Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

531쪽

ELEGANT. LIB. V D sas apud eundem, Faciunt nae intestigendo,ut nibit intellia In pres gant. Quoi dicat, faciunt profecto.Ηec apud cie. dia SQ Andrictιο frequens est,ut de Orat.li. I i I. ille baud me quemadmodum uerba struat, ex illuminet, a magistris ista requiret. Apud Quint.caeterosqj illius aevi rari fima. ec componitur cum Queo,cum Scio,cum Volo.Frequentius tamen sine compositione, apposita negatione reperimus illud primum, quam duo sequentia . Adeo ut barbarum putet cic.dicere. Non ficto, Non uolo icet nonnunquam apud sum quoq; reperiatur. Ideo frequen De Oratitissime legimus, Haud scio,Haud uelim. Idem pristianus ait a Potius fieri Potimme,quod ego nunquam legi, sed ' 'Potissim .

Atrant a ii inter nos di idium uolunt. Dondo Arig..ct.

tus, erutus,et quidam alij sic exponunt:Pereant qui hoc nobis uolant. Q uae vox,π oratio ali

na fuerat ab ingenio Pampbili pio, er probo. cicer. Si De N deus talis est,ut nulla gratia, nulla hominum eburitate dς0 ib teneatur,valeat. Quid enim dica propitius sits se enim propitius potest nemini. Nunquid eo irreligionis,atque eo impudentiacis.uenerat,ut deo exitium precaretur s , Absit. Lactantij quoque testimonio,Di de bis ipsis cice . s. ronis uerbis ait: Quid enim contemptius potuit dici in delinis Valeat, inquit,id est, abeat, Cr recedat, quando prodesse nulli potest. Vides ut Lactan. quum uult cicearonem coni elios fuisse in deum, non tamen expοα fuerit ualeat, pro pereat ed abeat, r recedat, Quana quam ut mihi uidetur non significatur per valeat,quod aleat ille a nobis, sed quod nos ab ido, uale dicentes . , Enima

532쪽

Epist. 'σlib. I 6.rpist. 3. lib. 6. Lib.

Enimvero Vale, salutatio est recedentis, ut Salae, σAue uenientis. Quomodo ergo verbum alutanti potes accipi pro mala precatione, atque falutatione ' Est autem Salutare Cr aduenientis, ex abeuntis. Vergialius in IX. Hunc ego trunc ignaram bulas quodcunq; pericli est, Inq; falutatam Iinquo. laeog nonnunquam reperiamus salue etia in discessu: ut in calce epistolarum ciceronis ad Tironem, Vale mi Tiro,vale, uale, π fatue. Et iterum Etiam atque etiam noster Tiro vale: Medico,

curio, Lisoni de tescripsi Aligenti me. Salue, uali.

Verg. in XI. - Salae aeternum mibi maxime Pasta, Aeternumsuali. Nec mirum st in sine loquendi reperiamus Salae , quum etiam ille qui aditur, σsalutatur, dicat Salue., quemadmodum qui abit, π qui alterum a se dimittit,diis

eir Uale. Quod etiam Graeci faciunt, ut Homerus prismo i liados:

Neque est apud Latinos uliud uerbum, quo adeunti nos re Jondeamusquam Salacitis more iam uulgari magis, quam probato, dicamus, Bene ueneritis. Idem verbum ad eundem,pro Vale. X X II Llliudos: παρε μ. οι Γ ΠοινοκM,Mu εἰν Octoo Aμοιαν. Cic.ad Att.indicativo huius uerbi usus est, dicens et Et salvebis a meo cicerone. Plau.in Trucul.in prima post. tione utitur: Salae satu est inibi tuae salutis,mbri moror, non salueo. Martialis etiam dixit, Ualebis: Quum pinguis mihi turtur erit lactuca ualebis, Et cochleas tibι habe,perdere nolofamem:

