Petri Criniti ... De honesta disciplina libri 25. De poëtis Latinis eiusdem libri 5. Poëmatum quoque illius libri 2. Ad hæc præter singulorum capitum sufficientem indicem, adiecimus alterum quoque, ..

발행: 1532년

분량: 664페이지

출처: archive.org

분류: 로마

181쪽

P E T. cR INITI DE HO NE S. tore municipes facti sunt, quod in Praenestinis finibus ii xta oppidu, ex capitali,ac sentico morbo catsTiberius conualuisset,eo b nomine municipii gratia illos donauit: quod Hadrianus imperator in oratione de Italicesibus rettulit. In hoc tamen municipes a Romanis ciuibus diiserebat, quod nessi magistratus capere ness ius suffragandi habere pote rant,sed munerum tantum ciuilium atin militarium erant participes,sicut a Verrio Flacco, Ac Festo seriptum est. Naec Gellius inquit municipes ipsios honorari quidem mu/neris cu popu .Romano fuisse participes. Festus uero Pompeius erudite ac prudenter refert, triplici modo municipia intelligi:sicut cum pars aliqua ciuitatis in urbem iure municipali comigraret, quales Fundani,Formiani, Cumani,Acerant, Lanuuini,Thusculani,ci paucos post annos iure qui ritum donati sunt.Secundo modo,cum uniuersa ciuitas in urbem conflueret,ut Aricini, Caerites, Anagnini. Tertio eorum dicitur,qui ea lege ad urbem accederet,ut suae, cuius Uciuitatis municipia 5c coloniae forent:ueluti Tiburtes, Prae bestini, Pisani.Urbinares Nolani,Bobutinenses, Placentisn Nepesini,Sutrini,,& Lucenses.De qua re non modo iare consulti diligenter scribunt,sed re A. Gellius, S ex Veratio Flacco Pompeius.

imitus concesserit, cum euu ebrietatem reprehenderet, asias non contemnenda de Ciceronis hisconstantia ascripta.

Ignum memoria est,quod Uulio caesare stupta fuit de M.Catone uiro praetorio, qui ex obitu doetus est Uticensis. Nam cum M. Cicero eius uotam egregiosi mores,plutibus laudibus exi,

182쪽

DIS cIPLINA LIB. VII. iis lisset, parum aequo animo tulit caesar, cum ipsum Catonem tantopere a Tullio imprimis commendatum, ex quo duos libros contra eum scripsi qui ex re Anticatones dicerent, in quibus omnia prose M. Catonis uitia siqua erant collegit.Sed inter alia,ebrietatem illi ueluti maximum probrum Obiecit, quod a cae sare tamen ita relatum est, ut Iaudasse magis hoc,in tanto uiro, quam reprehcdisse uisius fuerit. Nam cum ipse Cato plurimo uino incaluisset, Sc antelucanis of/schs esset occupatus,forte quosdam habuit obuios,qui ut inquit caesar) cum eius uiri caput retexissent, admodum eruhuit.Sed ita factum adiecit, ut non Catone putares ab illis, sed eos maximh a Catone deprehensos.Qua in re ut appa/ret Catone etiam ebrium adeo reueritus est, ut uel in ipsa ebrietate uideatur illam uerae uirtutis imaginem retinuisse,

quod& Plinius Nepos testatus est, qui,Haud plus inquit

honoris a caesare. uel authoritatis tribui Catoni potuit, sit si ebrius quot tam uenerabilis erat. Quod autem mox idem Cicero Anticatones caesaris laudarit, plurimumst extulerit, hoc totum,uel ex eius inconstantia, uel adulationis uitio accidit,ut qui sortunae obsequi ac tepori inuitus mallet, quam constanter succumbere. Ex quo ea sinquit laudatio tota a Miai. suit. Sicuti ad Pomponium Atticum scribit. Et diu sane inimicitiae inter casarem di Catonem uiguerunt, quod

Plutarchus alicubi,& Atteius Capito indicant. Nam in libro, quem scripsit de officio senatoris,aperte explicat quo tempore caccon siilatum obht, nihil eum dubitasse uiatorem uocare,ut Cato ipse adhuc loquens in carcerem duceretur. In quo tamen non modo excusetum Catonem constat, sed etiam senatu appro .. νhante absolutum.

183쪽

strant olones, chilones, ac itidem cic. uerbu explicatu contra quorundum sententiam.

