De Antiquitatibus Lusitaniae libri quattuor

561쪽

Non alibi faciles, ambrosio'. sopores

Elicio , non leta magis, non frigida Tempe Thessala, non alibi meliis Iouis igne calentem , Et patrio multum flagrantem fulmine Bacchum Reninguas. Non hic iubar exitiale Cometa Sanguinei,nona Ira sitim minitantia, non hic

Tutuereae Nemees rabidum experiere leonem .

His fauit natura bonis, haec nobile docti Protulit ingenium domini,soler sq. sagacis

Formauit manω artificis,pa sim q. cauato Marmore,palantes per amoena vireta Napaeo Excepit, saxoq. simul concluset eodem, Vnde vel excelsos perrupta a tergine ramos Verberat, ει quamuis teneat se culmine,multo Imbre tamen Dryadas saltes petit νnda, proculque Vrget Amadryades credas certare Napaeis. Haec eadem in caelum iaculatus excipit undas , Et taeco rursum percolat turbine moles.

Tar operi lapidum male las. on ego saxa Viribus haec excisa hominum, non rubore credam Mortali non acta manu . Vix singula gesent Magnorum iuga mille boum,vix illa mouere

Ponet, quentinum magno conamine monrsm

sui repulit, rupesq auulpit sedibm imis.

Ergo magna nimis sint hac licet, ardua quanquam Et perbe cunctis satis admiranda,reducunt, attamen attonitos atro Lagnantia vijus Plumina, quaeque decens mediis conjisgit in ndis Insula, Nympharum domu opportuna, uasit Aesus, s ardentis quoties iniuria Solis.' Huc

562쪽

Huc trepidae festirea cohorso adnare Dipaeae

Dicuntur. Satyrum quoties laseivia gratis Exagitat male cana locis. Hic mollia tritae Otia, ambrositos carpunt in gramine somnos. Stat montana procul pubes,revocatq ct agrestes Nequicquam calamos inflant,nec amantia cessant, Carmina, S immeritis conuitia fundere ripis. Cri pantlir tenui Zephyro vada laeta,nec alto Vnda immota lacu torpet. Sic prima tumescit, Ira maris blandis quoties attollitur Euris.

Hic ego cori' exi laceri fragmenta Phaselli . Sive illumi senium lue olim soluit amoeni Vir inimica lacus, dominis hac insula quondam Tuppe petebatur, quoties confugerat illuc, Sqq. suis madidus per Llagni cuniculus antris Abdiderat, si quando greges fallacibus escis

Caeruleos, tremulaq. ussaret arundine pisces Fallere, captiuos ad littora voluere praedas. Tales Hesperiam iuxta,solemq. cadentem Heroum campos, ta fortunata piorum Iugera, fluctisono circumuallata profundo , Semidei Manes habitant. Hic ducere vitam

Mallet polo sitis aliis Matims,Gquae Post infelicem pariter dilexit Vbssem.

Tarte alia cantus at sium mirabere,nec tam

Solamen, quam pingvis opes,neque futile ruris Subsidium,mensaeq. dccra,volucrumq. capacem Crinctarum caveam. Nusquam toto orbe νagandi, Tanta auibra data libertis, non claustra,sed altis

Esye putos regum pallatia nixa columnis. Vnde

563쪽

Vnde neque immensi fastidia carceris horret , Nec graue sicutit onus vobicrum grex, sieq. teneri

Cum Jciat, ingentes euadere nostet in Urss. Tantus amor caueae, tam dulcia vincla.Sub alis

Implumes fouet haec natos,nidum illa domum q. Aedificat, dulces semen haec suspirat amores, Ereptumq. gemit comitem viduata, fatacem Illa marem eludit metuens, seseq. sequenti Surripit, ct celeres fallit lasciua volatus. . Incassum studio plures, ta amore lai andi Oluectant νndis humeros,multoq. fluentes Perturbant fontes, O sagna liquentia lusu. Cuncita patent, rara licet sint retia, passim

. admittunt faciles visus, cumq. omnia cernaσVix species numerare queas,vix nomina,nsu t0t Ionio fluctus volvuntur in aequore, nou tot Memnonis exequias celebrant, no Hrymona plures Detestant clangere graues,tot millia nunquam

Ille senex, cui sunt perituri tradita mundi Semina, suctivaga prudens seruauit in arca. Par operis facies, caueae neque maxima surgunt Dissimili tabulata modo. Licet et 'volantum Intereat simul omne genus, dispendia rursim . Sarciet hinc natura parens, cune iit'. peremptis, Tot tibi viuentes reddet domus i ta νolucres. Longa quidem series cuncta enumerare, vel ingens Lucorum senium,vel regum aequantia tui i es tria, lispositaq. Vt consitus arbore multa Traebet Hippodromus grato currentibus umbra s.

