장음표시 사용
291쪽
DIs cI LINA. LIB. XIIII. ranendis indicium com oneret. Sed eius uerba subsicribam,ex quibus aperte hoc totum de Panis interitu costare possit. De morte inquit daemosi audivi equide a rhetore Aemiliano
uiro ct prudente,ac modesto,quem muItos uestrum cognouisse arbitror.Quod cu eius pater Italia adnavigaret, circa insulas quas appellatEchinadas, Nuetis deficietibus apePaxas deuenisset. Cumi omnes fere,qui simul nauigabat,atte
riores euigilaret,repente a Paxis insita,uox magna est exaudita, qua Thrannus quidam uocabatur.Quae uox,rei novitate, magno admodum terrore cuctos perculit. Thannus emille, qui uocabatur,homo erat Aegyptius, eiusdemq; nauis gubernator. Ex quo semel, atq; iterum uocatus nihil respondit,tertio autem morem uocanti gessit,at illi respondicIlle Mero multo maiori uoce exclamauit: Cum fueris propter pa. ludem,nuncia tunc Pana magnum esse mortuum. Quo audito dicebat Epiterses ita enim Aemiliani pater uocabatur omnis magno terrore fuisse affectos. Cumq; magnopere dubitarent,an eiusmodi voci foret obtemperandu,Thanni gubernatoris consiliu hoc a caeteris probatu est, ut si uenti pro uoto sipirarent, nihil prorsus dicendum. Sin autem contra accideret, ac flatuseo loco deficerent,proloquendu esse, quod audierunt. Cum igitur paludem attigissent,ness tu uenti spirarent,Thannus ipse in aequor pronus,clara uoce exclama uit,quae audierat: magnus Pan mortuus est. Quo nunciato statim magnus multoru gemitus, quodam quasi miraculo exauditus est, quoniamin haud pauci fuerant,qui simul na/uigabant.Cum facili cursu Roma uenissent, tantae rei rumore uniuersam quidem ciuitatem replerunt . Tiberius autem
Caesar qui Romanae tu reipublicae impertu gerebat Thaim. num accersivit,eiq; tam certam fidem habuit, ut conuocatis
philosophis, qui in urbe erat,diligenter quaestu sit quisnam ille Pan essetapsi uero philosophi,pari cosensu dixerunt de
292쪽
illo quidem nuciatum uideri qui a Mercurio, re Penesope origine duxerit. Hactenus Plutarchus, quae uel Pamphi/lus Eusebius ad epistopu Theodorisei recenset. Idemin ait: Dignu esse diligenti animaduersone, eodem tepore fuisse hunc daemonis obitum, quo & Christus, que pro immo
deo Christiani colunt,qui omneis quidem daemoneS,de hominum uita expulit, atq3 deiecit. Tib. em imperante Chrisstus uixit,& pro salute mortalium in crucem elatus est. Sed hoc totum comodius in sacris theorematis explicauimus.c A P V T III LGalieni imperatoris impudenter dictu contra Rom. rempub. π quo animo uerit is acceptis classibus alis dorctionibM.
Um legerem nuper Rom.annaleis, in quibus imperatorii historia scribitur, aperte cognoui,
quanto in discrimine Romana dignitas saepiosi me ageretur,his praesertim temporibus, qui/-bus ipsi principes libidinibus ac uoluptatibus dediti nihil prsterea pensi habebat,de imperio Rom.& eius, maiestate. Itaq; mirandum non est, siquado tam summa disgnitas,ad hastam etiam deuenit ac uilissimi instar mancipii :uenditioni exposita est,ut is impertu orbis possideretes plus auri militibus obtulisset. Illud aut stedius at damnosius, qae quida impera.de acceptis cladibus,ac Puinciaru desectionibus,impudentissime iocati sunt,cuiusmodi fuerut illa quaeGalieno imperate contigerat. Is cnim tam perditae fuit licentiae atq; improbitatis, ut contra Rom.decus, proprial dignitatem. in his iocari no dubitaret, quae in humani gene/ris clamnum extarem,sicubi ab antiquis scriptoribus a ueri tur. Nam cum Galieno relatum esset, Aegyptum a Rom.
imperio desciuisse:ita illudes inquit, sine lino Aegyptio esse non possumus et Perdita autem Gallia risisse fertur. Et non est
293쪽
DIS cIPLINA LIB. VIIII. tu est inquit tuta respu. sine trabeatis sagis: Cum uerd Asiam uastatam,& Alemanoru concursionibus, Scytarum Uinua
sonibus comperisset:Quid inquit sine Aphronitis esse nopossumus:Sed istiusmodi plura alia di foediora de Galieno impera. a Pollione Trebellio scribunt ad Constan. impe.
