장음표시 사용
561쪽
ELEGANT. LIB. VI. 3is, Iemcunque culpam impropero,ut apud O Llib. XI u.
Scit bene Ofides, qui nomine sepe uocatum cor ripui trepidos fugam exprobrauit amico. Act. I. Tum ingratitudinis,ut Teren.in And. Nam isthaec eoin x memoratio Quasi exprobratio est immemoris beneficii. sed pro hoc significato frequenter nos uitii alieni no men apponis Affreqxenter etiam nomen nostri meriti. Cic. de Amic. Quarum plerique agi quaeruntur semper aliquid, t etiam exprobraret, eos magis si habere se putant,quod officiose, Cr am ce, cy cum labore aliquo suo factum queunt dicere. O istosium sane genus hominum officia exprobrantium. Exprobrare ergo beneficia sua immemorem beneficis accepti inculpare. Imputare uero frequenter ad significationem exprobrantis accedit, edestra reprebensionem quod an aplid cicersit,neficio. In posterioribus uero creberrimum est ut Quintil. Neque Decla.
ego grauissimum patrem suprema sua iuueni iactasse crediderim,quod haeredem filium scriberet,non est res
quae imputetur. Et alibi Amputus nobis propitios uentos fecundum mare,ac ciuitatis opulentur liberalitatem, Decia, qxae tantum frumenti uendidit,qgantum duobus populis satis esset. Imputare noti nunquam pro compatare repeaerituri. ut catus, Qua ratione placuit Iegata, quum Iegdataris non capiunt,quum apud baeredem subsederint,bri reditario iure apud eos remanere intelligi, omni quadranti imputanda. Marcus, In quarta baereditatis,quam per legem Falcidiam haeres habere deberet,imputanturres,quas iure haereditario capit, non P A iure legati autAdeicommisi, uel implendae conditionis cosa acce
562쪽
ss4 LA.V R. V A L L AEpit. Nam Hec in quarta non computauri sed in fideicommissaria haereditate restituenda, siue legatum datum sie rei iue perciperesue deducere,vel retinere pinus est,ei ι utantur. Reputare quoque in idem significaritum.VI a. Praeterea sit matrem aluit pupilli tutoripuistat Labeo imputare eum posse. sed est uerius non tuu per quem egenti dedit,imputare eum oportere. Deinder Sed er si struis cibaria praestiterit: uel libertis scilicet rei pupilli necesseri' dicendum est reputatur u . Idems Usi liberis hominibus,si tamen ratio praestandi iusta intercedus. Item sumptus litis tutor reputabit, cr ui tira,fi ex ollycio necesse habuit aliquo exire,veI proin
ALCI AT. IX. Probrum s opprobrium Vlpianus idem est inquit: VaIIa
probrum ipsum dedecus esse opprobrium dedccoris exprobrationem, non tamen negat & apud Ciceronem ad Atticum,ct apud Liuium, probrum etiam pro ipsa dedecoris exprobratione poni,unde satis defenditur Vlpianus,qui noseneralem definitionem horum uerborum posuit, sed in edicto praetoris declarauit idem significare. In eosdem,de Stuprum,ct Adulterum. C A P. XL R
interesse quidam putant,quod Adllitertu in nuptam, Stuprum in uiduam committitur. Sed lex Iulia udulterijs indifferenter hoc uerbo utitur. Et hoc quidem continctur in libro de Rerum,s verb. signis. Alibi autem idem ait Stuprum committit,qui liberam mulierem cupidinis cause,non matrimoni continet, accepta uidelicet concubinu. Adulterium in nripta, stuprum in uirgine, vel vidua,uel puero committιtur. Quid mirum δε pla.
563쪽
ELEGANT. LIB. VI. sssres larificonsulti in definiendo inuicem dissentiant,qugiu 'V , qtque idem feram dissentiat Hic non uideturbentiare cum lege Iulia. sed culpa illorum est,qui definitiones
h*it modι deferimerunt,quae si apte fuissent conglutina
,probari possent: ut illa Pupiniani dicentis: Lex Iuliasti prum, T adulterium proniscue Graece uel imν appellat. Sed proprie ddulterium in nupta committitur
propter partum ex altero conceptum, composito nomia vetatuprum uero in uirgine,uidua ue committitur quod
Graeci διο&tόρευσn appellat.cuius definitionem approbo,illud tamen addens, Legem I ullam recte baec duo promiscue appellasse non quod omne stuprum sit adulteriu, sed quod omne adulterium sit stuprum. Neque recte Iliari conseulti excipiunt stuprum a nupta, quum etiam in quotidiano sicsermo ne loquamur. Quale est apud QuinitI.Vxor marito dixit appellatam sede stupro a priuia gno,er sibi constitutum tempus locum. Et alibia. Furtiua stupra,raptorcs concubito objcit uel ex fuso nauaritus. Fas est,fieri solet. Parcius tamen I iam sit ex mater,si in fidem castitatis uxoria foecunditate profecerit. Quare ego ita fientio, Stuprum esse coitum lege uetitum:
qui duplex est.Vnus,cum nupta,aut cum plicro, aut cum
sanguine coniunctis, aut sanctimonalibi s. Quanquam haec duo posteriora potius appellamus Incestum. Alter quum vim aferimus cuilibet personae,etii ancillae. Vnde Stuprare dupliciter accipitur,cuius posteriorissensus testimonio est lex,quae stupratoribus musici lorum poronam statuit decem militum,quum paediconibus n la esset poena constituta.