533쪽

LEGANT 7LIB. VI.l ceterum ut ad institutum redeam qui, Valeant, ' pro execrarisne acceperunt Orsitan boc argumento ini ductisunt, quod nonnunquam hoc uerbum langlioremi significat: ut idem de Oratore,sicut medico diligenti Lib. 1.

prius, qvim conetur aegro adbibere medicinam, non sic si in morbi eius,cui mederi uolet, sed etiam consuetudo ualenti π natura corporis cognoscenda est. Uniae Uaaletudo pro languore requenti ime accipitur Cr Testes ualetudinarij nominantur. Idem ad Terentium. Ualetuae Epi. Io. E. dinem tuum cura diligenter: boc est,ianguorem Cr inis Α firmitatem. Alibi pro funitate: Sed nunc ualetudini triae buamus aliquid Frequenter tamen apponimus adiectio uina, vel Faustui uel I nfaustum,ad distιnguendum statum corpora: siquidem indiferenter significat more sui primitivi. Dicimus enim,Vt uales s Quomodo ualuiastis Qualiter uulit filius Sic, Qua ualetudine es: alia ualetudine est filius f Re Jondebis, Infirma,aduersa, mala

ualetudine&uel contra, Bona,incolumi,optima.

In Varronem,de Vas, ct Obses. CAP. XXXI. Lib. s. d

AK inquit Varro, pellatus est, qui pro altero P uadimonium promittebat.consuetudo erat, quilreus parum esset idoneus inceptis repus, ut pro se alterum daret.v idetur Varro significare,odem eum esse,quem Fideiussorem uocamus:σ Vadimonium,Fιδεα iustionem. Nos hoc negare ita esse qui possumus, cum Varro omnium consensu sit Romanorum eruiritissimus, cr linguae Latinae peritisimus f qui Latinas literas feoim multisunt; quae facultus Varrone dorictorescit cir Latiniores,er Iiteratores Q unququi eum iussi stam in locis reprehendant

praecipue disclusis Quintadesset, lonῖς

534쪽

ctiori atque eloquentioris. Verum ego non ausim reprehendere, sid tantum aflirmare,me non legisse duntaxat quantum aut recordor,aut intelligo Uadem eum esse .

qui uadimonium pro altero dat si vadimonium signi ea fideiu'onem sed eum, qui sponsior est asterius in eapitis perιcula,siue idem supplicium subiturus iae pein

cuniamsolaturus: ut apud Quint. in Declamation quae inscribitur.Amici uades. Et apud cuilib. V. Tusc. Quaerastionum de rithagoreis amicis quorum aeteri quum in rannus diem mortis dixisset,alter pro amico ad uisenda Lib., ab marem ituro liusfactus est. Et apud T. Liuium de caea urbe con- sone capitis reo, ita dicentem: In uincula conjes uetant, ,

Sisti reum, pecuniams nisi sistatur populo promitti

placere pronuntiant, summam pecuniae quantam aequum esset promitti, ueniebat in dubium.Id ud senatum rei cratur.Reus dum consulerentμr patres retentus in publia eo est : uades dare placuit:unum vadem trium milli eris obligarunt: quod daerentur,permissum est tribunis: decem finierunt.Tot vadibus accusator vadatus est rcu.

s. Hie primus vides publicos dedit. Quod Festus PoPσsentit, dicens:vas ponsorem signi'at in re capituli. Vadimonium quantum egosentio est sponsio ad certum diem sistendi se in iudicio. comparendi per se, uel per aduocatos,ut in Oratione Ciceripro Quintio datur inatelligi, ubi longa est altercatio de Vadimonijs: altera parte dicente fuisse sibi uadimonia deserta, altera veri Decla. ra. nequaquam a se illa fuisse facta. Et Quintil. de Legulo frumenturio,qui ad praestitutum diem venerat, inquit: Nisi tamen ad uadimonium legate uenisses, non multos

ram dierum commeatam habemus. Et hoc tabum θη-

535쪽

ELEGANT. LIB. VI. sa easse Varro sensit.Obses autem est,qui traditis impeario alterius,ea conditione, ut si dator obsidis a fide recem recipienti sit ivi in eorpus uitam obsidis. Quod praecipue inter potentes commercium est, qui non bais hevit superiores,ad q os pro iustitia prouocent.