Quid vos auricomae divae, quae limine primo,

564쪽

3 2VenibuIu ante ipsum, certis properantia semper Tempora digeritis spatijsλ quid quaesuper alta FCredere quis posset) ressidet testudo columna

Peruia sunt dices mortalibus omnia,qΗaeque

Vix fieri potuisse putes,voluentibus annis Improbus haec hominum labor, ct solertia fecit. Sis felix, longumq. bonis his ν tere, gentis

Laus ιngens Goncalle tuae, quem diues alumnis Magnanimis domus agnoscit Pinaria, non te Diuersum rapiant alio maiora, secundo es quamuis fortuna tibi promittat, olim Turpureo mitram permutet Roma galero , Vile decus capitis, ct inanem frontis honorem Ignarum quae Vulgus amat,procul essuge, i q. Inuidia, lucem minuentibus eripe curis. Hic melius tranquillus ages, o pectore magno Fortunae bona despicies fallacia, non te fuerstim trahet ambitio,non luxus, ct alta Praecipue regum penetrans pallatia fanus. Luodque olim meditaris opus,dissueta reuises Masarum rurisq. tui penetralia, cumque Tithoni, Pylijq. senis superaueris annos, Debita virtuti conscendens sidera, teq. Emeritum,νarijs functum q. laboribus, inter Pontifices, quos Dcla pios antiqua tulerunt,ccipient celsi pretiosa sedilia caeli.

Labor omnia Vincit. γ

Vid valeant pariter labor , ta sollertiata s

565쪽

Sudor, ct aternis virtus infracta duellis Aeneadum superis aequata potentia, ct armis I 0ma potens, belloq. docent tot parta vici Imperia, ac tantis olim superaddita regnis I rina, IRomulidum tot νtroq. sub axe tropbaea Illa rudem primum vicino exercuit holle Tironem, ac νi trispaulatim creuit, Somnes Finitimas in se quas vicit, transistit urbes. Auctior Hetruscos domat, S caput imperit olim Musoniae : S iustis Danaos ulciscitur armis. Continuo Siculis bellum manet, inde sagacem Sidonium iam iam veteranum ducit in hostem .

Hic dudum i bi's Pictoria substitit alis,

Ambegitq. diu, qua tandem poneret arce Terrarum fortuna caput. Carthagine demum

Euersa, supplex Hispania, Africa longum

Aeneadum subiere iugum. Mora nulla Philippo Tot populos armis victricibus eripit, atque In libertatem tot Graias aserit urbes. Huc assuefactum veteranum Marte superbum, Antiocbum petit,ac regnis deturbat auitis Nec requieuit enim,donec ter Marte subacitam Mithridatem Asia, totoq. oriente Tigranem

Expulit, oe vita pariter spoliauit, c, armis.

Romanum vario poLtrema Numantia Marte Diruta bis denos bellis exercuit annos.

Omnia continuus labor, vigilantia Romae Suldiderat,nec sol praeter fismana videbat Quicquam aliud, neque paria tandem ciuilia bella Continuere dinopi etol. labore subadium

566쪽

Amisit totum Romana potentia mundum. Namq. Ni opes nimias sors vexit, otia mores Fregerunt,luxusq. homines inuasit, S illa Tri scorum cessis peris laudata parentum Virtus,paulatim ex illo Romana referri Res retro , si adita vires, partvmq. t0t annis Roma breui mundum,rerumq. amisit habenas. Ergo quam clarum genus armipotentis Achilli Tyrrhus, ct immanis nequ*t deuincere Poenus, Orbis Ruinam delerunt otia Romam: Et quae totius mundi caput omnibus olim Gentibus in Tanaim a Gadibus imperitabat, Trodita barbaricis siprob dedecuso ignibus arsit: Et Romana ferus bis cepit moenia Gotibus, Dardanaq. Hispanae popularunt te et a cohortes. IVunc etiam tanta est rerum inconnantis nemo Iam sebi non audet captam promittere Rymam.

Proh dolor S Turcus quod Dij prius ome in ipsum

Conuertant) flammas νrbi, excidiumq. mlnatur. ct vos o super quibus Itala moenia, necnon Gonius pater, ta Romana palatia cis Has prohibete minas,peLlemq. ac dedecus istud Vltra anni solisq. vias,ultraq. niualcm Caucason, Europa procul olim auertite tota.

Sit satis obeu proauum pudor inges, atque nepotis Moeni a quod dudum in manis arcibus olim

.emula, achaemenioq. undantes sangnine copos , Tectaq. Barbaricis toties decorata trophais, Et Lacedaemonias premit aduena barbarus arcet.

567쪽

' . - 1qs Lusitanorum regumq. ducumq. labores , Tot partas urbes veterum sudore, tot annos Defensum imperium Lybiae, tantoq. cΥΠ0re iuuaestas Antri arces, num Marte Sine ullo

To silet imbellis proh Lusii dedecus' hostis .

causa eadem luxis, comites ignobilis oti Diuitia fortes Lusii fregere nepotes . . Ipsa suis etenim dum Lusitania metis contenta es modicis, 2 qu, natura negabat

Non ausit tentare Nio, Indiq. nocentes Imbellis contempsit opes, coluitq. virorum Foecundam,ac rigida semper virtutis amicam Tauperiem,presum caput olim erexit, armis

