장음표시 사용
511쪽
perisse inflammationes ab eo nec inductas, neque, si quae erant, adauctas esse '). Puto autem, eum loqui de inflammationibus iterata phlebotomia et diluenti potu quodammodo subactis et domitis, aut ab acri stimulo proxime net vos vellicante magis, quam a diathesi inflammatoria genitis; nam has certe Opium non auget, sed sensibilitatem aliquantum sopiendo et spasmum tollendo mirifice mitigat. In puerperis, ne lochia supprimantur, ab opio iure abstinent prudentiores. Vis enim inest ei quascunque evacuationes, sudore excepto, sistendi. Λt si ab dominis Viscera uterusque sititimio in Syasinis, ut quandoque accidit, assciantur, atque ex hac P m
causa lochia aut parcius fluant, aut eX toto Subsistant, re C te Pere Aossit. idem MOLINA RIUs q) admonet, opio dato spasmos tolli posse, atque laxatis inde vasorum osculis sanguinis fluxum interdum promoveri aut restitui.
De peculiarium remediorum administratione non plura. Aliquid potius dicam de curatione quorundam Sympto matum; quamquam in superioribus capitibus, et speciatim, ubi variolarum curatio exposita g. CCLXXV. et seq.) est, satis fuse de ea egimus, ita ut supervacaneum prope Videatur eandem cramben, ut aiunt, hic recoquere. Ne igitur repelitionibus lectores defatigentur, eos ad illa loca remittimus, contenti pauca tantum hic adiicere, quae peculiariter exanthemata miliaria respiciunt, et propria eorum veluti sunt. Itaque regressum pustularum, ut gravissimorum et lethalium symptomatum causam g. CCCCXIV considerabimus. In quirere in hoc casu oportet, undenam iste contigerit g.
512쪽
calefacientium usu, aut ab immodico externo calore re pressa e Xanthemata suerint, aut retenta inlus, revocanda erunt, aut allicienda extrorsum compescentibus, refrigerantibus nitrosis, aeris renovatione, integumentorum imminutione, missione sanguinis, cucurbitulis scarificatis, Potuque aqueo copioso et diluente. Si vero frigus admissum, terror,
aut animi viriumque desectiones occasionem dederint huic regressui, in auxilium veniant diluta florum sambuci, scordii, cardui benedicti calide hausta, spicationes, imprimis thoracis, Ope panni lanei probe siccati, aut vapore succini )imbuti, dummodo Odor eius bene serri possit, nec suspectus sit ratione partus, aut peculiaris idiosyncrasiae, lotiones ex aqua calida, tamenta humida et calentia, et, ubi pulsus de bilis et parvus invenitur, medicamenta, quae excitant. Neque hic solis hezoarticis fiss, videlicet pulveri hezoartico
pharmacopo eae Londinensis, aut pulveri e chetis cancromum composito, qui maxime hic commendari solent, acquiescendum est, sed tentandum aliquid efficacius valentiusque. LUDwIGIUS idcirco proponit essentiam alexipharmaciam STAIILII, liquorem cornu ceroi succinatum et Camphoram ipsam φ), non neglecta vesicantium amplorum et acrium ap plicatatione suris, cervici et brachiis, praesertim si sopor simul opprimat. MEADIUS laudat piato rem contruercae
composilum et confectionem cardiaciam pharmacopo eae modo
nominatae '). Nec parum proderit, ubi terror aut animi pathema aliquod regressum istum effecerit, liquorem anodynum mineralem HOFFMANNI ex aqua aegro propinare, aut
aliquid opii aut laudant liquidi SYDEN RAMII reliquis medicamentis adiicere, cui et spasmos Sedandi, et cutim versus ducendi mira inest facultas. I) VoGEL, I. c. S. 141. 23 L. c. ρ. 222.3ὶ L. c. P. I 4.
