Beispielsammlung zur Theorie und Literatur der Schönen Wissenschaften

51쪽

σeati ii. Nam in et laqueis aliquis curraeibus usus

Satissus Cervino iussere magis contexere nervo, ---- -- Frsus reget insidias, habitu mentita ferino.Quid, qui tentatus iligno robore clausit Venator pedicas quum dissimulantibus arm1s Saepe hebet imprudens alieni lucra laboris. O felix, tantis quem primum industria rebus Prodidit aulicrem l Deus ille an proxima Divos Mens fuit, in caecas aciem quae magna tendi

bras

Egit, et ignarum perfudit lumine vulgus 8Die age Pierio Tas est Diana, minimo.

Arcadium stat fama senem, quem Menalus altor Et Lacedaemoniae primum vidistis Amyclae Per non adsuetas metantem retia valles, Dietcylon haud illo quisquam se iustior egit, Aut fuit in terris divom observantior aliter. Ergo illum primis nemorum Deo finxit in amnis, Auctoremque operi dignata inscribere magno, Quisit adire suas, et pandere gentibus artes.

Ille etiam valido primus venabula dente Induit et proni moderatus vulneris iram Omne moris excepit onus. Tum stricta verutis Dentibus et geminas subiere hastilla fureas. Et quidem totos clauserunt ensibus orbes, Ne cessaret iners in vulnere massa ferino Blandimenta vagae fugies novitatis ibidem Exiguo nimiove nocent; sed lubricus errat, os, et ab expertis festinant usibus omnes. Quid, Macetum immensos libeat si dicere eon.

Quam longa exigui spicant hastilia dentes ZAut contra ut tenero destrictas cortice virgas Praegravat angenti perni lucania cultro lomnia tela modi melius finxere saluhris. Quo circa et iaculis habilem perpendimus usum rNeu leve vulnus eat, neu sit brevis impetus illi. Ipsa arcu I.yciaque suas Diana pharetra

52쪽

Armavit comites ne tela relinquit Divae, Gratius Magnum opus et volucres quondam fecere sag ittae e siussus. Diste agedum et validis delectum hastilibus omnem. Plurima Threicii nutritur vallibus Hebri Cornus, et umbrosae Veneris per litora myrtus Taxique pinusque, Altinatesque genistae, Et magis incomptus operae Lutose agrestis Termes, ab Eois descendet virga Sabateis Mater odorati multum pulcherrima turis Illa suos usus intractatumque decorem Si nemorum iussere Deae natalibus haurIt Arbitriis. At enim multo sunt ficta labore Cetera, quae silvis errant hastilia nostris. Numquam sponte sua procerus ad aTra termes Exiit, inque ipsa curvantur stirpe genistae Ergo age, luxuriam primo foetusque noeentes Detrahea frondosas gravat indulgentia silvas. Post ubi proceris generosa stirpibus arbor Se dederit, teretesque serent ad sidera virgae, Stringe notas circum, et gemmantes exige versus. His si quis vitium nociturus sum cit humor, Ulceribus fluet, et venas durabit inertes.

In quinos sublata pedes hastilis plena

Caede manu, dum pomiferis advertitur annus Frondibus, et tepidos autumnus continet imhres. Sed eur exiguis tantos in partibus orbes Lustramus Prima illa canam, non ulla per arthsCura prior, sive indomitos vehementior hostes Nudo Marte premas, seu bellum ex arte ministres.

Mille eanum patriae, ductique ab origine mores Cuique sua. magna indocilis dat proelia Medus, Magnaque diversos extollit gloria Celtas.

Arma negant contra Martemque odere Geloni, Sed natura sagax Perses in utroque paratus.

