Petri Criniti ... De honesta disciplina libri 25. De poëtis Latinis eiusdem libri 5. Poëmatum quoque illius libri 2. Ad hæc præter singulorum capitum sufficientem indicem, adiecimus alterum quoque, ..

발행: 1532년

분량: 664페이지

출처: archive.org

분류: 로마

201쪽

i i P E IV cR PNI T I' DE HONES. rem praesides exequi solent grauiter usq; ad poenam capitis, quia Zc ipsa res mortem comminatur. Sed enim Romani quoq; illi uetustiores quos Ennius poeta Cascos appella/uit acerrimis panis contra eos uindicabant, qui agrorum fineis ac terminos exemissent,aut loco mutassent, quod imPrimis Numae regis instituta, dileges probant, in quibus uir egregie prudenS statuit,licere omnibus tanquam sacrilegum m occidere,qui uiolare ius termini ausus esset. Quod Dionysius Halicarnasseus in historia Rom. antiquitatis copiose explicat,unde etiam uersus ex antiquis legibus:

misecus terminum exarasit. Ipsus er bouessucri sunto.

c AP vT NI. Dedutiaritate maxima imperi Ronum,er epistola Bel infregis ascripta de Valeriano caes Augusto capto. Rud alienum mihi uisum est, si ex Belsiolis regis epistola exponamus, quam sancta olim, qua iacti inuiolahitis Rom. impetit dignitas censeretur, apud externos etiam principes, cum uel capto es aleriano, Romanu tamen nomen, maximis regibus ec uenerationi, aeque4terrori fuerit. Probant hoc ipsum, cu alia coplura,quae in ueterum historiis continetur,tum il/lud quod est Belsolis regis epistola, de Ualeriano impera/tore quem Sapor Persarum rex, tum forte pro uictoriae iure inter captiuos retinebat. Sed ascribemus epistolam ipsam Belsolis, ut apud Trebellum Pollionem habetur, in lohro ad imperatorem Constantinum. Belsolis rex regum Sapori regi, S. Si scirem posse Romanos aliquado penitus uinci,plurimum tibi gratularer de victolia quam Pseries. Sed

202쪽

quia uel fato,uel uirtute gens illa plurimum potest, uide ne quod senem imperatorem cepisti,& id quidem fraude.ma Ie tibi cedat. Illud praeterea cogita:quantas genteis Romaniec ex tuis hostibus, suas fecerint,a quibus saepe uiditi sunt.

Audiuimus certe quod Galli eos uicerunt, ec ingentem il/Iam urbem incenderiit.Certe Galli Romanis seruiui,quod Apiari,cos nonne uiceriit c certe seruiunt Romanis. De lon/gioribus exemplis fortasse remotioribus nihil dico Μυthridates Ponticus totam Asiam tenuit, certe uictus est, cerAsia Romanorum est,s meum consiliu requiritis.Utere

occasione pacis, Sc Valerianum iis redde. Ego gratulor se Iicitati tuae,s tamen illa uti tu scias. Quin & Arthahesdis lit Aribabes s.

terae extant regis Armeniorum,in quibus Rom. quom perium, sic uisus est defendere, ut imperatorem Valerianua Sapore captum liberius repeteret.' ta enim in extrema epistola scriptum est: Unum cepisti senem, ec omneis genteis orbis terrarum infestisssimas tibi secisti. Ad hunc prope modum,& rex Cadusiorum, ad Saporem scripsit, ut aperi Tme

constare possit, quam summam ueneratione ubim gentia haberetur Romana illa maiestas,uel in maximis rerum ait fortunae periculis.c A P vT XII. Delubrinitis, ta fulguritis arboribus,se de Iove Ivlavraa

tore, π tonitruuι in libris arust icu alius ibidemarata de fulminibus.

Ulminitae,& fulguritae arbores in aruspicu Iibris appellatae sunt qd essent fulmine ictae. Quocir/ca fulminitu snquit Festus eu locu dixemi, O re palminitam l ligioe sacer habereti quonia dicasse illis Iupiter

203쪽

-4 PET. e R INIT I DE H o N E s. sacris adhibitis,qui fulguratores, hoe est fulminum proe

ratores uocabantur.Hinc illud in Satyris Persianis: Trille iaces lucis aeuitandum, bidental. De his uero secris, quae ad arbores fulguritas fierent,non nihil comperias inristi commentariis.Sed occitantur a nostris grammaticis libri de sulguritis arboribus, qui cum Martiis atm Sibyllinis seruarentur in templo H pollinis. De Ioue autem fulminatore ec fulguratore ut alia mittamus sic L.

