장음표시 사용
411쪽
ELEGANT. α IB. V. 4 IExcogitare, T Inuenire,consilit Reperire uero fortuis . Vnde Ovid. -Tu non inuenta reperta es. Sed iam
usus obtinuit, ut idem sit reperιo, quod inuenio.Est a tem Inuenire uel consilio, uel castu, siue corporea, siue incorporea reperire. Ofendo fere quod reperio, neque solum reuertendo, ad statum rerum publicarum, uel priuatarum pertinet ut Ofendes Rempublicam perturbatum consili' nepotis mei: Verum etiam sine bis, ut idem Ci.Sed tamen neminem tam maleficum offendi,qui illum negaret Antonij dignum senatu. Nactus sum etiam pro inuent,seu reperi requenter accipitur. Vt idem in Paradoxis: Eum tu hominem terretos quem eris nais Aista mortis, aut exiiij minis. Et de Senectute: vitis quidem,quae natura caduca est, σ nisi fulta est, fertur ad terrum, eadem ut se erigat clauiculis quasi manibus, quicquid est nacta,complectitur.
Desipio Desipisco, ct Resipisco. C A P. III.
DG ρ me desipisto significat, uel quod aliquid
i communi sensu, sapientius minus habeo, uel quod a meostiis dehituor. Quod fere uitium
aut ex aetore uenit, aut ex morbo indit timore, aut amois
re, ausimili aliquo affectu cuius contarium est Resipisiere: s fenes quidem iam dementes nunquam resipiascunt,caeteri autem resipiscere, id cst, ad priorem menaetis statum,uel ad meliorem mentem redire folint. Tearentius Multo omnium nunc me fortunut imum Factum puto esse gnate,quum te intellego Resipi p. PPr0hibuo,ct Inhibeo. C A P. IIII. Robibeo uel generale nomen est, uel ante rem inisceptum. Inhibeo ullum re tum inceptu. Itad Mo
412쪽
ηo4 LAVR. VAL L AElat,ne quid facta, uel ne quid incipis: hoc ne pergas
irride ZM q, ab incepto. Vergilius: Aeneid. t. Quod genus hoc hominums quaeue hunc tu barbara
Permittit patria bossitio probibemur arenae. Idem Parcite iam Rutuli, T uos tela inhibete Latini.
'Tor, er Frμor Uerte disperunt, sed non ea ratione,qIa quidam uolant,omnia sua imperitia conae fundentes,qui aiunt nos Vti humanis,Frui uero diuinis: imo Cr diuinis titimur, er humanis fruimur. Quu enim mihi usium diuinorum interdicat s quis ruris μου vetet me frui rebus meis,labore industria puratios, Aut quis dicat mestui sacris, cum in istorum uersor usu, atque administratione s Vel quis negct, quum uoluptua ti operum do,mestui bis rebus, unde capto uoluptatem Quod si dicerent,debere nos frui rebus diuinis, uti uero humanis quanquam ne in hoc quidem illis accedo oris
tu be audirem. De rebuε enim,non de uerbis disputarenti N unc uerbum exponunt, non res.Sed hos cum sua ima
peritis,s quod foedius' est cum sua pertinacia relinis quamus.Uti igitur est alterius rei gratia: Frui nutilius, fed ut sic dicam propter se. I ii issio iter est,in hoc meaeta.Hoc alterius finis,ad quem illud tendit. Qui hoc bubet
