De munere pastorali quod contionando adimplevit tempore praesertim Meldensis episcopatus Iacobus-Benignus Bossuet

161쪽

0dimus in lucem, partium divisionisque animum vocabas et ad damnandas in primis detractione et maledicta, haec declarabat

Les superieur soni des sonia ines publiques, it ne aut a les

em pol KOnner C est comme cela, mus S Purs, hi 'it aut manter es interet de a charite et que votis deve menager et procurer Oui oui Slos biens de a nix, an votis satre loricies unus ti aut re ni Vctu Rdesobligor. Et bion mos illes, e votis des en is de a par de Diei et par rautori te quo j 'a sui votis, do votas alti allor uand j dismalli niter j ntentis de votas osse reser par nuchin emporternent de paroles rude et i quante. . . .

Tandem ad silentium quod lanli faciebat, sub finem secundi colloqui, in eodem monasterio die XVin aprilis MDCLXXXV habili, easdem moniales adhortabatur:

est dono in mesilles, e qui 'a ait votis parier en particulier, uous assembler outes ici en a presenoe our Ou donner cello instruction, qui 'est pas seulement uti avi et ian conseil ce 'est pa seu lomentisne exhortation mais 'eSi uri precepte que e Votis donne et que Dieti 'a inspire de vota sini Oindro .

Tot itur antisque testimoniis patet novam ordinationem, quam ex ignos codice protulimuS, Omnino con Venire cum celeri Hossueti peribus aliunde notiS, ei loque et solito eiusdem genere dicendi. Nemo autem haec in Unum Congesta arbitretur si suavitali et benignitali quam tot laudibus extulerunt mulli eorum qui BoSSuel 3PPrime OVerant, quasi Offendere posse Colligendu enim forent quaecum quo in litteris et contionibus hunc comitatem Suadent, quae Sane quisqui eiu Scripta legerit in dubium vocari non Atinitar. Animadvertatur autem oportet mala quae iam Vehementer in Sequebatur Bossu et non minima fuisse Λudiantur, qu 30So. litterae aves quas mittendas esse duxiti. Uesprit e partialite si annir de vos recreations et de vos entretien Sce partialite et contentions ... sciri III adhortatione ad Oniale sonctae Ursulae Lebarq l. c. P. 224. 2. Ibid. p. 23. - . Ibiu. p. 2I0.

162쪽

seu'attendo ous, set uelle fin auront e dissension. Espereg- u qt On ou donne n Superieur que adame Votre abbesse ne demande pas et ne petit ni 'ose demander Mais que ne vi erit elle ouuerner Son monastere pluto que de Otis laisse det ore les unes es aut es

Λt praesertim quo animo haec tam dura et ardua Bos sue dicta suerint intellegendum est. Nisi enirn parentis more sive a Storis hanc eleelam regi sui partem multum dilexisset, nunquam tam ardentibus Verbi eam increpuisset Sincero Sane pectore haec SSerebBt quae post verba Virgam minitanti quae Superi u relluli, te iratur, in adhortatione quarta ad moniales an Clae-Ursulae

Uuoi l serott-il possibi qu'il en eui uel lu'une de Ous quivo ulti notis percer te e Bur, et en meme temps te Sten, et me avrerile ouleur par a perte et a rebellion Τ e me donne pas e seplais iret elui de me voti oblige 'accuser et citer ait u gement de Die u elles qui, 'auraient oin t ait profit de nos paroles et de nos instruclion S. . . CPOJeZ, me fit leS que totis nos soliis, nos e illes, nos sollici- tu deS, O regni dS no paroles et enfin Outes nos actions Onis Ormees et animees par a charite de esus Christ, qui regne en notis par a dignit de noti e caraetere, et sortent meme des en trailles de lamisericorde de Dieu Our votis conferer a iace a laquelle it fautque ou Soye fideles . en Sorte que ous ne pensie plii 'lu' servirDieti ave fidelit et persection .

