P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

271쪽

ANNALIUM LIB. V. 269nem, consiliis γ astu res externas moliri,arma procul habere. Interea cognitis insid is Arta, banus, tardari metu , modo cupidine uindifla inardescere. Et barbaris cuncitatio, seruilis,latim exequi, regium uidetur. valuit tamen utilitas, ut Abdum specie amicitia uocatum ad epulas lauto ueneno inligaret, Sinnacen dissi mulatione ae donis simul per negotia, morare-

tu Romano, cui per tot annos insueuerat, insti

tutia Parthoru insumit patri's moribus impar morbo abGmptus es. Sed non Taberius omisit incoepta. Tiridaten sanguinis eiusdem, aemulum Artabano, recuperandas Armenia Hiberum Mithridatem deligit, conciliats fatri Pharamani, qui gentile imperium obtinebat. Et cunctis, quae apud Orientem parabantur, L. Vitellium praefecit. Eo de homine haudsum ignarus situ ram in urbe famam,pleras faeda memo rari. Caterv reeeudis prouinciis prisca uirtute exit. Unde regressus, formidine C. Caesaris, familiaritate Claudis turpe in struitiumuta

habetur. Cesierunt, prima postremis, et bona iuueta sine iussagitiosa obliterauit. At ex reo gulis prior Mithridates P bara mane perpulit, dolo ui conatus suos iuuarer reperti, corruptores, ministros Arsacis multo auro adscelus cog ut, simul Hib eri uetuis copiis Armeniam

inrum

272쪽

r a 27o P. CORNELII TACITi irumpunt, urbe Artaxata potisitur. Quae postquam Artabano coguita, filium Orodem ultorem parat, dat, Parthorum copias, mittit qui auxilia mercede faceret. Cotrὰ, Pbarasmones adiungere Albavos, accipere Sarmato, quorum Sceptuchi utrinq; donis acceptis more gentico diuersia induere. Sed Hiberi locorupo tentes, Caspia uia Sarmatam in Armenios raptim effundunt. Atqui Parthis aduentabant, facile arcebatur, cum alios incessus hostis clausisset,unu reliquu, mare inter oe extremos Abanorsi montes, aesas impediris. Quia salibus Etesiaru impletur vada, Dbernus Auser reis uoluitsuectus,put .s introrsu/feto, breuia liatori; nudatur. Interim Orodem sociorum inopem auctus auxilio Pharasmanes uocare ad priuam, des rectante incessere, adequitare

coris infensare tabula. aesepe mori; obsidis

satiouibus cingebat, donee Parthi coιumeliaria insoletes, circunsi event regem, poscerent prae initum. atq; illis sola in equite uis. Pharasmanes oe pedite ualebat. Nam Hiberi Albanis salis tuosos locos incolentes, duritia patientias masgis insueuere. Ferunis se Thessalis ortos, qua tempestate Iason pos aueciam Medeam,geniis

toss ex ea liberos, inanem.mox regiam Aee ta, uacuos, Colchos repetiuit. Nullas denois mine eius, γε oraculum Phrdixi celebrant. Nec

quisequam ariete sacrificauerit, credito uexi

273쪽

Phrγxumsue id animal u nauis insigne fuit'Caeterum directa utrins acie, Parthus imperium Orientis, claritudinem Arsacidaru: contras ignobilem Hiberum mercenario milite, disserebat. Pharasmanes integros semet a Parinthico dominatu: quanto maiora peterent,plus decoris uictores, aut si terga daret, 'agit' ais preiculi laturossimul horridam Dorum aciem, picta auro Medorum agmina,bine uiros, inde praedam Vendere. Enimuero apud Sarmatas.

nou una uox ducis. Se quisissimulant, ne pugnam per sagittis inirent, impetu γ cominus praueniendum. Varia hinc bellantium species, cum Parthus sequi uel fugere pari arte suetus, distraheret turmas, spatium ictibus quaereret:

Sarmata omisso arcu, quo breuius ualent, cotis

iis oe terra uices,aliquado ut coserta acies corporibus oe pulsu armorii pesteret, pellerentur. Iamq; Albani Hiberis pransare, detrudere, ancipite pugna bosibus facere. Quos super, eques propioribus uulneribus pedites adfiactabat. Inter qua Pharamanes Orodess dum s renuis adpo t, aut dubitantibuου subueniunt,

conspicui, eos gnari, clamore, telis, equis cocurrunt. Insantius P barasmanes: nam uulnus per galea adegit,uee iterare ualuit, tralatus equo,

forti'mis satestitum protegetibus saucium. Fama tame occisi falso credita,exterruit Par-

274쪽

272 P. CORNELII T A C Ine Itbos, uictoriams concessere. Nox Artabanus tota mole regni ultimi id peritia locorum, ab Hiberis melim pugnatum. nec ideo abscedebat ni contractis legionibus Vitellius, O subdito rumore tauqua Mesopstamiam invasurus, m tum Romani belli fecisset. Tum omisia Armeonia, uerses Artabani res, inliciente Vitellio desererent regem saeuiι in pace, et aduersis praeolioru exitiosum. Igitur Sinnaces, que antea i

sensum memoraui, patre Abdagasem, alios soccultos cousilit, ' tune cotinuis cladibus p ptiores ad defectione trabit,adsuentibus paulatim, qui metu magis quam beniuolentia subiecti, repertis autoribus suHulerant animum. Nec tam aliud Artabano reliquum , quam si

qui externorum, corpori custodes aderant Fuisq*fp sedibus extorres, quh nes boni intelleiactus,nes mali cura, sed mercede aluntur , mianis1 isceleribus. His adseumptis in longinqua et co termina Scythiae fugam maturauit De auxilii, quia Hyrcanis Carmaniisq; per ad itate

inuexud erat. Atq; interim posse Parthos abosentium aequos,praesentibus mobiles ad poenite tiam mutari. At Vitellius profugo Artabano G sexis ad nouum regem popularium animis,hortatus Tiridaten parata capesso e , roinbur legionum sociorumg: ripam ad Euphratis ducit. Sacrificantibus, cism hic more Romano. Suovetaurilia daret, ille equῶ placando amni adorna

275쪽

. ANNALIUM LIB. V. 2 3: dornasset, nctiauere accola Euphratrem nula imbrium ui,sponte γ immensum attolli fio nul tabetibm humi, in modum diadematis si- auare Orbes: auspicium prosperi transgressus.

quidam callidius interpretabantur, initia coonatus secunda, neq; diuturna, quia eorum qua terra, coelo ue portenderentur, certiorfides Vlumini; instabilis natura,simul ostenderet omina, raperetq;. Sed ponte nauibin effecto ramisios exercitu, primus Ornospades multis equitum millibus in caRZYa ueuit, exul quonda , ω berio cum Dalmatica bellil coficeret, baudinis glorius auxiliator, eo, ciuitate Romana donatus mox repetita amicitia regis, multo apud eῖς honore praeferitus capis, qui Euphrate γ Trare inclutis amnibus circunsui Mesci stamia uο- meu acceperuiat. Neq; multo pos Sinnaces au-

get copias: colume partit; Ab dageses gata

' paratus regios aducit. Vitelliu, oKent se Romana arma satis ratus, monet Tiridate rhmortis huc Phrabatis aut altoris Caesaris, quae utrobis pulchra,meminerit illos, obsequiis in rege,reueretiam in nos,decus qui s suum σs de retineret. Exin eum legionibus in Syriam remeauit. 4 a duabus aliatibiis gesta contu xi,quo retinesceret animus a domesticis malis. Non enim Taberium, quanquam triennio post cadem Seiani, quae caeteros mor resolent, tem-