Delirium quoque mitigant aut placant hirudines tempO-
513쪽
ribus applicitae, itemque magna cucurbitula occipiti cum scarificatione affixa, balnea pedum lepida, aut his substituta menta, aut epispastica plantis pedum admota, et non raro vesicans deraso capiti impositum, ut extrorsum avocet. die Canodyna, ut diacodion et emulsa papaverina, praesertim Vigiliis et anxietatibus aegrum agitantibus sua laude fraudanda sunt. Ouod si convulsiones immineant, aut iam invaserint, COHVMAιOni
aut singultus torqueat, praeter liquorem cornu CerVi Succi eestiis nnatum et anodynum mineralem atque alia huiusmodi sed an moschus Pro-
tia et antispastica, in Oschus prae ceteriS celebratur, quia Spasmos relaxat, somnum placidissimum conciliat, et blandissime diaphoresim promovet. Sed optimae notae sit OpOI-tet, et do si paulo liberaliore dandus est, si aliquid efficere
eo velimus. Moschi potissimum causa hic pulois Tumquι- PMDιS Tun
nensis ') excellere quam maxime dicitur In quietos et di iesioniam convulsionibus iam proximos mulcent levantque plurimum si cacitus. frictiones lenes corpori membrisque adhibitae; quod ex per tus commendat et suadet ΛLLIONIUS '). Fricandum item pannis laneis subcalidis totum corpus, sed praecipue pectus ')aut dorsum, quando sudor elici debet, aut si substiterit, re-Vocari. Tunc etiam plurimum conducit so mentis humidis et calidis cutem laxare et rarefacere, aut Vapore aqueo bume' reoocundoctare et mollire. Certius vero optato sine potieris, si puta V ἐς tueri heg artico aut e chelis cancrorum composito, aut Cul cunque alii absorbenti addideris granum unum opii '). Quam Cura horae plurimis magno in pretio est eampliora, non modo ut an itiniis liseptica, verum etiam ut antispastica et diaphoretica sacvltate mirifice pollens. Sed non semper exspectationi respondet, quod sortasse in hoc morbo vires vitae plerumque modum excedunt. Hinc ab ea, ut noxia ui plurimum abstinuit AUGUsTINIUS '), et vix aliquid emolumenti ex ea perceptum vidit GAsT ELLEBIUS '). Imo pluries eam nocuisse et COD- vulsiones induxisse aut accelerasse, mihi compertum est. Non sine igitur matura deliberatione, et tunc solum, cum vires languent, et calor exiguus est, ut excitari atque in tendi debeant, ea uti convenit, nec illico largiores doses,
514쪽
ut vulgo fieri solet, ingerendae sunt. Quando autem vires deiectae sunt et deficiunt, eas decocto florum chamaemeli excitare tentabat COLLINIUs ' . Sion ΚΙΓs adhibebat curetum ex conseroa florum cordialium. Apud nos vini aliquid largiri in usu est, et vere nihil vires praestantius erigit. Serum quoque lactis vinosum excellit. Si cum vi ribus deiectis pulsus simul minimus percipiatur, validiora etiam excitantia, uti camphora, quam modo dixi, vesicantia aliaque eiusmodi non reprobantur '). Praeter haec ab aliis
chinae chinae cortex aut solus, aut radici Serpentariae, Va lerianae, contrayervae adiectus utiliter adhibetur φ). Diar rhoeam Vero, nisi prope vires prosternat. adstringentibus cohibere non licet. Ex eius suppressione saepe exitium COΠ- sequitur. IIAMILI ONUS pluries id conqueritur. Ipse contentus est pulvere margaritarum, aut theriaca, aut diascor dio eam compescere, et vesicantium ope diaphoreticisque miliarem somitem extrorsum prolicere, ne lotus intestina Versus confluat. Inter ea, quae interdum morbus non persecte iudicatus relinquit, frequens est iunior leucophlegma
cutiunt . Reliqua sive sympto mala, sive morbum subsequentia mala, qua ratione curanda sint, ex iis, quae alibi tradita sunt, quisque non ignorabit.
