De munere pastorali quod contionando adimplevit tempore praesertim Meldensis episcopatus Iacobus-Benignus Bossuet

171쪽

Monita a mastistros scholarum , n quo unquam in lucem producia quae in una liuius disputationis appendico edere milii contigit, breviter affingere liceat. uanta cura de insormandis infantium animis vel minima attendere

πραῖαγωγον oporteat, OS Omnino docent quηecumque exigua praecipere Voluit PiSCOPUS.

uand es ensans soni assembles, o catechisi leui cloit atro morat rei leui catechis nio, prendire arde sit te liennent propre, et les ieri averti de ne te a per ire et de ne a luisset' 'ater nidochiror i.

Haec quae in operibus ossia et ipso vivonte ipsiuSque CUI Branno DCLXXXV editi leguntur, non sane attendet Ani quotquot sibi fingebant offigiem oratori magnificam, Iovis onantis instar, aut saltem praesuliS, Seu PVaelo is, parum de minimis, ut aiunt, curantis. Eadem lamen homino in adiiDum, qualis fuerit ostendunt, haec re ita Sunt et Vitae Plena, vitamque quodammodo, Si Verbi Sulamur hodiernis, ipsum vixisse Suam declarant. uno Vero, eodem tempore, Suo de estis Catechismo praemittebat, non sunt omittenda : de ima inibus piis excepta lamen de Trinitalis mysterio quavis effigie quas adhibere parochum volebat narrationibus non ieiuno aut exiliter proponendis, at quibus aliquid concitati, Tavitate et pietate pleni miscendum situ do accurata meditatione quam tradendae doctrinae labor requirat et de multis eiusmodi sapientissimis praecepti quRe enum Γ3re

Νon modo igitur doctum sed exportum fuisse Mol-donSem episcopum in munere docendi, revera i quem parochis consuli agendi modus Stendere Videtur.

t. Ed Lebel, t. VI, P. 5.

172쪽

Ouibus verbis, quae laudare Supervacaneum est, nihil est quod addamu S. Monita Vero, nimium ignot3, uneidem ad mayistros in scholis quibus ex officio suo allendebat , millenda curavit, legere non mille quisquis rerum ad illam disciplinam quam χαιῖαγωγ ἐα di Ximu Sperlinentium ludio Sum Se QSSe profite3tur. HBec autem, etsi, ut dixi, inferius subicientur, non omittenda hic visa sunt in dispulationi parte quae Bossu et docendi puero rudesque dioecesi suae diligentissimum fuisse ostendit. Hae anno DCCII, prout inscriptum est initio chartae documenta reserentis, edixisse vel tu SSisSe censendus StBOSSuel Cuius, Si modum loquendi respiciamus, indolem Sillumque praebent. Praeter illa enim quae de munere docendi ab ipsa historia Ecclosiastica ducuntur, quaed3m ex his monilis virum minimarum rerum sollicitum t Sl Antur qua curasse Bossuel iam vidimus. Quis itaque miretur Meldensem episcopum magiSiri quo moneb3l dixisse

Diversifier 'instructiori ou repeter ouvent a m me ChOS Cela depeni duci disposition disserente des vj et et tin umbi mali re est un Serviteur patient qui sertaui petit prince ne potir de TandeS

Tum enim ex ea quam tanti faciebat fidei doctrina, qua puerorum animum cognoscendi diligendique Dei et regnum Belernum as Sequendi B pacem esSe alum habebat, lum I San eo quod munus instituendi fili regis se implevisse meminera ac in maioris momenti officium sibi mulatum esse arbitrabalur, haec sane ei in mentem Venire Par omnino erat. At nemini etiam mirum fore putamia quod plura quae si pragmatici D, Seu in agendo Versali viri, manum mentemve redolent addiderit, cum vitandas bono

173쪽

magi Stro culpa enumerare ggressus, haec inter maxime vitanda posuerit

Monstrer a a ut et par mani ere 'aequit, satis o in et Sans assection, corriger avec a main, Papant fur a teste, par impatience, caprice, precipitation .

Non pauca ex epistulis os suet et ceteris operibu S, colligi possint, quibus haec haud ae e firmantur aut quae quid Senserit de modo puero cetero SV regendi, OS doceant. Dictitabat enim se de mulanda hominum voluntate industriam novisse, quod Gallice dicimus ut se rei, Cui nihil unquam resistere valeat Ouod ut Ogno S RIDIS,

audire illum iuvat in re multum difficili ad Abbatissum

Sanclae-Farae Scribentem

Surtout Madam e mettones noti e conflance en elui qui ourn les coeur conam i tui pluit, par de voles aussi do iaces que hi res. 'ai Sou Venti pro uve que ceti conflance en Diei mole ut des coeu s , nittro uver de sacilites dans des choses qui paruissolent impossibies,mais cette devotion doli tre accompagne de dolice ur, de charite, de patience et de perSe Vernnce.