quiescit, Cr contentus est:qui utitur, nunquam conte tus Psemperq ultcrius tendit. Ideos reprebensus ei ZLlu.; . de AnΠιbal, g cm posset uti cannensi uictoria i maluit. cad. lib. 2. Vtor armis,litor domo,utor fibris,utor studio, diligentia, operas, ut ex hoc postca emolumenti aliquid b,ntcs consequar. Fruor bonis inci fruor tuo aspectu, tuo colloae
413쪽
ELEGANT. LIB. V. gos. eolloquio,tuo cantu, boc est, delectationem, voluptates' percipio ex buc re, atque ex butus rei usu. NonnunMquum eadem re duo pariter, hic utitur,t e ruitur: ut si alter ad focum sedeat sanitatis cause, alioqui id non Docturus, alter uoluptatis: bic non tendit ultra , sed apud finem ipsium quiscit: ille non contentus praesenti condiistione, ad ulteriora tendit qualis Annibal si fuisset, nec tam praesenti victoria requiscere, quam progredi indalvisset,lion eum Maharbal sicire vincere,sed uictoria neo scire utι dixissct:i. qui frui ista,q uti maluerat.Dicimus
tamen nonnuliquam Vtimar pro Fruimur, uerecundia, cuiusdam causa: li Vtor pane triticeo, litor palmulis , utor siclis, quasi uiuendi potius causa edamus,quam eden. di causa uiuamus.Denique Frui est delectationem capere ax utendo. Itaque in idem recidan idems obiciut Frui, Delectari,Uoluptatem capere. Quo fit, ut non fuerit cause,cur recentiores hoc vocabulam Frui, unde ueniti Fruitio ,solis rebus diuinis dare uoluerint. Habet enim hoc uerbum duo supina, pruitum, Cr Frctum: quorum primum uix in usu est, nisi apud eos, qui verborum noriuitatibus er gaudet, gloriantur. Secundum significat confisum: ut,Fretinfortasse familiaritate, qu e est ei reo cum,ausius est confiteri. Adiungimus etiam alterum iterbum ad personam de Utor dico ignificatq- conuersor Cr opera utor. Idem Cicer.ad Selium Fabio uiro Woptiamo, bomine doctissimo, familiarissime utor. Et iudest Vsus: ut, Usus inibi fuit tecum id est,conuersatio . miliarita er confiuetudo. Quintil. Mulierem cum q a longa consuetudo, seu longivi illi fuerat uos. Atque quia flemus aliqua re ideo uti, ut ex ea Dctum percipi
414쪽
mus actum est,ut dicamus num pro utilitate, erfuisctu,tum in singulari,quam in plurali: Porum exemplarum plena sunt omnia.Fungor aut ide est,quod o secium, munusq; ago ut, Fungor magistratu, fungor praetura, fungor legatione, fungor officio delegato, fungor mi nere iudicis.Fungor autem uita,quod fungor officio uiatae,σ munere administrandi, gubernandij corpus:munere, inquam, assignato nobis ab imperatore Deo. Inde
Defunctus est uitu: id est nivit officium vitae. Veragilius et Aeneid.6. Ο' tandem magnis pelagi defincte periclis. Titus Liu. Defuncta morbis corpora salubriora esse coepere.
Defunctim periculis, quod finita fiunt pericula: defuncta morbis corpora, quod initi sunt morbi corporum. Legimus etiam Defunctus morte,i.mortem finiuit . in Potior dixi alio loco.