reces,satias, mitigabant, quin incerta uel abolita

276쪽

P. CORNELII TACIT Tabolita pro grauissimis γ recentibus puniret.

Eo metu Fulcimus Trio invuentis accusatores

baud perpessus ,spremis tabulis multa trocia in Macronem ae pracipuos libertorum Caesaris composuit ipsisuxam senis metem, continuo abscessu, velut exilium obiectando. Qua ab haeredibus occultata recitari Uberius iussit, patientiam libertatis alienae ostentans, contemptorsua infamiae,an fetersi Seiani diu nescius, mox quoquo modo dicta uulgari malebat, ueritatus, cui adulatio oscit. Perprobra salte gnarus feri. Ii e diebus Grani Martianus senator a C. Gracci a maiesatis postulatus, uim uitae siua attulit. Tatims Gravitianus praetura sunt ius, lege eadem extremum ad supplicium damnatus. Nec di*ares Trebel, lieni E Sextii Paeoniani exitus. Nam Trebellienus sua manu cecidit, Paconianus in carcere ob carmina illie in principem factitatast angulatus es. Haec Taberius no mari ut olimGμisus, neq; per longinquos nutios accipiebat, se urbem iuxta, eodem ut die uel noctis interiectu, literis consulsi reseriberet: quasi assiciem

ηodatem per rimos sanguinem,a ut manu carini ficum. Fine anni Poppaeus Sabinus concessit vita,modicus originis,principum amicitia couo fulatum ac triumphale decus adeptus, maximiis prouinciis per quatuor γ uiginti annos impostu inultam ob eximiam ortςm, sed quod parue

277쪽

par negotiis, nes supra erat. Plautius, Seri Papinius Cosi, sequuntur. Eo anus , neq; quod L. Aruseius morte adfecti forent, adseuetudine

malorum ut atrox aduertebatui sed exterruiequod Vibuleum Agrippa eques Romanus, cum perorassent accusatores, in ipsa curia depromispium sinu uenenum hausit, prolapsust ac moraribundu, sesinatis lictorum manibus in carc rem raptim est, faucess tam exanimis laqueo uexata. Ne Tigranes quidem Armenia quondam potitus,ac tunc rem,nomine regio seuppi cia ciuium effugit. At C. Galba consularis, O duo Blas' uoluntario exitu cecidere: Gaiaba trifitibus Caesaris literis prouinciam sortiri prohibitus: B ijs sacerdotia , integra eorum

domo, desiuata, conuulsa, distulerat: tunc ueuacua contulit in alios. Quod signum mortis intellexere, γ executi sunt. Et Aemylia Leptis da, quam iuueni Druso nuptam retuli, crebris criminibus maritum insecuta, quanquam in

teHabilis, tamen impunita agebat, dum superfuit pater Lepidus. Post a delatoribus corripitur ob seruum adulterum. Nec dubiistabatur desagitio. Ergo omissa defensione, finem uitae sibiposuit. Per idem tempus Citarum natio Cappadociae, Archelao pubies m , quia nolirum in modum deferre census, pati tributa adigebatur, in iuga Tauri mox otis abscessit: locorumque ingenio Aese contras a imbel

278쪽

imbelles rexis copias tutabatur: donee M. Tr bellius legatus, a Vitellio praeside Syriae cum quatuor millibus legionariorum, delectis auxili s missus, duos collis,quos barbari instrirant, minori Cadra,alterι Dauara, nomen es,

operibm circundedit, et erumpere ausos ferro, caeteros siti ad deditionem coegit. At Tiridastes uolentibus Parthis Nicephorium γ Auotbemusiada, caeteras, urbes, quae Macedonibus sta, Graeca uocabula usurpant, Halumq; σArtemitam. Parthica oppida recepit, certautibus gaudio , qui Artabanum Scytbra inter eduritum ob sauitiam execrati, come Tirida tis ingenium Romanas per artes Iperabant. Plurimum adulationis Seleucenses iuduere,cis ultra potes,siepta muris, res in barbarum corrupta, sed conditoris Seleuci retinens. Trecenti

