장음표시 사용
391쪽
nihil sessit praeterea requiren m. Fecissem, ut quemadmodum nunc des nostra candido forta pede tori excusata
erit,sic tumfulset facultas laudata. Iam vero,praeterquam quod ingeni nobisperquam tenuis utique uena est cir apte dicendi aperteque tres exiguae,rerumfortassee natura obstat, quo minusseola praeceptione cς artis ratione demon tranda, possint sapieneperfotique tradi. Quod quidem in omni Usium omnibus, quae usis actioni ue causa docentur, euenire id me , bac' 'Rut ni inuerint longa cossetudine. exercitatione multas*matafuturipotius operis in Medis rebusem, quam inpraesentissubsidiu praestent. Dic pictor quanuis multa,uel le P gerit, vel audierit desigurarum ratione: duo linearum ducit eminetia,quo reducita, quo direcita in assectum, ab oculi ubsidentia, imaque velut in se delitescetia quoque tra
uersa,item eo tota ostendentia magnitudine am exprim dasint quae luminum,quae umbrarum vis,quata oculorum varietab, materia, mixtura quam multiplex in corporibus partiu diuersitaN,quaeforma , quis color cuiusque, quae omniuinter e couentior si audebimus Latine sic dicere,quod Graeci
rus 3 Ἀ- vocant' quis earum ordo, non modo ut nihil a natura distortum tota vicissositio earum motum quenda comporum animorumque repraesentet Curicita haec quanuis a praeceptorepercepit, nisi tamen is admouerat tabulae manu. multa tentaverit, multam operam ste prosed, perdiderit, multaqueskis fecerit improbanda ue faciet quidem x nqui, quae debeant aliquando probari Hoc idem in musicis contin Muciis, git. Nihilprooerint multa ista,quae de conficiendis musicorsi praecipiuntur instrumentis,quibus proportionibussingulaenascantur nihil quae de vocum interua is, quae de consenantiabus est dissonantibus, γ, quae quibus consonantiae re te aut
392쪽
secus subnectantur,quae tempommsbatiasint ob eroda, qui modis no omnia diligens meditatio assuefecerit, irmauerit, indiderit. prope in naturam verterit. Hoc in rebus rustiae, hoc in besiisgeredis, in I ep. admini trada, in uniuscui a ita rite refctequeformanda euenit, ut Feruacua silpraeceptis, ouanonfuerit industria discentis quuta. Quaecunque enim discuntur operis gratiali arcipue discuntur etiam ex opere. Nec stares efficacius recte nos docet facere,qui visq;
faciamus. Quodsi contingit in apertioribus istic prope manuariis artibin, ut disiciliores, proinde adpercipiendum obscuriores sed e inutiles ideantur, nisi seu accesserit:
quanto minin erit mirandum, in hac recoditiore arte, prima
inpotem tractantibus,quaeda obscuriora ideri, quae tameaperiet profereto in luce creber diligens rerum tractaturi sui ob auram nos etia omniafusius diximus qui olet, qui inapraecipiut. Exepli deinde omnia non implevimus modo, sed oneraisimus erit, ut quocus possemus modo,cucta quituis nobis erat, )eluti inplano consticuoque poneremus. Et haeci a tame qualiacuet, his quatuuis meliora, cotenderim non magnopere profutura, nisi de artes at sus in opus constet verba vertitur Cyum duabus his in rebus fore accipisseriptis authorum cui que generis experidis, nostris deinde
ad illorii exemptu quantum datur ej cndis auorum Pudes ad artisperceptionem commodius, illud ad effciendi δε-
Cur euolue cultatem ess cacius. Sunt autem reuoluendi authores, non in
hue lum, ut inuentionis acumen, dissositionis decorem, in
omni rerum orationi uegenere noscamus sed communis rerum humanarum hensus peritiaque accipitur m copia quaedam orationu ad omnem sum paratur. Vndesemper velut
ex thesauro, vestroferamus ea quae dis fuimus, ct eorum
393쪽
similia e iuga in spraeter haec qu=Jue, exempti sententia,ῶ- uerbia, generalis quaedam rerιι omnium degustatio mittur, ad omite oratioVis v sm apta quae a Vellex. 'L bus iis, ut iucunda Cela rauu erudita dicatur oratio Vn de apud Platonem, ri fotelem, Cicerone, Quintilianum,
relis 6que quorum in illustri nomen est, omnium artium o- mi ue humanitatis Peritia elucet. Eam quidem eis vi in