Multa etiam quibus instare non vacat cum iisdem in epistulis sum in reliquis operibus leguntur quae ad in Struendas puellas respiciunt, et iure Sint cum opere Veneton

conferen in .

De rebus quas addiscere seminas decet, litterae rese-Γ3ntur XXX Septembris DCXC ad Mym Albent Malae.

t. s. Supra, littera III OVembris DCLXXXVII datas, p. 144. 2. Hic Verborum Omplexus non raro in litteris os suo invenitur, ut Videre te et supra p. 6 ad diem I aprilis DCXCII, ex litteris XXVIII Martii ad D m 'Alberi datist Lachat. t. XXVIII, p. lj, et multis aliis locis Similibu S. Videtur enim hae iunctura verborum unum esse ex intimi eiu Characteribus quo agnosci de Signarique valeat scriptum aliquod ab se Sori 9 um. Cf. Meditationem cie uiligendo Deo, infra. p. 99, appendicem.

176쪽

llis laque litteris emendentur oportet ea quae diXit Paulus an et de contemptu quem gratis finxi habuisse

Bos sue in Ornandis puellarum mentibus

nobi qui reni si imabie et si vivant ne ore 'o lavraue de Fenelonsur rh ducation des illes. Fenelon ve ut satro rava iller esilles

Huiusmodi estimonio omnino infeliciter est Su SPaulus Ianet, quod vel si verba Bossu et referret, PBrum Sane ad Causam facere posset id Solum quippe

no docere non unum locum ex operibus os Sue ei e S Se XCerpendum qui eius Sensa de aliqua re cognOSCere

a a sinu au subet des le etiares de a iece Pauline lirait-elle pasave plat si de certains Ondro iis de Histo ire Omai Ne p. 28 l). EXlmius autem seriptor qui plura testimonia adfert ex ut 'at in LaBruliere ue A in lenon, etc. deducta has Bos Suet litteras exscri' bere potuit. Ad eundem enim, p. 203 udvocavit, in Gallia Orthou OXai P. II. l. VI, e. 24 laudantem si Virum clarissimum Nicolaum Coesse tectu. 2. Laeliat, t. XXVIII, p. 2b T.

Sic habet sontentia a Iane relata sed legendum S uve Comme n OiSOn ...

177쪽

Velit, sed plura eiusdem S Se infer Se componenda. tuequaquam Meldensis epi Scopia ea Scripsi contempli mi

discendi aut legendi redolentia, quae adeo diScrepare arbitratus est Paulus Iane a libro cui titulus est Del si lion es illes immo sunt ipsi huiusce libolli

Scriptori, Veneton, non Aialem OSSuet, haec verba tribuenda, etsi se oris contionem e qua deducta sunt inter opera Melden Si opi Scopi quondam POSVeriit.

Fenelon enim haec dixit aut Scripsit, prout lia OSlendam, in re colloquio , quod in Scriptum legitur iret isti suntes a Dan layes et les deos in de a se retiyieuse . Sub tertia partis finem huiusce monili D ad Domina quae in domo SD l- nobiles puella docebant, OS quam vola religionis extulerat laudibus, dicebat

I me emble quo e votis entenil dire uisque nou Somines destin00 u 'instruction, ne aut-il a que nou Soyon exaclementin struites tui, an dolite, des hoses doni ous deve instrui reces en sanis Votis deve favo ir es verites de a rellion los maximos d 'uno conduite age, modeste et laborious cur votis deve sortiterces illes Ou oui des cloitres Ou our iure dans des a milles documpagne u e capital est a Sagesse des minurs, 'application ut economi et 'amour 'une piet simple. pprenoZ-leur a Se inire,

Patet ergo nullo modo Bossu et praeberi poSSe ut paene insensum doctrinae puellis tradendae, immo neque eiusdem dicta operibus a Penelon Scripti iure opponi. Is autem qui noluerat ignara linqui posse virgines de quibus Suum Scripserat de puellis instituendis opusculum,

non ita sibi contradicere censendus Si cum Verbi mulo, ut vidimus, Meldensi episcopo tributis, mutata re VI mn eb3t non Ver Sententi priore. Dominas quaes in