Non prosecto Verba el VOCes, Sed en S3, prout an inio percipiebat, hi expromebat verbis

si Sache que e votis porte totiles dans On se in et dans mesen ira ille Ous 'etes Oules presentes a 'esprit Our et nuit, et out e que ous 'a e dit Outes en particulier Croyeg. mes heres filles, que a une syllabe ne 'est echappe de a memoire pense alo ule VOS neceSSites, tant en genera qu'en particulier . . . 'nye doneptu auctan Ouci a present uisque e seu bien me charger de to ut e que Ous 'ave dit. Ne votis at e pas ditisu commen ement decet te visite que e me charge de to ut e que ous 'ave declare . . .

l. Lebarq t. VI, p. 238.

163쪽

esprit ei qu'u 'aventi', 'etendi a de plus en plus mon soli pa StoralSur Oucto utes, votis per mellant meme a liberte 'avoti reco ur unotre autori te episcopale dans vos plus pressantes necessito S. VeneZd Onc a moi, me filios, quand votis votis trotivere chargee et oppressees vous Oula erat et donnera te repo R VOS umes. VeneZ, puisque e votis recevra ave douceur et avec Ole ...

seu 3 quam Vera Sint, nemo eorum qui legerint tot littera quae Super Sunt, praeter multo plure S URO XCiderunt, ad moniale quarum anxias mente Sublevaret,

sere quotidie et inter tanta negotia scriptas, in dubium Vocare audebis. Quia haec dirigentis animos ad Deum

muneri Partem non minimam S So, ut audivimus, decer

nebat Boses uel ideo medico similis qui sanando aegros OS

UOCUmque modo Su Sceperit, nunquam sas esse sibi quicquam neglegere arbitratus Si anim3Sque Sem Per

Strenue adiuvit ad se ipsas, prout lapsi hominis condicione iubetur, devincendas Hoc enim aperto profitebatur.

Voti ne me sere potnt a charge tant que e verra e ce que OUS me dire de 'utilite ovi vo us ou Our e public Λu contraire e OUSeco uterai. e votis repondi a selon es moti venient de Dieia... a P edes ire profiter a to ut e monile triu'ilis' ait pasine de votis qui ne prenne en celte visite 'esprit 'un a in renou vellement en a persection de soli lat. Je votis 3 portera totiles en genera et hac une en particulier. Dieii 'en vote a uous oui detruire inive, 'est-a-direpoui deraciner usquali plus petitos inclination de a nature cor-romptae et a tota te les persections contraires a voti e Sa in lete. . . de ni Sque lossice des pasto ars des umes est de confirmer es sortes et de compatii au infirmes, decies consoler en leur sui bi esses, decies ou- lever et de te charger sui leurs paulo 'est e que e me propOSede Mire en et te visite. . . de velix ruiner et aneantir usquati tu petit des aut contraire a tu charite, et detrvire totis es inpechement de lapars alte union usqu'aux moin tres sibi es .

l. Lebarq, ibid. p. 220. t. Ibici. p. 20l-202.

164쪽

Ouis vero non credat his hillimis Verbis plane commendari non ita : Dis ci ne communa ule de illes, quae nusquam antea in lucem edita, in appendice posuimus Documentum autem ex eodem codice Parisiaco ductum, cui titulus est Exi ait fune letire, etsi paucis mutatis invenitur in editione Lachat J, hic etiam Servandum SSeduxi, ut e inscriptione appareat illud ad litteras reserri. Cui autem, cum ad alterum animi regendi principium quo homo ad Deum ducatur, pertineat, addidimus id quod ibidem servatum est, hoc litulo : Union ii Diau. In huiusmodi operibus, prout in paginis quae in Scriptae sunt: de mandato illendi Dei, plane apparet quantum lyrici animi', spiritusque vate non indigni, in ingenio episcopi Meldensis itieSSel. Quodsi autem in animo illo poetico vel vi ora loria praedito, vitae, ut ita dicam agentis aut verbo sit venia)actuOSae, Sensu requiratur, hunc sane desiderari nullus contendet eorum qui Ordinationes ad monasterium Sanctae-FRI Re XXVI OVembri anno DCXCii factas legerit. Non praetermittenda sunt monita quae ad puellas instituendas spectant; haec autem BOSSue attente curavisse testantur tum brevis epistula in editionibus, ut Opinor, nondum ΟSila, quam in fine appendicis subieci, tum haec verba ex litteris a longo iam tempore editis

deducta, quae nunc in mentem revocare iuvat

l. T. VII, P. 45. 2. Hae optime ostensa sunt tum quondam a D Larison in libro quom iam laudavi, tum nupser in una e lectionibus de BoSSuet, quas Cireumferre incepit a duobus annis v Bruti et iere L lyris rite cie Ossuet.