populo maioreque ciuilium negotiorum turba ver antur,vsis utcunJue m crebra κdiendi experiendique co uetudo p- peditat . Ut ὶ ero tedio umιragaudentes, intrastudiorum cretas condiderunt,nisi ab eis qui in litora icta miseerunt deprom ferint, nou bride unde ea consequipo t. Le dum e tergo authorum omnegenus,cum propter haec qu 2Aximus,lum propter ea quaepropria nostri unt ne iij, ut coAlatis cum inrum bl seruatione praeceptis, explicatius intelligamus cir illorum virtutibus expraeceptionis ratione cognitis,incipiamus m nos ducibus illisproferrepedem,
eorum quoque sequi vestigia, quos quantumlibet de Loinquo possie qui , in hac cisti nostra desidia, uelpraecipuam
arbitror laude Imito itaque tis habebit tractata, ab aliis, A modo quos imitari volet quaestione etiam ese tra fare, eademque us i ferme dicet quae illi Interim tamen ne nihil agat, ordinon, 'S'''mutabit .sipoterit juaestionum, argumentationum partiumque argumentationis cuiusque, vel omnium horum, vel quatenus res permittetrita tamen, uti eciem ordinis aliqua,
assie3tiatur. Tum audebissiqua quaestis,aut argumeratio psit se adiici eis,quas ille, cuius ductu equitur,*bsumpsit. Hiscpaucis collectam argumetationem pluribus
explicet. Quis trifctim breuiterque dicita Funt ab alio, se copiose quae ubertim alius,i e angastius dicat. Non quia
394쪽
meliora putet sed, hocpacio sculpueri lent proximi ibusque apprehensis, poneregradum di t. Post haec aestionem aliquam quam millimam propositae accipiat,mque
ea omnem inuentionis dissositioni ue rationem quam obseruatam in exemplo volet, uatenisspoteris,consequatur. Hinc ei ou e diosa sit ab aliis, contradicere incipiet, aduersartig
tueri partes Quod quidem liberitu iam est. Ita lium tamen iuvabitur inuentionepartis diuer , cumpropositis illius argumentis facilius admonebitur, qui pro dicere debeat Liberrimum id c consimmati roboris,cum relicito dicitur nido a molaresso arbitratu corperis . Guacunque. libuit, arripit iter. ductu invenit , quae dicenda cidisnonitque inuenta .secies tam iure suo eae Ascit. Quod ibi quatenus potest contigerit, tum data uentis vela, tonsolum id in bene, edit celeriter c, sine cun talione Quomodo u faciamus, conandum. Id assequemur inprimum locos
ne sedat te omnes, omnia praecept Irmiter VIxa memoriae habea-
d. . di . .' mus,ut quotiesunque libuerit,cuncta velut no intuitu,sine PQs im*Τ cuncitationepersticerepsimus deinde,si multo su assuefecerimus animum, intentos semper c apertos 'sc dixerim habere oculos,ut statim positi ex rebubper locorum ordianem deseriptis,consentientia diserepantiaque eruere. Quibus rebus ustis alioqui,consequemur,ut expedite,copiose, bito,
de omni reproposita dicereposi tu . Di cile id quidem c
arduu,non tamen maius quavis eripsit. Ingcns enim, mens, incredibilis est vis mentis humanae cui nihilpro-Quin i vi, emoducit cilesis,uisii quod non vult in reo miracu- φδ' 'Π la transeam,quae idi urdum aprimis inae annis, m 6l '
consequens est mutum,didicis tamen,ut quaecunque cribe ret aliq-, intelligeret, que tanquam loqui iret,
395쪽
bmma menti ae cogitata perscribere posset caecos item per ingentia urbiumstatia, non modo icoris omnitifexin am- iugeri ue sed domumsingularum aditin istia sine erro re permearesolitos ea potu quae quotidies uni videamus, equis in unum hocsu fecerat e multis, quod in eis cui musiciso, gauis canunt, taut nyotea aut m bis praestare, ut manus pede lue membra ratio iis expertia, cis ea sentia alieni imperi nutum non vises aut ea canendi mod=s propositos ex tepores Pas, cura sum quodpite, ab alterius partis diuersum officium 'tum' efactat, o ia tamen iura num iunga Itur oceu tum cum interea ipsa meus praeter haec libro
intenta sit, in quo quod auiiser tum est, Vnd ministri, Pismembin, quo septi debeant, depromit L uodsipotuit animus istud obsequium alia docere membra, repugnatia etiam es non nisi longo vis domandar quanta facilius erit ei uum agere opus, huius re acultatem non modo imperaresibi, cumsit et conatus expeditior, perficere, quanto est vis sua corporis membrorum i cacior.
