P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

471쪽

IO P. CORNELII TACITI ca ueret,custodes: G subsidia reprimendis ignibus,in propatulo quises haberet: neae communione parietu,sed propriis quas muris amobii etur. Ea ex utilitate accepta decorem quos noua urbs attulere. Erat tamen qui crederent ueterem illam formam salubritati magis coduxisse, quouiam angustae itinerum, e r altitu tectorum non perande Solis uapore perrumpeo rentur. At nunc patulam latitudinem, nulori umbra defensam,grauiore Uuar desicere. Esthac quidem humanis consiliis providebantur. Nox petita a diis piacula, aditiq: Si sta bobri, ex quibus Diplicato Vulcano Cereri, Proserpinaes, ac propitiata I uo per matro, nas,primis in Capitolio, deinde apud proxima mare. Vnde hausa aqua, temptu oe simulacrἄdea pros ei sum es, ct leobservia ac perutilia

celebrauere formina quibu4 mariti erant. Sed non ope huma=ω, non tartitionibus principis aut deum placamentis, decedebat infamia, quin iusium incendium crederetur. Ergo abolendo rumori Nero subdidit reos, exquis tisii mistoenis assecit, quos per sagitia rit isos, uu ita Christanos appellabat, A utor nomis nis eius CHRIsTus, qui Uberio imperitante per procuratorem Pontium Pilatum supplicio asseclim erat. Repressa, tu praesens exi' x abi superstitio rursus erumpebat, non mο-

do per I. iam originem eius mali, fled per

urbem

472쪽

ANNALIUM LIB. XV. 67Iurbem etiam quo cundia undis atrocia aut pudenda consuunt,celebranturque. Igitur primo correpti qui fatebantur, deinde inurcio eorum, multitudo ingens , haud perinde in crimine ii cendii, quam odio humani generis couιcti sunt. E a pereuntibus addita ludibria,ut ferari; tergis contecta, laniatu canum interirent,aut crucib M affixi,aut summaudi , atq; ubi defecisset

dies in usιm no surui luminis urerentur. hJors

uersus senses ' nouissima ex la meritos, miseratιo oriebatur,tauquam non utilitate publica,sed tu sevitiam unius ab uiueretur. Interea

conferendis pecuniis per uasata Italia, pro iu-cia euersa ociis populi, quae ciuitatum I bera uocautur. Inj: eam praedam etiam iij cessere, Pollatis in urbe temptu, egestoque auro, quod triumphis, quod uotis, omnis populi Rom. at is prospere aut in metu sacrauerat. Enimueoro per Asiam atque Achaiam non dona tau tum , sed si u lacra summum abripiebantur, missu in eas prouinci is Acrato, ac SecMuda Carinate. Ille libertus cuicunt: sagitio promptu : Hie Graeca doctrina ore t cnu exercitus, animum bonis artibus no induerat. Ferebatur

473쪽

472 P. CORNELII TACITI

quam non concedebatur, ficta ualitudine quas

ver neruis, cubiculum non ursus. Tradidere quidam, uenenum ei per libertum ipsius, cui nomen Cleonicus, paratum, iussu Neronis: vitatums a Seneca proditione biberti, stu propria Drmidine, dumsimplici uictu,et agretabu pomis,ac,si sitis admoneret, profuente aqua uiolam tolerat. Per idem tempus gladiatores apud oppidum Praenetis,tentata eruptione,praesidio militis, qui cusos adestit,coercitisunt: ia Spartacum et uetera mala rumoribus ferente populo,ut est nouarum rerum cupies, pauidus . Nec multo pos clades rei naualis accipitur,no bello

quippe haud alias tam immota pax) sed cer,

tum ad diem in Campania redire classem Neroiuisierat, non exceptis maris casibus. Erλο g bernatores quamuis seviente pelago a Formiis mouere, O graui Afico, dum promontorium Miseni superare coutendunt, Cumanis litoriabus smpacti,triremium plerasis, et minora nauigia passim amiserunt. Fine anni uulgantur prodigia imminentium malorum nuntia. Vis fulgurum non alias crebrior fias cometes, sanguine inlusi i semper Neroni expiatum. B saestites hominum aliorumve animalium parius

abiecti in publica aut in sacrificiis,quibin grauidas hoLbas immolare mos es, reperti. Et in agro Placetino Ham propter natus uitulus, cui

eaput in erure set. Secuta, aruspicum intem pretis

474쪽

, ANNALIUM LIB. XV. 4 3pretatio parari rerum humanarsi aliud caput, sed non fore ualidum, neque occultum: quia in utero represium,aut iter iuxta editu sit. Ineunt deinde consulatum Silius Nerva, oe Atticus Vetanus, voepta simul γ auecta coniuratione,

in quam certatim nomina dederant senatores, eques, miles , famina etiam, clom odio Neronis,