564쪽
Modestimim insectatur, qui adulterium in nuptam ccmis mitti,stuprum in uiduam uirginem, puerumue sci ipsit: na existimat Valla .ctiam adulterium stupruin dici posse auctoritate Quintiliani. Sed ut ego non negauerim generalius esse stupri nometa,ut quod a turpitudiue dicatur, unde ct Plautus Amphi. Stupri dedecoris a uiro argutam meo: ita Motistim uerba no recte intellecta affirinauerim,cum enim concubitus cum nupta speciale adulterii nomen habeat, non fuisse satis generali stupri uoce uti,id enim proprie dicitur,quod peculiari,& sibi tantum conuenienti uoce
appellatur, unde ct proprium pro peculiari doctiores accipiunt. Vergilius: Hunc mihi da proprium liirgo sata nocte laborem. Quintilianus quoque optime id proprium interpretatur, quo nihil inueniri potest significantius
Qua ratione ct undecimum accusationis caput non consistit,dum Paulum damnat,qui parentes usque ad tritavos proprio uocabulo dici asseruit,ulteriores uero maiorum appellatione contineri, Nam quamuis etiam maior dicatur pater,auus, proauus:tamen hoc non est proprio, id est, ipsis tantum conuenienti nomine,sed generali:Iureconsultus aurem de proprio uocabulo asit.
In eosdem de Instratum,ct Stragula. CAP. XLVI.
INor tum v ianus inquit omne uestimentum coar
tinere,quo amicim2r, Labeo ait. Neqxe enim dubium
quin Stragula uestis sit omne pallium. Viietur Via planus intelligere stragulum uestem esse uestimentum hominis,quo amicitur, quale est Graecorum pallium. Vt enim Romani Togati a toga,sic Graeci palliati a pallio
Locantur,Ego uero non memini reperisse me Stragulari
565쪽
a sternendo stragulum appellabant, Et equorum, simialium que,quorum operimentum etiam Instratum uoc tur. Hic illud admonebo,inuerti frequenter sigtu catum uerbi,ut in bccipso uerbo Sterno: Sternimus quide ueases humi, ramos arborum, flores,er multa butu modi. Tamcn stequentius dicimus, Sterno humum floruio arris,uestibus.Hinc est,quare dicimus toros, lectosq- Brnere,Cr equum sternere,non quia sint diuersi tensu sociquia resolatituri ut sit Sternere burbi gratia) lectos, requos tapetis, Me quod sternere tapeta lectis: π equa. ulcitra autem est tam lanea, stupea, s si quid est eiubis modi, quam plumea.
ALCIAT. NI- . Vlpianum improbat,qui dixerit non dubium esse quinqtragula uestis sit omne pallium, sed incidit Valla in eprauatos codices: Ulpianus enim non omne pallium, e Omne scripsit:certissimum autem est Graece sic dici omne quad insternitur, ct circum iniiciatur. In eosdem de pulsatio S uerberatio. CAP: XLVII.