opibus, aut sopientia delecti, ut senatu s. sua populo uis. quoties concordes axunt , 'emitur Parthm: ubi disiensere, dum ibi quis co-tra aemulos subsidium uocant, accitus inpartem, aduersum omnes ualescit. Id nuper .acciderat Artabano re quante, qui plebem primo ribus tradidit ex suo usu. Nam populi imperii , iuxta libertatem, paucorum dominatio,regia tibi dini paeopior es. Tum aduentatem Tiridaten extollunt, ueterum regum honoribus, quos recens aetas largivi inuenit :simul probra io Artabanum fundebant, materna origine, ArjachbEn

279쪽

ΑNNAOUM LIB. V. 27 Arsacidera, caetera dere aerem. Tiridates Mem Seleucensem populo termittit. Μsae consultans quo nam die solennia regni capesseret, literas Phrabatu Hieronis, qui ualidissim; pra-fecturus obtinebant, accipit, breuem mora precantissm. Placitums opperiri uiros praepolleu- tu. Ais interim Ctesiphon sedes Imperis petita. Sed ubi diem ex die prolatabant, muti is cooram . adprebantibus, Surena patrio more Tiridaten insigni regio evinxti. Ac si satim interiora, cat errus j nationes petiuisset, oppressa

cunctantium dubitatis, omnes in unum cedebant. Adsidendo casellum, in quod pecuniam G peltices Artabanus contulerat, deduspatium exuendi pacta. Nam Phrabates σHiero, si qui αδ delectum capiendo diadematι diem no concelebrauerat,pars metu, qui

iam inuidia in Abdagesen, qui tum aula, crnouo rege potiebatur, ad Artabanum uertere. Isq; in Hyrcanis repertus es, inluvie obsitus, oe alimenta arcu expediens. ac primo laquam dolus pararetur territus, ubi data fides redde, da dominationi uenisse, adleuatur animum,et quae repentina mutatio exquirit. Tum Hiero pueritiam Tiridatis increpat. nes penes Arsacide imperium sed inane nomen apud imbeialem externa moltitia uim tu Ab dage sis domo. Sensit uetus regnandi, Mos in amore Odia uoufugere. Nec ultra moratus quam dum S Itba 3 um

280쪽

Da P. CORNELII TACITI rum auxilia concire pergit properus, oe prae-rueniens inimicorum asus, amicorum ptirniten-ziammes exuerat pedorem, ut uulgum miserasione aduerteret.no us,no preces,nihil omisesum, quo ambiguos inliceret, prompti firmarentur. Iamsmulta manu propinqua Seleucia aduentabat, cum Tiridates simul fama atq; ipso Artabano perculsus, disrahi consiliis, iret constra,an besium cunctatione tractaret. Quibuε

praebum festiuati casus placebant disiectos O longinquitate itineris fessos, ne animo quidem satis ad obsequium coaluisse disierunt,proditores nuper, boses1; eius, que rursum foueat. Veri; Abdageses regrediendum in Μυbpota mam censebat, ut amue obierito Armeniis tu. terim, Elymaeisi, γ' caeteris a tergo excitis, aucti curs socialibus, quas dux Romanus misisset, fortunam tentarent. E a sententia ualuit, quia plurima antoritas penes Α bdageseu, ω Tiridates ignarus ad pericula erat.

Sed fugas'ecie di sum, ae principio a gent.

Arabumfacto, cateri domos abeunt, uel ιn ca-sra Artabant: donee Tiridatos eum paucis in Sariam reuectus , pudore proditionis o mnes exoluit. Idem annus graui igne urbem

asscit, deu Lia parte Circi, quae Aventino contigua, ipsos Auentino. Quod damnum Caesar sed gloriam uertit, exolutis domuum o/ ins larum pr ijs. Hillies sesertivim ea munificentia con