장음표시 사용
391쪽
s 81 α A V R. VALLAE nulls.l proscripta, uel exposita uentritiom. Et hoc de curione significat Lucanus,quum dicit, Audis uenali cois i
Iab.i. mitatur curio lingua.i.pretium, non ueritatem bonestatemq: sequens ex suae linguae facundia.Cic.in Brut. Ηoarum aetati prope coniunctus L Gel. non tam uendibilis orator, quam ut nescires, quid ei deesset. Et in eodem: Nam populo non erat satis uendibilis praeceps quaedam, cum id circo obscura, peraclita,tum rapida, er ceDe finib. Ieritate cita tu oratio.Et alibi: Nam ut sint ilia uendibia lib.I' liora,haec uberiora certe sunt. Vendibile dixit pro gra tum, er quod animos bominum solicitet, ritu rerum, quae ad se alliciunt emptorem. Hoc a uendo ueni illud
a ueneo. De Sciens seci,Prudens feci ct similibus. C A P. XCIIII
sciens feci, T Prudens feci:item Instiens, er imprudens,atque ignorans feci:boc est,quod cum facerem aliqui sciui me facere ita aut ignoraui. At Scieno
ter feci,idem est quod cum scienti ac doctrina fecisera pers in laude est scienter quid fecisse. Scientem Mero
quid fecissctum laudarctum uituperaresolemus pro rei qualitate. Si ergo Scienter faceres per laudabile est: ediuerso inficienter facere semper est uituperabile. Prudenter quoque facere,opu3 prudentis nimirum est: Ima prudenter uero iustitia. Tamen quid imprudenter facere ignoranter usiraro in usu est in curuς locum uelut succedit Per ignorantiam, Per imprudentiam factum perse neque laudi, neque uitio dandum. Idem enim est Per imprudentiam, siue Per ignorantiam fecisse aliq*ubom,uel mali,quod imprudentem, norantems fecit': quorum neutrum aut praemium merem aut poenam ncri
392쪽
Marinus,& Maritimus,ct Transmarinus..C A P. XC V.
Deum murinum, uel Deam,vel πη bam marinam, Nominatim quoque Vitulam marinum, Lupum marinum, Τurdum marinum, Turturem marianum. Praeterea Colorem marinum, casum marinum,Peis riculum marinum, sonum rectum.Aquam marinari non maritimum: Nauem marinam,quidam etiam nauem m ritimam. Rursus oram maritim gentem maritimam, res institimus, bellum maritimum, non marinum. Item Hominem,gentem, urbem, triumphum transmarinum,
non transimaritimum. Horum omnium haec differentia est,quod Marinum vocatur, quod incolit mare, aut ex mari est, Maritimumquod maere accolitis ad mare est, vel ad mare sit. Τransmarinum, quod trans mare est: Transmaritimum missore quod trans Ioca maritima esset,idem proprie quod mediterraneum.
FRcq intcni locum dictavi, quem stequententare multi solent: ut urbs stequens, pidum frequens, pluteastequens, ubi multi homines, aut habitant,
aut diuersantur.Quando autem de persona, i de re animata loquimur, obin modis dicituri uel de sola sic: Sit miles stequens spectator praeliorum. i. creber, π asilo duus.Vel de turba: sic Frequens populas,stequens sic- nutus.id est,copiosus,π multus. Et quidem cum nomine conectivo in singulari,cum caeteris vero in pluralia ut, Frequentes ciues equentes senatores.boc est multi,σnumerost. Ueruntamen quum dico, Sis stequens, inημοσβιο-:quam dico,Frequens locus, pastioncm.lsse βωqssem
393쪽
ELEGANT. LIB. IIII. 38s ad decertandum cum ultero,er ud uim alteri faciendum utque ad nocendum.
Corporeus, ct Corporalis. CAP. XCVIII.
Corporeum est existens ex materia tque substan
tia corporea, ex ediuerso Incorpore in ut lapis est res corporea, virtus incorporea . corporale uero existens in materia substantias corporea: Cr ediae verso incorporale ut Domus, fundus, mancipium,coraeporalia sunt, non corporea:Legatum, haereritis, iura,
incorporalia sunt, non incorporea. Nanque hic de quuis litate agimus,quae inest ubstantiae, ibi de ipse substanistia: quas res dιligentius exequemur in dialecticis ii stris. Et funitas,uires, libritudo bona corporalia apis pellantari non corporea.Praeterea ut alia ratione bane Hiberentiam distinguamus corporeus incorporeus non iis cum hoc nomine Res,aut substantia iunguntur. aut ubi res subintelligitur:ut Lapis est res, e substanistia corpore non autem est corporeM. Virtus est res in corpore non alitem uirtus incorporea, Omnia autem corporea aut tanguntur, aut uidentur.i. omnes cormareae res, non auitem sic, res incorporeae.