tumfauore in C. Pionem. Is Calpurnio genere ortus,ac multas insignes, familia3 paterna nobilitate complexm,claro apud uulgum rumore erat, per uirtutem aut Decies uirtutibus simi, les Nanque facundiam tuendis ciuibus exerceobat, largitionem aduersus amicos, oe unotis quoque comi sermone γ congressu. Aderant etiam fortuita, corpus procerum, decora facies. Sed procul grauitra morum, aut uoluptatum partimonia. Lenitati ac magnificentia oe aliquando luxui indulgebat. Idj pluribu probabatur, qui in tanta uitiora; dulcedine summum imperium non refrictum,nec perseveru uolunt. Invisi coniurationi non a cupiditate ipsius fuit, nec tamen facile memorauerim , quis primus autor, cuiuis inHinctu concitum sit, quod tam

multi sumpserui. Promptissimos subrium Fla,

uium tribunum pratoria cohortis, Sulpitius rum centurionem extitisse conHantia exiistus docuit. Et Lucanus Anneus, Plautiusque Lateranu consul designatuis, uiuida odia iu- tulere. Lucanum propria causa accendebant,

si s quod

475쪽

67 P. CORNELII TACITI quod famam carminum eius premebat Nero, prohibuerat ostentare, uanu assim litatione. Lateranum consulem designat uulta iniuria, sed amor Reipub sociauit. At Flavius Scevinus A fautus Quintillanus , uterque uatorii ordinis, contra fumum siui,principium tanti faciar oris capessivere. Nam Scevino dissoluta luxu mens, proinde uita somuo languida. Quint ιli auus molli corpore infamis, a Neroneia probrogo carmine diffamatus,contumelias ulta ibat. Ergo dum scelera priuapis , finem a.

esse imperis, deligendum, qui fessis rebu3 su

curreret inter st aut inter amicos iaciunt, avP gregauere Tullium Senecionem, Ceruariis Pro- culum, Vulcatium Traricum , Iulium Aurianum, Munatium Gratum, Antonium Nataolem, Martium Fcium , equites Romanos: ex

quibus Senecio e praecipua familiaritate Neronis Deciem amicitiae etiam tum retinens, eo proprjs perstulis confictabatur. Natalis pamticeps ad omne secretc Pisimi erat Cateruspes ex nouis rebus petebatur. Asicita suut super Subrium. Sulpitium, de quibus re tuis, miliatares manu3, Granim S luau' et Statius Pro. ximus, tribuni cohortiu pratoriam, Maximuου Scaurus Venetus Paulus centuriones. Sed

summum robur in Fenio Rufo praesecto uidebatur, quem uita fama, laudatum,per scuit iam impudicitiamque Tigillinus in animo principis

anteibat,

476쪽

AMNALTUM LIB. XV.

anteibat fatigabat, criminationibus, ac j ein metum adduxerat, quasi adulterum Agrip- ua desiderio eius ultioni intentum. Igitur

ubi coluralis praefectum quos prator, in lartes desedisse, crebro ipsidis sermone fact ι fides,

promptius iam de tempore ac loco caedu agitarabant. Et cepisse impetum Subriim Flauium fere: batur,in scena cauentem Neronem aggredienodi, aut cum ardente domo pei noctem huc illuc

cursaret incutstodit'. Hic occasio solitudinis,ibi ipsa sequentia tanti decoris tests, pulcherrimis

animum extimulauerat: nisi impunitatis cupi/do retinuisset, magnis sempe= conatibus a diserosa. Interim cunctantibus prolatantibu3sspem ac metum , Epicharis quadam, incertum quonam modo sciscitata,neque illi ante ulla rerum honeHarum cura fuerat,accedere, γ arguere coniuratos,ac posremo lentitudinis eorum per t. a, ' in Campania agens, primores classiariorum Misenensium labefacere, G coscientia illigare connixa es tali initio. Erat nauarchus in classe Volusius Proculus, occidenda matris

Neronis inter miniHros non ex magnitudine sceleris prouectus, ut rebatur. Is mulieri olim cognitus , θω recens orta amicitia, dum merita

erga Neronem sua oe quam in irritum cecidisesent,aperit,ad ciis questus destinationem uindicta , si facultas oriretur, spem dedit posse impedi plures conciliare : nec leue auxilium, inclusi

477쪽

4 6 P. CORNELII TACITI in classe, erebra3 occasiones, quia Nero multo apud Puteolos oe. Misenum maris usu laetaba, tur. Ergo Epicharis plura, oe omnia scelera principis orditur. Nequesenatui, quod inane esset, prouisum quonam modo poenas uersa

Reipub. daret accingeretur modo, nauaret operam,oe militum acerrimos duceret in partes, ac digna pretia expectaret. Nomu a tame co iuratori; reticuit. Vnde Proculi indicium irriatum fuit, quamuis ea qua audierat, Neroanem detulisset. Accita quippe Epichariscum iudice composita, uultis testibus innixum facile confutauit. S ed ipsa tu cusὶodia retenta es , suspectante Nerone, baudfalsa se etiam

qua uera non probabantur. Coniuratis tamen metu proditionis permotis, placitum maturare eadem apud Baias in uilla PVonis cuius amor-nitate captus Caesar ciebro uentitabat, baiania ue epulas inibat omissis excubrs, fortuna suae mole. Sedabnuit Piso, inuidiam

praetendens ,si sacra mensa diis bossitates

de qualiscunque principis cruentarentur. Mestius apud urbem ii ita inuisa O Jobis ciuium extructa domo, uel in publico patraturos, quod pro Repubfusicepissent. Haec in commune caterum timore occulto, ne L. Dilanm eximia nos

bilitate disciplinas C. Casii',apud quem educatus erat, ad omnem claritudinem sublatus, imperium inuaderet prompte daturis operam qui