Sunt qui Seras alant, genus intractabilis irae. At contra siciles, magnique Lycaones armis. Sed non Hyrcanae satis est vehementia genti Tanta suis petiere ultro sera semina silvis. Dat Venus adcessus, et blando foedere iungit. Tunc et mansuetis tuto ferus errat adulter

53쪽

Frati iis In stabulis, ultroque mavis succedere Tipetimo listus , Aula eanis, maiore tulit de sanguine foetum. Sed praeceps virtus ipsa venabitur aula. Ille tibi et pecudum multo cum sanguine crescet: Paste tamen, quaecumque domi sibi crimina Dei Excutiet silva magnus pugnatur adepta. At fugit adversos idem quos reperit hostes Umber quanta fides, utinam, et sollertia naris. Tanta foret virtus, et tantum vellet in armis lQuid freta si Morinum, dubio refluentia ponto Veneris, atque ipsos libeat penetrare Britannos O quanta Est merces et quantum impendia supral Si non ad speciem mentiturosque decores Protinui; haec una est catulis iactura Britannis A magnum cum venit opus, promendaque virtus, Et vocat extremo praeceps disci ine Mavors, Non tunc egregios tantum admirere Molossos, Comparat his versuta suas Athamania fraudes, Acyrusque Pheraeque, et clandestinus Aminam. Sicut Acarnanes subierunt proelia furto Sie eanis illa suos taciturna supervenit hostes. At elangore citat, quos nondum eonspicit apros Aetola quaecumque canis de stirpe malignum Helum sive illa metus convicia rupit, Seu frustra nimius properat furor et tamen illud Ne unum tores genus adspernere per artes, Mirum quam celeres, et quantum nare Erentur: Tune non est victi cui concessere labori.

Idcirco variis miseebo gentibus usum.

54쪽

. I.

. . .

POETICO R. L. III. v. 3ss 454. Inue ades, hie penitus tibi totum Helieon reela-dam:

Te uiae, puer, hic faciles penetralibus Im Is Admittunt, sacrisque adytis invitat Apollo. Prineipio quoniam magni commercia coeli Numina eoncessere nomini, cui carmina eurae. ' , Ipse

55쪽

Ipse Deum genitor divinam noluit artem omnibus expositam vulgo immeritisque patere. Atque ideo, turbam quo longe arceret inertem, Angustam esse viam voluit, paucisque licere. Multa adeo incumbunt doctis vigilanda poEtis. Haud sati, est illis utcunque claudere versum, Et res verborum propria vi reddere claras: Omnia sed numeris vocimi concordibus aptant, Atque sono quaecunque canunt imitantur, et apta Verborum facie, et quaesito carminis ore.

Nam diversa opus est veluti dari versibus ora, Diversosque habirus, ne qualis primus et alter. Talis et inde alter, vultuque incedat eodem. Hie melior motuque pedum, et pernicibus alis, Molle viam tacito lapi per levia radit. Ille autem membris ae mole ignavius ingens Incedit tardo molimine subsidendo. Eeee aliquis subit egregio pulcherrimus ore, Cui letum membris Venus omnibus amat honorem. Contra alius rudis informes ostendit et artus, Hirsutumque supercilium, ac caudam sinuosam, Ingratus visu, sonitu illaetabilis ipso. Nec vero hae sine lege datae, sine mente figurae; Si,d facies sua pro meritis, habitusque Onusque, Cunctis, cuique suus, vocum discrimine certo. Incubuere mari videas spumar redureis Ergo ubi iam nautae spumas salis aere ruentes Convulsum remis, rostrisque tridentibus, aequor. Tunc longe sale saxa sonant, tunc et freta ventis Incipiunt agitata tumesceres littore fluctus Illidunt rauco atque refracta remurmurat unda Ad seopulos, cumulo sequitur praeruptus aquae

Nec mora , Trinacria cernas procul intremere

Omnem

Funditus, et montes concurrere montibus altos. Cum vero ex alto speculatus caerula Nereua

Lentit in morem stagni, placidaeque paludis, Labitur uncta vadis abies, natat uncta carina. Hine euam soler mirabere saepe legendo,

