장음표시 사용
11쪽
per quas, tantquam per ubere riuul08, tanti viri doctrina deeurrit, , t ii notu proprio Patribus Cardinalibus editioni curandae praepositis, inquit et Prospiciant, ut omnia ac singula Angelicido toris Opera integra prodeunt, additi clarissimorum Interpretum Thomae de Vio Curvinulis Melani in Summam Pheolosticam et
FiiANCISCI DE SYLVESTRI FERRARIENSIS in Summam eontra Gentiles commentarii
Nullunt igitur manet dubium de mente Pontificis inter clarissimos Thomae interpretes et rivos integros et illiines, ab ipso lante deductos, Ferrariensi elucet Ferrariensi Siquidem, cujus opus, doctissimis cujusque aetati Viris, maxime acceptum fuit, in Suam et sapientum utilitatem aquam illum salientem, arte eximia ab ipso sonte derivavit, et ex Aquinatis thesauro praetiosissimus in lucem protulit margarita quibus Xornatur catholica fides. Ipse enim sidelissime reser harmoniam illam et concentum, rationem inter atque dem, tam sapientissime ab Aquinate expreSSum; nec non practice demonstrat quae, quinatis principia, Christian Doctori argumenta validissima Suppeditent, et quantopere inservire possint ad recentiores, aetati S OStrae, errore quamplurim0 refellendos et radicitus extirpandOS. Quapropter nos, Thomisticae sapientiae studiis addicti, hujus doctrinae culioribus rem gratissimam facturos confidimus, si rivum hunc alterum illius sapientiae, liberius laciliusque decurrere secerimus, n0Vam errariensi curante editionem, quae emendatissima Sit, et, Oluminum commoditate, ad usum apta, lacilique sumptu parari p0SSit. Viri siquidem praestantissimi commentaria, ducentis et amplius abhinc annis uspiam impressa, summa raritate haberi, magnoque Sumptu c0mparari. Huc accedit, quod pristinae editionis, si quae obtineri possint exemplaria, gothicis, aut minutioribus litterarum sorinis usa, textu insuper ita confuse disposito, quod multos a lectione retrahant, utpote quae simul oculos mentemque satigant. Ide0que n0S, Operae praetium acturos putavimus, si ita editionem paraverimus, ut ipsa typica distributione, ordo et proceSSus
litterae, legentis quasi oculis pateat. Et ad hoc nihil studii et laboris intentatum linquimus. Qua etiam de causa, quandoque titulo quam
12쪽
brevissimos alicujus quaestionis, teXtui addere atque inSerere curavimus, uncis tamen si actis inclusos. In lac vero editione curanda Veneta, anni DXXIIII, quae prima ex autographo labetur impreSSa, praecipue usi suimus. Quod etsi S. I h0mae littera, una simul cum errariensis Subiectis commentariis, ad doctrinae intelligentiam ibi mutuam praestent opem, tamen, ne Voluminum m0le et praetium nimis Xcrescerent, commentaria Sola Seorsim et Sine textu edenda satius esse
duximus. Cum caeteroquin in omnium sere manibus Contra Gentiles libri nunc erantur, atque optima extent et Vulgatissima eXemplaria novissime edita quae tenui adhuc praetio, Venalia proStant. Voliimina igitur quae, Deo lavente, publicae luci committimus eo consilio edita ut longe lateque fluat Angeliei Doctoris excellens sapientia, humanissimo exceptura Sse animo considimus, gaVi Si n0Sud jumenti aliquid ad optima studia excolenda contulisse. Romae Nonis Sextilibus die sacro Dominico Patri
13쪽
DE FERRARIENSIS VITA ET SCRIPTIS
natus Magister Generalis Ordinis Praedicatorum XL ex illustri Silvestrorum gente Tarvisio originem ducente, natus est circa annum 474, et adolescens litteris humanioribus apprime instructus, ordini se devovit in patria, in coenobio S. Mariae Angelorum congregationis utriusque ombardiae anno 1488, aetatis, Id. Studiis mox applicitus, inter sodales non parum emicuit ingenio, dicendi facilitate, diligentia Artes primum, tum et theologiam in Variis congregationis suae studiis professus, anno ISO7 in comitiis Ordinis, Papiae habitis, studentium magister in Gymnasio Bononiensi institutus fuit pro anno sequenti. Tum lectis ibidem cum Chrysostomo de Casalis sententiis, ingenti auditorum concursu et plausu in comitiis Ordinis Neapoli, anno ISIS gradum licentiati consecutus est, et eodem anno laurea magisterii insignitus, academiaeque Bononiensis albo inscriptus et aggregatus anno IJΙ6. Priorem egit postea, in domo sua natali, tum et Bononiae, ex quo anno IS I assumptus est Mediolani totius congregationis suae vicarius generalis. Eo munere, biennium de more unctus, regens studii Bononiensis institutus est, quod ossicium quibusdam annis gessit, donec magistro Ordinis arsia de