L phni,pod labore fatigatum est,tum animo, qua
corpore ideoq; ad ea demum spectat, quae laboris molestiumsientiunt. Luxum uero magis ad inania muta, quaesiunt lenta, mollia, flexibilia,non dura, non rigida: ut, Laxi rudentes axi funes, luxae corda: . Launus a labendo,quod uel corpore, uel per translationem
394쪽
s 26 . L AVR. VALLAE tus siue animo, me corpore. Defessus,defatigatu3Dqui ita fessus,atque fatigatus est, ut non queat amplius, O saepe a labore,atque incepto quod instituerat,desistat a
Lib. 3. in Bruto cic. Et ne defatigaretur,orauissent, Et de Oratore: Profecto nunqlium conquiescam,neque defatigaborante, quam illorum ancipites vias, rationess, ex pro omnibus,ta contra omnia dilputandi percepero.
Bon*m generale nomen est, bonesta pariter,atque
utilia complectens: Bonum animi, bonum com ris, bonum fortunae. Bonitas uero non ut multi
opinantur) idem,utique quod bonism,honestumsed idem quod benignitas. A' primo fit BonM vir, bonin strum, bonus iudex: id est, iustus,σ exequens osscij fui diliatum: d hoc, bonus pater bonus dominus, bonus Deus, bonus Aeneas hoc est, benignus,π clemens,quam alteorum iustitiae partem esse constituunt, uocantes eundem Beneficentiam.Nam iustitiam partiuntur in duas partes Iustitiam,quae est seueritus: er Beneficentiam,quam ego uoco Bonitate . Ergo qui plane bonus esse uult,planeqiustus, bis bonus sit necesse est. Et hoc quidem ad uirtua tem pertinet. Est autem Cr alia bonitas, non ex indua De Ome. stria, scd ex natura,tam homini, quam quibusdam aliis 3. rebus attributa. Cic. Quae ex bonitate naturae multi aspiDAtitur, ex progressιone discendi. id est,excellentis, C p.r . cr dote naturae. Quintil. At in solo foecundo plus cultor
quam ipse per se bonitas soli efficiet.Non dixit,plus bonitas cultoris, quam bonites soli, quia excel lens cultor industria sit,non natura. Nonnunquam tamen Bonitas
395쪽
rijs tertio: Quum enim bonitatem alicuius,m cs ti dant, dignum esse dicunt, qui cum in tenebris mices. Quinti in X II. Quod si in mediocribus etiam par nus conuenit Lecquae uulgo dicitur boniis,cur non orator iste,qui nondumsuit,sed potest esse,iam sit moribus, quam dicendi uirtute persectus s Nonnunquam etiam
Bonum accedit ad naturam virtutis, ex bonitatis. Nam
quum dicimus de Aequora bono,non de rigore iustitiaeer desummo iure loquimur, sed quasi de bona aequitate.
LVbricus locus est, in quo nequeas insistere, nee ingredi, quales fiunt herbae perfuse junguine cui
apud Vergil.de Niso , er Homerum de Aiace Oilei)aut aliter humecturae. Marmora lauigata, Iupiadess uel humore conspersiterra glaciatis,aqua gelata, pauiment caeteras huiusimodi, Iubrica dicuntur. Inde per translationem adolescentiam uocamus labricum, in qua qui sunt,uelut in glacie facile' labuntur. Anguilla quoque, congrus,murena, Cr similia lubrica fiunt. Alio tamen modo uidetur Cic.dixisse Lubricos oculos,er mi Lib.χ. tutus eum Lactantius in lib. Dei opificio. Ita enim ait ille de natura deorum sed lubricos oculas feci π moae bilis,ut declinarent,si quid noceret: Cr aspectum quo uellent,facile conuerterent.Dicti sunt Oculi lubrici eo
modo, quo a quibusdam pes lubricus,pro eo quod est in Iubrico. Ita oculi quasi in lubrico positi unt, ut uix queant consistere: quale est quum dicimus: Spargo b mum floribus: pro eo quod est spargo humi fores: er Sterno lectum pallio : pro eo quod est, sterno parulium Iecto. B b i Aequaa
396쪽
Aequalis,ct Aequabilis, CAP. CIL
AEqμή is, quid si not in est, ut in illo: Sintia pri
res in amore, π aequales. Saepe accipitur pro coinra Ren xt adeo , De coaeus. Ut Uergil. Aequalem p ab in Cato. humo miserans attollit amicum. cis. Ego in. Maximum Maio, eum qui Tarentum recepit,bcnem adoIescens ita dilexi, ut aequulam. Et iterum: Nec cum aequalibus solum qui P04ς 'b pauci admodum restant, sed cum uestra etiam aetate, M.que uobiscum. Aequabilis idem quod aequalis in priore stis Isi'' ' guificato ut idem, N on ius aequabile, quid utilitatis bain
AdHer.li. bcret,acceperat. Iteru: Et vox reducitur insonum quen3. dam aequabilem, atque constantem. Pcrfidus,ct Insidiis. CAP. CI IUPErfidM, qui fidem uiolat: infidus cui non est si lenduin . Hoc a fido descendit,quod habet primum Iongum, siue fido a fidu/:illud a Mes,quod habet yrrumam brevem. Ideo, haec duo adiectiua uario accentur eruntur.