165쪽

His profecto litteris quae Scriptae Sunt ii novembriSMDCLXXXVii, abrogata quae culium Servare Suum

dissidentes permiserat, nihil melius nos docere potest qualis fuerit Jossu et in exercendo munere PaStori S. Non modo enim cum Sacerdotibus aut monialibus agentem illum ostendere decet, Sed cum grege in cuius gratiam, ut aiebat ipSe epiScopum Se esse profitebatur, seu debitorem ministrumve omnium. Overat autem ab eo qui e vocari Sit ASSu si paStorem et epi Scopum animarum parvulos in primis dilectos esse, ovesque requi Sita quae PerierRnt. Itaque antequam si a Stori plebem Suam alloquenti Dei figiem perficere coner, qualis uerit ossuet, tum in pueris instituendis, tum in revocandis ad fidem errantibus,

l. achat, t. XXXIII, p. 457. s. infra, Cap. III, P. Ib3. 2. I et r. II, 25. Eratis enim sicut Des errantes, seu conver8 estis Hunc a pastorem et episcopum animarum UeStrarum.

166쪽

QUAN FUERIT MEL DENSIS EPISCOPI IN JNSTITUENDIS PUERIS DILIGENTIA

Oua sane in officio docendi pueros doctrinam christiana ni polleret industria, haud aegre scimus ex ipsis opusculis quae Bossu et Meldis edidit et quibus liliatus st: te vis me, Mentiae . Tres enim sunt huiusce libri, anno DCLXXXV editi partes, quarum, ut is Se loquitur, prima ad incipiente Spectat

L premiere classe est de ceu qui commen cent et qui petiverit et reprepares a la Confirmation .

Haec quippe eum a longo tempore meditatum esse certo

l. si Que de hos S a love dans eos ingl-quatre dernieres an nee de Savi l a regularite 'abori set a piete, qu plus 'un prelat duoem se S ut bien du prendi e our modo los. Son se te ensuite . a parte de a predication inces Sante populatre, patern sello. a litterature 'a te a prendredans se Catechism qu i publia our son iocose Mai quan On a Vucommon it en tendati education seligi eus dun pol il est ovehant et instructis de se stro laver appliquant a 'instruction des plus umble S. Instructio elementa ire an do ut 0, set 'est a ii 'on do it reconnaitre a Sola Ple S Se de ce genie instructio gradu e sui vant les ages et finalem enitro ample et telle qu'on ne plut se defendi se de la o uti alter a bien deschretiens lettres de nos bour s. Doux en vers es proth Stant S patient et deuoue dans la directio de amos pie uses, attentis au interet generaUX de Egli se, Bos suet se ut suffire a tout et par es tonnante reSSΟureeS de Son es pri et par ne activite qui ne echit que ous a mori. Longilaye His io ire cie a litterature rari ais a XVII Siecte t. Π, Pp. 299-300.2. Rehat, t. V P. XVI. Constrmati ante primae Communionis tempus dabatur.

167쪽

ea aetate qua ad si confirmationum D et Postea Communionem accipienda in eum disposuerat . Ipsum a Bos Suet consectum s atechismi opus a me inven-

sum St, duobus abhinc annis, ut alias dixi', in Bibliotheca civitatis Ambianensis, ni anu ipsius Gilber scriptum, qui litteras calamo ingendas Delphinum docebat. Hoc brevi

documento moriemur OSSuet eo tempore erudiendae iuventuti peritum se ostendisse . Cum eo brevissimo opere nondum dilo, Catechismum Meldensem anno MDCLXXXVI a Bos Suet publici iuris actum, non sine fructu comparari stas erit. Dummodo vero in mente habeatur utrumque pia non aetate modo, sed et condicione differre, non minus

utrinque Θpparebit pastorale munus docendi pueroseisque, ut poStolus dicit, lac olum andi , solerti et

mugno animo osSuot implevisse. Tanquam enim, Ut sacrarum litterarum Stilum usurpemus, ut quae

oo a filios suos V , se ad audientium aure S ccommodare apprime ΟVit, et ea quae ad Delphinum, leolissimis studiis deditum peculiarique cura ab ipso X cultum