478쪽

qui a coniuratione integri essent, quis miserarentur Neronem tanquam per scelus interfoectum. Pleris vestiui quos Cousulis acre ingenium uitauisie Pisonem crediderunt, ne a libertate moueretur, uel delecta imperatore aliosui muneris Rempubfaceret. Etenim expers cono iurationis erat, quamuissuper eo crimine Nero uetus aduersus insontem odium expleuerit. Tandem flatuere Circensium ludorum die, qui C reri celebratur, exequi destinata: quia Caesar rarus egressu, domo aut hortis clausus, ad ludicra Circi ventitabat,proptiorest; aditus Crane

utitiasse iaculi. Ordinem insidiis composuerant , ut Lateranus quasi subsidium rei famiabari oraret deprecabundus oe genibus principis accidens prosterneret incautum premeretganimi ualidus, corpore ingens. Tum racens rem γ impeditum, tribuni γ centuriones, O caeterorum ut quisque audiuisiet, accurrerent,

trucidarenis: primas sibi partes expiatalaute Scevino, qui pugionem templo Salutis in Hetruria siue, ut al3 tradidere, Fortuna Ferent a. no in oppido detraxera gestabais, uelut ma gni operis sacrum. Interim Piso apud aedem C ereris opperiretur,unde eum praefectus Fenius et . cateri accitum ferret in calba, comitante Αntonia Claudii Caesaris filia,ad ebrietam uulgi

fauorem. quod C. Plinius memorat. Nobis quoquo modo traditum no occultare in animo fuit, et amis

479쪽

4 8 P. CORNELII TACITI quamuis absurdum iuderetur et tuane,aut ipsi Antoniam nome periculum commodauseaut Pisuem noli; amore uxoris, alii matrimonio se obstrinxisse,nisi si cupido dominandi muribue affectibi usui antior est Sed mirum quam

inter diuersi generis, ordinis, aetatis exus, dites, pauperes,taciturnitate omnia cohibita sint: nec proditio coepit e domo Scevini. Qui pridie insidiarum, mulιο sermone cum Antonio Natale, dein regressin domum,testamentum obsignauit. promptum vagina pugionem, de quo supra retuli, uetuHate obtuse m increpans,aίpeo rari saxo,et mucnonem ardescere iussit. Eami cura liberto Milicho maudauit. Simμl affluentius solito conuiuium initumseruorum charissimi libertate, alij pecunia donati. Atque ipse morsus, magna cogitationis manifestus erat, quamuis laetitiam uagis sermonibus simu, laret. Postremὰ uulneribim ligamenta,quibu,sffiitur sanguu,parare eundem Milichum monet, siue guarum coniurationis, hucusque sidum, seu nemum , γ' tunc primum arreptis suspicionibus, ut pleris tradidere, de coseque tibus. Nam cum secum seruilis animm praemia perfidiae reputauit, smuis immensa pecunia est potentia obuersabantur, cessit με, saltu patroni, accepta libertatis memoria. Etenim

uxoris quos cosilium assumpserat, muliebre aedeterius. Quippe ultro metum intentabat, muta

480쪽

ANNALIUM LIB. XV. 79toues atat e libertos ae seruos, qui eade uid rint nihil profuturum unita silentili. at prAmia penes unum fore, qui indicio praeuenisset. Igitur coepta luce Milichus in hortos Seruilianos pergit: cum foribus arceretur. magua atroscia asterre die titatis, deductu,s ab ianitoribus ad bbertum Neronis Epaphroditum, mox ab

eo ad Neronem,urgens periculum , graues conssurationes, catera qua audierat, coniectauerat , docet. Telum quos iu necem eius paratuontendit, acciris reum ius it. Is raptus per mistites,et defensionem orsus, Ferrum cuiuo argueretur olim religione patria cultum, in cubiaculo habitum, ac faude liberti subreptu renondit Tabul u sesamenti saepius a seriis incustodita dierum obseruatione gnata : Pecunias et libertates struis ante dono datas : sied ideo tunc largius, quia tenui iam re familiari, tufiant bus creditoribu s, testamento distideret. Enimuero liberales semper epula si uxisse, uitam amoenam,et duris iudicibuo parum pro, batam. Fomenta uulneribio nulla tu suosed quia caetera palam uana obiecisset, adiungere crimen uisumse pariter iudice γ resemsaceare. Adjcit dissis constantiam. Incusat uti ro iu-ιsabilem, consieleratu, tanta uocis ac uulsim securitate, ut labaret indici,nisi Miliobum uxor admonuisset, Antonium Natalem multa . cum Sceviso,acsecretὰ collocutu, et se utro