장음표시 사용
501쪽
Dino praecaventur. Λt si in serius saburra locata Sit, magis interdum el-que intestina occupet, et alvus aut adstricta sit, aut minus ossicio suo sungatur, aut non satis per se quisquilias egerere possit, medicamento purgante per inferiora eam ducere oportet; natura enim ipsa Saepe monstravit, POSt sponta- Purgationeam alvi solutionem, ubi primas vias sordes Obruebant, eruptionemque irritatione tubi intestinatis remorabantur, exanthemata ad cutim feliciter propulsa fuisse. Nec timendum IIanda Ia
est blando laxante uti, etiam in puerperis, quand0 βδhuxxδζhish phstis intestinatis indicia non absint β). Ex Salibus et manna pa- conpenιiant. rata lenientia, nisi largiore dosi dentur, quod minime probamus, non Stimicere, nec semper innocua videntur LUD WIGIO q). Idcirco ceteris antefert oleum amygdalarum dul- Cur Ludini cium recentissimum, vel lenissima clJsmata sine stimulanti i. hhibus, praesertim morbo provectiore, cum dici ViX possit, oleum et ene- quam sensibilia fiant corpora in morbi processu. Λtque UF lioc monitum in puerperis potissimum, quae mitius et Cautius tractandae sunt, Observandum arbitror. Inter ecco- Quaeriam Cc-
protica vero ea, quae blandiora sunt, non aliena existimau' ιλλὰ.tur serum laetis desae catum, vel simplex, Vel cum tamarin- dis decoctum, flos cassiae, cremor tartari, tartarus solubilis, sal mirabilis GLAUBERI atque alia eiusmodi. Tuti ima Memata uni- autem omnium in toto morbi curriculo ad alVum laXandam thri,is, o apertamque servandam, nemine discrepante, reputantur ene- bantur. mata emollientia. ΙΙaec laxando molliendoque intestina, et spasmos irritationesque sedando aut arcendo id etiam eiu ciunt, ut pustularum eruptio sacilius consequatur, et sacta perstet, et maturescat. Sub ipsa tamen eruptione toleran- Stib er fiodam alvi adstrictionem volunt nonnulli ') ex cautissimis medicis, nisi gravia symptomata omnino iubeant, eam vel etio oleo vel clystere aperiri. Egressis Vero et e stantibus Pu- Eroprio fia-stulis miliaribus a medicamentis calliarticis proprie dictis ab- PM 'stinere Oportet, quia tum nocere alvi ductionem, experientia ' edoctus ΛLLIONIUS testatum lacit. Eaecipiendus ta- Mephtio. men casus est, in quo vesiculae Valde exiguae, pellucidae, vix conspicuae in cuticula se ostenderint, neque idoneis re-
502쪽
mediis patentiores evaserint, neque ad iustam molem et maturationem pervenerint. Tunc non diu nimis internis me dicamentis eius generis insistere oportet; sed, antequam Vires longa valetudine exhauriantur, cum huiusmodi cutaneae asperitudines morbo tollendo impares omnino sint, per intestina potissimum morbi somes blandis remediis, uti rha- barbaro, manna, sale Glauberiano expurgandus est, non in termisso interim vesicantium usu aliisque excretionibus '). si morbi Go Exsiccatis demum exanthematis, absolutoque morbo, COm-
mode etiam alvus' ducitur, ut quae relinquuntur inquina. menta in corpore recidivum morbum non saciant, aut alias successiones malorum generent. Ad illud vero, quod de impediendis exanthematis per cathartica traditur, nOStra CX-DuStu6s quid perimenta non satis respondent, ut confirmari id possit, nec aliorum tentaminibus confirmatum esse novimus, nec, ut libere dicamus, Optandum sortasse esset in morbo, CuiuS propria ac naturalis crisis in exanthematum ad cutim eruptione tota consistit. 13 GAsTELLIER P. 362. 23 MOLINAR. ρ. 34. VOGEL. S. 141.