C A P v T P. Probro I se apud Ronisms.ut equites de pedites in eoeudiu essent: tam leges antae contra coelibutum, o quid idem No.ses o Plato stituerunt.
uitatum instituta & leges uolebat a suis ciuibus perdisti,ne uidelicet ignari rerum dc uitae, ratio/nisep expertes haberi possent. Na quid esset himinibus melius ac potius debet, quam ex aliorum inuentis atq; costitutionibus,prudentia augere, di inscitia prorsus repellere Ex quo illud nuper obseruandum putaui,quod in xii relatu esset cotra eos ciueis, qui in coelibatu persisterent. Erat enim censorii officium,ne Romanae equites ac pedites ccclibes forent, quod hoc ipsum ueIuti probrum habitum C ructus est.Uersus aute ex antiquis legibus subiiciam, quo facilius t distur. id totum innotescas: censiores equitum, pedit prolem distribuuntor caelibes esse prohibunto,
Flores populi regunto. Probrum in senatu ne relinquunto.
Ex his constat, qua diIigentia re studio seruatusit a senatu
Populooe Rom.ut eoru soboles concresceret.Ual. aute Ma. Cocliber ost ximus Camillum,& Posthumium censores tradit fecisse deserari . eos aerarios,qui ad senectutem coelibes peruenerat. Cumialiqui talem constitutionem incusarent,puniti sunt a censo/ribus, haec asserentibus: Natura uobis queadmodum na/s nd ita gignandi legem praescribit paretes; uos alendo, Ee a nepotum
294쪽
nepotum nutriendorii debito, squis est pudor alligauerat. Ite igitur,& nodosam exolvite stirpe, utilem posteritati nu/merosiae. Sed di Moses hoc idem constituit, qui diuinas te oes. assicis oracula quaedam Hchraeis tradidit. Plato uelo in omi uitae officio cosultissimus,lta in legibus statuit: Uxo rem qui is a XXX anno, usQ ad xxxv ducat. Siquod no faxit,pecunia probro mulctet. Ita enim fit, ut humanu ge/nus suapte natura immortale existat, nem uti iis put o reperitur,qui no maXime cupiat aeternum sibi nome apud polle ros. Itaq; hac una ratione, perpetua ducantur hominu isca
la quod sc siiij filioru cotinuo generandi ordine coalescat. Neq; fasinse ipsum hac immortalitate eximere, quod ab illis efficitur,qui filios re uxores cotemnunt.Quicun* huic leni obsecundauerit,indemnis esto:qui secus faxit, & pecunia ecprobro mulctatus esto.Hinc factum existimo, ut in.: - Romana ciuitate leges trigeminae,&aliae passim lata sunt,
L ῖς ῖ' id usum procreandae sobolis, de quibus apud uetere. PQx
Decentenarijs coenis,ac verba Tertulliani exposita, tvinde lege Fannia,π miliari s apris,CI columnis.
