P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

441쪽

ANNAL et VM LIB. XIIII. 6ῖs mutaretur,prouoluta genibus eius: Non eo lata

res suas agi, ut de mattrimonio certet quanquaid sibi uita potius sed uitam ipsam in extremi addu iam a' clientulis et servitiis O ctauia, qus plebis sibi nome indiderint, ea in pace ausi, IDA uix bello euenirent. Arma ira aduersus principem fmpta, ducem tautum defuisse, qui motis rebus facile reperiretur. Omitteret modo Campauiam γ' urbem ipsam perge, et, ad cuiuta nutum absen:is tumultus cierentur. Quod alio- qsin suum delictum' quam cuiusquam offensionem es Au quia uera progeniem penatibus Ca-yarum datura sit, mallepopulum Romanum tia

induci'Dems.si id rebis coducat ibens quam coa λω acciret dominam, uel considereisecuritati irasia ultioue. Et modicis remediis, primos motios consedisse. Αι si desperent uxore Neronis fore Octauiam,itti maritu daturos. Varius secr-mo, ad metum ais iram accumudatus, ters ruit simul audientem in accendit. Sed parum ualebat suspicio tu seruo,et qua tionibus ancit 'larsi eluserat. Ergo confessionem alicuius qκαri placet, cus rerum quo I uouar:pcrsmen a stage retur. Et viso idonem materna necis Patrator Anicetu , classi apud Misenum 't memoraui praesectu ,reui post admisi inscclvi gratia, deiu grauiore odio:quia grauioru facinoi si mimstri quas exprobrantes aspectantur. Igitur accittam

442쪽

44o P. CORNELII TACITI eum Caesar operae prioris admonet. Solum inco, lumitati principis aduersus insidiante matrem subuenisici locum haud minoris gratia instare, se coniugem infensam depelleret. Nec manu aut telo γ'. Fateretur O lauia adulteriώ. Occulta

quide ad praesens, sed magna ei pramia, f-cesius amoenos promittit: ueis negauisset, ne/cem intentat. Iste insita uecordia, oe facilitate prioru sagitiorum, plura etiam quam iusium erat Ingit, fateturq; apud amicos, quos ueluteosilio adhibuerat princeps. Tum in Sardiniam pellitur,ubi no insps exilium toto auit, fato

obiit. At Nero praeseritum dine socianda classis

corruptum, incusata paulo anteflet ilitatis oblitus, abactos partus conscientia libidinum, eas sibi coperta dicto memorat. Insula, Pandataria Octauiam claudit. Non alia exul visentium oculos maiore misericordia afficit. Neminerant adhuc quidam AI ippina a Uberio, recentior Iulia memoria obuersabatur a Claudis pulsa. Sed istis robur aetatis assularat. Lata aliqua uiderant, praesentem saeuitiam melioris olim fortuna recordatione eleuabant. Huic primum nuptiarum dies loco funeris fuit, deducta in domum, in qua nihil nisi luctuosum b.

bere erepto per uenenu patre,etflati ratre. Tum ancilla domina ualidior. Et Poppaea uorans in perniciem uxoris nupta. Postremo crime omni exitio grauius. Ac puella uicesimo aetatis

443쪽

ANNALIvM LIB. XLIII. AEAEI anno, inter centuriones et milite praesagio mastorum iam a uita exempta, nondutame morte

acquiescebat. Paucis dehine interiectis diebus

mori iubetur,cum iam viduam se tantώso, rore te retur,comunes Germanichei poseremo Agrippina nomen cieret, qua incolumi infelix quidem matrimonium, sed e exitio pertulisset. Res Dingitur ut

omnes artus exolusitur.

sanguis tardius labebauapore enecatur. Additurq; atrocior saeuitia, quod caput amputati latums in urbem Popopaea uidit. Dona ob haec templis decreta. Quod ad eum sinem memorauimus, ut quicunq; casM temporum illorum nobis uel aLis autoribus no- seu praesumptis habeant, quoties fugas oe -- des iussit princeps, totiesgrates deis aetas, qua brerum secundarsi olim, tum publica cladis in si u

rnia fuisse. Neq; tamen silebimus, s quod sena

tusiousultum,adulatione novum,aut patientia

posremum fuit. Eodem anno libertorμm potisesimos ueneno interfecisse creditsi es, D oryphoorum quasi aduersatum nuptiis Poppηa, Patautem quod immensam pecuniam longa senecta

detineret. Romanus secretis criminationibus incusauerat Senecam ut C. Pisonis socium , sed ualidius a Seneca eodem crimine perculsus est. Unde Pisoni timor oe orta insidiarum in Neronem magna moles,sied improspera. iculis uenae que eius per

Et quia pressus pavoretur, praeferundi balnei E F

444쪽

L I A E R X v. NTEREA rex Parthoru Vos logeses,cognitis Corbulonis re , is ,regems; alienigena D rra ouem Armeniae impositum: mulFatre Tyri late pulseo , Dretum