Uide origine nominum atqi uitibus scripserunt, permulta quidem afferui de his nominibus, quae ex forma ipsa, di habitu corporis deducta sunt, quod in scenicis maxime fabulis apparet. Nam poetae comici,habitum,figuram* hominu diligenter considerantes,ex re, plerun* personas denominant, cuiusmodi sunt qui Graeca uoce appellantur, cephali, chilones, phal cit,blepharones,& alia generis eiusde. Sicuti a nostris etiatuditani, frontones, longuri, capitones, costi, labiones, ue/nulei. de quibus diligenter alibi scripsimus .Qui aute dicant chilones uel cylones, re quo pacto inter se differant, Iibitumihi est paucis hoc etiam loco adnotare:sicuti 5c Sex. Pompeius ex Vertianis comentarijs refert: Chilones em inquit eiusmodi homines appellari,qui maioribus labris sunt,hoc est, qui labeones, aut labieni a nostris dici poliunt. T.auic Lucretius labrosos nominat: unde illud: Simula,S lenastγrast labrosa philam. Cylones uero sine ulla quidem aspiratione, ide Pompeius eos appellat,qui fronte prominetiori sunt,ta quasi extante.

Nam cillones duplici li, aliud omnino significat,'si ridis

cule quidam in hoc aberrant. Cum enim Crispum Sallustiisum Cicero in gregem cillonii,sacrilegorum, atq; impudicorum conumere nihil aliud intellexit, quam cinaedum ho/Gῆσς' minem ac turpiter ceuentem:quoniam cillere apud Uuteres motitare,atq' agitare est,quod Servius, atq, Humius te cistanes. stantur. Unde cillones dicti, qui pudore uendito, ceuentes LeocM. se efflaminant.Nam 8c Leneus Pompei libertus, cum satyras contra eundem Sallustiu scriberet,non modo illum po/rinionem

184쪽

pinimonem ac Iurconem satyrice appellauit, sed etiaquasi meretriculam,di scortum,ut in Sudat collectaneis e ponitur.Quod a me uel ob id obseruadum fuit, ne tam inυ pudenter quidam deprauare,atq; peruertere bonos codices

audeant. c ApvT IV. Defluxio buriatim uiω,π adnotanda obsierausio de pondere taemni cordis,quo modo crescat o decrescat, ex uomica Aeraptiorum obstruatione.

Euita hominis,&qua fine, annorum4 spaciscenseri debeat, permulti quide apud ueteres tra/dideruLNec illi tantum, qui naturae uireis ac deflj creta obseruarunt.Qua in re,cum inter se dissen/mmaduiores,plerissi tamen centum annorum sipacium ui/tae hominum concedunt,idq; ipsum uulgato magis quam intellecto nomine,isculum appellarunt: quod apud nos cu feralis. .

alij permulti tam ipse Censorius ad Q. Cerellum copiose e licat. Sed a Terentio Varrone traditum est,ex Diosicoridis audioritate, qui siderum sicientiam calluit, Aegyptios quidem ipsbs quibus seruandi medicata cadauera cura fit it Bbtillismodum,ec arguta ratione deprehendisse quo

maximd uitae si cio aetas hominis extimari debeat lumpta ex pondere humani cordis coiectura. Itaq; assirmariit idem optii centum omnino annis hominum uitam definiti, quod eorum cor, qui sine ulla corporis tabe perierint, hoc ipsum declaret: quoniam cum aetate si expendatur aucta atm damna reserat. Anniculi enim pondere duarum dra/chmam, bini quattuor,&sic in singul: sannis usi ad qui cruagesimum binas accedere, iit centum drachmis eXittat, quinquagenarii hominis cor. Ex eo deinde numer ano

185쪽

ris P ET. CRIN I T I D E HONES. quo* anno, binas detrahi ac minui. Quo perspicuum est, ab anno centesimo,ad pruriam sui ponderis redire, neq; longius posse proferri Mi iod ego tamen acutius quidem existimo, quam Uerius, quanquam in his libi is, qui prosecuti sunt, mira prosius,atq; incredenda explicetur, quod

alicubi di Claudius Galenus affirmat. Sed & C. Plinius id ipsum de hominis corde ad Vespasianu Augustum recen/suit,re si breuiter quidem,cum dixerit creditu Die ab Aegyptiis ex defeetia humani cordis,no ultra centesimu annum posse homines uiuere.