Loab sa ad sedem Ogomensem evecto, Vicarius generalis Ordinis a Clemente Papa VII, selectus est et datus, ac tandem in comitiis Ordinis ad Pentecostes vigiliam die . Iunii anno Sa Romae coactis, communi suffragio Ordinis magister electus est et Salutatus. Ad provincias exinde lustrandas se accingena Italiam primo, regnumque Neapolitanum invisit, tum et Gallias petivit ubi capitulum ab eo celebratum fuit. Hinc per Franciam, Belgium ipsum aggressus est, et Atrebati aderat die . Iulii anni 13 28, ubi graviores pro provincia Inferioris Germaniae, quam eximie laudat, ordinationes condidit et statuit. Hispanias tum cogitabat, eoque pergens in Armoricam eam ex itinere visitaturus sese transtulerat a Redonis morbo correptus, inter manus . . vonis Mahi euc, ejus civitatis Episcopi, ex ordine assumpti, et olim Annae a Britannia Fran. corum reginae, consessario, spiritum reddidit die I9, Septembris anni ejusdem J28 aetatis q. In aede sacra . . ibidem corpus ejus conditum fuit, unus accurante et
Vir fuit sua aetate commendatissimus, de quo eander fol. I I b. sic scribebat anno ILIS. Francisciι Ferrariensis nostrae aetatis deliciae, vir optini ingenii et ad quae ite intelligenda prodendaque accomodali. Non illi corporis optima habitudo aut forma deest, non facillitas, non humanitas quo ad se amandum omnes illiciat Callet enim litteras Graecas e Latinas, logicam, philosophiam et theologium. Quid loquar de eloquentia, quae ei peculiaris est. Quid de musica qua apprime delectatur. Untim absit invidia verbo,dιxeram rarus St, imo rariSSinius o us Sole dicere in ipsum procreando omnes suas vires naturam congeSSiSSC.
14쪽
De errariens cum laudibus meminerunt Lusitanus, Goggeus Raggius, Pius, Fernan deg, opeg, Fontana in Monum. Altamur et ove ita nec non Posse vinus, Miraeus, Bellarminus, Gaddi us Augustinus Superbi, ossius de Histor Lat et alii plures. Ejus opera praecipua haec sunt: 1. In libros S. Thomae de Aquino contra gentes commentaria egregia et fusissima, inquit eander, iam anno II consecta, sed quae ne tum praelo darentur, additidem Horatianum illud solum obstabal, videlice editio ne praecipitetur, sed nonum praeviatur in annum.
Amplissima haec commentaria auctor Clementi VII Pont. Max nuncupavit Bononiae anno 1 24 quo primum Venetiis impressa fuere summa diligentia et expensis D. Lucae-Antonii Iunia Florentini curante F. Iordane de Brixia . . in solio, cum privilegiis Clementis VII. et senatus Veneti Hanc editionem ignorasse videtur Echa dus, qui, uti primam, indicat editionem quae prodiit Parisiis seorsim et sine textu . Doctoris, anno Si in sol post mortem auctoris. Successive, aliae prodiere editiones, scilicet Lugduni, ann. J67, An tu erpiae, IS 68. Venetiis, exeunte saeculo XVI. Romae, J7 in editiosae Piana Opp. S. Thomaevol. IX et tandem Parisiis anno 166 edente Ioanne Nicolai duobus vol in solio una cum opp. S. Thomae. Post Parisiensem editionem, quae Omnibus est accuratior, nulla alia prodiit. In prima Veneta laudata editione, post errariensis nuncupatoriam, prostat Ioannis-Bapt. Egnatu Epistola ad lectorem, ubi de ipsius Ferrariensis opere sic pronuntiat vir doctissimus si Franciscus, ex praedicatoria familia, post C elanum Cardinalem facile princeps qui commentarios in hoc opus in Summam Contra Gent. latu cidios, a i eruditos, lam planos elucubrabit, ut nulltis esse excusationi octis possiteliam a sacris illeris alienissimo, si posthac libenter hoc opus o lectilarit et in manibus frequenter rubuerit. Tu igitur eclor, experiere, factile legendo, et probabis non solum Cristianam pietatem debere Paulo, Augustino, Hieroumo, Thomae Sed nostrae usque aetati plurinium, quae errariensem in hac familia partum tam faustum ediderit. a. Annotationes in libros posteriorum Aristotelis et S. 'Thomae Venetiis, Octav. Scoti QSI7. Ol. 3. Quaestiones luculentissimae in octo libros p sicorum Aristolias Romae. Bladii, i 7 in se . Venetiis coli 1619. in Q 4. Quaestiones Iuculentissimae in res libros de anima, Aristotelis Romae in Q et Venetiis in sol iisdem annis, cum Mathiae Acquarii additionibus. S. Mologia de convenentia institulorum Romanae Ecclesiae cum evangelici libertate tractatus adversus titheruin Laurentio Card Pticcio piso. Praenestino, O. P. protectori nuncupatus Romae Sa et Venetiis in se et Parisiis 1 Sa in I 6. - opusculum stilo nitidiori, compto et nervoso scriptum, puriorique latinitate detersum.