168쪽

Scris Serat, quasi minutum breviusque et verbis, si fieri valeat magis et Spicuis, ad Suae dioe CeSi puero omneS, Cuiuscumque StatuS, generiS, condicioni S, digestum tradidit. Exempla quaedam adferre liceat quibus re catechismi ad Delphinum D responsa Cum re Spon Si non Solum prioris libelli ad incipientes, sed etiam Secundi peris adeo qui iam proce S Serant conserantur. IPSO enim ineunte libro cui titulum dedit : Se on ea te his me Ou euae qui soni lus Dan es dans a conrisisSane des mysteres

pOSit 3m praevia quaedam in prima lectione primae partis discenda praebebat. Eadem vero in Catechismo ad Delphinum qui mullo brevior est et undecim in uni-Versum lectione complectitur), si conferas cum altero Meldensi opere, cuiu quinque Sunt parteS, eae ille in plures lectiones divisae, dilucidius lamen OStertia OPUS

MELDENS OPERE

9ui appete Doti chrelian Celui qui est baptis et qui

GPPeler ch etian elu qui stant baptis cro ite stat profession de tu doctrine

169쪽

Haec sane non ita disseruiis ut mugna e minimis discriminibus concludere tentemus. Nolo enim in conserendo utroque catechi Sm nimium morari. Λ iiii hi videtur BoSsu et sere nervosius et pressioribus verbi in posteriori opere doctrinam comprehendisSu. E lectione quinta, in qua ratio Dominici Pater noster, explicatur in catechiSmo ad Delphinum, Plura cum Secundolui liae partis capitulo in opere Meldensi Sunt conserenda.

MEL DENAI PERE E CATECHIAM AD DELPIIINUM

Ad ultimas lamen quaestiones, etsi brevius in Catechismo Meldensi contrahuntur res Pori S a concedendum

est in altero eadem non infeliciter os homin m dirigi. Longior utriusque libelli instituenda sit collatio quod Sane qui Sque pro libitu proli Ahere poterit), nisi nobis ex

170쪽

is,so solo Meldensi Catechismo reli magni documen aquaerentibus, ViX olium Sufficere possit in hoc enim Opere, quid de populari, ac proprie pastorali locutione

Sentire BoSs uel plane deprehendimu S. Legantur oportet monita quae acerdotibus suis lac de re mandabat in litteris VI Octobri anno DCLXXXVI datis, quibus ipsis christianisque parentibus opus illud suum quasi dedicabat. Quis, qu3eSO, dubitet eum, quae tanto animo diligentiaque tam sollicita ab aliis exposceret, non omnino, et pro felici qua erat indole implevisse. Etiamsi igitur e documentis

Superius praelibatis totque estimoniis quae circumseruntur, luce clarius non appareret se docendi pueris et rudibus totum tradidisse Bossu et satis sit eius verba ad paro hos de rudibus catechigandi audire. Haec ergo reserre liceat

Λvant que de sutre reciter te catechis me aucentans, nites oujours preceder ian disco ur plein de piet et 'Onction, qui eur donne 'ideo de verites doni votis leui demande compte que e discour Soli familier et cour aut9n qu asseclueu et inSinuant . . .

Quam vivide Seipsum, rationemque agendi ibi cori Suelam, his verbis depinxerit, quis non videat talenturve nullum huiusmodi praecepta tradere OSSe, qui it Seeadem agere solitus non fuerit 'o de modo pueros inStituendi quem, ne verbum repellamus Latinis auribus ignotum, noStri Vero Significatione plenum, ipsius

BOSSU et πραοαγωγια VOcamia S, Plurima diversis e sontibus proseramus licet. Haec Sane materia longi sermonis esse

POSSit in te amque requirat disputationem. Cui libet enim hac in mente legenti epistulam ad innocentium, Summum Pontificem, a Bossuet scriplam, multa decerpenda videantur. His igitur per notis litteris in aliud tempus remissis, tum ipsum Meldensis e techismi opus, tum mullo magis quaedam, BoSSuet Sullem iubente scripta