In eundem.de Decurio. CAP. XXXII.

D scuriones ηquit idcin, primi Ingularum decuae Var. li. .riarum dicti,quod probat Tempunius ille apud ling Tit. Liuium, quod Cr is approbat Festus. ιμ- Id j ait: Decuriones appelluntur, qui denis equitibus

praesunt. Est ergo dictus Decurio a decem, ut centurio a centum.Nam ut ait Pedianus) Decuriae uni nobiliois rum, centuria inferiorum. Quidam volunt quorum est . Fronto decurionem praeesse turn lae,quae constat ex duobus er triginta equitibus.Neque belli foliis , fed domi

quoque Decurio dicitur,nomen quoddam praepositurae signfcans:ut Sueton.in Domit uita,uturius decurio cu' biculariorum Et hoc quidem apud Romanos: in muniacipijs autem ut inibi quidem uidetur dem est Decurio, qui Ronis Senator.Nam qui in Senatu, cr consilijs Reipub. municipalis interesse poterunt, Decuriones erant. cic.pro Sext.Qua de causa, Cr tum conuentius ille caismae bule P.Sextio apud me maximas Iratιas egit, Crhoc tempore benesicium demqbomitis,testimonio deae claran periculam deprecantur suo decreto.Recita quaso P. Sexti, quid decreuerunt capuae decuriones. Quod autem differant Decurio Roma.er Decurio municipaα Iis, ex epistola quadam Plinij Iun.e I.lib. declaratur,diacentis: Esse autem tibi centum militum censum satis tua Epist. ιν.

dicat,sgod apud nos decurio cLIgitur ut te non decuin

536쪽

rione lum, verum etiam equite Romano perfnramur,ofero tibi at impicndra equilla Romant facultates recenta nullia nummm Non dicisur itaque Decurιο, aut quod decem praesit militibus c ut quidam uolutu quem Graeci aes ρχovuscant,quum Decurto sit mutor equite,eques centurιone,ccnturio decarcbo,ut ex ςZipcndiorum magnitudine datur in multis libris intelligi: aut tu

municipijs qui decem equitibus praeest, quum sit equite

duntaxat Rom. minor. An quia decem praesit equitibus municipalibu3'aut hoc erit dicendum, aut Poponij Iuris consopinio sequenda, dicentis: Decuriones quidam diis ctos aiunt,eo, quod initio quum coloniae deducerentur,

decima pars eorum, qui deducerentur, consilij publici gratia conscribi solita sit. Quare eum quem nunc milia tem appellamus,aut fulsa dignatione afficimus nam etsi omnes,quι.mιlitant, uilites fiunt, Miles tamen proprie. qui pedibuη militat Acitur,Eques νι equo aut si uere,

Decurionem potius appellum .Quidam borum temporum docti Equitem uocant, sed rectius Decurionem usta carent. Nam eques est aut qui Romae ex ordine Equeostri est quod non facit ad glorium militarem ut qui

equo militat: cuius nulla dignatio est , quanquam tuae Niper. multa ineptifime fabulantur de dignatione militum, quae quidem uel nulla, uel commnnis est omnium siue pedestrium,siue equestrium,qui militiam exercent. Nam de auro gestando, uel burusimodi nugis, nullum uerbum est in iure ciuili. Sed haec omittamus, quae non sunt huiusmodi scriptionis, dum illud a movuerιmus, Romanum dccurionem , qui prae t. decem Romanis

537쪽

DLEGANT' LIB. V L sas bus etiam ipsi Eques Romaniss praestat.

