장음표시 사용
301쪽
rix , PET. c NITI DE NON E s. tur:haec Tertullianus.Zenon uero Citieus in Iibio, que de moderanda repub.scripsit, aperte ostendit, ea prorsus con/temnenda, quae cura tu studio hominu pei ficiantur. Facella inquit ac templa construere,nihil quidem necesse est. Ni.hil enim sacrum iure existimandum,neo pro saneto habendum, quod ipsi homines construxerint. Sed ec Xerses traditur omnia quidem templa in Graecia combussse, suadenti. hus hoc magis quod impium ac nefarium foret deos ipsos parietibus includere.
CAPUT XIII. An verum fit,quod de Num, a Pγthagora notauimus, ac ibidem probatum habuisse Romanos temporibus Numae regis
Onsiderandum melius est, quod in superiori
capite notauimus de N uma rege, 8c eius disciplinis. Nam quae traduntur a Pamphilo Eusebio,& Clemente Alexandrino, cundem Nu/mam, praeceptore Pythagora Hebraeos seqtuutum saecubi Romanus populus deoru imagines haberet,authores quidem hac in re magni nominis 8c doctrinaedillenγtiunt. Dionysius em Halicarnasseus erudite probar, Numa regem ante philosophu Pythagoram, quattuor pene a rates uixisse: neq; ullo modo eius disciplinis astitisse: quod Δ m. Cicero re Plutarchus Cheroneus, atq; Manetus uidentur concedere, quoniam Numas ante Crothonam δε Sybatim urbeis conditas, Romanu impetium rexit xvi Olympiade. Pythagoras aute sexagesima quarta, Tarquinio imperate, qui superbus est cognominatus. Sed illud penitus a uerita te abhorreliquod isti asset ut de Romanis imaginibus: squi. dem Numae regis tenoribus ut C. Plinius ti adit) smulaci aquaeda,ecimag ncs Romae extiterui, quado idem Numa Ianum gemina ccdicauit, qui Pacis,helliwaigunicto in urbe
302쪽
mscIPLINA LIB. XIII. M3 coleret,cuius effigies soret digitis ita copositis, ut adnotatbone ccclxv diei ii, per significatione anm,atapleporis deu sedesgnaret. De quo simulacro etiam Praetextatus in canis Macrobianis disputat, cu Ianu ipsum pro sole acci p. edum
est: copiose exequit .Nel dubiu est, Romanoru regu leporibus, lignea quidem simulacra, di fictilia in urbe fuitIe, qSoc C. Plinius existimauit,& si Augustinus longe aliter sen/tit Varrone authore. Cuius inqu: t) uerba clariit me testantur nullum fuisse in urbe simulaci is deoru per annos dlx, factumin deinceps ut ex imagi nu ac statuat u m ultitudine, religionis cultus negligentior, atw conlcmptior haberetur.
- Omplura scripta sunt a ueteribus de Astlepia/de medico, qui aetate Cn. Pompeii uixit, de in eius ingenio at w disciplinis. Is eii praeter alia
multa documenta, quae ad arte medendi perti/Ν-nerent,blandimeta etiaμ quasi lenocinia co/mentuS est ad aegroru aratia atm iucunditate siquide & halneoru consuetudine cesebre fecit, pi imusQ lectulos excogitauit sipensileis, quotui molli, facili* iaciatione, aut allico retur somnus. aut morbi ipsi magis extenuari possent,quod a C. Plinio relatu est ex M. Varron. ' comentariis. dc pia, terea Asesepiades pmulta in arte medendi comutauit, quod
Themison eius iccessor se status est. De Uario aute Heliogabalo qui supra oia reru pi odigia molt: simus fuit ira ditu est,eu uersatiliatriciinia habuisse,in qbus quadoq; amicos suos ponere consueuit,eosin violis di floribus obrutos opprimere, sic,ut aliqui anima efflauerint, quod in historia Lampridii memoratur ad imperatorem Constantinum.