ῆ Ertulliani uerba sunt in apologetico cotra genti leis, quo loco de Rom. legibus agit quonia illae leges abierunt, sumptu di ambitione coprimen/tes,quae centu aera,nd amplius in coenam scribi iubebant.nec amplius quam unam inferri gallina, Neam nosaetinata.In his aute sumptuarias leges insinuat,quibus cautum erat,nec supra C. HS. in couiuiis quisl Romanus ex. penderet.Sed erit puto minus indignis, si uerba Fanniae Ie, vis reseremus,cum praesertim de re ipsa non Gellius tantu, sed Sammonicus,& Macrobius aliquid tradant, ut ea mit/
tam impraesens,quae de Licinia, Aemillial legibus dicante
295쪽
DIS cIPLINAiLIB. πIIII. at Satis enim futurum est gratis,s de Fannia quae legerim ap/ponam, quibusq; uerbis cibarii sumptus,ac nimius Roma/norum luxus inhiberetur. Ludis inquit Romanis plebeis&saturnalibus,& aliis quibusda diebus,aera centena in dies singulos impendunto,di aliis di bus dece in singulis mensi hus trigena sunto. aeteris diebus omnibus tantundem. Si quis plus faxit,dicta poena damnatus esto. Hinc Tertullia/nus Romanorum libidinem di ambitione in couiuijs,tam
urgetcraccusat,canas lyillas ueteris Parcioles,appellat centenaria:Uideo em inquit ec centenarias coenas, i centenis iam sextertiis,dictas. Nam&Lucilius poeta amarulentus, centussim in satyris, legem eandem lepide uocauit. Permul centutis lextis autem legibus coenas illas profusiores, Θc adipaleis KO dicentenaria. mani cohercuerunt quod in ueterum comentariis abunde expl:catur. C.certe Plinius cum de nimio sumptu Romanorum in extruendis aedificiis scribit,ad hunc modum Roma ni populi improbitate incessit: Extant inquit censoriae le/ i ges glandia in canis,glirescy,re alia minora apponi uetan ut . tes, marmora invehi di maria huius rei causa trastri, quae ue taret lex,nulla lata est. am&inuetem adisichs colunae, ecporticus centenariae sunt appellatae quae cen tu passibus lon/ga essent. Sicuti di mii:ariae porticus apud Suetoniti, & albos authores,a numero millenario dicunt. Uar. aute Teren
tius ad Q.Pliniude uillaticis pastionibus, milliarios apros urbane appellat, qui mille pondo crederentur. Aelius uero Lampridius,Antonium Heliogabalum imperatorem, cen tenatia uasa refert habuisse argetea, id est, ut consscio cem tu pondo. Verba eius haec sunt: Primus Heliogabalus mensas,deinde eccapsas argenteas habuit. Primus etiam caca/hos, uasa deinde centenaria argentea sculpta nonnulIaschematibus libidinosissimis inquinata.
296쪽
m P ET. cR INITI DE Η O N E s.c A P v T VII. De urbanitate M. Antoni' cum Graeis, o quo comento Athenien blandimentis itaberit, si digno talione represicrit.
Rhane factu est,at admodum callide a M. An/tonio,cum Atheniensium urbem uictor ingrederetur. Nam cu ipse Antonius ob res egregie ge/- stas,pro deo Libero haberi se uellet,at id nomeatuis etiam uet,ut insigne elogium ascriberetur,Atheniensis populus,ut qui ingenio oc salibus praestaret, statim consilium hoc iniuit, ut ipsum quidem Antonium,in tanta ui ria,non summis modo honoribus decoraret, sed etiam ueniti,blandienter obuiam iret,& ea ratione qua Bacchi numen salutando exciperet. Eunt igitur obuiam Athenienses cum liberis,ct coniugibus,5c Dionysium uocitantes, blandissi. me salutarui, quod hactenus satis comode pro re ipsa pro δBlindiri Affiis cesserat. Sed quoniam blandiri Atticorum est, ac nimium eorum uitiam. assentari, adiecerunt etiam Palladem se quae in arce Atheniensium colebatur Libero in matrimonium desponsisse, si/mulo ut eam duceret,nuptiali fierent impense illum rogauerunt
tamen se Atheniensibus nomine dotis mille talenta. In quo apparet quam subdole, quam astute Romana calliditas in enio Attico illuserit quando Atheniensiu pIausus ac blanitiae, no modo ut inquit Anneus Seneca ab homine Iro. deprehensae sunt,sed etiam castigatae. Quo nomine quidam e Graeculis festiue ac scitule in hunc modum sertur locatus: Hic impune ad uxorem, sed Atheniensium sponsialia mille talentis sunt aestimata. t.Quod Antonius haud quidem contempsit,& occatccepta,ducturum se prorsus respondit, sed imperare
297쪽
DIs cIPLINA LI B. XIIII. xl c A P U T VIII. Qise apud Syrios sed Adagartis,ae de eius simulacro 'virginis figito pro iustitia fit a Nigidio rigulo acceptu,eiusdems uerba apposita.