Apuleius in libro de mundo ad Faustinum. Cum sit unus deus,idemcbnumen,pluribus quidem nominibus propter speciem multitudine,quam diuersitate fit,multiscrmis,na a iuuando Iupiter dicitur,quem f.,ά Graeci quod uitae nostim author sit rectissime appellant.Idem fulgurator 5c tonitrua/lis,ec fulminator,aesti enator dicitur.Plures frugiferum uocant,mulii, urbis custodem,alij hospitalem,amicalemi , ut api ad aruspices re Romanos ueteres inuenies. Ex his facile intelligitur,fuisse in Ethruscorum commentarijs,sulguratorem Iouem,ac tonitrualem celebratum, ut alibi diximus. C. quom Plinius uir in considerandis ato cognoscendis natu - rae uiribus Praecipue accuratus, uulnera tradit fulminitorum frigidiora esse reliquo corpore.Et apud Romanos religione cautum fuisse,uti cadauera fulmine icta,lium o iniecta conderentur,quod

204쪽

Egem annalem & annariam ueteres idcirco spapellarunt,quod ea cautum sol et de a uitate, ac de annis,hoc est, qua aetate, quibus in temporibus,m l capiedi magistratus, atq; habendi potestas foret, qualis illa raditur de senatoribus, ut ab omni senatus munenere uacarent,qui annis uitae sexagesimu absoluistent. Item de militibus,ne supra quinquagesimum annum militiae sa/cramento tenerentur. Sic enim apud iureconsultos habetur, de hac lege annatia & in collectaneis Sexti Pompeii men/tio habetur. In capiendis uero magistratibus decennium ex lege interpositum erat, ne cuiquam eadem dignitas traderetur, siquidem ad hunc modum in antiquissimis legibus seotum est. Aeuitatem annali lege seruanto. Eundem magistratum ni interfuerint x anni,nequis capit AUocabulum hoc quod est aeuitas, pro senio exponendu est, cum iam prouectiores homines sunt,di quasi capulates, ut uerbo utamur Plautino. Est autem ex duodecim tabulis acceptum,ut in ea lege continetur, qua de iumento, arcera agehatur. x in ius uocat inquit si morbus aeuitasve vilium est: Qui inius uocasiit umentum dato: iSi uolet arcerum insternit .

De qua lege plura disseruit Sextus Cecilius iurisconsultus,qui Hadriani aetate uixit in summa

nominis celebritate.

PETRI

205쪽

PETRI CRINITI

De mgia Dardant,eiuss libris esepulcro a Democrito erutis de Graecis philosophis,qui ad Aegraptios perrexerunt.

Otum est regem Numam qui leges R

manis condidit libros xii scripsisse, partim Graece ut tradit partim Latine, in quibus Pythagorica sacra,& pontificalia contine/reni, eosq; uoluisse in monumeto etia suo recondi,ne in uulgus credo re propala,qus. arcana &sacra erant,deuenirent. Qua in re Puthagorae socutus est disciplina, quae profanu uulgus longe arceret. Sed . exemplo simili relatu de Dardano qui cum egregie in maag:cis artibus pra staret, libros a se conscriptos, in sepulchro Iertur constituisse, quos Abderites Democritus, uir sam cis ingenii in perscrutandis naturae uiribus,diligentissime reguisiuit, tum comentariis aeditis illustrauit, disciplinat ex iis recondita,atq; multiplice accepit,quod &C.Plinius ad

crispasianu testatur. Nemo enim ignorat Graicosrali quot ipsos etiam Aegyptios adiisse,ut tragicam ediscerent, in quom numero eadem prope aetate fuerui, Agrigentinua

Empedocles, Democritus,& Pythagoras, quod & Pam/philus Eusebius, Philostratus,& Diodorus,alijQ permulti reserunt, susceptis uerius ut ait Plinius ex illis quam peregrinationibus.Sed hoc multo copiosius in epistolicis scipsimus.