Finis libri decimiquιrti commentariorum Petri criniti.
303쪽
claruerit,ex Theodereto G alijs authoribus.
Elchratus est a C. Plinio Euthimus Py. etes insignis,qui oraculo etiam summi Io uis consecratus traditur: quoniam semper Olympiae uidior,& semel uidius fuit. Qua in re coplura sunt allata a doctissimo uiro Hermolao ex Pausaniae lectiones, & si de oraculo hoc nihil omnino apud Pausaniam competies. Legimus autem apud authorem Theodoretum nomen Pycts alterius,cui nomen Cleomedes, quem Pythius Apollo, ut deum coli iusserit.sicuti Pythiae carmine probatum est:
Puto autem non iniocundum sore Iegentibus, si ea hoc I co referamus, quae ad historiam hanc Cleomedis pertinent. Is igitur aduersariis unico iehu cum percussisset, latera eius adaperuit,at iniecta manu,intestina eduxit Sed cum iudisces hi, ,qui certamini praesidebant, nimiam illam crudelit tem mirati essent,mul standum quidem Cleomedem puta runt. is uero grauiter iratus,discessit. Ac dum iter per forum capessit,columnam disiecit, qua tectium litterat illudi suffulciebatur,eacs ruina pueros omnis qui in eo ludo sessitabat perobruit.Quibus gestis,sa 'um eu, ut eum Pythius interiacos rettulerit ut est author Theoderetus) Oraculi autem
304쪽
'DrscrpLINA L r B. XV., ipsius quod supra retulimus sentetia haec est: UItimsi heroisum Cleomede Astypalesem,colendums sacrificiis, quam do mortalis esse iam desiei it. Sed re Pausanias a Cleomede refert Ixxi Olympiade in pugilatu Iachum Epidamnium/ Iachivi Ep;- isse occisum. Cum*damna flent eu iudices, quod iniquius dam tise gesserit, palmamq; illi abstulissent,marore nimio affectus ad intaniam redactiis est,& Astypaleam rediit, columnao
ibidem euertit, qua litteratarius ludus fulciebatur,eoq; calasexaginta ferme pueri traduntur in ludo extincti.Quocirca cum illum sui ciues lapidibus impeterent, in Mineruae tem plum se recepit, atq; arcam ingressus, quae forte in templo adera operculo se obtexit,diuin frustra laborarunt Astypalenses, uti eam arcam aperirent. Uerum confractis tandem arcae illius lateribus, nul quam Cleomedem compererunt.
Itaq; in re tam mirifica Delphos miserunt, qui oraculu consulerent super his qus Cleomedi euenissent. Resiponsum iua Pithia est idem carmen,quod ex Theodereto attulimus. . ut Astypaleias diuinos ei honores exhiberet, diueluti deucolerent.Qtiod ego cum diligentius aduerto, miratus penesum,a Plinio fuisse praeterna illum, uiro in omni antiquita te perquirenda diligentissimo. De hoc ipso Cleomede, Plutarchus, Celsus,& Enomaus, permulta reserui/si alicubi
Nobile exemplum de Alexandro Macedone, contra inlitia Iris labores,s nimis curiosam scdulitatem.