Um nuper legeret Bassi commentatiu sua C. Germanici Phenomenis,qus ille ex poeta A/ratociuibus Romanis Latina exhibuit, in ea forte locu Iectio deducta est.quo de Erigone a Germanico scribit . Haec ein inter Leone Libram domiciliu tenet,sed ibi forte quaesitu est, quae na foret dea Magartis: quonia Bassus ad hunc modum de ea uadit:
Uirgine inquit) nonulli esse Cererem dixelut,ed quod spicas teneret,alii Adagartim,quidam uero Fortuna: quoniasine capite astris infert. Ueru cum nihil tum suppeteret, incidi mox in Macrobianas coenas, in abus potestas ac uis elusidem Adagartis descripta est, quo maxime loco de Adad,&Adagartide Syriis dijs agitur,sed scribam Uectit Prattextati uerba, ne quia hac in re possit desiderari:Deo inquit quesiimmum,maximum in Assyiij uenerantur, Adad nomen
indiderunt,eius nominis interpretatio significat unu.Hunc ergo ut potissimu adorant deum,sed eidem subiungunt de/am nomine Adagartim, omnemi potestatem cunctarum rerum his duobus atti ibuut, selem, terramq; intelligentes. Nec multitudine nominu enuntiates, diuisam per omnessspecies potestate sed argumentis quibus ornantur signifi/cantes. multiplice praestantia duplicis numinis. Ipsa aute aragumenta solis ratione loquunt,namq; simulacru Adad in/1igne cernitur,radiis incIinatis quibus monstrat uim calli in radiis esse solis, qui demittunt in terram. Adagartis simula/crum,sursum uersum, reclinatis radijs insigne est, moman. do radioru ui superne mittarii enasci, quaecuss terra proge nerat. Sub eodem simulacro species leonum sunt,eadem ra/tione terram esse monstrantes: qua Phryges finxere matre deum
298쪽
iis P ET . cR INITI DE HONE 3. deum id est terram leonibus uehi.Sed6Straho diligens auo thor in rebus syriacis deam hanc Syris ascribit:Trans fluuiu inquit Bambiena est,quam urbem etiaEdessam Ac sacram appellantiIn ea uero dea Syria Adagartim colui. Ex his ab/onde costat cuiusmodi apud Bassum dea sit Ada artis, ea Itali nomine apud Assyrios pro terra uenerari Ballus em spi/ciferam uirginem uarie accepta asserit, sicuti re C. Higinius in secundo Astronomicon ad Fabiu recenset.Nigidius uero Figulus iustitia uel aequitatem eam existimata probat his uerhit Uirgo ipsa iustitia siue aequitas dicit, quae inter mortaleis locis pene omnibus 5 conciliabulis solita esset cosistere,atin
omnibus praecipere, ne temere a iustitia,ct aequitate discede. rent, qui quadiu monitis eius obtemperarui, sitne ulla quidecura ac sollicitudine uixerunt. Scd cu negligentius obserua/rent insidiis ini&cupiditate&auaritia,alter alterum decipe
rei,discessit illa ab hominibus ,&digna caelesti numero immortale praemium pietatis possedit.Vnde illud uulgatum:
De triplici numerorum proportione n arithmctice,niusce, G Momcutrice:tum de elegantisimilitudine ad rempublicam.
