장음표시 사용
281쪽
consecutus,si de crasso etiam Nutiavo,eius: s insignibus.
Gregie factu est,ac pro Romana dignitate a L. Metello qui dece se praecipua,& maxima in to tauita cosequi summo ambitu desiderauit, eaqi ut tradit abunde pro uoto sibi parauit. Sunt
aute haec, quae uir maximo animo & con filio cocupierit, ut ex his aperte intelligati uel a tenera a tale uirtutu signa in hominu ingeniis praelucescat. Voluisse ein fetut primariu se hellatore esse,optimis oratorem,sertissimu imperatore, a spicio suo maximas res geri,maximo honore uti,summa sapientia esse,summu senatore haberi, pecunia magna bono modo inuenire,multos libros relinquere,& clariuimu in ciuitate esse. Atin haec quide ut dixi) cosecutus tradit, sicuti Q. Metellus scripsit in oratione de laudibus patris: di C. Plinius in historia naturali recesuit: siquide no modo quinde ceuir fuit agris dandis,sed pontifex his Cosdictator,ec magister equitu,etia* a populo Roma .curru donatus, quoin curiam ueheret .Quod ipsum alibi a nobis copiose relatum est. P.uero Crassus Uutianus,uir strenuus,atss clarissimus quilam maxima di praecipua dicit habuisse, ut Aselio Sem. pronius in Roma. historia rettuIit quod esset quide ditissi. mus, nobili ismus,eloquetissimus iurisesistillissimus, quod etia pontifex max. Qua rem oc in Gellianis noctucsiperies.
O n defuerunt apud'veteres, qui de re miIitari cuscriberent,telorirna quom genera, di gladiorum referrent, sed ea tamen minus apth, re commo/dedistinxerui. Quod ego nuper in quorundῖm obserua
282쪽
xes PET. CRINITI DE HON obseruationibus cognovi,qui ueterum aut horitate decept , paulo imprudentius in eundem sunt errorem delapsi, qua in re ut ad liquidum ueritas pernoscatur,teloiu genera di iacu/ lom afferemus, quibus,3 nominibus apud suos populos coseantur,nequis diligentia in nobis,maiorc pra terea curam desideret. Sunt igitur haec, quae apud probos authores iaculorum uocabula comperies, spari,cateiae,frameae, catar,rumigesti, mesanculae, si bini,gesia, veruta,aclydes,romphsa,laceat,
pila, sarista. at scibones quo ,& tragulas,& telones,liaitas, sudes, phalaricas, istos, faces, semiphala: icas, cestra, solliferrea,& scorpios leges. Propria uero populorum haec sunr, DidoAiores fere consentiunt, fiam meae Germanoru, gessa Gallorum, romphaea Thracum,lancea Hispanorii pila Romanoru, ilii Boioru, satissae Macedonu,unde Saristophoros milites qui cum Alexadro Macedone decet talut frequens apud authores inuenias. Sibini uerbIllicorii sunt. Quod aut lanceam dixerim esse Hispanicu,sequutus sum M. arrone ec Gellium, nam Varro ipse in libris rerum diuinarum, lanceam asseruit non Latinum quidem , sed Hispanicum esse uerbum,etsi PompeiusFestus quiVerrii Hacci commetarios in breuiarium contraxit) Graecu esse hoc scribat, quod
apud eos xί,χ. pro hasta eapiatur,ac xo, .: satelles sit.Unde ridiculus error uulgi e sacra historia emersit Longinu temere credentis pro lancea, cu uerba inIoannis euangelio ad hunc
stro uero apud Graecos teli genus, quod in bello Persico in uentum fuerit: sicuti Sudat collectanea probant.Quidam ex nostris utriculum Latine uocarunt.Sibinam quoq; inter ipsa tela relatam, Sextus Pompeius libro xlx de uerbis pristis
testatur.Sibina inquit apud Illiricos telii dicitur, uenabuli simile,de quo & Q. Ennius in Rom. annalibus meminis. larici restantscis binissfodentes.
283쪽
corde fuerit, ac ibidem retita quiem ex ueteribus de humulo corde.
Idere est apud eos authores, qui libros anamati cos aedideru miranda quaedam, ct quasi incrededa describi de humani corporis partibus .Qua in re puram us magna ex parte fide illis adhibenda, quandoquidem curiosa uctem sedulitas,nihil prope intacta uel inconsideratu reliquit, in quo no se demitteret. Illud aut inter alia me nuper tenuit, quod in quibusda hominibus traditum sit, cum eoru cadauera dissecarentur lati sutu cor fuisse inuentu,ueluti ec in corde bouis,equom p ossa etiam com perta.Inter alios uero Leonidam Sparthanu,& Aristomene Messenia nominauit C. Plinius,&max.Valerius,eos animo Sc fortudine fuisse insigneis, at praeclarissmos asserui.