sTare,est non ire,in his duntaxat, quae eunt sine ρω
tbus, aut quae erecta non sunt ut.Nauis stat lumectat, urrus stasOI stat,unde est So litium, er Iu- citium,quia ius stat, forums clausum est . Anguis etiaer AM , ex lacertus, Cr auis in aere stant. Quaedantediuerso dicuntur stare, quam erecta sunt,quandiu non eadunt sed haec fere sunt inanimata uti Arbor stat, δα lacrum sta domus staticolamma stat Quaedam uero non dicuntur Stare,nisi nec eant, Cr erecta sint: ut Homo , equus, uolucrisq: stat. Nanque homo quum sedet, crepus quum recumbit auis quum cubat,non stantinutamen eunt. I stud tamen notandum aliter dici Sedere de hominibus, aliter de avibus.Nam caetera non fedent,ns
415쪽
simis,s si quid est simile sim uero sedere auium, est
in loco altiori esses ut Pa sser sedet in tecto,birundo sedet in pertica, cornix sedet in arboremee recte dixeris. Stat in arbore sed tali potius quodam modo cornix stat,
Alitis in paruae subito conuersa figuram, Aene. II. Quae quondam in bustis,aut culminibus desertis Nocte sedens, erum canit importuna per umbras. Quintil.Vt si quaeratur, an fit credibile super caput Va Lib. a. m. Ierj pugnantis sedisse coruu,qui os,oculosq: bostis Guti
I rostro, atque alis everberaret.Dentque eodem modo
dicitur Sedere auis supra rem quampiam,ut homo super equum aut iumentum: qui tum super equum est, non diacitur stare,aut manere ,sed Sedere, quocunque modo, aut quocunque corporis babitu, gestus compositus sit. Sidere autem a sedere multum distat. Est enim sidere deorsum descendere,pessums ire. Verg. Sedibμs optatis gemina super arbore fidunt. Id est,ab alto demit tutur.Unde subfido,Demorut ovi. -Subsidere ualles. Et Lucam. Subsedit dubius . Num cui Libo . ego fientio a Sedeo praeteritum mutuatur. Inde Instra
quoque inferi, Remo resed Mido a sedi. siquidem Videre est apud aliquem, ut aegrotu ut regem, sedearsicum enim Sallustius inquit, Post uim cato assedit: In culi magis ab Afido, quam ad Agideo praeterit hoc esse, significato potest esse documento.Vt autem a sedeo diastat Sido,ita a Sto Sisto:u Siste laremus stefugam 8 ste gradum id est ac stare gradum, stare fugam, stare
Iacomas. Atque ut illa superiora idem praeteritum bais bent,uel alterum ab altero mutuum fumit: ita haec duo
416쪽
id supinum,uel si sto, isto uel sto a fisto accipi quod
est Statum. Vnde fit stato quod magis a Sisto, quam a Liui. li. i. Sto descendit:ob Ug: Iupiter Stator uocatus est, qui Roab urb. mulum orantem,ut fugamsuorum sisteret audivit. Quare nescio,cur Hieron .contra Iovinia iam dixcrit, π. 1 fendet I ouem Statorem,qui libenter siderit, quasi lupiater Stator i stando dicatur,o non a sistendo. Nimiruoblitus historiae est,ut super lotiam,subula: ubi ait, Ex Ioppe Iudaeae portu Andromedam a Per eo liberatam.
In quo orum manifestus est error: qui quum legunt, quod i onus furrexi ut fugeret in Tharsis, tuenit IoppcΠ,opinantur banc esse Andromedae urbem,quum sit in India ciuitis Tharsis,unde illa fuit,ut ipse quoque Ηι
rondimus memini Ouidius libro I.de Arte amandi. Persius Andromeden nigris portauit ab Indis. Et sumbo ad Pbaonem rcandida si nou fumi placuit c beia Perseo. Andromede patriae fusca colore suae. . . Eadem obliuio eiusdem fuit,quod Gallos matris Deu. i.co in Osee ait esse ex gente Gallorum, qui a Romanis ob nominiam illius nationis uindice animo effoeminanim quum Graecis hoc antea,ut tunc,'erisfactitatum. Sistere dicimus etiam pro repraefentare, Cr praesentiam corα. . poris exhibere ictum ab eo quod non tantam compareo
re quis debre, usi manserit: unde de iudicio sisti, hoc
Epist. , c. est desistendo alique in iudicio. Cic.ad Qtt. Des operam id quod inibi asser ust ut te ante Calandra lanuarias, lacunq; erimus,sillas. Et binc Stator, nuncius , tabest rrusve consilis. Idem de OfιIU.I II. Vasfuctus est alis Aeneid. i. tcr eius sistendi,ut si tile non reuerti' moriendum es
417쪽
. Notatura Lailaentiol ieronynxiis,quod in libris aduersus Ioviniamini sic Iouis statoris fecerit mentionem, veluta stando Aristus sit, ct non potius a silendo. Quasi vero il- Iic hoc agat Hieronynius,unde dictus sit Iuppiter stator, ac non ma is ridendi Ioviniatii quaesiverit ansam. Nis sorte eum sic ibit Martialis.. Dicemus ficus quas scimus in arbore nasci. Dicemus ficos Caeciliane tuos. Vere sensit hane esse vocum dit serentiam. Et tamen sue a sistendo deducitur stator,sive a stando,nihil est in quo reprehendas Hieronymum. Quid enim est aliud s stere, quam facere ut stet aliquidi quod enim Graecis unica vox declarat. ιsαν ,id Latini duabus explicata sed inter se cognatis. Proinde cum Iuppiter sit stato ,hunc offendere videtur qui sedere gaudeat. Atque haec qualiscunque vocum ac rerum affinitas satis erat captandi risunt. Appeto,& Etapeto. C A P. V II.
