장음표시 사용
441쪽
398 Praxeos Aferieae Lib. VI.tepta , septies in una die phlebotomia celebrata, Ita
herata est. Si morbus non vehementer urgeat, venae semoni praemittatur clyster laxans; sin minus, a venae sectione iniiciatur.
Dum iteratur phlebotomia eadem die,aliae reuulsones fiant per cucurbitulas, tum siccas, tum scarificatas,seapulis, & lumbis admotas, frictiones partium extremarum,& ligaturas golorificas. Detracto tussicienter sanguine, ad purgationem ve niendum est , quae sequenti die usurpanda , non expe-mta humorum coctione , quia morbus non dat inducias s idque potione purgante , homori peccanti a ommodata. Imo vero , si morbus admodum urgeat, Venae sectio , fit purgatio , eadem die celebranda est, ut se fecisse refert Trallianus lib. 4. cap. I. his verbis. Ego s.
ne memini me , cum Um valde urgeret, venam mane
inperuisse, diluculo lingua su&ectas secuisse , ct v feri ex cremore ptisana extra tum scammong exbibuisse, atque ita laqueum ex infammatione obortum , vis P ruisse disset ere. m. alium quendam non , me , post quam brachiorum duorum venas in cubito secuissem, repurgasse , sequenti die non expectato. Potio autem purgans ex blandioribus este debet, si a bile morbus originem duxerit, ne vehementius commoti humores ad partem affectam irruant. Tum etiam , si a sanguine syncero producatur inflammatio , satius est a purgatione prorsus abstinere. Si vero pituitosa cacochymia concurrat, ad sortiora confugiendum I & cum senna , agaricus , & diaphoenicum praescribi potest. Imo veris ad ea medicamenta, quae vomitum excitant, etiam satis vehementia, transcendere licet in angina pituitosa; & inter reliqua palmam obtinet in hoc casu
aqua benedicta quae ad j .ij.exhibita, miranda prae stati&mozbum viplurimum intra duas horas dissoluit. Aa-
442쪽
de quod nullo ingrato sapore praedita , facile pitissando
iugeri potest, quod in aliis medicamentis fieri non potest , quae propter saporis ingratitudinem non possunt, nisi uno haustu ab aegrotis sorberi, ideo utplurimum anginosi purgari nectu eunt, donec meatuum angustia maiori parte sublata sit. Sed frequentibus clysteribus, purgandi indicationi aliquo modo satis fit. Atque ita quihus aqua benedicta non conuenit, propter inflammationis naturam, vel aegri imbecillitatem vires siquidem robustae in huius remedij usu necessariae sunt) neque alia medicamenta exhiberi possunt; frequentibus clystetibus aluus subducenda est , iisque satis acribus , ut reuulso humorum ad inferiora fiat. Ad eandem revulsionem cucurbitulae scarificarae ceris Dici & scapulis admotae, frictiones, & ligaturae partium infeliorum,& lotiones pedum ex aqua calida, plurimum conferre solent. At potentius reuellit humores a capite defluentes vesicatorium posteriori parti ceruicis ad minum , quod statim ab initio post sanguinis missionem admoue
Reuulsionibus sufficienter ac diligenter administratis, ad derivantia veniendum est , quae humorem parti
impactum euacuant: ac primum ranularum , seu venarum sub lingua apertio ab Hipp. Gal. & recentiori-hus commendatur , qua sanguis inflammationem immediatὸ efficiens, educitur. Antiqui in angina desperata venas iugulares aperiebant, quod remedium , licet a recentiorum plurimis etiam comprobatum,nostris ferὸ temporibus obsolevit,
quod periculosum censeatur, ob sanguinis fluxum, qui difficile cohiberi potest , propter venarum amplitudinem. Verum experientia docuit, non ita peticulosam
esse hanc operationem, si debite administretur. Primo
443쪽
enim eaput aegrorantis ad latus intorqueri debet, quantum fieri potest , ut mentum humerum fere attingat; mox vena aperienda sine ligatura, angusto foramine, seeundum illius longitudinem sc enim facilius coalescit) & extracta sanguinis quantitate sufficiente , caput reducendo ad situm naturalem, sanguis plerumque sponte cohibetur: attamen vulneri statim admouendum est emplastrum a Gal. descriptum s. meth.cap.4.ex pilis leporinis, aloc,thure, & album ine ovi consectum, sicque fluxus sanguinis certis cohibetur. Refert Trallianus
lib. 4. cap. I. plures anginosos venarum iugularium apertione a se curatos esse , & Zacutus Lusitanus obser. 89. lib. I. Prax. admir. resert historiam cuiusdam
Hispani , qui huius auxili, beneficio, ab acutissima anisilina liberatus est. Ad derivationem etiam plurimum confert cucurbitula sub mento scarificata, cuius ope curatam fuisse mulierem angina canina laborantem, refert Zacueus Lusitanus obs88. lib. r. Praxis admirandae.