Cf. auetis et chard De Scriptoribus ordinis Praedicatorum).
15쪽
aquinas ex prςdicatoria familia contra Gentilas acriter pugnat boccodice:zgloriose triumpbat cuius nobis iacula ad costiarilia certamina striciscus serraricus solerter inpediti Huic Clemens. VII. PomMa r. post egre sum regimen obseruantis: qu lombardis nuncupatur: regenti conuentum Igmana bum bononiense quς duomunerarat optigitvnu simul obii Gotius ordinis cura merito
comuli nno alutis M. D. XXIIII.
PRIMA EDITIONIS FRONS CUM FERRARIENSIS EFFIGII ADHUC EO VIVENTE IMPRESSA
17쪽
SANCTISSI IO PATRI CLEMENTI VII. PONT. MAX.
FRATER FR4NCISCII FERRARlENSI ORDINis PRAEDICATORUM, S. i. m. Neino, Sanctissime Pater, tam sapiens eSt, quin alienae operae,
alienique laboris indigeat. Beatissimus quippe is dicendus SSet, qui solus sibiipsi uiliceret, su0que sibi ingenio, omnem pOSSet Scientiam comparare sed humanae vitae imbecillitas tantam felicitatem non capit. Quare amplissimae iis labendae sunt gratiae, qui i0Strae
institutionis causa, se se in rerum investigatione Xercuerunt, Suaque inventa in aliorum commodum iteris commendarunt. Nam, dum sibi scribendi desumpserunt curam, reliquo. bonarum artium StU-di0SOS, improbo quoduin et admodum gravi labore, magnaque anili innXietate te Varunt. Fuere autem hi promoto quamplurimi Sed ut Platonem, Aristotelem, Augustinum, uteronymum, nete I OSque lati-
qui0reS qui sumi geratissimi sunt praeteream: Thomas inquinas, divino Vir ingenio atque, ut ita dixerim omnium horarum h0mo, tantum olei in nostram utilitatem tonsumpsit ut parem illi, in quo Vi Scientiarum genere, non facile alium reperias. Num tam acute de natura, tam diligenter in moribus, tam sapienter de rebus divinis disseruit, ut si ejus libros qui ei me innumeri sunt sumiliares habeas, nihil sit ultra, quod scire desideres. Adde, quod ea omnia quae di Vine tractavit, mira quadam dicendi facilitate perscripSit, tumque Videre animo, quam ea riuae oculis cernuntur, sucit Peream, Si unquam Vel neglectam mi, i schedulam 'egerim, quae non me in ejus admirationem pertraxerit. Nunquam enitn Tl10mam Aquinatem conveni. quin abierim Moctior ejusve amantior. atquηmqt 3m multa solertissime Visputaverit, quibus absit invidia Verbo ipSi etiam scientiarum auctoribus praestui in istis ipsi tamen libri quos adversus Gentium irrores inscripsit, 'eipSUm NU0que ViSuS Si Superasse. Proh Deu in Immortalem Quid christianae reipublicae, quid nostrae dei quid humanae divinaeque philos0phiae Splendidius, luculentius, utiliusve asserri potuit it enim Suis e0S coloribus pingam, sunt eruditi sunt iniuncti sunt ingeni OSiSSimeeleborati, et ita divini, ut qui eos diligenti studio perlegerit, Sibi ipsi ConStanter polliceri queat, se, cum philosophorum, tum maereticorum innium, perditissimi praesertim luminis, ne dicam immaniS-simae belluae, Martini ullieri qui sub hanc nostram aetatem, liri'stianae dei nitorem Medius omnibus qui unquam ab χrth0d0Xa
18쪽
republica desciverunt, commacula Vit; et maledicta extinguere et argumenta refellere quam sucillime possit. Quo sit ut in eam, quam plerique probant, opinionem adducar, tunc hujuSce peris anxiam curam tenuisse Thomam cum ab Ludovico Francorum rege convivio familiaritereXceptuS. qua Si e profundo Xperrectu Sol l O, SSe contra Manichaeo conclusum asse Veravit. Tanto namque ardore animi in hostes