515쪽
Praecipuas de singularibus quibusdam remediis animadversiones attulimus, et quaedam breviter complexi sumus ad peculiaria s i plomata etiam spectantia. Nihil vero de curationibus, quas morbi complicationes poscunt, dictum est, quia variari illae debent pro vario morbi genere, quo'
cum miliare exanthema complexum est, aut cuius Speciem
induerit. Eu dentissime enim liquot, ad morbi simulati aut Loeoti ἱ et
complicati naturam respiciendum esse, accommodandamque curandi rationem, qualem nempe morbus iste requireret, Sta miliari seiunctus esset, non tamen omnino neglecta con iuncti exanthematis consideratione, sic ut mixta Curatio EX- surgat, utrique malo opportuna. At non possum in Uni- Smytic/ssι-
versum satis inculcare, SimpliCissimam medendi me W000m homhois tiὰ compositae et generosiori esse plerumque praeserendam, se' seruefertur. liciusque istos aegros e morbo evadere, qui naturae OPUS non turbaverint, et diluentibus, temperantibus idoneoque diaetetico regimine plus consist sint, quam medicamentorum sarragine aut multiplici operationum adhibitione; quae ani madversio si n quolibet morbo acuto utilis est, in exan thematicis vero, et speciati in in variolis et miliaribus pernecessaria est, nam natura ipsa sere Omne opus absolvit. Itaque institutis in primo stadio, prout indicantia postulave-'ς terra
rint, sanguinis missionibus, emesi aut alVl ductione, reu Lihi a quid quum curationis naturae, tempori et diaetetico regimini ma- m ιS PrOSι f. ximam partem concredatur. Nos in Italia copiosissimum Polus qualis.
potum a principio ad finem usque praecipimus, et talem commendatum ) Video a plerisque ex nostratibus. Parariis solet ex decocto hordei, graminis, acetosae, cichorei, ScorZOnerae, aut panis albi, aut ex aqua purissima, uti est Nucerina, aut alia simili. Et aliquid nitri adiicitur, aut succi mali auranlii lusitanici, aut medici, aut citrei, aut Oxymellis, prout diathesis inflammatoria, aut alcalescens humorum natura exigere Videatur. Acida vero non promiscue atque indiscriminatim praescribantur, sed eorum usus ad
516쪽
experientiae Π0rmam supra memoratam g. CCCCXXXVIII. expendendus est. Sic sanguis diluitur, lemperatur, eius acri monia obtunditur atque emendatur. Diluentem, refrigerantem atque antisopticum potum impendit etiam GASTELLERIUS R), praestantioremque eum praedicat, qui lenem simul diapho resim adiuvet. Id vero usui tantum erit, ubi Sud O- res absint, aut non prosia se e siluant; alias enim diaphore tica aliena omnino essent et noctia. Diapho resim promovendi consilio LUDwIGIUS non timet decoctum radicum chinae, bardanae et sarsaeparillae proponere in potum ordinarium, et fortasse in rogionibus frigidis, in quibus ipse degebat, Opus est paulo activiore medicina '). Apud nos tale decoctum, praesente febri, vix locum inveniret. Ab sente igitur febre, ut in miliari morbo apyretico aut in Chronico, cui purpura scorἷulsca nomen est, Si unquam dandum est, accommodatius videtur. Generatim potiones neque Omnino calidae, neque omnino frigidae esse debent, sed temperatissimae, DAMILA Io '), AUGUSTINIO '), LUD-wIGIO q) aliisque suasoribus. Ilienae ad calidum potius quodammodo inclinent, aestate ad frigidum, aut ad eam temperiem, quae in atmosphaerico aere, atque in cubiculo est. In altera certe periodo nunquam frigide bibere permittit ALLIONIUS '). At, inquies, inventi sunt, qui non modo frigidam, sed nivatam etiam aquam potui assatim dandam consulunt. Verum hoc quidem, sed vel in eo solum casu id exsequuntur, in quo exanthemata deficiunt, vel in climate calidissimo et in hominibus potui perfrigido assuetis
tentare audent, Vel tanta apud nos curationum sic praestitarum exempla nondum suppetunt, ut sine temeritatis nota eorum consilia sequi universim liceat. Praeter decocta modo laudata conceduntur etiam emulsa ex seminibus melonum et serum lactis desae catissimum, prout aegris magis arriserit, aut med cus Opportunius existimarit.
