De ratione studii puerilis, deque uita iuuentutis instituenda, ac moribus studijsque corrigendis, opuscula diuersorum autorum perquam erudita, ..

81쪽

cuiust que maritudinis expertes 7 3 Ergo exclusiis uulgi sensibus, maximum Malsiputato, non paupertat ,aut ignobilitatem,aut cuircere, di nuditate, ignominiam, deformitatem corporis, morbos,imbccillitatem: sed uitia, er his proxima,hr- scitiamfluporem,dementiam. Magnum bonum credito horum contraris,uirtutem,er quae huic I Unitima, peritiam, umen inviiij sanitatem mentis. 7s Reliqua uel exter id uel corporis f habes, odorumt tibi ad uirtute relata: oboravit,ad uitia. Sino habes,cave ne quaeras uel cu minimo disendio uirtutis. 7 4 Prolixus quaestus est pietas cucti cientia. Fama, rames nihil agendis est ut uidearis, construm' datamen si integra, quod interdum ea cura curultis nos turpibus cohibet, sed praecipue in exemplum

7 7 Vnde praeceptum illud sapientium er sanctor niuirorum:Nec malum Aciendum,nec eius mile.

τ ' modii hoc assequi non posumus, conficientia de

bemus esse contenti: er quum tam deprauati erimi homini sensus,ut qνae fiunt optima, putent esse scia-stifima: tunc laborandum erit, ut interna et externa soli Dco approbemus,us abunde nctis si sciat. 7 ' Etiam mala,quae dicuntur corporis,uel sparilissae, liccbit in bonum uerteres patienter strus: Er tanto

82쪽

H ad uirtutem promptioriquo minus tibi in illis siue

cedit,acpro inde es expeditior. . Sepem ero ex damnis corporis, vel externorsi, somagnaesuritata tones uirtutisMnatae.

mum gestamus in corpore inclum, maximos opes in ginoctilibus ,non omnino repudian dum nobis est, er contemnendum corpM., sic ran tamen, ut be non dominum, ηο ιμ- 8a

peresta alteri. Qv curatius est corpus, hoc animus negistis. gaQuo mollius habet rcorpus,hoc acrius menti relu 84ctaturrier ut epim delicate pastus Morem excutit. Grauisfarcina corporis anima elidit, acumen in- ssgeni sim corporis,aut indulgentia retunditur. cibi omni, exercitatioves, tota corporis curatis, s s. anitatem referenda est ion ad uoluptatem.ut animo propte instruis nec scrocia cultus insolescat,neu uirium inopia decidat. Nihil est quod quae er uigorem mentis debilitet, εσπ robur ac nervos corporis infringa ut uoluptas. quippe uires omnes er corporis er mentis, opere ac labore uegetantur, ocio er molicis uoluptatis tinguestunt.

83쪽

8 8 Mundities corporis et uictus citra delicias aut morositatem,ad ualetudinem er ingenium constri.

sy Ablues sublinde manus, et Acie frigida, terges

inundo linteolo. 9 o Repurgabis crebro eas partes,quaesordibus er retramentis ad extima corporis imatus praebent. 91 Η esint,caput,aures,ocul nares, ita,ta' pudes α Pedes mundi Cr calidi flueantur. Id. 9 3 Arceatur stigus quum ab alijs partibus, tum uel

' Ne statim edas a quiete, nec ante prandium, nisi

9 3 Ientaculum enim fotando stomacho,tat resecillado datur corpori,non satietati. 9 6 Ideo tres aut quatuor panis bucceae si ciui ,si se

potione,aut certe exigua, atq ea tenui cisalutarehoc ii minus ingenio,quam corpori.

In prandio Cr coenansbuefice non uesti,nis exuis obsoni genere:eodem inplicii mo, ex quantum per Acultates licebitsaluberrano,quamuis multa mense instrantur:erct tua sit mensa,noli admittere. 9 3 Varietas ciborum homini pestilens, pestilentior

condimentorum.' ' Munda er pura pars nonia,temperatis er cultisunmis congruens, conferuutrix reiβmiliarinet quae sola obicit,ne multis indigere nobis videmur nec*- - scipiamus