Uod in capite superiore diximus de humanae ubiae spacto,achem num legillimo obitu, monuit' me ueterum authoritas,qui ab ista Aegyptiorum sententia proIatis quidem exemplis, longe dissentiant, sed ea tantummodo referemus, quae Trebellius Pol lio ad Constantium imperatore scribit in hunc modu: Metissimi inquit)mathematicoru centum uiginti annoslio mini ad uiuendum datos iudicant, neq; amplius cuiquam cocessum dictit. Illud etia adheientes, Mosem ipsum ut Ιωdaeoru Ithri testin tur dei familiarem XXV.accentum annos Dixisse.Qui cum interitum hunc,ut immatum forte queroretur,ferunt illi in incerto utimine responsum, nemine d inceps amplius esse uiditari: m. Sed in sacris etiam historijs,

finem homini ueteres tribuunt xx.annos supra centesimis,

quod & Iosephus ipse,Firmianus 3 5c alii referunt.Quanis

quam Romani quidem authores de annis Acgyptiorii, eo/rumiu spacio aliter sentiat n quo temere ab indoctis Varro incessitur,ut suo loco a nob:s GPOs tu. Inter alios uero co/.

pluris,

186쪽

n I s c I P L I N A L I B. vlI. 127 pluris, qui annos aliquot supra centum uixerint, unus qui dem Xenophilus musicae disriplinae peritus,in tota morta lium uita repertus est, qui centum & quin annos sne ubio corporis incommodo uixerit, quod ipse C. Plinius tra/dit,uir unus apud Latinos quantum equidem iudicio pos/sum consequi in obseruandis, inuestigandisΦ naturae ara canis diligens Zc accuratus.c A P v T XII. Qualum Publius vergilius Cy a M. Tuilio laudatus fuserit, o quo bonore ab uniuerse Rom. populo habitus,

cum carmen in theatro recitaret.

Tin epistolis M. Tullii ad T. Pomponiti,&in

Servianis comentariis abude relatu est, quanta V.Cicero,P. Uergilii ingenio ac uersibus detu/2-lerit cum se ipsum continere nequierit, quo mi nus aud: ente Rom. POpU.sipem Latinae doctrinae issu appellarit. Nam cum forte Uergilii carme ex Bucolico poemate Cic.audisset,miratus eruditionem 5c elegantiam, item ut

scribit Seruius) recitari illud uoluit. Adeoq; tradit in eo auis diendo assiectus at* oblectatus, ut aperte de authore Ueragilio dixerit:

Magnaestes altera Romae.

Quod hemistichion, poeta mox in suum Aeneam detorast his uersibus:

Hinc pater Aeneas Romanae Erpis origo, Sidereo flagrans clueo,er caelestibus armis. Et iuxta Ascanius magnae stes altera Romae.

Quin θc illud notandum maxime est, quod a Materno re fertur, de eodem Vergilio,ut a Corn. Tacito scriptum est. Tantum enim laudis,tantum honoris,nomini Uergiliano habitu IRomae est,a senatu popu.Rom. ut recitati suu carmein theatro ninde uniuersus populus incirexerit,atq; Octa.

Augusto

187쪽

Iis P E T. CRI NITI DE HONES.

Augusto imper. Sic enim Tacitus ex Materni persem inuhro ad Fabiu Iustum, testis inquit Romanus populus qui

auditis in theatroUergilii uersibus surrexit uniuersus ac prs sentem , sipe lantemq3 Uergiliu ueneratus est,sic quasi Au gustum. Ex quibus minime mirum est,s epistolis oc carini De Augustus etia Octauius totius orbis terram imperator Pub.Vergilio poetarum principi tantum concesserit. C A P V T NI. De bobria T. Liui , quod in libros ab diabore diuise Aerit,ito in de

cades cotra aliorsi opinione,in suibus id dustoribus coprobetur.

Also receptum est ac doctioribus etia persuasum fuisse in decades diuisum a T. Liuio suis opus de Romano. gestis,quae singulae dece uoluminibus explicantur: quod ipsum de authore Liuio neutiquam apud ueteres coperias. Nam Sc Priscianus uir diliges alitin gramatici, sic hi Liuiu citant,li orii numerum ascri hunt,nessi decades nominat.Itaq;.Mibru&xxxiii.&cete imii decimii sextu videmus aduocari ab aliquis authoribus cui sententiae& Franc.Petrarcha astipulatur: ut qui asserat

in epistola ad Ioanne Bocatiu ignauia legentium cotig sse, uti Liuiana historia sit in decades distributa. In parteis in quit quas decades uocat non ipse qui scripsi, sed fastidio la legentua desidia diuisit Sed Sc L Florus libros centu qua

draetinta eiusdem authoris receset,sublato penitus nomine decadu, uniuersam historia in epitomen,uel ut Lautine loquar in breuiarium cotraxit. Id re Politi,nus olim ita libere nobis concedebat,ut no stra quoq; diligentia magnopere commedaret in perquiredis atl examinadis ueteris monimetis. - cΑpvT

188쪽

De Bonifacis Pontifice Rom.eims insolentia π ambitione tum eiusdem scelestum facinus relatum contra Prochetum archiepiscopumae de improbitate er impudentia chrinianorum pontificum.