56쪽

sleubi Vulcanus silvis incendia misit, Aut agro stipulas flamma crepitante cremari: Nee minus exultant latices, cum teda sonore Virgea suggeritur costis undantis aheni. Carmine nec levi dicenda est scabra crepido. Tum, si laeta canunt, hilari quoque carmina vultu Incedunt, laetumque sonant haud segnia verba: Seu cum vere novo rident prata humida, seu cum Panditur interea domus omnipotentis Olympi. Contra autem sese tristes in amabile carmen Induit in vultus, si sorte invisa volucris Nolle sedens serum canit importuna per umbras, Ut quondam in bustis, aut culminibus desertis. Verba etiam res exiguas angusta sequuntur; Ingentesque iuvant ingentiaci cuncta gigantem Vasta decent, vultus immanes, pectora lata, Et magni membrorum artus, magna ossa, lacerti

que.

Atque ideo, si quid geritur molimine magno, Adde moram; et pariter tecum quoque verba labo.

rent

Segnia seu quando vi multa gleba eoactis Aeternum frangenda bidentibus aequore seu cum

Cornua velatarum obvertimus antenarum.

At mora si fuerit damno, properare iubebo. Si se forte cava extulerit mala vipera terra, Tolle moras, cape saxa manu, spe robora, stori Ferte citi flammas, date tela, repellite pestem lIpse etiam versus ruat, in praecepsque feratur, Immenso cum praecipitans ruit Oceano nox; Aut cum perculsus graviter procumbit humi bos. Cumque etiam requies rebus datur, ipsa quoque ultro

Carmina paulisper cursu cessare videbis, In medio interrupta quierunt cum freta ponti, Postquam aurae posuere, quiescere protinus ipsum Cernere erit mediisque inceptis sistere versum. Quid dicam, senior eum telum imbelle sine istaliivalidus iacit, et desectis viribus aeger

57쪽

Uiba Nam quoque tum versus segni pariter pede languen Sanguis hebet, frigent effoetae in corpore vires.

Fortem autem iuvenem deceat prorumperean arces, Evertisse do mos, praefiactaque quadrupedantum Pectora pectoribus perrumpere, sternere turrea Ingentes, totoque fertim dare funera campo Nulla adeo vatum maior prudentia quam se Aut premere, aut rerum pro maiestate canendo

Tollere. Nunc illos animum submittere cernas, Verborum parcos, humilique obrepere gressu, Textaque vix gracili deducere carmina filo. Nunc illos, verbis opulentos, divite vena Cernere erit fluere, ac laxis decurrere habenis, Fluxosque, ingentesque redundat copia laeta Ubere selici verborumque ingruit agmen, Hibernarum instar nivium, cum Iuppiter Alpes Frigidus aereas, atque alta eaeumina vestit. Interdum vero cohibent undantia lota, Non humiles, non sublimes, media inter utrum.

. . que

Littus arant veluti spatia, et confesta radant: Sic demum portu laeti conduntur in alto.

58쪽

etas

Ultima, turgenti filum tralucet in alvo Omnibus, accingunt alacres operique parant se. pabula Iam saturae fugiunt. nova quaerere regna Ardor agit tollunt oculos, arrectaque terga. Omnia vestigant ate loca, si euhi rami Arbutei, per quos sua poliati tendere fila: Atque novis priscos cupiunt mutare Penates, Et tabulae extremis pendentes sedibus haerent. Tum famulae properare, omnes provisa parare Sarmenta, et seriles tectis inferre genistas. Iamque illa es antiquas sedes supera ardua In quant, Atque nova hospitia invadant, per vimina lenta Demissae, nisi succurrat nuruum ocius omnis Iline atque inde manus, durum miserata laborem. Ipse nam manibus secernunt grandia natu Corpora iam matura operi, iam que apta labori;

per ramosque locant arentes agetiuina densa. Summotas alias arcent, dum funditus omnes Corporeae e X dedant labet, ac temporis orbe Perse io, sua cuique dies exemerit omnem

Alclansneerae illuviem, purumque relinquat unietum, et fili tralucens simplicis aurum. Se ubi miteseunt pendentes vitibus uvae, Paulatim liquor ille intus rarescit, et aureus Aeeedit color, elucent purissima musta. Tum demum tabulis passim sarmenta relictis Complerunt omnes, perque atria virgea laetae Exercentur, et effundunt quaesita per aevum Stamina, estes opes uteri, suspensaque densos Fila regunt inter ramos, atque ordine ducunt.