Quan Greci συα α, τρίαν Uocant. y αεγρον Graecis men Caram ac modum esse norunt Uel pueri. Hunc fit συ αα. ρία, qua vulgus hodie commensurationem. Rodolphus eouentionem interpretatur. Bud. eus in placitis philosophoru, τοῦ τίμὰ θωύι συμ αξ- γριας, interpretatur accommodatas numerorum proportiones Nisi tamen cipse admouerit tabulae manum. Nisi Vipse pingere occeperit. l raeter haec quoque exempla Exemplum diximus supra es e rem gestam, aut perinde ut gestam, quae ad suadendum aliquid aut dis luadendum, ad lauda dum vituperandumve adhibetur. Scientiae. h. Sententia est oratio ad mores e comunem honilium Uitam pertinen, ostendens ue ' ς' ς' in δ' quid aut fiat in ea pleritq; aut fieri oporteat. Vt, Psinceps qui vult omnia scire neced se habet multa igno cere. Iecesse est multos timeat, quem multi timent. Feras no culpes, quod mutari non potest. Diuerbia.)Par MLe, Droaerbia, adagia. Eist autem parce mi a queadmodum eam finit Erasinus, celebre dictuin, scita quantam nouitate in si gne. Vt, Ego in portu navigo. Quid cani cu balneo igno gladi ne seces. Jui vero te clo umbra gaudetes. Qu. in foro S in hominum frequentia non versantur sed in eis delitescunt locis. que strepitu carent,ac proinde aptiora sunt studiis. Cum relicto ut dicitur,nido. Ductum hoc est ab auibus, que posteaquandiu Catis a parentibus in nido litae Cunt, se volandi, ut sic dixerim, artem seu modum edo istae tandem aliquando nido relicto suis ipsis alis nituntur. Tum dant ventis vela. Ductum a nauisau tibus. In dens enim.&c Sic M. Cicero ad Brutum Magnum, inquit,opus omnino' ardium Brute conamur, ed nihil difficile amanti piato. locirca siqui facultat Ehane
disseredi ceu difficilei ac arduum nimis portiorrescet ac desperabunt,hi primum H Diuerbium.
396쪽
Quintillani verbis dicam renuncient sibi, quanta sit humani generis vis, quam potes efficiendi quae velit. cum marra transire,*derum cursu numerosque cognoscere, mu- dii ipsum pene dimetiri, minores sed difficiliores artes potuerint. Nil mortalibus aris duum est & dimidium facti, inquit ide aut bor, qui coepit habet. Nihil ta est difficile. quin id labore ac industria vinci queat nihil rursus ta facile , cui non succumbat luer. tia.Plura Quintilianus libro duodecimo circa finem.
I Staseresunt,quae de parte illa Dialectices, quam inuenie- di vocant, arbitror potuisse dici. Nec me latet, haec omnia, ut in breuem admodum praeceptorumsummam arctarentur, perfacilefuisse Sed ego si quidpoterunt i ta prodesse' maluit aliosim ea dicere et in legentium etiam tibiati consulere si qui erunt, qui legendi isti ucitum abquem
con secuturos credat quam per Vita tantum rerum irem, vidererque doctos potius quod didicissent admonere, quam
docendis disserere, quid, qua via deberent per bere. Re ctius ita clue credidi,cum possem quidem breuiora dicere,br uiore ducere itinere ed eo a stero dissicilique m impedito o-gopotius lexu sed uto magis crim ostiore, mini questinis obsito circumire. Nec ista dico, quia laudem huius meae ra
tionis captem, quam quidem cum ex omni ingenio meo, tum
ex hoc praesertim labore minime ausim sterare.jed quo mihi lectoris aequanimitatem conciliem, iuerit non mei mes-cti hac in resed utilitatis profectu uesulsequutum essera tionem auamsi consequimur, boni confultum crit -Anus,a oluimus tamen, vatumquepraestitimus quis culp&rifaue in rebus vel lus laudijussicit, ita mihi eum non amroganter ad veniamsterauerimi ecturum.
Breuiore ducere itinere. scimptum ab imperatoribus ac ducibus exerci uvin. Qui sicut plerisque in rebus vel solus laudi sufficit. Sic Ouidius Vt desint vires. tamen est laudanda voluntas. Et alius poeta. In magnis loluisse sat est. At volui ego quoq; studiosis his elucubrat iuculis nostris quoad possem prodesse, quod si aliqua ex parte sum consecutus satisfactum est voto meo sin autem minus,tam volui certe, atque conatum praestiti qui laudari a bonis stlet etiam cu non optimus est rei eueatus.
397쪽
πιrisque ducuntur is ossiebus omnis duo exigit
Uictus qua ratio/ie aligeatur 'st in us qui maximam laide attulerint oratoribus.