178쪽

Domicilio a int- pauperes, simul atque nobileS

virgines, in Struenda curabant, allocutuS St. Ouicquid autem ad moniales quibus puellae instituendae committebantur , de hac re scriptum est a nossuet, Valde ad Pi US πιθαγωγόω, declarandam prodest. At id unum hic quod ad a Storem Sacram doctrinam puero docentem Spectat illingere nostri erat propoSili. Cum autem pastorali muneri sit non tantum a Scere regem novelloSque agnos lacte nutrire, sed tueri ab inimicis, custodire, immo ubi fieri poteSt, Rugere numero, nemo mirabitur Bossu et cura impendisse non minimas in controversiis, ut aiebant, laboribusque Suscepti ad fidem propugnanda in ac mullo magis in haereticis ad catholica partes rahendis.

l. Lebarq t. VI, p. 232, in IV ad . Ursulae moniale adhortatione.

179쪽

Quomodo cum haereticis egerit, quibusve mediis eo adsidem adduci cupierit, cum ex eius agendi ratione, tum verbis ipsius, quibus forsan non St Sali allentum, Cognovimus. In reserendo enim colloqui quod cum pastore Claude, ut vidimus, coram Maria de Duras habuerat, haec praemittebat, quibus Suam intimam sententiam de convortendis ad fidem re fratribus separatis , ostendisse videatur

L 'Instructiori que 'Ofrre en genera ait pretendus reformes, et 'ossi' en particulier a ceu dii iocose demeauX, que e dois porterplus que es aut re dans me entrailles. Ceu qui resuseront celte Instruction chretierine pacilique, fraternelle et paternolle, aulant que concluant et decisive, e leur dirai comme satiat Paul, ave dotaleuret gemiSSement Carin ne Se console pus de a perte de se ensant et de ses reres de suis et dii sang' 'eu totis .

Etsi vero cum munere pastorali plane conveniuntquRecumque contro VerS3 dispulatasque quaestiones complectuntur, tamen re omnibus pernotas qui sacris operibus theologicisque maleriis a Bossu et tractatis tuduerunt, hic relinquere Voluimus. Scripta enim eiu non

180쪽

proprie quaerimu Sed dicta eiu Silemque pastoralem

eloquentiam adumbrare in animo Si non eruditionem laudare. Hinc ContioneS, Catechi SIDOS, Olloquia, adhor

tali ines et reliqua quibus cum fratribu S, prout aiebant, separalis Se non bellum, Sed paene amiciliam tentavisse profitebatur 1, summatim in memoriam re Vocare ag e S Si sumus. Mullis enim qui sive si Calvinistae , sive re Luthorani, dicebantur', auxilio fuisse Bossu et dicendus est. Onest cur edicti ab Henrico a facti, quod Anno DCLXXXV abrogatum Si historiam denuo tractemus. Non hic in controversiam adducimus quid de eo sentiret ossuel. Duae enim in laudando e Pellier pronuntiavit', a Salis OS tendunt eum Sino ero ore probavisse illam edici veteri abrogationem, quae sorte Romae minus laudata est .

l. Nuperrime editae Sunt in lucem litterae cuiusdam Calomon sis viri ad P. D. II uel die X dessembris DCLXXX Lugduni Batavorum datae, quibus is episcopo Meldensi Tatulabatur miram in Omnes comitatem.

Il ait parolire parto ut de a moderation, et 'est a te caractere 'un ommed 'honne ur et 'un habile hornine Les gens emportes et violen ne Sont bienso uvent que de petits Spriis que a pasSion tran Sporte et qui ne soni a mal tres deuX- me SmeS. Ces gens-la ne Ont propre qu a brOuiller . . . t n Ont uere de disposition a vancer areianion des religion et je pense que rare ment iis se laissent tenter, executer u desset Comme cellai-la. Hi Si fori digne de Dus. et . .

Iure autem doctissimus D. A. Gasle, ad hanc epistulam Stephani LeMOVne quam publici iuris faciebat, addebat est evident que cesdernier compli ments 'ad res sentis ussi te a Bos suetinu amuel car unet 'Ruire . . . 'Ont esse de reuer reve genero uxi 'a cord des de uxreligions catholique et protestante. . Re Uue O88 vel 25 janV. 90l, P. 32.2. si Ceux di Salent les decret royaux, de a religio pretendue reformee, R P. R. 3. Lebarq, t. VI p. 32 Ne lais fons a cependant de publier ce

4. Testem habemus Arna ut cuius verba iam a Sa inte-Beuve relata Porl-ROVal, t. V, p. 32l noto hic subicimus

Attamen quae Vera Orsan erant die quo haec scribebat Arria uiri eadem postea non plane ad Inrmari possunt. Etsi enim cogentibus aege