Petri Criniti ... De honesta disciplina libri 25. De poëtis Latinis eiusdem libri 5. Poëmatum quoque illius libri 2. Ad hæc præter singulorum capitum sufficientem indicem, adiecimus alterum quoque, ..

발행: 1532년

분량: 664페이지

출처: archive.org

분류: 로마

211쪽

Non esse uiri prudentis in humanis confidere,π exemplum nobile Diniquisimafortuna Belbserj ducis. Ermomu per habitus est a uiris prudelioribus, de fortunae potestate re uiribus, quae pro libidine o/mnia humana agit ac uersat. Sed inter alia multa exemplum de Bellisario duce maximo prolatum est, quod equidem non putaui praetermittendum,cum aetate

quom nostra in qua totius Italiae principes uariis passim cladibus agitatur patia quaeda prope aspiciamus. Bellifarius igitur ut a Procopio re aliis relatum est uir quidem geliis, Ranimo maximus,sepius uictor ac triumphator fuit qui Iuniani Augusti impertu suis auspiciis firmauit. Uandalos populos deleuit,de Persis triumphauit Italiam Φ,&iirbem Roma,a barbaris, crudelissima caede non semel liberauit.Tandem uero post multas uictorias, ac peractos triumphos crucatus ab imperatore fuit,eidet oculi crudeliter ex ti.Ne ob aliam causam , quam propter liuoris improbatitatem:qui Delut ignis alta semper re ardua petit.Cui ut ad pIenum satis faceret,in tam graui,tantiniqua fortuna oppressus,tuguriolum sibi propter uiam constitui fecit,in quo nummuIos ad uictum quaeritans,uitae reliquum transigeret, dictitans hoe subinde praetereuntibus:Uiator concede obolum Bellisario, quem livor, non error caecauit. Adeo nihil in humanis metu Us, quam nihil boni sperare, quod illa etiam perquam nobilis Sidonii acclamatio commonet de misera mortalium conditione: O necessitas abiecta nascendi, uiuendi misera,duris

e sima moriendi.Sed hoc alibi de Bellisario commodius diximus.

212쪽

maximo qαTiberio imperante in Ura evenerit. . .

On pauci apud ueteres Graecos celebratur, qui de motu terraru,ec causis copiose scripseriit:ncq philosophi minus, qua historiae authores sicuti apud nos etiaC. Plinius, Anneus Sen. L Marcellinus Neq; dubiti reliqueruliuarias dici causas,unde istiusmodi thrarumotus nascant: nam Caldaei quide&Babilonii totu hoe

sideribus assignant. Philosephi aut plerit flatibus &aquis,

quod haec uisceribus terrae inclusa, du nitatur prorupere,motus istos,& hiatus generent. Ex quo Neptunii quoq; ipsum Graecoru uetustissimi, ennosigaeuoc scyethona appellarunna 5c Probus Valerius ex authoritate M. Varia tris praecipue causas probat, quibus terrae tremoreS eueniat.Aiunt ein uentis in terrae uisceribus occlusis,exituq; requirentibus funda meta cocuti,& his labefactis,superiora coiremere. Aut etiaex igne, que terrae iness.,mons Aethna,ct alii testant. Exustaetri occidui,nec sine sonitu Sc tremore subsidunt. Tertio ex aquis, quae quod cui sustinet,delabi sensim in liquore, iugentibus ruinis terra consumpta,lacus maximos fieri: qd ec

Claudius Galenus ut alios mitta) in lib. de historia plutosophi prosequit. Sed quod in Asia imperateTiberio Augusto

accidit, mirandu profecto ac pene incredendu uidet,siquideterraemotu facto xui urbes corruerut quom nomina subsciemus,sicuti etia in annalibus Pamp.Eusebii notatu est,quos diuus Hieronymus,lit alia multa, in flamone Latinis couertit. Sutuit hae Magnesia, Ephesius, Sardis, Mosthene,Negara, Caesarea, Philadelphia, Hymolus, Themis, Cyme, myr/rhina, Apollonia, Dicearchia. Quod etia ob id referendii su' it, quonia & C. Plin. Maximus inquito enm mcmoria mortalium extitit motus, Tibeth Caesaris prin patv xiii urbibus Asiae una nocte prostratis. V cau

213쪽

i . Hyria de Leaena meretricis conflantia in tormentis, de Ter. tuaiani uerba exposita,tum de Theodoro etiamquini firmo ex constinci animo luerit.