517쪽
7) S. 233. g. CCCCXLIV. Vitandus magna cura est nimius conclaVium odior ζ h.
D mia stragulorum copia, arcendusque itidem Subitus atri Q is is, o incurrentis amatus, aut repentinum frigus; nam tam calor Iandus. nimius, etiam exterior, ut alibi g. CCCXO.) ostensum eSt, quam subitum frigus aut aeris novi irruptio impedit, quo minus exanthemata egrediantur, aut iam egressa repellit ). Temperatissimus igitur aer et calor cubiculi sit, Ten eratι '
oportet. Quoniam vero aer cum hominum aut ad Stantium αγ
frequentia, tum aegri ipsius halitibus sacile depravatur, in- cubiculi. eptusque exspirationi excipiendae sit, is subinde oppo 1 tunis horis consuetisque cautelis renovari debet. Si aeger in cu- Cubietilumbiculo amplo degat, tutissimum erit; difficilius enim e imi h. viis contaminabitur magna aeris moles, et facilius novus ad- otitio. mitti poterit aer, quin aeger irruentis aeris flatum aut sei gus persentiat. ΙΙAEMUS, qui alioquin aeris frigidi et lautator et laudator acerrimus suit, in hoc tamen morbo, cum adhuc liberum a quaestionibus animum haberet, quamcunque auram frigoris eram damnavit et timuit R). Non me latet, multos hodie esse, qui neque aerem frigidum, neque linteaminum indusiorumque mutationem unquam SuspeCtam habent aut reformidant. GASTELLERIUS certe utrumque sine nocumenti metu suis aegris permittit '). At alii, non Aeris frigidi nisi cautissime id faciunt, IIAMILTONUs aeris i rigidi damna Vμμ μ conqueritur '). Linteorum Vero et indusiorum mutationem LιHlea et
in altora imprimis periodo omnino Prohibet ALLIO IUS ), quonido mu- nec sacile in morbi fine, nisi sero admodum concedit. At tarι iaceat.
interdum ita sudore madent, et foetidissimis es fluviis sca leni, ut noxii halitus, ni auserantur, iterum corpus subeant, aut inspiratio no iterum recipiantur. Eo in casu illa mutari licet q). Mutanda pariter sunt, quando lintea madida re
518쪽
CAPUT XI. si igerari incipiunt, sensumque frigoris inserunt. Hinc enim
algor aegrum corripere potest, et exanthemata repellere. Tunc renovari ea fas est, sed magna cautione adhibita, ne nudo corpori frigus accedat. Cavendum praeterea est, ne lintea aut indusia frigida aut excalefacta nimis sint; nam prima frigore ossendunt, altera aeque uocent cutim siccando
A. , , . . 'x ςψζyVgδ0d - Neque cales actorium inter lintea et strata
gula, quando bui da sunt, immittendum est, ut vulgo fieri Solet, quo exsiccentur. Calor enim eiusmodi aegro et cutiis n: 'ς ni Olestus et noxius evadit '). Satius est, si nondum nul-
sis tinthoptim tanda Videantur linteamina, pannis lineis, siccis, levissime multat O. tepefactis sic, ut nec frigore, nec calore ossiciant, sudorem de corpore abstergere, et similes etiam inter corpus et in dusia madida interponere, ut diutius et sacilius sudor sinei oniscet e te interruptione serri possit. E lecto etiam surgere periculo-
Sissimum est, praesertim puerperis. In syncopen enim facillime incidunt, atque hinc pustularum regressus et ConVulsiones lethales subsequuntur. IIAMILTONUS saepe sunestissima immaturae aut incautae eiusmodi e lecto surrectionisy c Us. essecta vidit '). Quod ad victum attinet, is quidem tenuis esse debet, praesertim febre vehementi et inflammatoria urgente. Talis tamen sit oportet, ut Vires languidas instauret resciatque. Nonnulli ius carnis vitulinae aut pulli gallinacei ad librae circiter pondus tertia aut quarta quaque hora suis aegris concedunt. Puerperis aliquid plus largiuntur, si morbus trahitur, aut ad inclinationem vergit. His enim iuscula ex pane trito ter vel quater in die parva copia dari permittunt praeter ius tenuissimum, quod potui Ordinario datur. Sed consuetudinis, regionis temporisque ratio habenda est, ex qua variari non parum victus potest ').