Moratus.& Morigeratus. C A P. C III I.
- m Oratus, qui moribus bonis est praeditus: Mori geratus, participium ex morigeror, quod est LX a morem gero, id est,obsequor,π obedio.Vnde morigerim, obsequens,obediens, π facile morem geis rens .Quod Accursius non intelligens quid autem intelligat, si ignorat,quid sit morem gereres pro glossescriptum reliquit, Soluat Apollo: quast aut aenigma esset, aut Apollo solucre aenigmata soleret magis,quam prooponere soluenda. Et alibi et Primipilus, inquit, nomen
Graecum est. Proteruus,ae ProcaX,ct Petulans. CAP C v. Protera
397쪽
dinis babent,s quasi aliud alio magis increscit,ta in factis, quum in dictis. Tria haec, tum quandam
L eiulam, libidinems declarant, tum iniuriam: nam ,σ proteruam , petulantrins eodem loco de inhonesta foemina apud cicer.legimus pro caelio: Si uidua libeis re,proterua petulanter, iues effuse,libidinosa meretriario more uiueret. ProterNam minore gradu,quam peatulantem significauit. Petulans, pro libidinoso, laseia
uog: accipi notum est ut, Petulans Q iuuenta. Et Ouid. Quinetiam ut possem uerbis petulantius uti, Non semel ebrietas est simulata mibi. Id est, lasciuim,s licentius.Procaces quoque mereatrices legimzs, qualis Bacchis Terentiana,caeter aes impudicae mulieres, quae pudori suo quae una dos foemin rum est ne uerbis quidem mordacibus ,simul σ turpiabus parcunt,a seiplis, uis conditionis foeminis e tenates principium. P roteria laevior quaedam contumelia, Procacitas maior,Petulantia maxima ciciis sallust.Ne
in idem incidam uitium procacitatis, quod buic objcio. Et iterum: Non enim procacitate linguae, uitae fordes theluuntur. Atque iterum: Nam quod ista inusitata ruisfie petulanter in uxorem limq; meam inuasisti.Et ite in elutarum in eadem Desine bonos petulantissima insectarι lingua: desine morbo procacitatis isto uti.Sata.in cic. Grauιter,π iniquo animo maledicta tua paterer Marce Tu usi te scirem iudicio animi magis, quum morbo peri In eia c. tulantia ijuuti. Et iterum: Bibulum petulantissimis uerbu udis.Haec eadem nomina in factis quoque nonnuno quam reperianturva st quis ambulans per impotentium B b a mentis,
398쪽
In vada caeca tulit, penitusq;
39o LAVR. VALLAE menti obuium cubito feriat, aut contumelia sibi redere cogat,bunc proteruum dicimus. Et Verg. Austros proricaces uocat. Et ab eodem: -Ηoedia: petulci Floribus inis sustent, dictum est, quod boerisOleant iniuriam facere, per animositatem quandam transcendendo fens, er in alia lacu penetrando: quae iniuria petulantia est.