Erba Florentis Tertulliani sunt,in libro,qui apologeticus contra gentileis inscribitur : Ecce imquit di tormentoru certamina a uobis coronantur, Attica meretrix,carnifice iam fatigato:postremo lingua suam in faciem saeuietis tyranni expuit,ut expu eret 8c uocem, ne coniuratos cositeri posset,si etia uicta uoa luisset. In quibus historia latenter notatur de Leaena merra

trice, oc Hipparcho Atheniensium tyranno: nam Olym/piade quidem sexagesimaquarta, Hippias & Hipparchu&Hippi Atheniensiu tyrannidem occupat ut: sicuti relatum ab Euse Minarcu hio in annalibus,ex quo Harmodius 6c Aristogytoninthiucoplures facta consipiratione Hipparchu interemerui. Lex

na aute meretrix,cum foret illis beniuolentiae osticio mari me coniuncta,capta est,ac mutus,uariisq; tormctis uexata, ut conscios atqy coniuratores proderet, sed illa ut acris ania

mi lingua mordicus amputauit,re in Hippiae tyranni facie inspuit quod di C. Plinius ut alios mittam inter memo/randa patientiae exempla rettulit. in sceminis inquit Leae na meretrix praestitit,quae torta, Harmodium 8c Aristogyto asto in hillesi nem tyrannicidas minime indicauit.In uti is autem Anaxarchides ut Zenonem mittamus qui simili prope ratione

cum torqueretur,praecisam dentibus linguam in tyrannio expuit. De Theodoro uiro grauissimo, eius* mitifica constantia, notius est,quam ut referri oporteat,qui carnifici traditus,discidit uerbera, fidiculas laxauit, soluit eculeum, ID minas extinxit prius quam essiceretur ut conscios tyranniacidii indicarer, quod a Maximo etiam Valerio in exemplis. ucterum scilium est. c AP ver

214쪽

DI S cIPLINA LIB. lix. fc APUT IN. De Leone imperatore qui edicto ciuit,ut omnes imgines e templisae basilicιs christitisrum delerentur,er epistola Uesentiso Theodosi augustorum de eadem re apposita. Elatum est in ueterum annaIibus de Leonis Au 'gusti imperio,& eius moribus, quod δ is Theo/i dosio impe defuncto in Bizantio urbe quae Coi: πω stantinopoIis dicitur factus imperator, edicto cauit, ut Omnes quidem sanctorum imagines, quae in Chrisseianoi u fanis ac templis forent,abolerent. Ex quo Romuni pontifices, aliaru 3 eccIesiarum praefecti acerrime restite runt, necubi spraeteri in urbe Bizantio tantu facinus committeretur. Quoniam lauissimis poenis eos homines impe rator afficiebat,qui tale edictu contempsissent. Itaq; omnes tunc imagines, atq; simulacra, quae in sacris Bizanth tem/Plis spectarentur,concrematae sunt. Nec enim pertinere ad religionem putauit adorari cuiusquam imaginem. Quod cx Firmianus Laetantius, Septimiusin,& alii complures nimium quam audacter affirmnt,quasi nefarium sit hahere ullas in templis imagines,ueluti etiam Thurcae in sua rcligione cultodiunt. Sed libitum est uerba ex libris augustalia hus referre, quo id totum melius innotescat, quoniam, ecValens, α Theodosius Augusti impera. praefecto praetorio ad hunc modum scripserui: Cum sit nobis cura diligens in rebus omnibus superni numinis religionem tueri, signum aluatoris Chi illi nemini quidem concedimus, coloribus, lapide,alia ue materia fingere, insculpere, aut pingere. sed quocussi reperitur tolli iubemus, grauissima poenaeos mulciando,qui contrariu decretis nostris ec imperio quicquam tentaverint. In quo si quis forte authorem desiderat, is im/Peratorum decreta re edicta legat, quae a uiris doctisssimis