206쪽

c A P V T II. De Bonose imperatore, o eius vinolentis,ae ioculare dictum iη eius obitu pendere amphoram, tum de lege omposiaca in potationibus.

Ureliam impera. dictum de Bonoso celebratur, natum fuisse illum, non ut uiuat, sed ut hibat. Hic igitur Bonosus, cum Romanorum dignotas in ditis magis amitteretur, imperatoris nomeoccupauit. Sed cu bello superatus foret a Probo, se ipsum laqueo suspendit. Erat autem Bonosus ex eo genere homi/num, qui inter pocula,& potationes,uitam consumunt: mquidem potator fuit egregius,ex quo in eius obitu locula re dictum inualuit, Amphoram pendae non hominem, quod instar amphorae pensilis,piae uino uideretur,quod af

fatim ingurgitauerat.Onesius tamen Graecus author, eur dem tradit Bonosum uel in uino suisse prudentiorem,tam

etsi bibendi modum longe excederet.quod oc Flauius φ/piscus recenset. Lex autem symposiaca de hauriendis poculis haec est ut obiter hoc adcatur) sicuti a ueteribus definis tum, ut prima uidelicet cratera faciat ad sitim, secunda ad hilai itatem, tertia ad ebrietatem, quarta ad insaniam: ne quis sorte modum aut rationem in bibendo praetereat, cum ipso quidem uino sapientia sueteri prouerbio obumbretur. Nam quaternario numero Democritus physicus Rh/derites abstinendum censebat, condito uolumine de hoc, non esse quaternos cyathos uel sextarios potandos. Unde illud sorte Ausonianum ex Flacci sententia:

Ter bibe uel toties ternosse mUEcd lex est: Vel tria potant nec ter triumultiplicanti.

207쪽

O n defuerunt apud Romanos,qui de dij ac di

uinitate permulta iniciat animo conquisierint,ae aeditis etiam commentarηs explicarint,in quibus

l cii primis celebres sunt, Nigidius Figulus, Uar. Terentius,ec Val. Soranus, qui de in pontificio iure,ac Philosophiae decretis,maxime incubuerunt,quod Augustinusta Hieronymus abunde affirmant.Nos uero eam nunc partem de diis duximus reis enda, quae in qua ii regione, atq; urbibus,re oppidis proprios Iareis ac deos assignat. P utat ut

enim ueteres ut est author L.Apuleius) suis regionibus deos ascribendos, quam Fanis,& cerimoniis possent admitti, ut in Boeotia Amphiaraus, in Aphrica Mopsus, in Aegy/ipto Osiris.Et ubim Aesculapius. Sed haec multo copiolius a Diodoro,dc Macrobio exponuntur.Origenes aute Ada mantius, in comentariis contra Celsum: Minime inquit iniqua est, situm quem Φ numen legittime colere,etsi plurihus inter se ritibus 8c cerimoniis differunt. Nam AethiopupopuIi qui Meroen habitant) louem duntaxat inquit o Bacchum colunt. Uraniam Arabes 5c Bacchum, Ostim Aegyptii omnes 5c Isidem, Minervam Saytae. Naucratisae

uelo cX ritu uetustiore, rapin suum nomen coeperut nun

cupare, quod etiam pluribus a Tertulliano explicatur,uim ut apparet in quam doctrina excellenti, eo maxime loco, quo de ueterum diis ali numinibus historiam refert. Uni cuicu inquit prouinciae dc ciuitati suus deus est, ut Syriaeris artes. ut Arabie Diasares, ut Norici Tibilentis,ut Aphricae Caelestus, ut Mauritania sui reguli. Dein uero& in J talia inquit municipali consecratione, alij censentur dii, Cru/stuminensium

208쪽

DIs cIPLINA L I R. IN. tDstuminensitu Delventinus, Narniensium Viridianus. Ae. sculanorum Anchalia, osinensium Noreia, Orieulano/rum Ualentia,Sutrinorum Murcia, Phaliscorum Curis inhonore pati is,unde accepit cognomen Iuno. Qua in re nominorem superstitionem arguunt, quam falsam neptam improbitate.Sed haec fatismolo enim ea repetere, quae alibi

commodius explicaui.c A P V T PHLAnacreontis cumen a criptum quam uenulli mra de poculo,a in Latinos Inmeros conuersum, quod apud Gellium depra tum est.