Ανsacidarum fusiliis ire ultum uolens, magulo tudine rursum komana et continui foederis r uerentia, diuersas ad curvi trahebatur, cunctator ingenio, dissensione forcanorum gentis ualidae,multuq ex eo bellis illigatus. Atq; illum ambiguum no MM insuper nuntius contumelia extimulat. Quippe egresIus Armenia Tygraues A diabenos contermina nationem latius ac diutius quam per latrocinia uastauerat. I di: pr mores gentisi aegrὶ tolerabant,eo contemplionis de censum, ut ne duce quidem Romano incursarentur ed temeritate obsidis, tot per annos 1nter macipia babiti. Accendebat dolore eorum Monoba vi quem penes Adiabenum regimen, quod praesidium,aut unde peteret imitans. Iam de Armenia conce sum,proxima trahi: γ nisi

defendat Parthi aeuius feruitium apud Romas nos deditis, quam captis se. Uridates quovrcani

445쪽

regni profugus,per silentium baud modice querendo,grauior erat. Non enim ignaui magna imperia contineri,uirorum armorum, faciens dum certamen. Id in summa fortuna aequius, quod ualidius. Et ua retinere, priuatae domus: de alienis certare, regiam laudem esse. Igitur comotus bis Vologesies concilium uocat, pro-- ximumsibi Dridatem conItituit, atq; ita oraditur. Hunc ego eodem mecum patre genitum,

cum mihi per aetatem summo nomine concessi set,in possessione Armeuia deduxi. Qui tertius

potentia 'radus tabetur. Nam Medos Pacorus anteceperat, uidebars cotra uetera fratris

odia oe certamina familia nosra penates rite composuisse.prohibent Romani, pacem ipsis nunquam prospere lacessitam, nunc quoque in exitium suu abrumpunt. Non ibo inficia aquitate quam sanguine, causa quam armis retinere parta maioribus malueram. Si cunctatione deliqui,uirtute corrigam. Vestra quidem uis et gloria tu integro es,addita modesta fama.quAnecvseummis mortalium sternenda es, a diis antimatur. Simul diademate caput Taritatis euiuxit, prompta equitum manum, qua regem ex more sectabatur, mones nobili uiro tradidit,adie Iis Adiabeu si auxiliis : mandauit s granem Armenia exturbari, dum ipse compositis aduersus Hai cauos disicordiis uires int maAmylenis best, ciet prouiucijs Romanis minitans

446쪽

P. C o RN ELII TACITrnitans. Quae ubi Corbuloni certis nuntiis audiata sunt , legiones duas cum Verulanis Seuero, O vemo Bolano , subsidium Trarani mittit, occulto praecepto,copositius cuncta, quam festinantim ageret. Quistpe bellio habere quam georere malebat. Scripserat s Caesari proprio duce opus esse, qui Armeniam defenderet: Syriam inruente Vologese acriore in discrimine esse. Atque interim reliquaι legiones pro ripa Euphratis locat. Tumultuaria prouincialium manum armat. Hostiles ingresim praesidiis intercipit. Et quia egena aquarum regio es, caHelia fontibus imposilia, quo a riuos congcta arena abdidit. Ea dum a Corbulone tuenda Saria paratur,acto raptim agmine Moneses ut famam sui praeiret,non ideo nescium aut incautum D granem ossendit, qui occupauerat Tagrianocerta, urbem copia defensorum et magnitudine moenium ualidam. Ad hae Nicephorim amnis hau perneda latitudine partem muroru ams

bit. ducta iugens fossa quasuuio dissideba

tur. Ineranti; milites, oe prouisi ante commeatus, quoi usubuectu pauci auidim progressi, repentinis hostibus circumueli ra magis quam

metu caeteros accenderant. Sed Partho ad ex quendas Obsidiones nulla cominus audacia raris sagittis,nes; clausos exterret, γ' stmetfu-sratur. Adiabeni cupromouerescalas γ masilinameta inciperent facile detrusi,mox erumspenti

447쪽

ANN ALIVM LIB. XV. 6 spentibus nostris caeduntur. Corbulo tamen qua-ui secundis rebus suis,moderandsi fortuna ra-im misit ad Vologesem qui expostularent uim prouincia illatam. Socium amicum, regem c hortes Romanis circunsedere. omitteret potius

obsidionem, aut se quoq in agro Mitili eas,apositurum. Casperius centurio tu ea legationem dele ius,apud oppidum Nisibin septem triaginta millibus passuum a T grano certa disarem a Jιι regem, oe mandata ferociter edidit. Vologesi uetus penitus infixum erat, arma Romana uitaudi: nec praesentia profipere sue-baut, irritum obsidium, tutus manu γ copiis Traraues , fugati qui expugnationem sumps rant , misia in Armeniam legiones, oe aliae pro Syria parata ultro irrumpere :sbi imbecillum equitem pabuli inopia. Nam exorta uis locusarum ab ederat quicquid herbidum aut licto sum. Igitur metu absis o mitiora obtendens, missurum ad imperatorem Romanum Jegatos super petenda Armenia, O firmanda pace respondet. Monesen omittere Tygranocerta iubet meretro coiicedit. Haec plures ut formid ne regis, γ Corbulonis minu patrata ac ma a si ea extollebant. Alii occulte pepigisse intem pretabantur, ut omisso utrinys bello,et ab eunte Vologest, D grauοι quoque Armenia assissed ret. Cur enim exercitum Romanum a Tnras nocertis deductum'cur deserta per otium, qua. bello

