장음표시 사용
91쪽
r. Ratio sectissime. Ratio Platonica , qua idem persuaderi potest 'ri ' huiuscemodi est. quia si Deum ipsum ita perfecte cognoscere, nobis ad eum pie, & ardenter colendum, & expetendum confert,& ad rectius vivendum, profecto in hac vita aliquis Deum ita perfecte cognoscere valet: alioquin Deus, aut id ignorasset, aut optimam nostri prouidentiam non haberet. At si Deus perfectisti me ab aliquo intelligatur, summoper: eum diliget, & ut illo placeat, optime vivet conformiter . eius sapientiae vij. de Republica. concedendum igitur esse videtur, aliquos in hac vita foetices Delicitate speculativa esse , .Rasi, posse . Ratio Peripatetica idem etiam conuincere videtur, Peripate nam, aut intellectus noster sub ea ratione, qua intellectus' μ' est,consideratur, aut, ut simul cum sensu in intelligendo pro ἰcedit. Si ut intellectus est, cum diuinus ,&immortalis extustat, ei diuina secundum naturam intelligere semper conuenit. si vero quatenus cum sensu speculatur ; etiam sic diutuna contemplari perfectissime ualet: tum quia si minus intelligibilia, ut materialia,ope intellectus agentis intelligit, inde sequitur, quod ope eiusdem tanto magis ea, quae sua natura intelligibilia sunt:tum etiam quia cognitio, quae phantasmatum obitur opera, uel disponit nos ad cognitionem Dei, uel pro hac praesentis Non pro altera uita, quia intellectus separatus non amplius a corpore, vel a senui dependet. ergo pro hac uita:alioquin frustra esset huiuscemodi per speciem contemplatio - Philosophia ab utraque calumnia docti e defendisur. Cap. X LIX.
D Ro philossiphia in his etiam defendenda, respondeo M
one , in primis quantum ad Dulicem beatitudinem, dico
lataria. apud illos, summum bonum simpliciter, quod propter se tantum expetibile est, unum tantum esse, & istud in Dei cognitione, ut dictum est, consistere . quod si etiam uitam secundum uirtutes morales Delice dicunt,id ea ratione prae
92쪽
cipua adfirmant, quia ad speculativam nos disponit, di possumus, merito activae uitae sconcurrente diuina tamen gratia) spe. & potestate Delices dici. De altera calumnia di .cendum est, aut quod Plato , Plotinus, Aristoteles, & alij multi decepti sunt similitudinc accidentium communium intellectioni diuinorum per ea, quae per speciem intelliguntur,& eidem intellectioni diuinorum sine ope specierui Vtraq; etenim intellectio, cum circa maximum, ac optimum intelligibile sit admirabilibus voluptatibus coniuncta est. Sensibilium consideratio, si non omnino, magna saltem ex parte deficit. Aut dicatur, quod cum interdum Deum, atque Intelligentias quo ad attributa transcendentia,& miro ordine,contemplarentur, & ita proximius ad intellecti nem Dei per essentiam accederent, placuit Philosophantibus asserere proprio indicio,quod ipsi ad intellectionem omnino separatam deuenerint, non quod id vere crederent, Vtpote scientes naturalem esse intellectus, & sensus squamdiu degit in corpore mens nostra) colligantiam, & ita solum per species intelligere nos posse s sed ut conformarentur illi sententiae vulgatae,qua consuevimus efferre, de proxime accingendus,habetur pro accincto.Quodnamq. parum abest, id perinde, ac si vere existeret, existina ari videtur: quod illud exiguum, quod deficiet, no animaduertatur. Qui enim proxime accessit, ut aliquod magnum bonum praeter intentionem obtineat, etiam si illud minime obtinuerit, nihilominus fortunatus dicitur . quemadmodum dictum est a Philosopho in secundo Physicorum Contextu s6. ubi de speciebus fortunae verba facit. Propterea vero communi usui loquendi se ipsos accommodarunt, ut alios ad philosophiam addiscendam,atq; aestimandam magis inflammarent. Interea venit hic perpendendum apud summos philosophantes praestantissimam diuinorum intellectionem, quae illis aliquando contingebat, proxime accessisse ad intellectionem per essentiascomp aratione facta ad praecedentes intellectio-
93쪽
nes, & ad intellectiones vulgarium animarum. non autem