fidei serebatur ruebatque, ut in ea menti cogitatione, qua pila, tela, ictus, quibus eo seriret, Vestigabat, sibiis Sis Sensus constare non p0SSent. 0See ego libros p0Steaquam saepissime legi, legendoque prope detrivi, cum succi admodum plenos ossendissem, explicare in animum induxi meum. Nam quum caetera Divi Thomae opera. plerique aetatis nostrae doctissimi viri, sed in primis homas Ca-jetanus, omnium ingeniosissimus hominum, Cardine consessuS, De- dum sumiliae nostrae Praedicatoriae insigne ornamentum Sui Commentationibus illustravit unus hic qui contra gentes inscribitur liber jacebat nullusque ad eum illustrandum apponebat manum. Quare ne Oliis neglectus, incultus, desertusque esset, quod mihi virium suit, id omne in eo exornando profudi non e Sane cola Silio, qu0d tam Xcelso, praeclar0que per parem me praestare diligentiam posse considerem, sed eo instituto, ut iis qui Thomae doctrinam Observant, et aliquo prosequi desiderant ossicio, praemonstrarem quae ille nobis invigilavit, tam exeocta esse quam Succulenta, ac plene talia ut in illis suum quisque possit ingenium exercere Caeterum quum mecum ipse cogitatione conquirerem cui liusce meos Commentario nuncuparem, hucque atque illuc traheretur animus, ipsa sese mihi tua Sanctitas obtulit, cui jure optimo deberi viderentur. Nam cum hunc ipsum librum ad expurgandam omni Sorde christianam fidem, divus I homas ediderit; cui honestius quam CLEMENTI VII. P03T. 4x dicandi erant Cum enim Pontificum, regumque omnium Maximus Sis, atque idcirco totius reipublicae christianae moderator, tui muneris est quid christianae dei conveniat, quidue illi repugnet obstetque decernere quo sane essicitur, ut mihi P I Suadere p0SSim, nulla me e parte a christiana de in hoc opere concidisse, si abs te fuerit comprobatum. Hoc ipsum quo-iliae mihi certo polliceri p0ssum, si quid erravero, te mihi errata omnia acile condonaturum, quippe qui non solum ClemenS, Verum etiam clementissimus sis. Sed et istud me magnopere re creat, quod cum acerrimo omnibus in rebus sis judicio, hasce mea enarrationes probabunt multi, dum eos Sub tuo nomine publicatos vidui int, qui fortasse damnassent. Nihil enim tanto Pontifici pii rerum omnium Xpertissimus Sit, dicandum fuisse existimabunt, i piod non sit omni cura Studio, diligentiu eXcultum atque persectum: Sic pie ego de tua Majestate, deque excelso ingenio tuo, maXimam mihi laudem, ac gloriam comparavero hi venietur sorte in hisce mei c0mmentariis, quod non omnibus placeat liue est enim humani ingenii conditio, ut qu0d unus probat alteri displiceat Sed tamen Sum milii ipse testis, nihil me in hoc opere enarratum
19쪽
esse hiod non ex liomae Selitentia suisse crediderim. Quod sane si asSecutus uero, uniluam me laboris mei poetiitebit; sin minus,lio milii saltem consolationi loco ponam, quod hisce meis, orta SSeinelitiis, literarum studio Sis conquirendae Veritati Oeensionem praestiterim. Accipit itaque Pont. Ma X. lianc mearum vigiliarum partem, quosque nomini tuo Commentari0s nuncupa Vi eo animo suscipito quo trado. Hoc enim milii in maximis lucris posuerim, si eos Sanctitati tuae, Vel mediocriter, fuisse gratos intellexero. Vale perpetuoseli X.