Etenim Aristomenes quidem ut in ueterii historiis traditur trecentos Lacedaemones occidit. Cumcpide conuulneratus foret, ec captus,latomiarii poena Nanguitias,per cuniculos. di cauernas euasit, sequutus uidelicet bterraneos aditus .lν
rem captus custodibus somno sopitis ad igne accessit,&lora cu corpore exussit. Cu tertio caperet, Lacedaemones cius
de pectus disiecuerunt, si homine quo introspicere possent
inuentu in est hirsuto corde fuisse Aristomenem. De perdici Perdices bubus au quod inPaphlagonia bina corda habeant,authores cordes, sunt, philosophus Theophrastus, Plinius,& Gellius,sicuti etia uulgatu illud in extispiciis. cor ipsum alicbdo haud in iiictimis inuentu, quod ipsum C. Caesari sacrificati no semel dicit accidisse. Quibus aut cor rigidii sit,bruta illa,& stolida a/nimalia existimans.Quibus praegrade,timidiora S pauida. Quibus parua, audacia Nanimosa,quod A C. Pli.ex Aristotelis libris,ut alia mulo rcccset,q loco de anatomice disserit. Dd c Aa
284쪽
c A P v Tu VIII. mo do Diocletianus caesar imperi dignitate contempseritio quibus uerbis apud populum Romanum deprecatus R.
Ignum sane exemplum de imperio Diocletia/ni Rugu .in veterum commentariis reperituras
em Diocletianus Roms imperator factus, diat imperium cum Herculio caesiare tenuit. Quo fa/ctum est,ut cum in senium vergeret,relicta imperandi cura dem propterea existimaui refiigat, quam maxime interdu fallantur homines, qui ea summo ambitu conquirant, re immoderata libidine expetant: quae fugienda prorsus ac deuitanda prudentionim iudicio censent. Nam hic idem imperator Diocletianus,lihi se im/ΩBitie. perio abdicauit,Salonas concessit, Dalmatiae urbem,in qua natus esset.Cumq; ibidem priuatus in uilla iuxta Salonas a. geret,ac molliter pro aetate praeclaro in octo conquiesceret, rogatus pli imum est,a senatu, populoq; Rom. a imperiurecipiendum. Sed is talem dignitatem,aeque ac maxima po, stem accusauit,aim in huc etiam modum rescripst :Utinam Romani possetis holera uisere,nostris manibus Salonis in. stituta profecto enim nunquam istud tentandum iudicare/tis. Ex quibus haud dubie colligitur, quanti sit habenda ra. tio uitae quietioris,praesertim in aetate iam affecta.Nam idem quom Diocletianus cum priuatus uiueret, prudenter, re 3 ata; egregid de imperio dixit: Nihil esse in rebus' Gile. humanis difficilius,quam bene imperare.
285쪽
o quod in Disa, π Numida celebrentur, ex Solino, Herodoto,π alijs.
Erusum est, di in Romanis annalibus relat' ursos quidem Numidicos in circo Romano ab aedilibus sditos M. Pisone, di AmsaIaCons Qua in re C. Plinius mirari se plurimum refert. quod etia Numidicos additum sit cum in ipsa ut inquit Aphrica minime ursi gignantur. Ego etsi a Plinit authoritate nucenseam penitus dissidendum, quoniam is quidem inuetem monimentis perquirendis . pensandisq3 diligetior caeteris,oc accuratior uideri solet,no tamen praetermittam,quominus ea de ursis Numidicis ascribam, quae cum publica annalium authoritate coueniant. Siquidem Iulius Solinus in
Polyhistore ita enim liber inscribitur de ursis Numidicis
haec tradit Numidici ursi forma inquit caeteris praestant, rubie duntaxat, & uillis profundioribus. Quod naud dubie probat,& in ipsa pariter Numidia ursosycreari. Uerba au/tem ex Romanoru annalibus haec sunt, quae Solinus etiam ut alia permulta ex libris Plinianis transtulit: .Pisone ecm.Messala Consad xivi Cal. Octobris, L. Domitius Aonobarbus curulis aedilis ursos Numidicos centum, re toti. dem uenatores Aethiopas sint circo Romanor dedit quod taeduuspectaculti inter memorabileis titulos annotatur. Herodo/tus quo in Halicarnessetis idem sensit de ursis Libycis, ut poetas nostros mittamus, qui aperte probant, fuisse Numidiscos ursos maxime cclebreis: nam Numidas, dc Libycos passim appellitant, cuiusmodi illud:
Pro uit ergo nihil mi Aros, quod comminus ursos Figebat Numidas.Albara nurus arena. Aliud:
286쪽
RO coperto iam omnibus est, Platonis quidcm philosophia magna ex parte e s.cris illis, ac myt sterijs Pythagorae prouenisse, Quado dc ipse Pla to pleraq; non aliter sensit,ac Pythagoras, quod ipsum alicubi ingenue professiis est, ut lic ino ad ueritatemnatus. Cuiusmodi etia placita haec atq; decreta sunt,de mundi primordiis eoruΦ habitudi figuris. H sterit enim Pytha. goras,quiin eum secuti sunt,teriae elementu cubi, seu Uaadrati effigiem praeferre ignem uero pyramidis, aqua forma esse octangula:uni aersum aute duodecim anguloru estigie. In qua sententia dc Plato ipse fuit, qui in Tymetto copiose hoc totu percensuit.Quod ego uel ob id obseruandum pitaui, ut istiusmodi etiam Opiniones memoriae comendarem.