V i Tribuniano us

215쪽

isa P Eet. cR INITI DE HONES. Tithuniano, Baslide, Theophilou lostoico ,&caeteris per satyra collecta sunt,imperate hoc maxime Augusto lu

Criptu est ab Hieronymo saccrdotes ilIos Atho niensiis, qui Graece appellant, quo ca/stius in sacris agerent,diuinisq; rchus incumbe

Ic : tent,cosueuisse sorbitione cicutae se ipsos castra.

ri. Ubi uero ad pontificis dignitate fueiat electi uiri e sie de sinebant, ne ad in eis foret,aut ad uoluptate, aut ad turpiore libidine, quaeres ad ipsia etia Costantinoru Augi'. tempora ut authores consentivi durabat. Na R ide refert Hieron de Rom. religione.nultu quide sacerdote apud Romanos fuisse bigamu nullu* flamine bimaritu. Potifices aut uiros re nobilissimos &sanctissimos, quoru praecipua haec curare studiu fuit,diligenter attendere, ne quid cotra mores rei religionis cultu fieret.Itaq;. sicin pontificalibus scriptum:

Expatrijs ritubus colanto optim:

Incestum ponti cessupremo supplicio sanciunto. Quod a nobis diligetius est considerandu, ex his sacerdoti/hus,eorumcp uita 8 moribus, qui in Christianis sacris,aeta . te nostra omne genus libidinu atqi nequitiae exercent. c A P v T XL. Q variegregia, singularis doctrina praestiterit Mercurius Aegγptius . in rebus diuinis,acei dem verba ascripta de dra, de runt . π dc animis in libro de sapientia dei.

plura de Mercurio i nobis perquiruntur, eo maiora atq; diuiniora uideri solent, sic ut Firmiani sententiae magnopere accedamus, qui pei sape hunc ipsum asscrit rerum prope omnium supra

216쪽

ors cIPLINA LIB. m. is exteros alios ueritatem perspexisse, tum Graecos compluris pleraq; ab eode Hercutio accepisse,quae de deo, de animis, ac de mundo referuntur. Sed haec in nostris theorematis co/piose explicauimus. Nunc illud repetendum existimaus,

quod idem Mercurius loquitur ad Tatiu in eo libro qui de sapientia dei inscribit:Beatissimus inquit deus, qui didae

mon optimus dicitur,animam esse in corpore asserit,men tem in anima,in mete uerbum,deum autem ipsum, horum omniu esse genitorem,ac parentem. Itaq' uerbum, imago, ec mens dei est .corpus quidem ab idea. idea uero anima,ec portio purissima materiae aer,aeris anima, anime mens,mentis deus. Deus in omnibus, ad omnia, circa omnia, di per Omnia, mens ad anima,anima ad aerem, aer ad materiam. Hactenus Agyptius Mercurius,in quibus ipsa rerum uerlatas non edocetur modo, sed etia explicatur, quod di mystoria illa atq; arcana Pythagareorum comprobant. c. A P V T N II. Qiffini apud iurecon ultos iu lices recuperatores in extimandis in

iurijs,ac de iudicio recuporatorio copiose explicat .