Non minoris cfficaciae sunt scarificationes sub ma. xillis , & supra collum , altioribus plagis inflictae, quarum beneficio scribit Beni uenius lib. de abditis morb.
Caus. cap. 38. Nicolaum Rotam a deplorata angina liberatum fuisse ; cuius integram historiam transcripsit Sennertus Pract. Med.lib.a. pari I. cap. 24 Dum praedicta remedia usurpantur, topicis remediis inflammatio gutturis & faucium oppugnanda est,eaque Varianda iuxta varietatem temporum i in aliis inflammationibus, sicque in ptincipio conueniunt repellentia, ad gargarismatis sormam redacta, ut partem inflammatam immediate attingere valeant.
444쪽
Cap. VII. De Angina. RO F. . Fol plantag.acetosae,& summit.rubi ana M. i.eranorum lumae. 5.ss. malum granatum cum cortice, de
ab l . . In colatura dissolue di mota Ndianuc.ana Ψ.j. C. talis piunellae 5 .i . Rargargarisma. De gargarii malis hoc notandum, ea suspecta esse posse, quia gargaritando partes inflammata: commouentur, quae quiete indigent ; sed hoc incommodum vitari potest, si gargari sim ta in ore detineantur relin-nino corpore, citra ullam agitationem , ut partem aD Tectam contIngant. -
sine gargariarione usurpari possunt spiritus acidi salis , sulphuris, aut Iitrioli, qui aqua tcmperati ut eo- aciditas ferri valeat , paulatim sorbendi sunt.1 ranseundo enim per partem affectam , illius inflammationem temperant, & a ventriculo ad hepar , & venas trinitati, sanguinis feruorem coercent. Quod remedium in faucium ,& tonsillarum inflammationibus est
- ppilentia usurpantur, laxantia,
di resoluenria linimenta exterius ceruici admouenda sunt, ut interia morbifica exterius euocetur, eaque in
Dunc modum parari poterunt. olei ebim omel. lilior. & amygdalar. dulci anag. . axungiae gallinae, & butyri recentis an a P. i. si
. Hoc linimentum dolori lensendo etiam conserre no-rerit, qui si vehementer urgiat, demulceri ulterius poterit gargari sinate ex lacte parato, vel emulsione quzorem. stimor aiori vel mucilaginibus liquidis ex siem. psylli , & cydonior. cum aqua rosarum extractis,add -oJyrupo violaceo, vel diluto cassiae cum sero lactis,aut cecocto radicis altheae parato.