si comparetur cum ipsa intellectione beatifica, qua cum intelligentiae, tum beati Deum intelligunt. Quemadmodum enim philosophus, uni rationi semper inhaerens, circa diuinorum entitatem non facile cognosci potest: quia vulgariuanimarum oculi diuinitatis radios sustinere non possunt, ut praeclare dictum est a Platone in Sophista; ita nimirum philosophus, quamquam longe superat intelligentia imperitos& addiscentes, circa Diuina tamen clarissime intelligenda se habet ad lumen solis , ut Noctua. quemadmodum summo iudicio ab Aristotcle secundo Methaphysices determinatum fuit. Ad rationes in contrarium adductas respondendum est, & in primis ad eam, quae Platonicorum eis,ac dicendum, fatis esse homini in hac uita, ut Deum colat, &conformiter fecundum leges naturae uiuat; si ex cognitione uisibilium ad inuisibilium intelligentiam per species, ut hic sibi naturaliter congruit, ascendere ualeat. Quamobrem inexcusabiles omnino sunt Gentiles, si Deum ut par erat minime coluerunt , quemadmodum ex superius dictis liquido patet. Et quemadmodum ita uere sicut,& pie nos docet Paulus Apostolus in Epistola ad Romanos cap. primo: si homo in praesenti statu uitae Deli de facie ad faciem uidere posset, talis intellectio supra naturae ordinem illi competcret. Deinde quo ad primam Peripateticorum argumentationem dico,intellectum iunctum sensui facilius intelligere intellectione phantasmataria,& per species intelligibiles ex phantasmatibus ab intellectu agente deductas. & negatur ipsum sub hac ratione facilius intelligere posse diuina sine ope spe cierum. Quo ad secundam dici potest,intellectionem uisibilium aliquo modo conferre ad intellectionem eorumdem futuram, & aliquo modo non, conferre quidem, quatenus eae
illa sequitur . nos posse, Deo illo modo cognito,eum pie colere ;& imitari, & ita mereri deinceps pro futura gloria
consequenda cilicet in qua post mortem iugiter Deo frue
94쪽
mur, ac eum intuebimur. Illa itaq; intellectio minime superuacanea putetur. Caeterum modo non est necς Taria, quandoquidem in alio statu, tali nequaquam indigeamus intellectione ia
Supradicta colZiguntur se detractores ad Philosophiam be
P Rincipem igitur offendi causam, a qua Philo phia ortum ducit ; quid item ipsa sit , praeterea, quae, " eius partes existant , necnon cuiuslibet partiS utilitates;&tandem a grauioribus calumni js defensiones; hucusqi eademet Philoibphia i js , quibus tum vere, tum pie philosophari consilium est, demonstraui. Haec eadem , quae Omnium humanarum facultatum preclarisiima est, suauissimo oris sui osculo in praesentiarum hos eosdem tum veros,lum pios philosophantes deosculabitur: si alios, qui ab ea longe recesserunt,&, qui seipsos insceliciter perdunt, ad eamdem suscipiendam, verae simul, ac piς defensionis causa, reuocent. Postmodum vero si id efficient, a ut saltem ut id efficiant pro dignitate curauerint, Deus ipse illorum aeterna erit beatitudo. Cum itaq; vos, qui vere sapitis in eos, qui in sinistrum iter ob ignorantiam, aut arrogantiam una depulsi sunt,incideritis, eos ab animi turpitudine simul, ac impietate, pro virile vestra reuocetis, Exclamate, si fortassis alia uia non proficitis hunc in modum . O uiri admirabiles, qui inter primos Philosophos studiose adnumerari contenditis, que locum uobis in Republica Christiq; corpore mystico, quod est Ecclesia Catholica, cuius caput uisibile uertexq. successor est Apostoli Petri Romanus Pontifex: quem inquam locum uoris in Republica Christiana statuitis 3 Nonne Deus huc uos misit, ut uosmetipsos, atque alios omni uirtutum genere, ac diuina pietate formaretis 3 Nonne uos philosophice tamen excellenti clamido decorauit, ut aliquando
Doctrinae diuinitus reuelatae ministri sitisξReuertimini Fra
95쪽
tres, reuertimini ad uiam, quae ad salutem ducit, eam reli laquentes, cuius finis aeterna est miseria. Vos animarum Medicos quatum humana hac uestra facultate fieri potest constituit Deus. Curate igitur, curate vosmetipsos, atque alios a deinceps a morbis animi longe grauioribus ac mor-hi corporis existant: alioqui tamquam incurabiles,ac deplorati solis praedictionibus derelinquemini. Quamobrem E clesiae Catholicae summus ac optimus Pastor, ubi uos quod optimus Deus auertat in reprobum semium coniectos repererit, ne alias oves uestristum contagiosis, tum exitialibus morbis inficiatis, uel inuitus ex hoc Mundo, Deus uero, quod