398쪽
Aristotelis sententia de tilitate et materia diale lices 88, 89 Aristotelis sentetia refellitur ibidem Aristotelis Topica cur nora usquequaque satisfaciae
ors certior qua natura Ars Lulli sors quidsit γ' Artes no sunt inistiles, etias qui id quod ars docet, citra artem facere Iones paulatim inuenti 834Artes quomodo inueta ra reis dissimilatio 1 3
1sertor ris sumptio 3 , IIT tea Scytbarum regis verbum Mitributa personari rerum 13 , I 6. Medis amplificad ratio duplex Iss ulbores cur euoluendo quomodo imitandi 189
Cato quo argumento persuaserit deseudam Cartha- crinem λ Cato xoremfuam tradidit Hortensio K, Catonis de Cicerone verbis
fectius 3 2Causarum enera et g Cassarum genera trix 'ICausarum locus copiosus, Caute exordιendum 1
Censura de Topicis Aristotelis Cerberum ab inferis extrahere Ciceronis epilogi r Ciceronis epilogus pro Milone 3 Ciceronis iustoicorum Paradoxasales sCiceronis in errem ioci 3 ero lapsus memoria OCiceronis laus ex Iuuenale s o Ciceronis opinio de adiunctis, antecedentibus, consequenti us 38
Ciceronis quodfuerit instituti tu Tusculanis quasionibus Io3 Cicero reprebeditur. 8s,'s Ciceronis Topica , 8 Ciceronis vita repνιbensis
circuli 76 circunstantia ' Ciuitas quid 2 Clades Cannensis 4s
Couus , paruus morbus comitialis I 6o
Comparatio quomodo plumra tu noconi-gae se
Comparatio, se comparatorum locus se Coparatione ampliscam, duptieiter IssComperendinatio oo Complexio quoddam argumentaudi genus 1 9
Connea quo dissent ab adiacentibus L Connexorum dii TConnexo m pronunciatorum eritas IConsentanea
Consequens. O. 9 Constans asseveratio inteteram pro argumetosis Consuli atto 'a Contingentia fra utra licentia ε Contraria 6 Cotraria quae vocet Cicero
Controuersia a Coutrouersa omni tacita subest conditio 'LCopia orations quomodo paranda Is Iopulata pransietatim diacenda snt nothetica,
399쪽
Dele Iandi ratio duplex, Delectatio: ipsa duplex, Dele latio nu quam essuis
orationis 3 Deliberativa causa a Demonstrativumcausarum genus 97 Demophenes eanepraeceptore sus t
Dialecticae Urument oratio IosDialecticae materia quaestos Dialecticae nomen latinum I , SO
Diali lice nomen bifariam capitur 92niale licae ossicium ansede ire, diuidere. c. 86.88, fy. Dialectice partes duae, nainueniendi, altera iudica
Diaticticae sus paucis no tus ibid mDialectice necessaria omnis dis artibus 83Dιalectice no inutilis, qua quam quidamsue ea noupessime di putarunt I9 Diati Zιce post alias artes inuenta IIT Dialectice pugno similis, rhetorice manu explicata Io8 Dialectice quaten sebi subiiciat omnia 2, 87
Diali lices ause explicare luid definitio,quid ge
Dictata Ucholis decataret Dies 3sDifrentia quid rDisserentia quando proprie
hoc nomane ocetur IT DUIerentiarum quatila oremus penurι II
Dison lis pronuntiatis tacitasubes conditio I, 92 Disposito an possit ullis coprchendι praeceptis 167D 1positio iis argumetatione Di positio in rebus multiapti cibus 2 2Dispositio soricarum in
Dispositionis laus Ia Dissutatura, Dufertur 79Dιsιmilitudo et Diuersa genere, si ecie, numero a Diu s quissicundum Stoicos 23 Diuerbium Icio Diuidendi ratio multiplex.
Diuidendi utilitas Is Diuidendumne semper per disseretias opposta IA, Is Diuisio. partitio quo distent IsDiuisio quid et Diuisio ocis in significata
Docere proprium munus o rationis IDocere quidsit si Docilitas in exordi Ilo
400쪽
ieiens ra fetentium causarum diuersias ibidi mu te consulem putem , G. tu me non putes consula
Expositionis principit; quale IasExpositionum genera tria
I 2 Extremum maius III, III Extremum minus II L, I 17
uel quisque persuasioni suae a 37
Fides orationi duobus contingit modis Io 'Fides quas argumentando , aut a sensibus,aut amente princiscitur . Ioo Figurae 1 stogismorum tres,
finis factionis sμnium diuersitas 3IFines plures in re eadem IForma συnis quandoque idem 32Forma quid 'Formasculpecies I Formae seu Decies quo distent apartibM. 12
de uintiliano 'o Fundus a I sp qui dicatur 136, 138 Fure quatenus liceat oeci dere 1gd
modo repreheudit; assensis Ir. Genus quid 11 Genus quod ad inuentione pertinet arx mentorsi, di citur quicqvid de minus commvui in quid praedicatur, etiam si proprie norastgenus I Geuus quomodo in qui radicetur sGenus quomodo finiat Ci
αιμια ibidem Hannibal capere Romam nequis 3s Helote 8 Heraclitus σκοπειγJςdict 8
me pacto modulari opo tet, illo non oportet, Verbum Ismeniae 3 4 Hoc scio, quod nihil sio