445쪽
' Fransacto morbi principio,eoque ad augmentum, statum progrediqnte, in gargarismatis digerentia & resoluentia repellentibus admiscenda sunt;quod secundo statim die faciendum,quia morbus acutissimus est. V.Fol byssopi de plantag an a m .i. liquiritiae rasae &eassular. mundat. ana 3.1. cari earum ping. num xij. I
sar. rubr. & hordei integri ana P. i. Fiat decoctio ad iu.j. in eolatura dissis lue mellis rosac. & syrupi violac. anag j. Fiat gargarisma. , Nota , quamdiu viget inflammatio, resoluentibus& adstringentibus, aliquid repellentium semper esse admiscendum , ne pars sua natura mollis 3c laxa magis relaxetur, & fluxioni recipiendae magis idonea reddatdris ' Exterius vero magis resoluentia admouenda sunt,addito etiam nido hirundinum,quem specifica proprietate huic affectiti conserre, omnium practicorum consensu seneitum est. V. Pulveris nidi hirundinum & stercoris canis ieiunio macerati an a 5 j.rad. iceos florent.& stor. chamo m. puluerat. ana 5. g. xungiae gallinae olei lilior.ana 3. i. cerae flavae parum. Fiat lini mentum. i Vel forma cataplasmatis in hunc modum componi
poterit. Nidum hirund. num. I. sol. maluae, violar. anaM j. rad. althaeae & lilior. ana ficuum ping. par. iij. flor. chamom. & meliloti ana P. i. coquamur, & contundantur;deinde adde farinae hordei, sem. lini & foe- nugr.ana 3. iij.croci P j.butyri recentis j.j. olei cham Oseel. & amygdal. dulc. an a q.s.Fiat cataplasma anteriori colli parti admouendum. Interim etiam eclegmata per interualla usurpanda, ut materia quaedia parte affecta exudat,vel a capite defluens ipsi adhaerescit, sensim abstergatur. a , .Pulu.
446쪽
α. Pulu.elech. diatragacanth. frig. 5. ij. diatreos simpl. 3. j. sacchari candi M penidiati an a 3. g. diamor. S. j. ly- rupi tu iub. q. s. Fiat looch. Si tumor discuti nequeat,& ad suppurationem velagat, quod plerumque quarto vel quinto die solet accidere , ea adiuvabitur cataplasmate praedicto , aliisque emollientibus & suppurantibus. Simulque in ore frequenter erunt detinenda , quae dolori leniendo supra proposuimus. Vel
Liquirit. ras. & passul. mund . ana 3.j. caricarum Ping. num. vj. sem. althaeae & cydonior. ana 5.ij. flor. Chamom. P. j. coquantur in hydromel ite , in colatura
dissolue sapae 3. ij. Fiat gargarisma.
Utile etiam est medullam castiae recenter extractam
ore detinere, ut paulatim liquescens in gulam desceris
dat, lenit enim,resoluit,& maturat.
Si tumor tandem suppuratus fuerit quod ex syroptomatum remissione cognoscitur , nec tamen is spon ἡLumpatum,ceger,aut aliquis ministrorum, digitis in fauces immissis abscessum rumpere conetur ; quod si fieri non possit,aegri os per speculum otis valde aperiatur. ubi apparuerit tumor scalpello incurvo,quod historium vocant, incidatur. Rupia vomica aeger caput inclinet, ne pias in pulmones irrumpat ; postmodum ulcus decocto hordei cum messe rosaceo , hydromel ite , aut Cenometite, detergendum ; detersum aqua aluminosa exsiccandum . & ad cicatricem perducenaum. Alij candelam ceream oleo amygdal. dulc. illi tam in Cesophagum immittunt,ut rumpatur abscessus ; quod si obtineri non possit,cultro ligneo acuto, vel tandem scalpello aperiunt. Alii ioleo vittioli abcessum attingunt, de mox ple rumque rumpitur abcessus. Arculanus cuspide ferrea, ligno infixa apertionem abcessus molitur , ne alia ori Cc a Paosea
447쪽
partes attingat. Idem remedium probat Faventinus his vetbis ; Accipiat unum lignum subtile rotundum , in
cuius extremitate apponat ferrum acutum , cuius longitudo sit tantae quantitatis , quantae est medietas digi- ei ; deinde ore aperto ponendo lignum intra dentes aegroti, ac si esset fraenum ; deinde ponat cannulam illam