Eque illud a nobis praetermitendum est, quominus in his etiam commentariis legatur de Bonifacio Pontis Rom. qui Coelestino successit inpotificatu. Is enim tanto ambitulat* libidine Gebelinorum paritas traditur fuisse insectatus, ut minime uertiussit,permulta essicere iniquissimis artibus, ait incredibili imsolentiamem in principes tantum Romanos sed in ipsos etiam facerdotes,ceu illud contra Prochetum Genuensem potificem,quem archiepiscopum uocant. Nam quo die sacra cinericia celebrantur,mos est apud Christianos,ut pontifex maximus prodeuntes sacerdotes ad eius pedes excipiat, aliueorum capiti cineres apponat, singulos subinde comonens, ec cineres esse illos,& in cinerem reuersuros. Cum aut Pro

cherus sacerdos,qui habebatur inter Gebellinos constitisset ad pedes pontificis,inibi potisexBonifatius uerbis permutaris,quae pro relligione effantur, Memento inquit quod Gehellinus es,& cum GebeIlinis morieris. Et simul cineres sacros in eius fronte atin oculos proiecit. Quo intelligi potest ab omnibus.quanta sit eorum hominum iniquitas atm im/pudentia, qui sub nomine relligionis,nihil non licere sibi o/pinantur.Nam cum ad instruendos mortalium animos,pa

cemin humano generi conciliandam creati ato instituti sint nihil amplius existimant,aut magis conantur,quam pro l bidine seditiones principu excitare, nefariasin uoluptates fla/itiosissime expellere,quod re Thomas Aquinas,& Aegi

ius maanis commentariis disserunt.

189쪽

quenter adeunt,minime autem ad eos diuites.

R udenter ac scite resposum est a Cyrenaeso A ii, stippo interroganti Dionysio, quid in causas rei, ut philo ophi, ac eruditi homines, diuitum aedes accederent,eorumqi fore S ac limina contorerent diuites autem minime id agant. Quoniam philoso. phi inquit probe intelligunt,quae desint diuitibus,ta qui. hus maxime egeant:diuites autem hoc nesciunt. Quo circa per eleganter Picus noster mirandula dicebat: nultu se ani mal uidere in omni uita mortalium stultius, iss insoletius, Quam diuitem hominem,qui bonarum disciplinarii ut im/peritus a studinin liberalibus abhorreat: quoniam diuitiae illae impudicis uoluptatibus atq; desidiae paratae sunt, neq; in usum hominum,aut aliquam uitae utilitate erogantur.Itam minime mirum est,si Alaxadrini reo, at caeteriyrincipes,tam summis studi js, tant accurata diligetia doctiorum hominu familiaritates at sermones conquisierunt,quam rem epistolae Graecorii principum,ac Romano ruiabundd indicant inde illud peruubgatum

PETRI

190쪽

corin EN TARIOR v Μ DE HONESTADIs cIPLINA, LIB. OcTAVUS.C A P v T I. De Simone Samarite qui magus dicitur π quomodo in urbe pro deo brabit L Cr quo cultu ais bonore fuerit, rex Tertulliani

On dixerim, qua uoluptate ac studio, s cris authoribus incubamus,eoruΦ lectionibus delet timur,sicuti celebres sunt a Graece scripseruit Origenes Adamatius, Cleamens, Eusebius Pamphilus, Iustinus martyr Basilius.Ioa. Chrysestomus, Gregori/us Nazimenus, Epiphanius,qui cognometo ut, est

mdcupatus altim coplures. Ac ex nostris etia Tertullianus, Hilarius, Ciprianus,Augustinus, Hieronymus, Rustinus, Ambrosius, Gaudetius nam horu quide commentarii per inde mihi atm thesauri uideri seler,in quibus tam uaria, tam multiplex doctrinae,rerumw Omniu cognitio est, ut uniuersam prope antiquitate,legesw omnis oc phi Iosophiae pIaesta cotineant.Quod ego nuper sum expertus,in Eusebii ae Tertulliani comentariis legendis,qui ambo,& ingenio, &doctrina summa praestiteriit.Sed quod in apologetico de historia Simonis magi insinuat, apponendu putaui quo loco de ueterum diis agit. Cum Laurentiam sinquit) pubi cum scortum colitis, uelim saltem Laidem, aut Phrynen inter Iunones, 5c Cereres, ac Dianas adoretis, cum Simonem etiam magum statua re inscriptione sancti dei inauguratis..

Quod autem statuam Tertullianus Simonis dei nominet: R , scribend

SEARCH

MENU NAVIGATION