Vesicantia pariter variam sortem habuerunt; hinc laudantur ab aliis, ab aliis deprimuntur '). ΛLLIOMUS Decea commendat, nec vituperat, sed modo inutilia esse, modo noxia, modo aliquid boni efficere vidit '). Generatim nocuisse ea, narrat DAMILANIUS, sicuti etiam sinapismos atque epispastica, praesertim tu morbi principio, ubi febris Vehementius exarsit cum pulsu contracto, et ubi aegri graciliores, sensibiliores siccioresque habitu corporis suerunt;
503쪽
quod lanesto quodam exemplo ') etiam comprobare nititur. BARALDIUS quoque vesicantibus non lavet, ea si non noxia, inutilia atque inefficacia certe declarans '). Nec dum E , itoni bitat deinceps asserere, maturius adhibita pustularum eru- 'COE Et ptionem retardare quod tamen negat ALLIO IUS im0 , mel re ossa etiam pustulas iam egressas exstantesque repellere, idque Sunt.
iterato repetit q). Nec mirum est, BARALI IO SIC accidisse, iis quod miliaria in eius aegris cum tritaeophya biliosa et quasi ardente complicabantur, ac proinde non egebant calcari ullo, nec ullo incitamento, sed potius freno et mode ramine; cuiusmodi sere exstiterunt illa quoque, in quibus male cessisse vesicantia, refert DAMILAMUS. Quam ob confemniti stipsissimam causam a vesicantibus, a frictionibus atque aliis ob crciatione
quibuscunque commoventibus in NOVariensium miliari morbo
inflammatoriae indolis abstinere ut plurimum debuit AUGUSTINIUS 7). At contra ubi pulsus sunt languidi et debiles, Quando titι- ubi calor mitis, ubi humores lenti et pituitosi, ubi habitus
mollis et laxus, aut ubi sanguinis non parum detractum fuerit, uno verbo, ubi incitantibus et stimulantibus opus est, vesicantia tam ad eruptionem tardam imperfectamque sollicitandam, quam ad exanthemata, si retropulsa suerint, revocanda, et ad coma, lethargum, catarrhum pulmonum que in sarcium, imo ipsum alvi fluxum, ex morbidae male riae metastasi natum tollendum avertendumque Opportunissima praedicamus. IIA MILTONUS sane ea frequentissime adia Hamiltoni bibere solitus fuit, tantique salubrem eorum essectum aestita V ς mavit, ut unis exsiccatis nova, alio tamen in loco imponenda curaret; et iure quidem id praestitit, cum plerumque e Xan themata miliaria, quibus mederi debuit, alba fuerint, lymphatica aut crystallina cum exigua subre et in habitu pitui toso et laxo praeditis aut viribus destitutis. IIA MILT ONUM plerique sere sequuntur. LUDWIGIo vesicantia ampliora An tu Lu- placent, quam parva diversis licet locis applicita, sed diu aperta et fluentia desiderat '). Mature nonnulli iis utuniatur. MOLINARIUS quarto Vel quinto die post sanguinis mis- ni Iure Dy-εionem, quando humores densi inertesque videntur, extror Pocu d0
504쪽
sumque avocandum est, applicanda ') suadet, cautelis, quas de usu vesicantium sancivit BAGLIVIUS , ad amussim Observatis. Non semper tamen Baglivianis praeceptis adhaerendum esse existimat FREIN IUS ') longa experientia fretus, et ΡΕΤRUs de ROTUNDIS medicus romanus non ignobilis, primusque hydrargyroseos parcioris inventor - , quod interdum etiam in sicciore gracilioreque temperie, dummodo revellendi, avocandi excitandique indicatio illa enflagitet, innocue utilissimeque adhibuerint, adhibitaque alii clinici seliciores testentur. Matrona enimvero habitu gracillimo tenuissimoque, et praeterea ex rhachitide in adolescentia gibbosa facta incidit in miliarem morbum sporadicum cum sebre parva, pulsu humili, inaequali, debili, tenui, depresso. Exanthemata aquea, lymphatica, alba apparere debito tempore inceperant, sed eorum eruptio, quia