84쪽

AD SAPIENT. INTRO D. 6s

. scipiamus pesima facinora quaestus gratia, quo gulae

more geramu irritatae uel luxu,vel lautici Auel desi catis nimium er exquisitis cibis. Tum praestat, ut quae adpunt non modo nobis si si x o β. ciant sed ex eis siccut egentibus inpartiri. Ostendit hoc Dominus exemplasiui,quipost exa- io ituratam multitudinem, reliquis perire panum Erpi i

scium non est passus. Natura necesuria docui quae fiunt paucam para io bilia. Stultitia β sua excogitaui quae mi iusinseta,er difficilia. Naturae sei des necesseris, delectatur, er robora' io itur, Mnpem proprijs: fluctuperflua, debilitatur , erus gitur tanquum alienis. Stultitiam necessaria non explent: βper a Pu xo

obruant,nonsatiant. Porus erit,uel naturalis iste, uniuersis animant, xos bus incommune a Deo paratus, pura et liquida aqua, uel tenuit ima cerasa,vel uinis bene dilut . a Nihil est quod iuuenum corporib. magis osticiat, xos quam caliduου cibuε,aut potvi .incendit enim Cr elixurit eorum us era,agitq; in libidinem er temeritatem praecipites.

A coenane bile: aut si id admonestis, e buvii i ο γdian aliquid ex stigidiusculu,aut pcrpusillum tenuis

potiuncula. .

85쪽

ios , later eam potionem er quietem, interpone quiminium horae dimidiam. . ' . - Leuaturus animumdic cogites,quam exiguu tem' ' rivi datum sit uitae hominum: ex illo non oportereni lium deficindi ad lusus,dd comesationes, ad puerilitates ineptias. ει o Breue1 actum esse uitae nostrinetiamsi totum b

me menti impenderetur. iii No esse nos a Deo creatos ad lusium,aut nugas sed adsieris,ad mederationem, modestiam , temperantia, religionem omne genus uirtutis Cr laudis. it x Morbos corporis,morbis animi ne curaveris. x is Exercitationes corporis non erunt immodicae caeterum aptandae rationi ualet*dinis. in quo sequenda erint medicinae consultor consilia. sic tamen,ne quid habeant turpe,immodestu, ob'

ctionibws animi adsit aliqua memoria uirtutis. iis Absit arrogantia,contentio,rixa,inuidia,cupiditur qui enim conuenit cruciare animvm,du delecture stu-

dess non aliter quam A stl in undas in id mel, quod cupus esse quam dulcifiret . Somnus bumendus est tanqua medicinu quaedam,

86쪽

. Nec est existimandis vitae id tempus, quod se ii τ o inpenditurillita enim vigilia est. IN animo duae fiunt partes:ista quae interlit,-- ε igmini sapitinctione,iudicio, ingenio utitur ac ualet.b ec parouperior appellatur,et proprio nomine, Mens:qua homines fumus, qua Deo miles, qua cinteris animantibus praestamus. Est altera ex continctione corporis bruta, fera, is statrox bestiae quam hominis similiori. in qua flunt motus itaquisiue aspectu iue perturbationes nominatur,Graece παρη arrogatisiniuidentia, multuolentia,

is mellis,moeroricupiditas, stulta gaudia . pars inferior nominatur etiam Animas,qua nihil abeluis dis ferimus,s quam logi sime disceditam a Deo, extra morbis er perturbationem omnem positis. Hic est naturae ordo,ut sapientia regat omnia, - tr obeat bomisi caeterriquae uiacmuε. Inn homine vero corpus am iantam menti,inum Deo.si quid hunc odidinem egreditur,peccat. Ergo peccatum est in homine perturbationes illutumultuari, sevire, ac trabere adsietis π ditioncm totiuου hominis, stretu er contempta mente: mentemetium relicta Dei lege,animo er corpori feruire

Dcirco menti indita est uis intelligeri,usingula si ad x expendat,

87쪽

: expedustiis, quid βδε bonus quidsecus: et uis uolendi s ma ut imperio huius nihil fit in diu Gquod no pareat f illa cotedat,nec de iure decedat suo.

ii 3 Ingenium inultis artibus, er humanis,er diuinis excolitur Cr acuitur: struitvrs magna er admirabili rerum notitia, quo exactiu3 ngulorum naturu precia cognosicut postis uoluintatem docere,quia sequendum bonum,quid nitundum malum. , 4 Igitur fugiendae artes illae,quae in uirtute pugnat. quales sunt diuinatrices omnes,Pae a Graecis MLIMMdiruntur:lit,chiromantia, pγromantia recromantia, Ddromantia,etium astrologia:im quibus est plurimuexitiabilis uanitatis,excogitatae ab mpostore nostro diabola.