APpcto ς in sectu: Expcto cum ratione. Appeto qualia que: Expeto bonesta,planes, bona. Unde de rebus expeten Ascripstre philosopb qmae scilicet peti debent non uulcra de Appetendis: ex q οderiuatur Appetitus,qui immensa, immoderata cupiditas dicitur. Quare qui dixit, Omnia bonum quoddam appetere videntur, mallem dixisset Expetere.
Veneico, ct Vindico. C A P. VIII
. Endico idem est quod uilla dicam proprio,
ac meum esse dico. Quintilian. circo usitatim nomen Poeni bi uendicant. Et iterum: Rusticus petit partem bonorum,orator sibi totum uendicat. Et ferόhoc uerbum postulat dativum, oe hunc 'quentissime'
ex pronominibus primitivis ut, Hanc agru ego vendico
iniuctu uendicus tibi ater uendicat sibi. Vindico ulciet c c s scor,
418쪽
-ro LAURENT. VALLA Ascoriunde Vindicta, quoties iniuriam, contuimeliam'ue ιἷiatam punio: Interdum Vindico,idem quod ab iniuria, contumeliam usi siue iactura cienda,defendo cice pro M. Marcello: Nobilissimamq- familiam iam ad paucos redactam pene' ab interitu uindicastiliam de senectuate:Et est senectus natura loquacior,ne ab omnibus eum niti' uidear vindicare. Viti'ud eis, uituperationibus, Demadmodum crimιnibus,pro criminationibus.Dicimus Vindicare in libertatem, aut inseruitutem,quasi asserere in libertate, i inseruitutem:non ut quidam uolunt Vendicare:utLiuius lib. XXIII.Intermori vehementi
ribus, quam quae pati posti remedi' ciuitatem sinere in ipse uindicta libertatis perituramEt in fecundo:Prormum indici pecunia ex aerario,liberta π ciuitas data. Ille primum dicitur uindicta liberatus. Quidam Vindiactae quoque nomen tractum ab illo putant: Vindicio φαβ nomen fuisse. Ego nescio an uendico reperium edtantum uindico. Enplodo,Complodo,Supplodo. CAP. IX.
EXplodo non tantumsignificat ei classes ei clama
nibu π quidem cum sono pulsantibus, qualiter quempiam E domo,e theatro, ex aliquo concilio Duemone manlium atque pulsatione ei cimus. Quod adiparet ex alijs a plodo compositis. omplodo,s Supplorido Est enim complodere aduersas manus inuicem collia
dere,quod feri pluribus de causis solet uel ad testifican. dum,more famιnarum doloremuel prae gaudio: uesper subitum admirationem uel β quae uni aliae cause.S: D. Ossid. plo G ccst pedcm terrae incutere, quod interim solet libro. i. in oratore Iuli tari. Itaque quum dicit cic.Quoniam Drrbonis
419쪽
ELEGANT. L IB. V. 4egubonis,Aristonis, Herissi iampridem explosa sententia est: προδ ιmo uocabulo cut scinper est usus. Non
enim dixιt eiectumsententiam eo modo, quo caetera ei oriantur, sica quo pulsatione minuum,tanquam ipsi ιili huiu3 siententiae auctorese' coetu,ab i so coetu, iniectu in eos manibus,tiecti sint, ut apertius alio loco indicat: Histrio si paulum se moueat extra numerum, aut si uer In Para. μου pronuntiatus est una oriri brevior, aut longior, exibilatur,π exploditur.
