, & lib. I. contra Celsum sub initium: Cyrillus Alexand. lib. I. Thesaur.cap. 7.& lib. 8. contra Iulianum, Damascenus lib. 6.cap. Io. August. lib. I. Consessionum cap. a.&3. qui locus est illustris, & lib.7. cap. s. libro de fide ad Petrum cap. I 3.epist. 17. lib. T. de Trinit. cap. 3O. lib. te Speculo, cap. 2 o. & 23.

Paulus Aquileiesis episcopus lib. te fide. Agnes-

789쪽

Liber Sexti. 7 a F

lus lib. de fidedi Anselmus late in Monologio,cap.

I9.2Ο. 2I. Euthymius in Panopita, par. Franciscus Georgius tomo 2. Cantico 2. cap.

ubi latet Augustinus Steuchus lib. . de perenni philosephia,cap. 7.Scholastici lib. i. senten. list. 36.&37. Deum esse immutabilem, August. lib. ,. de Trinit. cap. I s. Boethius lib. s. de Consolatione philosophiae prosa ultima. Anselmus in Monologio cap. 2 . Scholastici I. sent. dist. 8.De unitate Dei, quod non sint plures Dij,

Dionysius cap. vlt. de diuinis nominib. Iustinus martyr in admonitorio, Clemens Alexandrinus oratione contra Grςcos,Epiphanius varijs in i cis contra haereses, Eusebius Caesariens. de praeparatione Euagelica lib. I 3 .& I . Damas lib. . cap. 2I. Lege Euthymium in Panopita par. I. tit. I. Irenaeus lib. q. cap. I. Lactantius Firmian. Aεnatus lib. contra Gentes, Tertullianus lib. I .contra Marcionem: Cap. Firmiter de summa trinit. dc fide cathol. De unitate de uno Boe-

iiiij liber.

2 e cognitione Dei,qua a nobisct a beatis cognosci tur: ct an unquam eivi essentia a viatore

visa suerit. Cap. V LMVιτ A de cognitione nostra, qua Deum cognoscimus habes apud Euthymium in Panopita par. I .lit. .De qua Gregorius Nazia Z et 3 aenus

790쪽

ras Introd. in Theolog.

Eenus oratione in natalem Domini, oratione de

Theologia, & iambico decimooctavo. Chrys stomus homelia qua demonstrat Deum a nobis comprehendi no posse, & homelia decimaquae 'ta in Ioannem, Basilius contra Eunomiia,Epiphanius haeresii 36. Caesarius Gregorij Nazian. Fr ter dial. i. Iustinus colloquio cum Triphone,&q. 6. ad orthodoxos, Cyrillus lib.9. in Ioannem

cap. 39.Damas lib. 2. de fide, cap. I. 2. & 4. Clemens Romanus epilLi. Augustin. epist. III. &sequentibus,lib. 22.de civit. cap. 29.& 3 o. lib.de praedestin. sanch. cap. s. to. 7. lib. I. Conses. cap. I. Hieronymus lib. a. contra Iovinian.& lib. te expositione symboli,Gregorius lib. . morat .Q42. Bernardus epistola ad Gulielmum Abbatem. Expositores sacrae scriptiirae, in illud, in domo Patris mei mansiones multae sunt: de illud Pauli, Invisibilia Dei,&c. & in illud, sicut stella dic

stri a stella in claritate . Ioannes lib.contra Arrianos ortos in Polonia. Scholastici in . sent. ubi agunt de beatitudine & i .sent. dist. 3.Concilium Lare ran. sub Innocentio III. Clementina ad nostrum de haereticis: Capite ad apostollicam de presbytero non baptizato. Concilium Basilien. sessa 1. diuus Thoma lib. 3. contra Gentiles,cap.42. & 63. Pro quςstione,an aliquis in hac vita Dei essentiam videri si Dionysius Areopag.cap. 2 I . de mystica theologia,Chlysostomus som. I . in Ioannem,Gregorius Iazianzenus lib. a.suae Theologia s