INicr pulsationcm,Cr verberationem, V iunus ait hoc interesse,ut Ofilius scribit: verberure est cum
dolore caedere: Pulsare sine dolore.Sed cum utrικμῆvetita,non est eiusmodi inter haec uerba differentia. Auq lim Merberamussiumentu, cum dolore uerberamus Hut psi amus potius, quam uerberamus f Et iumentum
quum sentit ex flagellis dolorem,uerberesurs qum usu sentit,pulsatur An Entellus ille vergilianus sine doloare pulsabat Dareta Sed ne multis quis non ui ct ver Aeneid. berare esse,uerbere cederes quod est instrumentum logu
566쪽
ssa LAURENT. VALLAE ferula,crando, si quid est simile. Nec aliter dictu est Verberare a uerbere, j Flagellare a flagesto, Fustigare
afuste.Na Verbera licet pro uerberatione accipiantur tamen rem corpoream proprie significant, ut flagella, Decla. i,. quae μηt proprie summitates sarmentorum. Quin. Ignes ex proximo raptos,uerberaq- quae casus obtulerat. Puia fare uero est graui,ac vehementi ictu caedere, nec tam instrumento longo: exili,quam brevi,ac rotundo, ut pugninui culcibu3,ut malleis,ut saxis, quae manu teneriae
tu qxum alium percutimus in similitudinem Ompanoaerum,quae manu pulsantur: nee estsemel ed multis icti abus percutere. Nanque non proprie pulsatum aliquem dixeris,qui semel pugno percussia est. Adeo non minor iniuria fit ex pusulione,quam ex verberatione,praeter eum causam, quam modo dιx quod Cr Pulfallo,s Veris
Llu.lib. i. beratio est multa percussio, quo is plerunque pulsatio ab urb. fit in facie, Et ob pulsatos eorum legatos Laurentes Tutium regem occiderunt,qui non punisset propinquos suos,qui Laurentibus hanc iniurium fecerant. Et ipsa inc ιo calcium contumeliosi ima est,saepe etiam mortiis fera,utique si fiat in aegrum,in senem,in puerum, is p gnantem.Taceo si aIta re quis alterum pulsauerit,quimmavu,aut pede:quum uicinus meus uxorem solitus sit nomodo pistillo,uerum etiam mortario Creo pulsare, ut non crebrius pulset ipsum mortarium . Dictum est auatem a Pedo,quod est percutio, π feris ut apud M.TuLlib. 1. de Divin. Vt pelluntur animi uehementius,saepe etiam cura,Cr timore.Et infecundomum igitur, qu aut muros Bablonis,aut Homcri faciem cogito, imgo illorum me aliqua pediti Alaut.
567쪽
ALCI AT. XIII. Ussilii digerentiam damnat,qui Verberare dixit, est cum
dolore caederGPuliare sine dolore, aitq; uerberare potius esse cum uorbere seu flagello caedere,pulsare,cum graui ct uehementi ictu . Sed prosecto Iureconsultum non latuit, Derberare.a uerbere, flagello, seu serula dici, ut qui alibi attestatus sit,uerberasse abusive dici, eum qui pugnis caeciderit, sed in lege Cornelia, quam tunc interpretabatur. quae actionem iniuriarum ei dabat, qui se pulsatum uce heratumve diceret,no potuit alia capi interpretatio:si enim V allain sequeremur,qui siae graui impetu fiκo non dice retur uerberasse quia sine impetu, non pulsasset, quae sententia oppido quam futilis est. Merito Iureconsultus m Iuit uerberare cum dolore in ea lege accipere,uerbo filio lata significatione accepto, ct pulsare sine dolore, cum frequentativum sit a uerbo pello,unde sit pulto puli impellitur autem quis etiam sine dolore.
In eosdem de Pellex de Pallace. Cap. XLV III.
Edicem apud antiquos Masiuria Paulo testante, is cribit in libro Memorabilium,eam bubitam, quae quum uxor non esse cum aliquo tamen uiuebat.1ῖamq; nunc Gero nomine Amicam, paulo honestiore concubitiam appellari. c. Flaccus in lib. de iure Pupioniano scribi Pellicem nunc vulgo uocari, quae cum eo, cui uxor si corpus misceat. Secundum quosdam ea, qua
Axoris loco sine nupti' in domo si quam Graeci παλ-λακ ην uocant.Horum utrunq; uerefensisse, cr dixisse arbitror ed tamen profuscepti operis officio admonea
re debco, Pellicem apud oratores er poetas eam dem mhaberi,quae cum eo,cui uxor est, corpus misicet. Ideos
Iuno semper prosequitur pellices,quae sibi uxori Iouem
praeriperent.Unde Plinabr. X X X U. verbo Graeco Cap.
maluit ut quum de Alexandro loqueretur, q cm con
568쪽
auctoribus accepisie, sed regula plane Lesbia usiis auctores ipsos in cois.,ut id quod ipn sentiebant,attestaretur, . . In eosdein de cauillatio. Cap. XLIX.
- - Atura cauillationis, quam Graeci σκωμμα α pestiuerunt, haec est,ut ab euidenter verιs pcr- breusimas mutationes disputatis, ad ea quae eui enter fallabunt, perducatur. Haec duobus in locis V 0. Caius autem inquit: Si calumnietur,Cr morctur, et frustretur. Inde Calumniatorcs appellatι sunt qui per fraudem. frubirationem alios uexurent Iιtibus. Inde ex Ceutilatio vita est Caius nullam fecit mentionem de evidenter utris aut euidenter falsis, nec de brcuitate.