Mille legunt releguntque vias, atque orbibus orbes

59쪽

Agglomerant, cae eo donee se carcere claudant Sponte sua tanta est edendi gloria fili. Mox autem clausae interius circum undique lecta Stamina condensant, teretisque ovi Instar opus fit. Nullae operum immune. est omnes cernere passim Noctes atque dies niti praestante labore, Et quasi de palma summas contendere vires. Aspicias quasdam obscuro iam carcere clausas Ast aliae, velut in nebula fumoque nigranti Nunc etiam apparent properantes intus, et omnes Fas oculis spectare vias, variumque laborem. Quin et nonnullae paribus communia curis Ataciant opera, et nebula clauduntur eadem.

Quaedam adeo visu miserabile' saepe repertae, Dum tendund superare alias, instantque labori, Vitam, opere in medio clausae, sub nocte de

Ante diem, ah miserae t iacuit labor interruptus. Parva mora est tamen ut se aliae inclusere latebris, Extremoque manum summam imposuere labori, Exhaustae intereunt omnes, terrasque relinquunt. Ite, animae egregiae, fortunataeque laborum Ulim in fata asseres vobis nempe altera fato Corpora debentur vobis miserata priorem Eripiet formam Venus, atque ad dulcia reddet Lumina, et aereas rursum revocabit in auras.

Prima Venus oeuit bombycem in tecta referre

Eductam silvis, atque hanc impendere curam. Ante homines nati, durum genus, ilice rupta, In silvis nudi degebant more ferarum Necdum ullus lini, necdum ullus velleris usus. Verum dura hiemis pellebant frigora, noctisque Humorum, fruticum se frondibus involventes, Et liquidos Imbres vitabant arbore tecti, Per noctemque cavis latitabant rupibus hirti.

60쪽

Hie illi e missi latos impune per agros

Cum nudis nudi iuvenes errare puellis. Ast ubi crescenti paulatim cognitu orbiIrrepsit pudor, exuviis coepere ferarum, Aut tergo bovis, aut villosi pelle leonis Se tegere, et coriis involvere mollibus artus. Ipsi etiam nudi degebant aethere in alto Coelicolae coelique nurus dilhesmine nullo. Prima Delim Pallas docuit committere campo Enodis lini segetem, et tondere bibentem Lanigeram, ac tenui telas intendere filo.

Illa quidem primum vario se ornavit amictu Egregiam picto pallam circumdata limbo: Mox alias etiam texit dit silma divas. Nec mora, deinde novam ostendit mortalibus ar

tem.

Tantum nuda Venus moerebat muneris expera Egregii, ob formam textrici invisa Minervae; Atque irrisa diu super Idalium frondosum Se natosque suos in silvis condidit atris. Cui pol optanti Fors et Deus attulit olim Auxilium : nam Pellaeis te in montihus altis, Phyllira, Nympharum puleherrima montanarum

Saturnus captus forma et florentibus annis, Viderat errantemque, et gramina certa legentem.

Ah quoties precibus Nympham Deus aspernantem

Tentavit lapplex, ingrataque munera verbis Addidit ah, quoties nimbosis montibus errans, Matutinus iter tulit, et monstravit in agris Praesentes morbis herbas, usumque medendit Illa aversa Deum semper fugiebat amantem. Quid faceret Venerem supplex adit ipse, qgatque Auxilium, et meriti promittit praemia tanti. Diva monet, durae frustra praeeordia Nymphae Tentari, nulli pectus penetrabile amori, Nec precibus, nec muneribus mutarier ullis; Fallendamque dolis tantum fartisque domanda Ergo se in acie m subito transformet equinam