Elebratur maxime inter Graecorum delitiast Anacreontis poetae carmen, ut uenustum, ele/l gans, re perlepidum, quo eroticos exprimit, cuiusmodi poculum fieri sibi expetat,ut in eo i uidelicet non armatos duces, non caeli signa, Pleiades uel Bootem requirat,sed Ueneres, sed amores,sed racemos,& Bacchum est avem hoc prorsus:

Quod ego propterea putaui referendum,ut facilius emen/dari possit in Gellianis noctibus,quo loco Romanas ueneres,cum Graecorum delitiis commisit. Ibi enim deprauam id carmen,aim improbe uiolatum est,nos olim Anacreon/teum id pro arbitrio nostro expressimus his numeris quales uulgo Ieguntur Laberiani.

209쪽

Non mi cupio aurum, non diuites diuitis: Non sceptra curo nuntiantiam principum, Nil ad me triumphantes cum decorisAscibM. Nil instiruae acies,armis praefulgentιbus: Nihi Uluiuendum eneris in amoribus: Nisunt delitiae suaue OIentia suauia.

tis carpamus, quicquid id est boni.

Libet nunc crines liquissis perfundere odoribiast Inters iocos agere, π lepidis veneres. Quin tu age Uulcane potens,mulciber ignee Excude mi amplum,in igne argenteum cγmbium. ans eo non mi obra,non Bootem,non Pleiadas. Non Martem straeum,non cruenta praelia. Quid cum fideribus,cum murtegum bellis mihi tSed intus cule Bromium vino madidum: vittis, mosicis,o frondenteis palmites: Bacemos , Crfluentas viridcis hederas: Amorems spirantem calores undis. t

E magica, quae apud Aegyptios populos cela/

hrata It permulti apud ueteres scripserui. Nam 8c Graecorum quidam ad eam perdiscenda si/Iucenauigarunt,quo facilius, aloecopiosius de . Nec enim latet eiusmodi fuisse hanc discipliγnam, uti daemonum uiribus,re quibusdam usui incantationibus miracuIa sere ac prodigia efficerent, quod ex ueteria commentarijs intelligitur. Eius autem originem C. Plinius

ad Mosem & Lampelam rettulit, in qua sui traditu Salo

210쪽

, D I s c I P L I N A L I B. I x. Lumon, Dositheus,Simon Samareus, Theudas, Etham, Calagales, Dardanus, complures praestiterunt. Ex Graecis, Hostanes, Damigeron, Pythagoras, Democritus, Apollo nius .Ex his commentarios quidam fecerunt,quo hanc partem plenius excolerent,atiu humano corpori medelas de ferrent, quod ipsi magiceS authores,certis geniis, ac daemo nibus assignant:sicuti Celsus Aphricanus in his libris testa. tus est, quos infando titulo cotra Christum composui. Ae gypri inquit ipsi, qui magicen maxime colucrunt, tra dunt humanum corpus per sex octriginta daemones curari, ex quibus alius daemon aliam sibi partem 5c portionem su/scip.t,eiusq; tutelae se dedicat. Quin ec eorum nomina, pa tria uoce appellat, quibus inuocationibus uiciatas corporis parteis, adfinitate referre seleant.Sed hanc partem & Pora

phyrius copiose explicauit, qui Aegyptios quom sycopha Aemtij βωtas atl praestigiatores uocitat. De Salomone aute, ut idem phant credatur, facit imprimis Iosephi authoritas, qui & Iudaeo/rum uernaculus, oc in omni antiquitate consderanda dilis genter accuratus fuit. Is enim eundem scribit Salomonem,

non modo rerum omnium aissi animantium naturam, ac uireis calluisse, sed eam praeterea scientiam, quae ad potestate daemonum, aliu incantationes pertineat quibus sinquit hominum morbi, ct aegritudines leniri atm curari soleant. In hac uero magica-anulum adhiberi & pelueis,alial sacra idem Iosephus author est, in qua Iudaeuquoiu Eleazarum dicit maxime celo Iudaus Elisahrem fuisse Uespasianis A, gustis imperantibus.

SEARCH

MENU NAVIGATION