Saepius audacem victrix afflixit Iberum e .antaeasq. arces subiit, Lybiamq. potentcin Fregit,ta herculeis poseuit sua signa columnis. At postquam vetito remis compescuit undas Oceani, Gangemq. Tagoseruire coegit, Et mollem placidis Indum frenauit habenis , Pellaeoq. simulsese intulit ardua dio, confestim veterum mores abiere, relicta eLI Paupertas, crium virtud petit, improba luxus Otia, oe obscaeno pariter suasere rapino. Viciaq. victorem vinci dedit India Lusum Deliciis blandita suis. Quos ergo nec audax celtiber,aut magnis tulit Africa diues alumnis , Illecebris, patrioq. emollit India luxu, Et Lusitanum vile conuertit ad artes, sc mercatorem de milite reddidit, atque Nexuit auratis dominorum colla catenis. Mm Deniquς

568쪽

Denique quae toties bello vexavit Iberum, Oceanumq. vltra Maurum expuli atque potentem Quondam armis Lybiam,maiores vlta subegito pudor vltro urbes nunc Lusitania victis Exhibet,νnde suis vix iam confidit, o illam Hinc lacerant, pudet heu Celtae,grauis imminet frica,dulichii . ignem exitumq. minatur inde Arcibra, ct nostros ait inta manere nepotes. vos o di',quorum aul'icijsper caerula vectus Lusus in extremis sedem sebi legit Iberis , Aeternamq.suo dedit de nomine gentem, Quorum Ithacus monitis,acitus, qua nobilis aequor Intrat Oceanum flavis Tagus excipit undis. Magna pererrato statuit sibi moenia ponto. Dedecus Hesperia procul hoc arcete, minasq. Has prohibete atis iampridem iura iugumq.

Aeneadum,nec non miseri tot saecula,diros Gottorum tulimus fas ius,intraq. penates Sexcentos dominum Maurum tolerauimus annos .

Ad Prosperam valetudinem .

IVter tot generi humano concessa deorum Munera,nil homini meliis tribuere benigni caelicolae,fanam quam mentem in corpore sano. uuamuis infulvum redeant vetera illa metallum, Saecula, oe antiquo nunc palleat orbis ab auro . am cui magnanimo nullisub corpore morbi, Sive armis omnis bellisq. exardeat orbis, Impia seu miseros fallant sua rura colonos,

Ipse

569쪽

Ipse sibi ac natis victum parat, atque laborem

Exercens , totis exterminat aedibus aegram Tauperiem odo pro patria,pro coniuge, ipsa Progeni aduersos fert pectora fortis in hostes. Venatu nunc inuigilat, nunc alta ferarum Magnanimo tacitus scrutatur lustra molosio. At cui vis morbi corpus corrumpi inerti infligens membra aeternum torpentia lecto, Otia non illum, non lusus,nulla volupto Demulcent aegrum,nec vina fateria palatum Oblectant, totove cibus quaesitus in orbe, Sed mala ieiunas vrgent fastidia fauces, Et Tyrias venes , atque ara Corynthia,nec non Thidiacae monumenta manus,doctiq. Myronis

Negligit,ta magni Polycleti signa, tuumq.

Admirande opus aeternum contemnit Apelles. Ouin etiam ad cantus surdas accommodet aures,

Ingratum quicquid Panchaia diues, O ipsa Assyria, ct molles mittunt de more Sabaei . Interea decor formae, vultus'. νenustas Languescit,veluti flos interceptus aratro .

attenuat macies artus,color occupat ora

Buxeus, Nires abeunt, vox nulla per arctas Infirmasq. exit fauces, magnoq. labore Diuitias parto in nullos possidet usus. Ergo caelicolo cum placa s thure, salutem Imprimis supplex νotis venerare,tibiq.

TV cunctis mitem hanc, siquidem sapis, oece diua. T ii etenim genus humanum,nil nostra me illa Vita potes,nil terra boni,nil utile totus Mm et Orbis

570쪽

Orbis habet,quicquid miseri sumus,uc dedit. Et tu Magna salus,mentis vigor,aerumnaeq. leuameu. Grata quies rerum,placidissima diva dearum Magna parens hominum, vitae decus unica sortem Humanam miserata,ades huc,seu sidera,seu te Aeri' camphseu fortunata piorum, Rura tenent,nullis hominum damnata querelis Huc ades, ta trines procul o dea pelle dolores .

QVid iuuat aeternis animum fregisse minorem Artibus, ta paucos diminuisse dies c

Iaris consultis maior licet que vetustis Emineas, mortem non tamen 6fugies. Iura quidem nescit, canonas ignorat, ct ipsos Eripuit summos Mors quoque pontifices. Eripuit vitam primis tibi Nerua sub annis, Nec studium, nec his profuit,arsue tibi. Haec quoque prudentem sub tartara Papinianum Misit, quosque mora es longa referre viros. 2gon fora , non leges hos protexere, sed omnes Communi secum mors tulit atra via. . Haec Τμoque si nescis quondam tibi meta terendae HSed felix, quem mors sera nimis tulerit. Felix ille etiam, qui cum haec cognouerit,annos

on sinet incassum praeteriisse suos. Ergo procul tristes curae,procul ite labores, Et quicquid vacuos,non senit esse animos .