cum ferro ad loeum apostematis, ae scindat: aperto a postemate, pronus declinet caput inseri sis, ore aperto, ut exeat sanies. Schenckius ex Douyneto,decocto agatici abscessum rumpi asseuerat, & sequenti historia confirmat , ab eodem Douyneto relata, apologiae lib. 3. cap. I. Austris mulier Gabrielia Gouster Domina a Saultono , cum ari na Autumnati, omnium periculosis a detineretur, venit in mentem legisse me apud Aletium lib. I s. cap. 6. agam eum occultos abscessus absorbere, vel foras materiam euo eare , statim assaracum in talleolas concisum in decocto radicis althea, ficuum, cum momento gingiberis, ct quar-ra parte vini albi maceravi, addidi orupum de althea, potionem aegrota dedi, monuίque ne illam statim deglu-nret , sed aliquod tempm in imis faucibus contineret , si
hac potione vitam sibi redimere vellet. Obsequitur aegroia , interim dum eam illa sermonem confero, ecce magna puris albi copia, tam putridi ct graveolentis ore reiicitur, ut filia qua ad matrem cum pelui ad bat , excipiendi puris ergo , nec opinato , praegraui illius puris foetore , con-eiderit animo , reliqui custodes magna corporis contentione foras proruperint , acurrunt alia , purulenta detrahunt , detergent, festinant alia, ut intolerabilem gratiis
odoris foeditaeem Iustu quodam depellerent : qua sublata ad aegrotam redi , quam plane ct vocis vitio, ct r stiratione disseisi, ct graui de lutitione , ct febre leuatam reperi, ct ab omni vita perichis tutam , quώ nunc fruitur
448쪽
si pus ad paries externas quodammodo vergere vi-3eatur , apertio exterius molienda est i quod se feliciter praestitisse tefert Lan francus, chirurgiae maioris doctrina 2. tract. 3. cap. 3. his Verbis οῦ Quoniam bona casuum variatio multum corroborat operantem , ponam in hoc loco quid mihi accidit in ciuitate A sediolani, de quadam Do-mna quinquagenaria quinta , qua Avinantiam phlegma-icam patiebatur , qua totam occApauit gulam , in-ks ct exrra , ita quod extra tumor maximus ap- arebat , ct cum hu non loquebatur , nec poteratra glutire. Chm Ulcm vocatus , rangens pulsum, in Arima inueni debιlitate : tangens locum corruptum, ensi materiam in Irofundo , ct cognoui quid potis focaretur , quam externis aposterna , vel snteriusumpereIAr , tunc mihi praparaui raseritim , ct locumisipans cum digitis , inuens maturam materιam internentum ct epitolium , plusquam sa alιo loco conλυ-
aiam , ct vinuι ibi feci profundum , per quoa deor pia ct male forιente materia magnam partem ex-raxi , magnamque pArtem dimisi , quam tunc eua-uare poteram , secundum rationem nolui , quam scitisti. Tunc aegra leniorem habuit anhelitum , pulisserue fuit fortificatus. Tunc administrans ei braiuum,
'er vulnus magna V d quantitas exibat, tunc ingenia- i, ut cum argentea carnula, qua posita in ore totum vulnus transibat, sua cura reciperet ad ipsius necessala nutrimenta : gulam totam , ct collum cum medie Vis mundi antibus, ct residuum materia matArantibus, ircumdabam , donec extraxi de vulnere frustum magrum viscosa materiae , ct foetentis , qna fuerat scut quod-lam intestinum , longum unius maioris digiti quantis e et qua quidem materia calore fuerat extraneo condemata. Qua remota , remansi irem sine foetore , ct agrancepit maxime confortari: tamen in ea continuaui mun
449쪽
di artim , ct incarnatiliis , ct cicatricativis vula uoptime Agillam , ct aegra fuit saluti prasti=, a re i-
Huc referri potest historia Beniuen j, cuius supra mentionem fecimus, quodam ai ginolo, qui cum ab aliis Medicis pro deplorato relictus tuisset ; ab eo liberatus est profundis scarificationibus sub maxillis . de ipsa ceruice celebralis, a quibus multa sanies cilluxit.