Requens mentio est apud M. Cicerone, ec aIiros uetei es,de his iudicibus, qui recuperatores a Romanis dicerentur, qua ratione,& recuperato rium iudicium est appellatum, quod in causis ut fit)iudicandis,aim absoluendis cum recuperatione ha dieretur de extimandis iniuriis. In hunc autem modum constituta est a ueteribus, ceu ex iureconsultis fere colligitur. Forma recuperandi iudicia, si quando in aliqua causa dolo malo fuisset habitum iudiciu, in ea tum re licebat cognito/res habere, qui receptam causam,maturo iudicio extimaret Itaq; creabantur ad id tres iudices, qui recuperandae causae ergo recuperatores uocabantur,quorum iudicio, atq; exti

217쪽

a P E T. c R I N I T I DE Η o I E s. matio ne, omnis damni illatio at* iniuria tollebatur. Q tueres ab ipsiis iureconsilitis copiose explicat. Sex.aut Popcius legem recuperatoria ab Aelio Gallo sic accepta tradit,cum inter populu ec reges,nationesq& ciuitates peregrinas cri uenit,ut per ipsos recuperatores agatu de reddendis, recis. Plendis. bonis, quae ad priuatos pertineret. Gellius recuperatores constitutos tradit in his,quae ad ius referant,de ini liis asserendis ac puniendis.Na missa inquit Gellius xxv. Hia Lamum pinna,factu est a praetoribus,ut in extimadis iniuri js, recuperatores adhiberent. M. aute Cicero in causa L. Fla ei quem sociu Sc adiutorem consilioru,ac periculoru suoru

uocat) recuperatores constitutos refert, qui rem uniuersam percenserent:Recuperatores inquit contra istum,rem monime dubia prima actione iudicaverun t. Et paulo mox. Cufrater meus in Asae praefectura Flacco successisset, causam ita detulit, Recuperatores ut Flacci coactos, atm metu fal/sum iudicauisse inuitos,seater meus pro sua requitate, pru/dentiat decreuit,ut si iudicatum negaret, in duplum iret, si metu coactos diccret haberet eosde recuperatores. Quam optione recusauit.idem Cicero pro A. Cecinna orationem habuit ad recuperatores,in qua persaepe de his agitur. C. preterea Suetonius a Flauio refert Domitiano Rugii. identide admonitos recupatores, ne se perfusorijs assertionibus semPer accomodarent. Sed Ninsipasianus pater, Flauia Domi. tillam duxit uxore, ut ab eode Suetonio reIatu es' quae in/genua,ct ciuis Roma.pronuciata est iudicio recuperatorio asserente patre. Neq; illud omittendu putamus, quod in ueterum notis at* elogijs obseruatis est de iudicio recuperatorio his uerbis Quati ea res erit,tantae pecuniae iudiciis recta peratoriu dabo,testibi in publice duntaxat decem dentici/andipotestate facit. Quae res ab antiquis notaru magistris

218쪽

- Qsem imprudenter a s imperite ab his erratum sit, qui stimum ia- acceperunt pro aenigmate, CI quod apud authorem Gestia scrupum, non scirpium legendum sit. N magno errore uersati sunt nostri fer e omnes grammatici, qui scireum dixerunt pro aenigmate, quod ipsum e Gellianis uerbis acceperunt,in quibus non scirpum quidem, sed scrupum erat scribendum, ut in ueteribus,ac minus deprauatis reperitur.

Sed enim quo pacto illa enodari possunt,quae sine ullis no dis sunt,cuiusmodi scirpus haberi debet.Nem ullus est tam hebeti ingenio, tant absurdo iudicio, qui nestit ipsos scir/Pos uocari enodes,unde illud uexus,cum apud comiςos poetas,tum apud Ennium celebratum hoc carmine: erunt infici o soliti quod dicere nodum. Scrupus uero pro aenigmate ec ambiguitate ob id a ueteris hus acceptus est, quod in eo anxietas quaeda,&quas asperitas intelligatur. Quod di Sex. Pompeius in libro de priscis uerbis undeuigeumo insinuat. Scrupos inquit pro asipe ris saxis accipimus,hinc rem scrupulosam dicimus, quae si Rust polos

γ di, uir Benesctus eruditissimus, re in studi js nostris accuratissime doctus. philologis Neq; uisum est hoc Ioco eos nominare, qui hac in re dece/pti sunt. Politianus certe,cum ad authoro iIIum euocarem, ingenue agnouit ei rorem,sed in hoc inquit cateri aetate no/stia incurrunt. Finis ubi inonicor en risse resti criniti.