448쪽

46 P. CORNELII TACITI

bello defenderant' Au melius laber u eiu

extrema Cappadocia, raptim erectis ιuguriis, quam tu sede regni modo retenti Dilata prorosus arma, ut Vologeses cum alio quam cu Corabulane certet, et: Corbulo merita tot per annos gloria, non ultra periculum faceret. Nam, ut retuli , proprium ducem tuenda Armenia poposscerat, Gr aduentare Cesennius Paetus audι batur. iams aderat, copjs ita diuisis, ut quarta ' duodecima legiones, addita quinta qua recens e Moesis extata erat smul Pontica O Ga, latarum Cappadocum, auxilia Paeto obedirent:tertia O sexta et decima legiones,priors S ria miles apud Corbulonem mavereul. Caetera ex rerum Uu sociarent, partirenturve. Sed

neq; Corbulo aemuli patieus, oe Paetus cui satis ad gloria erat si proximim haberetur, despicie bat gesta, imbiI caedis aut praeda, usurpatas uo-mιne tenin urbium expugnationes dictitans. Setributa ac lues, O pro umbra regis, Romana

tua uictis impositurum. Sub idem tempu, legati Vologesis,quos ad principem misiρs momoraui, reuertere irriti:bellum, propalam sum ium P0ribis. nee Patus detrectauit sed duub' legio vibur, qualia; quartam Fams.lanus Vectonia/MM eo in tepore, duodecima Calavius Sabinus regebant, Armeniam intrat,trita omine. Nam

iv transgressu Euphratis,quem ponte transmitubat, uriga palam causa, turbatus equus qui

449쪽

ANNALIUM LIB. x . --7 consularia insignia I laba retro euasit. -HO-sias qua muniebantur bernaculu usisens,

semifa cta opera fuga perrupit, Ies uallo extulit. ' pila mibium arsere, magis lingui prodigio, quia Paribus hoLtis mi Vilibus telu δε-

certat. Ceterum Paetus spretis omini vi, necdusatis firmatis Dbernaculis, nullo rein umentaria prouisu rapit exercitsi trans ruontem Taurum,recipiendis, ut ferebat Ugranocertis, Mao

d. i, regionibus, quis Corbulo iuturas Omisisset. Et capta quada capella, gloria p Gr praedae nonnihil partum, siaut gloriam cum modo, aut praedi cum cura habuset. Longinquis itioneribus percusindo quae obtineri nequibant, coi rupto qui capim erat commeatu, ut is fateiam Deme,reduxit exercitu/r. Composιiis ad Casarem literra, quasi consteio bello, uerbis magnificis,reru uacuas. Interim Corbulo nύquam neglectam Euphratis ripam crebrioribuη prassidiis insedit et ne ponti iniiciendo impedime0- tum hostiles turma esse, reui iam enim sibi Ebs capi magna specie uolitabant ) naues magnitudine praestantes, connexra trabibus. ac turribus auritas, agis per amnem, catapulti que basiιλου proturbat Barbaros, in quos saxa oe basia longius termeabant, quam. Ut cotrario sagittarum ia tu adaequarentur. Dein pons continuatus, colles : aduersi per Aocias coo. bortes, pos legionum cani is occupantur, tanta

450쪽

8 P. CORNELII TACITI celeritate γ ΟΠentatione uirium, ut Parthi omisso paratu invadenda ria, 'em omnem in Armeniam uertereul. Ibi Paetus imminentium nescius,quintam legione procul in Ponto habe, bat. Reliquas promiscuis militum comeatibus infirmauerat, donec aduentare Vologesem magno γ' infenso agmine auditum. Accitur legio duodecima, et undefamam aucti exercitu De. rauerat prodita in equentia, qua tamen retiueri castra, eludi Paribus tra tu belli poterat,si Paeto aut tu suis, aut in alienis cῖ diis constantia fuisset. Veri; ub a uiris militaribus adauersus urgentes casu, firmatus erat, rursus ne aliena sentetiae indigens ui deretur,in diuer aedeteriora transibat. Et tuerelicZis labemis, nosos am nes uaeum sibi sed corpora et arma inho ste data elamitas, duxit legiones quasi praelio certaturus. Deinde amisso ceturione e pauocis militibus,quos uisenia bosiu copiis praemiserat, trepidus remeauit. Et quia minus acriter Vologeses institerat,valia rursusfiducia , tria

millia dele Io, si proximo Tauri iugo imposuit,

quo transitu regis arcerent. Alares quos Pano mos robur equitatus in parte capi locat. Coniunx ac filius eas7esio, cui Arsamosata nomenes, abditi, data in traseidium cohorte,ac disper se milite, qui in unum habitus, uagum ho lam promptis sustentavisset. Aegre compulsum ferunt , ut instautem, Corbuloni fateretur. Nec