In Festum Pompei m, de Enemplum, ct Exemplar. CAP. X X X III. Festua

autem licet Festus scientissime de exponendis uocabula loquatur) aperienda tamen est magis horum nominum deberenti am Exemplum est, ex quo similefacianam ut opera Homeri exemplum fiunt poemata scribere uolentibus. Quint.lib.X. Sic literarum ductus, ut criben Cap. 2.di fiat ustus,pueri sequuntur:sic musici uocem docentium, pictores opera priorum,rustici probatum experimento culturam in exemplum intuentur. Et Exemplar animo quoque aestimatur Cic.lib. II. de Orat. Illa oratio fuit mihi exemplar benedicendi. Quint. in X. Cornelius autem Cap.I.

Seuerus etiamsi ucssicator quam poeta melior, si tuomen ut est dictum)ad exemplar primi libri bellum siculum perscripsisset uindicaret misecundum locum. Hoae

Plaut.ad exemplar giculi properare spicbarmi. φ. 'Idem Cιc. pro Mur Domesticum te babere dixisti exemplum ad imitandum Effistud quidem exemplum tibi propositum domi, sed tamen naturae similitudine illud a te magis,qui ab illo ortus es, quam ad unumqucmque troin trum pertinere potuit. Ad imitandum uero tam mihi propositum excmplar illud est, quam tibi. Itaque linum pro eodem pene Exemplum, Cr Exemplar posuit, quidem eodem loco. Caeter m Exemplum est ipse res, q*am imitamur, is ita sors tulerito deuitamus in alia rut.in Epist.inquit:

Epist. I. lib. 1.

538쪽

sso LAVR. VALLAE quo ut in catone,cato autem ipse exemplar. Illud conatentum, boc continens . Quod si dicamus, Ad exemplar catonis,aut ad exemplar Epicbarmisic inicillimus,ad ex lar catona quod est cato ad ex lar Epicharmis Epicharmus: siue opus epicharmi ut, Opus h minis,

pro ipso homine. Anima corpus q- fili destruis,quasi aliud

illa sint a filio. Excmplum pro exemplari. Est enim conritentuni pro contincnte, ut apud eun icin : Fuit ille vir exemplum continentia quomodo dicimus. Ille uir fuit norma uiuendisquum tamen non sit norma uiuendι utri, fed in uiro ita nec ille exemplum continentias d in illo. I deoq: exemplaria multa sunt,unius tamen exempli: ut, Redditae sunt inibi binae literae tuae eo scin exemplo,id est, eiusdem formae CT, Duo vel tria exemplaria Aeneiados,hoc est,multi codices eodem exemplo: Exemplar. i. ab exemplari fimitur,non ab exemplo. Nam Exemplum incorporale est. Exemplar plerunque corporale. Hinc .. Sulla. Litcra, quas sibi nomine Catilinae redditas dictis ' - ' bat eorum exemplum infra scriptum cst hoc earum for . . i. inu infra scripta est, melius, quam earum exemplar.

Quod forma sit cxcmplum, Paulus iurisconsultus test

tur: Si legatum certum petatur, non iubet praetorvcτα

ba testamenti edere:ideo fortasse,quid heredes solentiis sata b bcre ex inplum testamenti, id esst, formam. c.ad Ap. iis pium: Ex his litcris, quarum ad me exemplum misisti: v i. o. Et ad cic. tum Plancus,exemplar eius chirographi TANU 0- tio dedi tum Asin. ias Pollio, Ex literis cognostes, nam

ςP '' earum tibi exemplar misi. Hi de pagina scripta qηρ lib. 6 ' corporale est,int ut Anta. isse de sententia, quae in pugi. n. epist. na contilictur, Aci potius ex pagina percipitur.Quod β