Si abscessus intus in ore tum patur , decocto hordei, aut hydrom clite, ut dimina est, detergitur. Verum aliquando vicos sordidum redditur, de tunc ad potentiora remedia confugiendum est , in hunc modum. Σ' Fol. scabiosae de agri mona. ana M j. Ductim cuia pretii 3. j. rad. ireos florent. & aris Ol. rotund, ana 3. s. myri hae 3. g. rosar. Iubr. P. ij. coquantur in hydro- mel. ad iu. j. colatura colluantur frequenter ulceratae
Hoc decoctum viceri sordido ab stirgendo plurimum .Inseret , attamen si non sufficiat, ad collyrium Lan-fanci confugiendum est , quod mirabilis est effiei-er . . vi ere probe deteris , illius consolidatio molienda
est bolo armeno, cum melle rosiaceo permixto ad formam eclegmatis, cui etiam thus & myrrha utiliter addi poterunt. Fit autem interd dira, ut deseruente inflammatione, tumor neque resoluatur, nec suppuretur , sed duritiem contrahat , quo in casu cataplasmatis emollientibus, & resoluentibus curatio perficienda est, eaque in hunc modum componi poterunt. V. Rad. althaeae,bryoniae,& cucumeris agrest. anai. sol maluae, parietariae, origani, dc centaurei min. anaM.j calicarum ping. par. vj. siem lini de foenugr.ana X.j. coquan
450쪽
oquantur,pistentur,& per istace um traiiciantur i dein-le adde pulueris hirundinum combustatum, & sterco, is canis olsa rodentis ana 5. iij sulphuris uiui 3. . butyri centis, & axungiae anatis ana j. olei aneinini ij.
'iat cataplasna. . . , ' . . . '
Pro coronide aliquid dicendum est de Laryngo-omia, quae ab antiqais proponitur , & a neotericis ron paucis probatur , di propriis experimentis con-irmatur. Cum nempe in angina desperata , qua aegrisuffocatio omnimoda prae foribus est , incisio fit ini spera arteria , per quam aeri ingressus datur in pul-raonem , & fui: ginum ab eodem expirantium egres hs. Hanc probat Avicenna Fen. 9. lib. 3. cap. m. aulus lib. 6. cap. 33. Rhasis 3. continentis. Aluba, auius, AuenZoar , Albucasis, .& Halyabbas capitibus 3ropriis. Eandem portit Galenus ex Asclepiade in in-roductorio,cap. I 3. Ex recentioribus Brassa uolus comment. in lib. 4. Hipp. de vulus 4atione in morbis acuis, sect. 3 s. se propriis manibus hanc operationemeeisse testatur cum Relici iaceessu. Rarissim E tamenn usum reuocatur haec operatio , propieς metum in B- Diat, quae medicis & chirurgis impendet, dum aeger ost operationem occumbit ἱ quod urplurimum coningit, & mors operationi potius, quam morbo tribui-ur , quantumuis medicus praemisso prognostico sese id uersum calumniam munierit. Adde quod in an
Iina valdὸ periculosa pulmones plerumque affectium , & multis humoribus repleti , unde plerum lue suffocatio contingit , dc tunc incisio asperae a eriae nihil conferre potest. Quae aduertens pericula dieronymus Fabricius ab Aquapendente, chii urgus ex Hrtissimus , se hanc operationem numquam molirum:sse . neque eam a sui temporis chirurgis administratam