Sedenim Pythagoras in huc modum ait: sicuti&Claudius Galenus repetit,quoloco de philosophoru placitis,at sen
studio prosecutus est,uir ut apparet in omni antiquitate maxime diligens.
Ibros xvi scripsit M. Varro de Romanorum theologia,in quibus cum uaria deoru nomina atm rationes collegisset, in tam diuerse, tan*multiplici deoru numero, Ultunum, & Sentis num enumerauit, eost appellari sc asseruit
287쪽
ut est author Augustinus qudd alter uitam, alter sens rapuerperio largiatur. Ita hos deos Hugustinus ohi cur ili/mos appellat. Et hi tam e inquit multo plus praestat,cii sint ignobilissimi,* illi tot proceres,& electi dii. Nam nihil dici potius at praeclarius potest, in omni officio mortaliu, ψ uiuendi, ac sentiendi munere ampliari, quo circa uiuificato/rem,ac sensificatore nominat. Quod aute selecti dii ab Augustino nuncupant,scienduist, hos omneis a Uari one ex/plicatos,uno uolumine,ob eame, rationem sic appellatos,
quod ampliore potestate,ati dignitate possideant. Seu qcrapud ipsos populos celebriores alijs foret,maioribus ho/ noribus colerent.Qua propter a ueteribus di j selecti nobiὸlissimi habiti sunt,supra caeteros deos ,ab Augustino his deni enumerant,ex traditionibus M. Varronis Xu mares, viii formitis: hoc est Ianus,Iupiter, Saturnus, Genius, Mercuria
iis, Apollo, Mars, Vulcanus, Neptunus, SoI, Orcus, Liber pater. Tellus, Ceres, Lucina, Iuno, Diana, Minerva, Ue nus, Vesta. Sed haec de diis alibi explicauimus, dicatis hu:coperi uoluminibus.c a P v T NH. mam fit krausimum crimen nimi4 in homine in olentisinis pro i
co, tali morbo habeatur,utis execi etur a philosophri.
Uantum praestitit Priennensis Bias consilio atmsapientia in omnibus uitae officiis, notum est liis Omnibus, qui antiquitatis studio,atq; disciplinis delectant, cum ab ipso etia Apolline Ppter egregiam, singularem llius sapientia tripode aureo donatus tradatur Is igitur inter caeteia hominu uitia, R delicta,fastu, praecipue ac in lentia odio maximo habuit, nihil existimas iniquius ae scelestius in rebus humanis fieri,cb elatione ani mi,immodicat arrogantia uti.Quo circa modeste inquit
re ciuiliter in uitae officiis agendum esse Ita em gratia ec stu
288쪽
aos P E T. CRINITI DE Η o N E 3. dium paratur apud omneis: fastus aut 5c in solentia damnaati odium affert.Sed ec Zeno ille Citius ccuius uerecudia
Praecipue comendatur monere homines consueuit,ut nihil
prorsus fastu oc insolentia indignius atm foedius existima. rencidi cum Oinibus,tum in iuuenibus maxime, quod corum ingenia sine ulla ratione impudetissime insolesca ,eoo nomine in furorem attinianiam facile rapiantur. De quare cum copiose atm eleganter Picus Mirandula mecu disseruisset,haud alienu exim mavi ab instituto nostrae professionis, aliquid ceu mnemosyno mihi ipsi ad notare. Est em hac Heraclitus o in re habenda semper in memoria Heracliti Ephesij senten. - tia qui ex ipsa scribendi obscuritate scotinos est appellatus is nant fastum dicebat ato animi elatione, perinde a 3 sa/crum morbustu comitiale habendum at* extimandum.