OR M, est quicunque aliqua re cara priuatus
est. Proprie autem parens amissis liberis, quo amissa luce oculorum. unde illud frequens, P rens liberorum,an orbus sit, plurimum distat. Et bine orbitas,quae est illa qualitas patrum post amissos liberos ut uxoris uiduitus post amissum maritum. Quintil. patribus, in ipsos loquens pro uxoribus, ait, Non habet orbitas uestra Iacomas super ardentes rogos,tenetis inconcussam, rigidamchfaciem.contra rium huic est,quum dicitur orbus,quasi Orpbunus,ut apud Terent. Orbae, quislat genere proximi, His nubunt. Et bine Orbitra apud M. Tuss.lib. t II .de Orat. quasi Orpbanitas Deplorauit enim causem,atque orbitatem Senatus, ius ordianis a consule, qui quasi parens bonus, aut tutor fidelis esse deberet, tanquam ab aliquo nefario praedone distisperetur patrimonium dignitatis . coelebs , tam qui caruit semper uxore, quam qui nunc caret: π inde coelibatus.
Diuturnus,Diutinus,Praecox, Serotinu7,Praeis maturus, Maturus. C A P. C VII.
Di turnus,er Diutinus nibit differunt. Vtrunque
enim er in bonum, cr in malum reperitum: σutrunque a Diu, Me Diutius uenit. Sed unum eo modo
399쪽
ELEGANT. LIB. III. 391 modo formatur, quo λ die Diurnus,a nocte Nocturnus: altera quomodo a sero SerotinIs a mane brue a Matuta, quae dea est, Matutinus uis aliqui utuntur a uespere vespertinus. De Diuturnias plurιma exempla sunt. De Diu ' tinus apud Cic. perpauca. Ad Brutum 'scripsit: Liber Epi .
tatis desiderio, odios diutina ferxitutis. Quint.Non sic
confundunt obuior grauibus catenis colla stridenti nec diutino squallore concreta facies. Quia dici Scrotinus i li.6. ea. .
scro, uideor significasse Sero pro ucspere, non pro es, quod est tardesue post tempu3. Haec enim tria Sero stagnificat,quae tamen pene idem sunt. Vna, uerasignia ficatio est pro uespere, quod est post occasum. Altera quae binc nascitur,quae est post tempus Quod enim post solis lucem estud uere potest post tempuε dici. Cic. quum accusator Milonis identidem interrogans, instaret,quo tempore clodius esset occisus,urbane' respondi ero.notam horam intelligens,quam tardius occisum, Cr post tempus, q&o debuisset occidi.Tertia significatio est,pro
turde :ut apud Senecam in Herculi furente: sero nos illo referat senectus. Nemo ad id fero veni unde nlinquam. cum semel uem potuit reuerti.
Serotinus igitur quum a primo significato ut quia
busdam placet) uenit, qui dicunt Horam serotinam , tempus serotinum, pluviam serotinam,tum 4 posteriois ribus. Appellamus enim ut Praecoces vara , praec ces ficus , praecocia poma, quae ante Iegstimum, conin Actumi tempus , siue cito maturescunt, ita Serotinus
usasserotinus ficus, ferotinu poma, quae post legitiamum tempsi onsuetums caeteris pomis, vel tarde ma r
400쪽
turescunt. Praecox quoque ingenium per translationem dicimus,quod nimis cito maturitatem consecutum, nia miss cito uidetur adoleuisse. Ideos ait Quint. Istudinis Li. r.ea. νηιorum uelut praecox genus non temere unquam perouenit ad frugem. id est, non fere unquam ad perfectioonem,tanquam ad frugem, stuctumq- pcruenit. Praecox quasi ante te in excoctum. Huic simile ad disimile est, Frae naturus, quod est anteriuam sit maturus, ex ante maturitatem. ut, Segetes praematurae, sementa praemotura, poma praematura. id est, nondum matura. Et per tristationem, Praematurus sum militis,praematura Mas, praematura legatis,praematura allocutιo,prUvatura postulatio,id est,immatura.Quanquam Maturum imum in
stetibus proprie dicitur,s id uno modo:in personis uero figurate, r boc duobus modis: Uno sic: Ego sum maturus audiendae pbilosophiae, Tu es maturus rei militariri.i perfectionem temporis babeo ad hanc rem. Vnde senilis aetas uocatur matura, quasi omnino perfecta, crtempus debitum assecuta. Astero sic: Ego sum homo misturus. i. perfecta moribus. in hae significatione non componitur. inde Maturesco,inaturus fio.Et Maturo matura maturum facio, uel perficio,atq;festino.Vt Verg. Aeueid. i. M orate fugam.- cic.ad Hereri in aetate maturrima dixit: pro in aetate festinatimina. Et nature aduerablui pro cito. Annus. CAP. CVIII.
AN ''M eodem modo dicimus,quo diurnus: voltum riurnu patium annuum, unius diei, unias 'ue anni. Annuus quoque quomodo Quotidianus. eorg. 1. Febra Fotidia a est quae singula diebus uenitatu apud Vergi.