*s Tractu i j er prositentur id, quod sibi imi Deus

referuauit, uturarum Cr abstrusarum reru peritiam. 1 6 Nec inquirendum in Dei maiestatem CT arcana a cognitione nostra procul remota,n quibus Devi homi

nem arcuit.

ι , τ Qui scrutatur maiestatem, opprimetur a gloria. s Et Paulus iubet nos non plus supere, quam opor tes: sed sapere ad moderationem. Hebraeus quoque contionator inquit: Altiora te ne quaesieris, er*rtiora te ne scrutatuue freris : sed quae praecepit tibi Deus Ila cogita si perier Impluribim operibus eius, 1ne ueris curiosas.

88쪽

AD SAPIENT. INTRO D. , 3 3

Tincana illa quae uidi negat licere homini eloqui. ins. Vitanda ars omnis a Lemone tradita, cum quibus iso uelut Dei hostibus nuta debet nobis esse commercisi. Nec expedituriphilosophorum,uel haereticorum 1 stopiniones, pietati nostrae contrarius, cognoscere: ne

quem scrupulis subtilis artifex diabolus in animostrostros in ciat, quinosnimiam torqueat,etiam a ducat in exitium.

Non attingendi autoresurci, ne qui ordium Q

mimo ex contagio adhaereat. . corrumptini bonosmores collocutionesmalae. 133

Reliqua eruditio munda est, eoru stra, restra' 13 rer modo adsuum scopu,uirtute,boe est,recte agere. Est diuina eruditio a Deo tradita, is qua unitia 33 ssuri omnes frientiaeer sapientiae reconditi,haec est uera mentium lux, reliqua omnis ad hac collat densi 'maesunt tenebrae,et ut res hominu Iudicra et puerilis. Letitur tamen uel hoc,quo tanquam ex compa is sratione filigentior appareat nostra lux. mi ut test onjs hominum aduerμου eos lito 13 Tmur, quidiuinis parum acquiescunt, ut uitiosi oculiauersantes folissendorem. Ad nos quos commoneficiendos,quum in mustis ias gentilium tanta praestantia fuerit uirtutis, quantam esse conuenit in homine christiano,dis ipulo magistri Dci,cui ex luce pietatis, quam profitetur, magna est

89쪽

hnpositu nec stas bene metris. Suppeditant quos Acundum ex usi , ac prudentiam uitae communis, quis nonnihil initerdum iiii digemus. Tribus uelut instrinentis Abricamur eruditio

nem,ingenio,memoris,cura. Ingenissim,exercitatione acuitur. Memoria,excolendo augetur.

Vtruns enervant delitiae, bona ualetudo confise mut,ocu er diuturnae remisiones profligant, exercitamenta ad manum Cr in promptu ponunt.

Sive legis ipse quid ue audis,attentus id sic. nec uagetur mens tua, sed coge illum ibi esse, er agere quod adest, non alia Si iracipit digredi, ruo murmure eam revoca. cogitationes ostines ab studijs alienas, bii aliud tempus

uel audis,non attendus. Quae ignoras,ne pudeat quaerere. Ne erubestea quouis doceri,quod maximi uiri non erubuerunt.

beste potius irinorare,aut nolle distere. Quae ignota tibisiunt, ne iactes rescire: scipit dira potius ab Vs,quos scire credis. si uideri uis doctus,da opera ut fis: nutas copen

90쪽

e siqueris,ut existi meris bonusquamsi sis talis. Denis quicquid uideri cupisinc ut salite u- is ostra cupis. Falba temps; infimatiuera corroborat. 3 s t Nuila simulatio diuturna. 232Magistrαmsi perseqκere, noli praecurrere: σillic rescine repugna. aisi ,σ paretis Iocohabe: tas uerisima Cr certi ma esse,quaecuos dicit. Allede,ut quod=emel errasti, emendatus iteruauitertio ne idem pecces. lahors, ut proficia emendatio.. Illor decet te praecipue meminisse,si quibμε Alsus esuiete rvrsium decipiant. cuiusuis hominis est. errare:mullius,nisi insipien- is tis,perstuerare in errore.

Scito nullum esse ficii ,per quem promptius do is scem quam auditum.

Et nihil Acilius, quam audire visista, er nihil i is

utilius. Nec malis leuia, aut in tu , aut ridicula audire, quam fieri grauis,prudentia. Pari labore utras discimtur,qui sit adeo com- istinod dilar. Ne labores qu4m multa restodeas ta quam apte, ier in tempore. Prandio tuo er coenae iros adbibe, qui te pέint os

institu