Criptum copiose a ueteribus,re erudite admoduexplicatu, qui maxime censeatur termini ac pro/portiones in his numeris, quoris ratio ad musicen arithmeticen,&geometriadistiplinam pertineat Neq; indignum sane est,aut ab honestioribus litteris abhorrens,ita eoru rationes &praecepta callere,ut facile cognostasquς minor in quolibet termino sit proportio, quae maior, quae item possit aequalis appellari. Nam in arithmeticis maior quide proportio estin minoribus terminis. In musice
299쪽
DISCIPLINA L I B. XIIII. iis aut maior est proportio in maioribus terminis. Geometria uero in minoribus,&in maioribus aequali proportione componitur:quod haec in quibusl proportionibus aequum iusuhim custodiat. Ex quo Anicius Boethius,qui mathemati os a Graecis accepit, pereleganti similitudine uidetur usus, ad hanc ipsam proportionu uarietatem dignoscendam. Scribit em quod ipsa quidem arithmetiea eipotissimu reipublics comparanda est,quae a paucioribus regitur: musica illi, quae ab optimatibus. Geometria uero inquit statum quasi popularem effingere,qubdaequaliter omnia pensare, acaestimare iudicetur. MaXime autem uersat haec facultas in his uestiga/dis quae plana re solida dicuntur. Planum enim quod in latitudinem,& longitudine lineas habetiscuti triquetra di qua drata sunt,citra altitudine in area descripta. Solida uero quae non latitudinem longitudinem cum lineam numeris ha/bet, sed altitudines extollunt, ut sunt metae,pyramides,tessa rae,atiu cubi, quos Latine quidam quadrantalia interpretantu Sed haec alias commode a nobis sunt exposita.
c A P V T X. De Romanorum studio in bonis disciplinis,π relatu contentio inter Luacullain:Ηortensum, Sisennam de historia Marsica componenda.
Electant me interduexempla quaedam Romans
nobilitatis,quae in nobis adeo disciplinis excole. η hatur. Adco litteraria studiis fauebat, ut nihil misrum P, ad summum prope fastigiu cuiusq; eroditionis eos deuenisse. Sed enim nostra aetate, illi fere uulgo haberi solent sapientiores,di nobiliores,qui honestas quidedisciplinas,ac litterarum cognitionem contemnas .L. autem
Lucullus, ec qui iii in Rom.ciuitate principes agebat, loge aliter sentietes,ita bonis studiis egregie affecti ei at, ut cu uilis do estillimis uersari assidue,&cdgredi no dubitarint:cuiusmo
300쪽
1η genetis edulia pati ordine Iitterarii praenotabar,in quo ui/sus est uoluisse aliqua in parte L.Luculli canas, atw ordine imitari. Hoc autem de imperatore Geta Aelius Spartianus ad Constantinum Augustum rettulit.
C A P V T NH. Quod nulla deorωm imagines per cla annos in urbe Romana fuerint ex Numae doctrina. Et quod Hebraei quos nullas in templis imagines haberet lias de templis dis imaginibas memoradu.; Es digna memoratu eit, quae a Clemente Ale xandrino traditur,de Numa rege Romanorum eius* religione. Refert enim, cum is suetit Pythagoricus, Mosis praecepta,μritus ab eo ma/gna ex partc set uatos:nam Pythagoras quide ad Aegypti. os accessit, eorumq; sacra, di mysteria diligeter pquaesiuit. Ex quo idem Numa inquit apud Romanos lege costituta ad ex exemptu Mosis, necubi diis imago ulla tribueret. Ea chimq; ob id,ut a clx annos ab uihe codita, nulla Irsus Romae aut depisa,aut insculpta deoru imago viseretur. Quod ipsiim Augustinus 5c Eulebius Pamphilus Obant, cum de
Iudaeoru sacris,& religione disserunt. Sed ena in eoru te plo, quod in Solymis nobilissimu foret, nulla fuisse imagine co/stat quod& Cor.Tacitus in historia Iudaica no negat: etsi ut loquacior a Christianis incesssit. Septim iis uero Tertullianus sic in apologetico: Cor. inquit Tacitus,sane ille meda Corn. Tacitias ctorii loquacissimus, in eadem historia refert Gn. Pompeiu reprehensis. cum urbem Hierosolymam cepisset, proptereaq; templum adisset,speculandis Iudaicae religionis archanis nullum illae repperisse simulacrii. Et utiq; si id colebatur, quod aliqua effigie repraesentaret, nusquam magis,cb in sacrario suo esset,
exhibitum,eo magis, quia nec uerebas extraneos albitros, quanquam uana cultura. Solis enim sacerdotibus adire liscitum , conspectus aut catero iuueto oppanso interdiceba/.. Fi x tur