519쪽
Nonnulla specialis et de febre miliari puerPe
CCCCXLV. Narratum a nobis supra g. CCCLXXXIII.) est, ex
quo miliaria exanthemata in mulieribus recens enixis attente Observari coepta sunt, morbum istum solis puerperis inses tum et veluti proprium universim sere habitum esse, et pe- Quid iebris culiare hinc nomen, febris videlicet miliaris pnerperarum, V δεμ έερυς Obtinuisse. Postquam vero a puerperis in alios cuiusque Se- Non di eri
Xus ac conditionis homines aeque gradum sacere visus est, O I
uti post Lipsiensem illam cladem praecipue contigit, commu- rio, nisi Penem Omnino creditum esse, neque esshntia, causis essectisve V c m ma ab illo puerperarum discrepare, nisi quod in puerperis Ob puerperii complicationem saepius periculi magnitudine ac gravitate perniciosior videretur. Nostra demum aetate non de suisse, qui miliarem morbum non essentialem neque pri marium reputaverint, sed iactitium aut symptomaticum Venditare annisi sint. Neque id tantum de iis exanthematis mi liaribus, quae puerperis obveniunt, Verum de omnibus et iam aliis, quae indiscriminatim in aegrotis apparent, gene ratim cogitatum esse, ita ut exanthemata ista vel omnia sJmptomatica, Vel nulla esse possent. Quam graviter autem urat qui in iudicando illi erraverint, STORCMUM, COLLINIUM. 0n 'onioli TISSOTIUM aliosque expertissimos viros invictis argumentis ca ESSE SEm- sic demonstrasse, ut paene nullum dubium hac super re reliquum eSSet.
Novissime tamen admissae communioris veriorisque sententiae quasi pertaesi, plerique medicorum Parisiensium, ut
520쪽
est genus hominum novitatis studiosissimum, paulatim in eam Opinionem, quae miliaria exanthemata puerperarum dinferre a communibus et epidemicis, atque adeo symptoma tica esse contendit, prolapsi sunt, quemadmodum nuperrime accepimus a Cl. CIIAMBONO DE MONTAUX ) Parisiensi item medico, eodemque Regiae Societatis medicae sodali, qui eos aperte carpit et damnat, et se cum aliis serme omnibus medicis provincialibus contra sentire pronunciat. Qua-
propter probabile admodum est, PLANCHOMIM R) et G Α- STELLERIUM '), ut gratiam apud societatem medicam Parisiensem inirent, quae enodandam de febre miliari puerperarum quaestionem proposuerat, peculiari commentario re spondisse, miliaria exanthemata, quae puerperis SuperVeniunt, morbum essent salem Sive primarium non esse, Sed symptomaticum et omnino diversum a communibus vulgari
busque illis, quae epidemice interdum discurrunt, et Vere essentialem morbum efficiunt, quod alibi g. CCCLXXXIII )
Argumenta Vero, quibus miliaria exanthemata puerperarum a vero morbo miliari secernenda esse putant, in medium proferri oportet, Ut, quantum roboris firmitatisque habeant, quisque comperire possit. Sunt autem huiusmodi. Disseri 1., inquiunt, febris miliaris puerperarum a Vulgari, communi atque epidemica, quod haec essentialis sive primaria est, et nulli sexui, aetati et conditioni hominum pamcit: illa vero puerperas tantummodo corripit, ditioresque potius, quam pauperes, ob peculiarem vitae rationem, Conclavia calida et regimen calefaciens. 2. Miliaris morbus essentialis invadit, quin exanthematum eruptionem Sudores