219쪽

DIs cIPLINA L IB. N. 2M de Gamaliele in Origenis comentariis comperies, quos uir maxime doctus contra Celsum composuit.Sed 5c Gamaliel ipse,iudicio re doctrina insignis apud Hebraeos est habitus, qui etiam Pauli Tharsensis praeceptor fuit. Unde eum dixe/runt ueteres ad Gamalielis pedes eruditum,sicuti in Hiero. nymo legitur, qui Gamalielem hunc,&maximu uirum att doctissimu uocat. Quod Hebraeoru praeterea libri testantur.

c A P ViT II. Derursite eunucho, Sophiae Augustiuerbis ad eum e responsim Narsetis infoeminae insolentiam.

Hata sunt permulta in uetersi annalibus de Narsei te eunucho,eiusq; maximis gestis,qui de Cartha -lario ut serunt non modo patriciam dignitatem est consequutus, sed Italiae quom uniuersiae factus

praefectus eam diu obtinuit:&omnis Gotthos,gentem ferocissimam,superauit. Sed ut res humanae se habent,gloria inuidiam peperit. Ex quo Iustinus imperator: & Sophia Augusti coniunx Narsetem hunc ceperunt insectari.Itacs Longis

num cum magno eXercitu contra eum mittunt.Sophia uerore inter alia permulta collicia, quod eunuchus foret,hoc ady dit: ut lanam in gynecio faceret: ec pensa diuideret, quibus idem Narses pari animo respondit talem se quidemtelam exorsum,quale ipsa dii uiueret nunqua satispolin explicare. Et simul odio ut fertur ac metu accensus,Longobardos,populos in Italiam accersit, ut relicta Pannonia, ad Italiae diuitias praedam accedant,ne quid ad prssidium &ultionem omitteretur.Fuit autem Narses ut quidam tradunt plus,r ligiosus,liberalis,atq; munificus, quod alias a me commodius relatum est.

220쪽

4isi PE T. cR INITI DE HONES.C A P U T III. De populi improbitate,ac de exilio Aristotelis, quod impietatis uiscusatus in chalcidem profugerit, tum alia obiter non iniocunda. Ihil debent in tota uita minus agere,qui prudentiores sunt, quam populo se ipsos committere.

Nec enim bonis ingenhs , atq; disciplinis,qui quam est tam male affectu θc infensium, quam imperita uulgi inscitia.Quod equidem innumeris prope eπemplis falsae atm improbae philosophoru accusationes, eo rumin exilia & caedes demonstrat sicuti Socratis, Anaxiles, Apollonii Thianei,dc Madaurensis Apulei, quoru apolougiae abunde explicant, quam si ex Platonis sententia, refig enda uulgi improbitas. De Aristotele autem philo pho referendum illud puto, quod ab ipso Adamantio Origene ponitur, quo loco Celsi Aphricani Philaletem menclacii ac falsitatis arguit.Tradit enim Aristotelem ipsum a iudicishus Atheniensiu crimine impietatis fuisse accusatum, quo niam dogmata quaedam,ut ςι.. Milisad in philosophia pro tulisset . quae deorum cultum minus probaret. Ex quo Athenis relictis, Chalcidem se contulit,ubi diu uersiatus,cum lit/teris amicorii ad reditum uocaret, in hunc modum respon/dit: Ex Athenis pridem recessimus,idq; eo animo factu est, ne causam forte Atheniesbus daremus,iterum stellis committere,sicuti in Socratem commiserui, neue impie contra Philosophii rursus fecisse incusentur. New me autem later, uod idem Aristoteles,cum Athenis xxx annos in Lycio ocuisset clam se in Chalcidem recepit,quonia foret impietatis ab Eurimedonte hierophanta accusatus:sue a Demo

D mis philo ut quidam uolunt) quod hymnum in Hermiam pes licem scripserit,citi etiam prae nimio ut fel unt amore sacrafec Latq; hoc epigramma Delphis incidit:

SEARCH

MENU NAVIGATION