539쪽

ELEGANT. LIB. VI. ssa indistincte bis duobu/ libet uti, non sane repugnabo: quum praesertim Ouid.dicat, Exempla plura linius rei, pro exemplaribus. Nam uniuου rei unum, atque idem exemplum est proprie ut dixi in diuersis licet exemis laribus. Loquens enim de opere seuo Metamorphoseos, lib. I. de tristibus ait: Pluribus exemplis scripta fuisse reor. Reperatur etiam exemplarium,pro exemplari: Plin.lib. V I. iuba haec on sit in hoc tractatu,nisi exemplarium uitiosium est. Non de eo aute ex lo dixi,qxod a bibetueret aut probanti,aut ornidae cause,que lignificatio nota est omnibuη. V nde pars probationis uocatur ab exempli π in elocutione ex Iu Inter ornameta numeratur

In Boethitim,de Persona. CAP. X X XIIII.

PEUρη est in Vit Boetbius)ιncommutabilis natu vae indiuidua substStia existimans se argumentatione collegisse,quare non sit qualitas, nec aliud praedicamentum ullum,sed abstitia. Sed huic homini Romano ostendam Romane loqui nescire. Personu nanque est in Deo magis, quum in bruto sicut humanit ur, sicut alia plura.Sed devixs, ut in Deo etiam sit persona: qt ro, quamobrem ea non sit qualitas, ue de homine loquimur hue de deos Nam in homine quidem persona signi cuiqValitatem, qua alius ab alio diserimus, tum in animo, tum incorporcitu in extra positis, quae a rhetoricis enu nerantur in attributu personae: Aniint: ut quo studiosie

exerceat, medicιnae an turis ciuilis,an militia. Et quuinenterιracundus,an modcratus: urin, an liberalis corporis: ιMucnis, an senex pulcher,ati deformis fortis, anm castu: mas, an fuerana. Extra positorum: iues ara

lib. 6. cap. 29. ineme

datis codicibus sic legitur: Iu ba,qui uidetur dilisutissime

prolecu tus haec O

misit in hoc tractatu, nisi excplariuuiti si est,

Berenicualtera,ctc.

540쪽

ssa LAVR. VALLAE pauperri clarus an obscurus:maritus an coelebs parens liberorum,an orbu3: π busimilla. Ideoq- figurae, o sigilla quaedam, quae rostris,alit alia corporis parte aquam fontanum emittunt, quia representant uarios bominum vultus, π gestus personae dicatur. Et histriones inferia personus accipiunt aut quumferuu agunt,aut ancilli,aut

matronam,aut meretricen avisenti aut adolescentem,

aut patrem,aut matrem; t filium,aut regem, aut miliatem ,aut lenonem,aut parotum mille huiusmodi,quae

non fiunt singula in singulissed plurima: ueluti in me est

ona humani liberalis,timidi,trucudi, bebetis , omniculost,literati,senlla,mariti occri,generi, patriss,fiiij, si atris,pulchri,fortis,diuitis,nobilis,Cr interdum contraririu. Nam ut forti finium, pulcherrimum iti Pimum,nosum fortis, nec pulcher,nec diues, sed imbecillis, deforis ms,pauper. Alia itaque ad hunc persona fum, quam ad eum cui in bis omnibus antecello. Et ad Priamum una persona fl),ad A Danacta persona patris ad Andrcae macham persona uiri, ad Paridem personus utris,d i Sarpedonem persona amici, ad Achillem persona inimici.

Quo fit, ut adsit mihi multiplix persona ac diuersusea

unu tantum substantia. In deo autem personam pontinmus, uel q2od nullum aliud uocabulum quadrat. non ita. tura, quo licteres utebant mon substantia,quo Graeci utuntur uel quod uere in deo triplex est qualitus Atqui hic mibι os comprimet Boethius, neque uocem prodire psrmittet,dicens qualitatem eum esse,quae psιt etiam

abesse praeter subiecti corruptionem Hunc ego definitioncm ut Graeculam, ineptum derideo: Dico lucem,lii brulonem,calorem in sole esse qualitates, er hoc dico Latru

SEARCH

MENU NAVIGATION