Ersaepe in uita id accidit, ut no pauci opera ac studisi in his rebus collocet, qua etsi disti cuicultatist multu atm laboris presestiat, nihil in utilitatis Oci emolumcti habet. Nec emobare illa primo aspecitu debemus,quae non sine summo erid conatu,atq; uigiliis . consequi L
305쪽
ii. P E T. CRINITI DE HONE Leonsequi possumus.Siquidem non semper in arduis ac difficilioribus uirtus uersatur, quod ab ipsis etiam stoicis asset tu est.Sed Hlexander ille Philippi filius,exemplo quide hone/nestissimo idem coprobauit. Nam cum milite quendam in exercitu haberet, qui ex distate spacto,grana ciceris missa in acum statim ac sine frustratioe insertaret, si mulin rem hanc plerim,ut arduam re mirifica spectabundi efferrent: tum rex ut egregia uir prudelia eiusdem leguminis modio militem illum donauit:dignissimu sane illo opere praemiu.Haud emad cuiusquam id usum, atq; emolumentu pertinebat. Neluero desunt qui inepto ambitu, laboreq; inutili ac supet u
cuo,tempus optimu conterant istis nugis, quae uana quidesedulitas perelogati uoce a Graecis i t. est appellata. Id aut de Alexandro rege exemptu,&Fabius admarcelluUicto
N libris digestord quo loco de publicanis 3 icogalibus agitur,uerba haec sunt:Ad cognoscendu uectigal, nemo inuituscopellitur:&idco impleto tempore coductionis ea locanda sunt reliquato. res uectigaliis,ad intuendὰ conductione, ante qua superiori conductioi satisfiat,admittendi no sunt. Haec est aut uerare genuina in libris uetustioribus lectio,quae peruersa, interporatam in uulgatioribus habet . Nam pro illo, quod&nos legimus ea locada sunt inuenies licitatores alloqucdi sunt,quod λccursius quoq; Florentinus agnoscit . Et quo loco nos reliquatores,illi subdiderunt licitatores. Sicuti quod in primcipio legis huius erat locatio,siubdiderunt isti licitatio. Neq;
obscurus admodum , sed perfacilis est uerborum intel . lectus
306쪽
DIs cIPLINA LIB. π v. u lectus,satis fore ex usu,quoties dies exacta sit,in qua vectia
alia quis publice coduxit,item ea locare auctione,necemiuiuria culcb fieri.si maius precium quaeratur locandis uectigalibus: quando nemini libem non sit, abstinere conductione.Sunt igitur ea locanda impleto tempore conductionis.
Neq; debent inquit admitti ad retinendam conductione, hoc est, ad licitationem altera reliquatores, id est, qui nonγdum integrum Pluertit,sed reliquusibi aliud ad soluendum secerint. Nam hi siunt proprie reliquatores, qui quod alicui debent, ex asse & integro no persoluunt, sed alicuius parsis dcbitores adhuc remancLQuod etiam ad illos reseri i potest
qui malam rationem reddunt. Hinc uerbum deductum est, reliquari id est,reliquii ac lutionem facere. Et reliquatio quae in nostris iurecosiuitis haud infrequenter coperias. Hahes id in Scaeuolae uerbis: Ea inquit quae mala rationei eli, quatus est, quasi furatus reposuerat. Pro quo uulgati codi ces habet: Ea quae mala ratioe reliquaq; curatus est. Et apud eundem: Humanu est reliquari usiuras, neq; ab ipso qui ex administratioe,neq; a fideiuilore eius S multo minus a magistratibus, qui auctione acceperint,exigi oportet. Pro illo aut reliquatus est, aut relinqv t,aut relictus est in cuctis fere excplaribus inuenies unde nullus ona: no sensius elici potest qd' sicubi etia integris adhuc pmaneat, i eliquari uel hu ocreliquator,nestio in quo pacto mutate hoc interptes ita creuit inscitia & inuertere conant . Sic aut Paul.in iure ciuili cos ultissimus Legatarius in t .pserebat manu patrisfamiliae reliquatu.Quod Accursus reliquaru legit, quin & ide Paulus alibi.Si pupillus inquit)post sua libertate rationibus cotentioe acceptis, reliquatione eius sequutus usuras acceptauerit,priuilegusiuno admittit. Et paulopbst. Quod excoditione reliquatus est accepisse inde uidet. Sed Scaeuolae
uerba de instrumeto legato haec sunt: Reliquatus est ampla
307쪽
Di s c I P LI N A LIB. Xq. a s subdiderunt,i gnorantes arbitror illud quam dri apud uete. res perinde ualuisse,ac quam crearationis dictionem. Nam ec locum hunc Sex. Pompeius signauit, in libro de priscis uerbis xvi. Tum prolatis ueterum exemplis exponit, qui hoc idem dixerunt: Et Lucretius poeta inquit quam de, pro quam dixit, sicuti etiam Liuius Andronicus poeta uvitustiuimus:
Num magis fretus,quam de m nus impetu.