De Dico,' quibusdam derivatis ab eo. C A P. X.
Diccre proprie est orator ,σ eleganter,secun risca loquentium Quintil.lib. X. Nam mihi nec di Inpraesuiscere quidem uidetur, tis qui dilueste , ornate, 'copioseq- dicit.cice.de Off.Vt non modo Graecarum literarum rudesjed etiam docti aliquantulum se arbitrentur adeptos σ ad dicendum,s ad iudicandum.id est,in ἔoratoria arte, π in pbilosophia. Omnes fere codices habent Discendum pro Dicendum. Quod exemplum ideo subieci potisitam, ut uulgus emendarem. Unde Dictio uocatur,ora torta σfacunda oratio. Nam ab illo genearsi bulaue uerbi significato fit Dictio, quae est uocubuola siue uerbum. Ex hoc ipso uerbo Dico,duo stequentativa oriuntur,Dictris Dictitosed posterius potius' quentativum est,s idem est quod 'quentibus temporibus equentibu3s locis dico,π narro. Alterum autem est,quod dicos id alter scribens excipiat, π manu,st Ios notenuit cicero ad Atticum quadam epistola testari Epist. 13. tur se istam non scripsissesed reparandi lateris gratia obambulantem dicta se. Et Quintilianin delicias dictan Lib. io. di appesta sentiens delicati, non laboriosi esse dictare, ς'P
420쪽
ta LAVR. VALLAE nec accurate dictando scribi. Ita dicta Iunt Dictito, Dicto, a Dico, ut Ventito, Cr Aduento a Venio, Cr eadem pene' nasione significant. Nam Uentitare est freaequenter uenire: A Dentare uero proximum iam esset eae medo. Victitare autem eodem modo dicitur,significats non freqκenter uiuere, sed uesic π quasi uictu uti, uetuli genere uictus frequentissime, er fise semper litc. ut: Sarmatae uictitant Iacte. Dictum, Dicta, de omniferis mone intelliguntur, sed Jecialem quoque significationem babent pro dicaci fermone unde dicta est Dicacitas, qIam Quintιlianus ita definit Dicacitas sine dubio a diacendo,quae ex omui genere communi dicta est. Proprie ' tamen signiscat sermonem cum risu aliquos incessenorem, Ideo Demostbenem urbanum fuisse dicunt,dicacem negant. Dicacitas igitur ut diceboro sermo cum risu
Philip aliquos incessens,Dictu vocatur,quod Graece σκωμμα dicituri quale est ciceronis: Nisi forte iure Germanum Cimber occidit.Germani,quos Francos nunc dici Hieaeron mus ait, π Cimbri,nationes sunt olim inter se dis dentes. cicero autem de quodam,cur nomen erat Cimberia quo frater occisus est, loquitur aptans risum ex hac is a ambiguitate fermonis . Et illud Terentiani Thrasonis m adolescentulam quod Gnatho uetus diridi Tunu. e tum credidissest simula id est,ueterem facetiam, ac ueste tui ridiculum. δ' L e pus tute es, pulpamentum quaeris.. Valerius Martialis ad Domitianum:
consilieuere iocos uestri quoquc ferre triumpbi, Materium dictis nec pudet esse ducem. Qualia atem fiunt dicta,quae ipsum triumphantem milites iacvlaisi soleae