N ec puto faciendam fuisse, quum plerunque cavillatiost tecta,cr insidio a multisci ,ac longis sequenter ambagibus utens, quae uix ab acutis deprehendatur. Quare cauillatio est βbdola ratio, quam nos conscis nobis mendacii, uincendi tamen ca se proferimus. In hunc
sensium semper turificonfulti usti untis Quintilianista
reseculum. cic. autem pro genere quodam facetiarum, er hunc imitatus Aul.GcI.Titus Liuius utroque modo. Ipse quoque cic desimi lib. 1 i. Orato. dicens ' Etenim quum duo sint genera facetiarum,alterum aequaliter in omni sermone falpum, alterum peracutum cI breue sua perior cavillatis,altera Dicacitus nominata est. Steaeram calus uidetur sentire,idcm csse Calumniarι cir Cavillari. Quod nonsentιt Maris anus, tantum accusatori tribuens calumniari quum ait, caluinuturi e e falsa cri inina intenderciquod per legem illum declaratur X i l. tabularum, alumniator idem patiatur, quod reus i cou
569쪽
ELEGANT' LIB. VI.tronesiue munere accusandi defungitur,eo quod prooprias quidem probationes dissimularet, fissas uero ex.
fationes admitteret. Quod nos quidem uerumfatea, antiquitus de praeuaricatorum poena osse,ut Uc. Philipp.lib. 1 ε . Vereor Patres conscripti. Re quod turpinnium est praeuaricatorem mibi oppo. Disse uidear caeterum ut praeterca,quod cice. idem in Partitionibus ait,praeuaricationem demiri nunc ab ae fatore,nunc a reo corruptelam esse iudicii ' reperio nonnunquam praeuaricatorem ex parte rei quoque, neαq e perfidia tantis,ac maliti ed imprudentiu etiam, er negIigentia peccantem. Quint.m. VI I. Vt in praea
uaricationum criminibus,ut absoluatur rem, κι- In
centia ipsius sit,uut ii iterueniente aliqua potestate, tui,aut corrupto iudicio, aut difficultate probationis, aut praeli statione,nocentem fuisse consteris, nulla potestas obsisti nulla uis:corruptum iudicium non qu reris,nulla probandι difMulto fuit.Quid superest, ns ut praeuaricatio fuerit' Hic pro perfidia accusatoris accipit alibi uero aliter. Sed de una cause loqui superuaucuum est. Ego in univcrsium neque oratoris puto esse unquam praeua risuri: neque litem intelligo, in qua pars
utraque idem uelit. Ideoqi Praevaricatorem appellamus
quicunque a praescripto officii fui distexerit,atque uberrauerit.Plin.lιb XVHI. Arator nisi incurim,praelia ricatur. Plin. Iunior ad cornelium Tacitum: Aliopi sp praeuaricatio est transire dicenda. Praeuaricatio est etia lib. i. breuiter,π cur*n attingere,quaesunt inculiunda, in-
Rend repetenda. Et Adam praeuaricatum fuisse dicior 6. retallicrsari uero non est quantum ego intelligo Nn a ub
570쪽
s64 LA V Ri V A L L AEuctu utione desister Illi uidentur ex hoe trabere Iiis gnificationem, quod qui terga uertunt, a pugna desiiscunt. Veruntamen non protinus, qui terga vertunt, a pugna desistunt,ut Parthiataque qui uertentes terga, adhuc tamen pugnant, nec rationibus uoluntse uictos agnoscere,icrgiuersiantur. cita de Oft. lib. I II. Atque in his tamen tribus generibus, quoquo modo possunt, non incallide tergiversantur. Frudentiam introducunt, scientiam suppeditanicin uoluptates, lepelientem dolo. resfortitudinem quoque aliquo modo expediunt, quum trudunt rationcm negligendae mortis,perpetiendis doloris. Etiam temperantiam inducunt, non facilime illi
quid sed tamen quoquo modo possunt. Dicunt enim uoluptatis magnitudine doloris detractionem feri . Nunquid qui hoc dicunt aut .scsistunt ab accusatione. aut accusasse se iudicunt fidem pro Roscio Comoedo Atis unde quasso Piso Fuim uultum, huc atque illuc terae
giuersantem estimonium contra se dicere cogo. Erat autem Fannius acci sutor,qucvis omnino ab acclifati ne desisteret,non instqucretur iure patrocini cice sed victum nolle tamcn dare manus,0biurga Liu si. 1 ι .ab Urbe condita Mouebant haec consulem,sed tergiuer acri res cogcbat,id est,non agnoscere ueritatem, Cr eam quibuscunque rationibus poterat dissimulare , er quasi subterfugere critum autem uerbum ab eodem Martiano definitum de calumnia loquorθ meretur er ipsum ulicum emendation tarquod non modo apud cic . procax. D ione accipitur , Lon illa quidem mouente risum
sed ca qua cic ipse ion utitur: ut de Oftc.lib. 1. Exiosiunt etiamsept iniuriae calumnia quadam ra nimis cal