Iam & multa extima falso indiderunt, quo Ioco pars m te sima ab eodem Lucretio scriptum est ius uerbis:
Et videas ciet surrimi totius unum: Quam it paruula pars,ET quam multesim constri.
Qua in re grammaticorum nobis authoritas patrocinatur quando ¢esimus,5 millesimus probe dicitur. Partem multesim inquit Nonius, noue positum est a Lucretio pro minima,ne quis forte paulo incautius, aio audacius a ueteribus decedat. Quae a me uel ob eam rationem sunt adnota/ta, quoniam Marullus Bizantius aetate nostra,vir alioqui diligens,paulo improbius delere haec,& alia pro ingenio sub/dere tentauit, quae ab eius quom sectatoribus recepta sunt pro uerisiamis.c A P v T V.
De Hadriani imperatoris ingenio Cr urbanitatem qua talione Florum poetam represserit,uersiculis elubdem relatis.
Aud hercle immerito in Romanis litteris pmul sti tum commendatur Hadriani caesaris ingenium, tum eiusdem quaedam, ueluti peculiaris urbani l tas inter alia uerb complura, non sine magna ac mirifica oblectatione legi responsum illius ad poeta Florii. Na Florus ipse,homo,tum dicacior, cu diuum Hadrianum inter Scythias ac Britannos uetiante uideret,ati in locis ad Gg a modum
308쪽
'. x3o P ET.-cR INITI DE Η O N E s. modum remotioribus,asperrimis; agente, de eo sic
Ego nolo caesar ese, Ambulare per Brιtannos, Scγibicas pati pruinis. IAt noster Hadrianus cum istiusmodi uersicuIos legisset,statim perurband Florum retaliauit,sed adeo lepide, adeo cloganter, Oc uenust ut Hisipanum certe acumen, aiss innulam eius festiuitatem agnoscas. Sic autem ad Florum: Ego nolo Florus ese,
ambulare per tubernis, Latitare per popinus, Cusices pati rotundos.
Idipim N Helius Spartianus ad imperatorem Diocliti, num rettulit, certare enim Hadrianus cum philosophis,ec poetis consueuit. Etsi disciplinarum prose res fer , tardo ctior quod inquit Spartianus rssit,contempsit,obtriuit,c A P V T VI. Dici ositum apud ueteres,trabes, ,c4nes,duces in singulari ;pro eo quod est trabs,canis,ta' dux,π alia eiuscemodi obseruata ex M. V urrone π alijs. Arum aequo animo minutiora quaedam notare,
nisi quoruidam esset inscitiae occurrendum. Qui cum paulo indiligentius obstruct ipsam antiqui ratem, siquid minus peruulgatu,ac protritu dicatur,statim perinde ait insolens ec barbaru reiiciunt,oc con/temnunt. Comperies autem in ueterum scriptis frequenter haec ut trabes,canes, plebes,& his similia, in singulari numeretes. ro. sicuti ex sepes animal apud Uergilium,ut notauit Auso/nius,cum seps a M. Cicerone dicat. Necem aliter fere uetustiores illi posueriit, ut Gn. Nevius, Accius, Plautus, Attia
lius ec alii.Unde illud Q. Ennii uulgarissimu de Argonaui.
utinam ne in nrmore Pelio securibus
309쪽
DIs cIPLINA L r B. M. uncase eetidiset abiegna ad teream trabes. Et item in eiusdem annalibus:
Labitur uncta trabes aemis rostratu per altum.