Finis libri tredecimi commentariorum Petri criniti.
misi probis moribus π egregia doctrina Plutarchia praestitit, si ibida epilbia eiusdem ascripta ad v iura Traiana Augu. Omplura sunt in Graecorum comentaries, quae Cheronesis Plutarchi mores, atq; ino nium declarent, quanta uidelicet mode. ia oc probitate omness distiplinas,atapo/ptima studia acoluerit,etsi opera ab eo co/posita,elucubrata: iu uigiliae,hoc totu etiam comprobent, iuxta illud. Qualis oratio talis vita.Nam cum
289쪽
Upii Traiani Augu. praecepror fuerit, ac eiusdem ingeni
umhonis disciplinis instruxerit,suum esse officiu existim uti,no minus honestis studiis,st proptio uitae exeplo eum
optime erudire,qui merito contensu omnia totius orbis terrarum imperator dici deberet.Neq; modo imperator,sed o/ dum πα imus imperator. Quod in numis adhuc ueteribus uulgo
peribicitur,in quibus idem Traianus titulo quasi peculiari optimus censetur.Sed libuit epistola philosophi plutarchi subhcere,ad eundem Traianu descriptam, quo facilius iudicati posse quanta animi libertate, ad optima quael consor uenda adhortet remoneat,quasi iam tum tanti animi in/olem,ac uirtute praenotaret.Plutarchus TraianoAugu.salutem. Modestia tuam noueram non appetere principatu,
quem tame optimis moribus semper mereri studuisti. Itam tanto dignior hoc iudicaris, quato a crimine ambitionis ab/esse longius existimaris. Quo nomine tuae uirtuti gratulor, ec fortuns mes,si eu rem gesseris, que probe meruisti,alio. qui te periculis,di me detrahentiu linguis subiectum in nGdubito cum ec ignauiam imperatorii Roma no ferat,& sermo publicus delicta discipuloru refundere soleat in praeco Wbres. Sic Seneea Neronis ii culpa detrahentiu ueibis incessitur,adolescentu suorum temeritas in Quintilianum re/funditur,& Socrates in pupillu suum dementior fuisse cul. patur su uero quodculo uelis,aut cupias rectissime geres, si non a te ipso recesseris,si primum te, animul tuum com/posieris,si omnia ad uirtute disiposueris, recte tibi uniuersa processerint. Ciuitatis costitutiones, moritis uiress tibi de scripsi,qaibus si sui par est obteperaueris,PIutarchu uiuendi habebis authore: alioqui praesente epistola testem inuo/co, quod in perniciem quidem Rom. imperii no pergis at more Plutarcho. Haec hactenus,quae ab authore in libro de imperatoria institutione reseruntur.
290쪽
e iis PE T. CRINITI D E HONES.c A P vT II. uricommissum. 27 impiecommifum, quomodo inter se disrunt: in pontificum legibus Cy quid tae uerba gnificent. Pposite me Hercle,&erudite seruata est a ueteri bus Romanis proprietas quaedam,&potestas in exponedis uocibus, adeo ut quo antiquiores alis l quid scripserunt,eo id uideatur absolutius,docti/us,ac sincerius, sicuti quod nuper in iure pontificu Rom.le gimus, quo loco impiecommi sium, & sacricommissum dis ferre inter se asserunt.Nam comittere impie is dicitur,qui tamen purgari potest.Ille aut sacricomissi arguebatur, qui nullo pacto,aut tempore, posset expiam Uerlus ex tabulis illis Pontificum hi sunt:
Sacricommisum est,q iod nunquam expiari poterit: Impiecommisum est, quod expiari poterit. Qua in re per egregie mihi uident cosiderasse, aliud ad uitae modestiam pertinere,alterum ad religione ec deos. Itaq3 M. etia Cicero ius pontificu accurate dockus:hoc inquit postremu uel aspersioe aquae, uel dier si numero to Ilit,animi labes neq; diuturnitate vanescere, nee manibus ullis elui potest.
C A P T T II I. De obitu demonum de memoranda bistoria de Panis interiin,Tiberis caesare imperante,tum de christo etiam nonnisil confiderandum.
Ibrufecit Cheroneus PIutarchushoc titulo, quod oracula ueterum defecerint, uir iudicio& Graeca eloquentia summus. In eo aut daemones quoq; Dpsos fuisse mortaleis affirmat, exempluch adncit de Panis memorado interitu,quem accidisse inquitTiberio Caesare imperante, quod ego praeter istem uti comen litium