Iam Sc plebes multo etiam frequetius reperitur,cum 5c ipse quom poeta Ausonius qui sub Ualentino Augu. floruit saepius protulerit: Q tu operum plebes inquit festinanicis coloni. ut aIibi:
consona quem celebrat modulato carmine pii bcs.
Hinc oc tribunos dicimus plebei,casu patrio sicuti ex grammaticis uetustioribus colligit. Cpnes uerli, di duces dici in singulari certu est, aut horitate M. Varronis, in Iibris ad M. Ciceronem de Latina lingua, qui di O. Ennium is hoc,&Lucilium aduocat ex quo uersiculus Ennianus: Tantundem quoifaeta canes sine dentibus latrat. Et affirmare quidem uidet idem Varro,fuisse apud uetusti bores in ui,ut ita proserient, quonia natura ipsa in quaq; remagis ab incorrupto principio, quam a libidine hominum incepit. Videmus ut in quit Varro ex his uerbis,trabes,duces de ex rema syllaba e littera inclusam, re ideo in singu/lati a Rum csse trabs, dux contra ex singularibus no tam videmus queadmodum facta sint ex b,& s,trahes: eX c. 8c s,duces.Sed haec satis,ne paulo minutiora consectati aut/dius uideamur, etsi haec ipsa rerum,li iteraru* discrimina diligeter,ec accurate examinent interdu a doctioribus, quod
LIulii caesaris analogici ad Ciceronem libri affirmanti
fautores ρnatores ex commentari s Atticis.
vi sint pedanei iudices in ueteru scriptis non facile comperies,qui tibi exponat,nisi ad ipsos accodamus iureconsultos, in quoiu uidelicet comentarias scriptu est, eos appellari iudices pedaneos,
310쪽
qui minores causas,ac negocia humiliora obeant, quando alη nuncupati sunt, aut honorarit, aut etiam prouinciales, qui detineri consueuissent in maioribus ossichs, di honesti oribus caulis. Solebat enim senatus, populuso Romanus habere prouinciaru praesides, quorum erat officium, uarias, multiplicesib causas ah luere. Quod si iidem nimium fu/illent rebus publicis occupati,permissum his erat, alios iudices Lubrogare, qui in reliquas causas incumbcrent, & hos quide pedaneos appellarui. Ex quo Diocletianus, A Marua.Min hunc modum praeceperunt: Placet nobis praesides de his caulis, in quibus co quod ipsi non possent cognoscere
ante hac pedaneos iudices debeant notionis sitae exame ad hibere ita tame, ut si uel propter occupationes publicas, uel. Propter caularum multitudinem, huiusmodi omnia nego c ia non potuerunt cognoscere,dandi iudices habeant pote
state.Quod etiam Iulianus imperator ad Prssectum piaeto rem comodius uidetur expositisse. Quaedam inquit) sunt negotia, in quibus supernuum est moderatorcm expectari prouinciae, ideoq; pedancos iudices,hoc est, qui negotia humiIiora disteptent,constituendi damus praesidibus potesta ΑΠ V onus e pedaneis iudicibus in constitutionibus Hugurialibus. Pedarii autem fautores hi a quibusdam sunt . . h 3ppcit 3ti,quitia alicuiuS sententiam pedibus irent eoces suf/Pedam c ' fragio studiu, ac fauorem praestarent. Unde repedaria semiram, tentia,sicuti in Laberianis mimis notatum est,cum non uer
his quidem, aut punctissed pedibus in aliena irent semen/. tiam. eiu aut me latet, quod equites pedarii, senatorescialia ratione dictimnusicuti C.Bassius assii mauit. Nam Ro/maeerans senatores curules,id est, qui sella curuli honoris ac
decoris erilo,in senatu uehebant. Tum erant etiam qui no/cum curulem dignitatem cepissent: quoniam in pedibus in