imperfecta erat, morbum non minuerat. Respiratio imprimis laboriosa, inaequalis, anxia et suspiriis interrupta perseverabat. In Somnum maxime propendebat aegrotans, et vana subinde Obloquebatur; sed quotiescunque Oculi claudebantur, evigilabat subsultu membrorum et pectoris Oppressione excitata. Duo suris vesicantia imposita. Non es fluxere horae viginti post eorum applicationem, quin omnia Symplomata evanescerent. Pulsus aequales, elati, expansi,
validiores facti, respiratio libera, somnus placidus, nulli subsultus, tota quodammodo morbi vi ad suras conversa. Sub vesica a cantharidibus inducta eschara quaedam albida, crassa et in marginibus nigra, gangraenosa, foetidissima cernebatur, quae lenta, sed laudabili suppuratione paulatim separata est, relicto cavo, profundo, magnam Vim puris boni albique diu fundente ulcere, quod sensim carne impletum et cicatrice seliciter obductum est. IIoc prope solo artis naturaeque auxilio LUCRETIA COSTA nobilis mulier Faven
tina e morbo omnino evasit convaluitque. I, VOGEL. I. c. g. 141.
2, L. c. f. 147. δ) L. c. y. 115. II 6.
505쪽
fuisse consilium, in quo adumbrabat Dis periereae Per ιltitιο- ΠΕΠι Hryenti pioi curationem, quam Hultam sati palιωΠιS tHE-dium consequeretur. Λnno 1718. hoc consilium transmisit Lutetiam Parisiorum, ut inde ad Mon spelienses medicos remitteretur. Biennio post a Mon speliensi medico edita fuitrio a mis perierae curandiae ratio ittitu νι 'i argentι, unde Salicatio non mopeatur. Sic vos non Vobis etc.
Inter medicamenta, quorum usus in miliari exanthe- Aesdorum mate non omnibus aeque respondit, reserenda sunt quoque acida quaecunque ). Fieri enim non potuit, qitin ista ab iis, quibus sanguinis serum, aut lympha acida, aut a escens materialem et praecipuam causam morbi constituere videtur, uti eius semitem augentia reprobentur; e contrario Vero
magno in pretio habeantur ab aliis, qui miliare virus pii tridae seplicaeque naturae esse Sibi persuaserunt. Quae utri que Opinioni faveant, aut adversentur, supra g. CCCCXXVI. iam aliquo modo aperuimus. Nunc quid ipsa experientia, qua sola verum detegi potest, in hac controversia desinive rit, videamus. Certissimum quidem est, prioris sententiae patronis, HAMILTONO Videlicet, UOFFMANNO aliisque nora AbsorbenIM deesse felicissimas miliaris morbi curationes, quas solis ab sorbentibus, alcalicisque remediis perfeceriant, nec unquam comprobata. eos suae methodi poenituit. Nec dissimili medicamentorum genere utebatur MEADIUS ' . Ad alcatina etiam, et qui dem volatilia, quae absorbentibus alcalicisque fixis anteponit, confugere non dubitat CIIAMBONUs DE MONTA UX, nempe ad spiritum cornu cervi rectificatum, quo etiam in-
506쪽
terdum utebatur HAMILTONUS, ad oleum animale DIPPEI LII sali volatili admixtum, ad spiritum MINDERERI, quem sali volatili interdum substituendum censet. His enim et acori lymphae et eiusdem lentori occurrere ') studet. Magnus item BOERIIAAVIUS in morbis puerperarum, inter qu0Smiliaris non infrequens est, at alica et antacida commendavit adhibuitque, quod in illis acorem, sive a lacte, sive ab
alia causa repetendum, peccare crederet ' . Itaque si stan dum est experientiae, profecto non video, quamobrem acidorum usum hic magnopere inculcemus. Inter posterioris Sententiae sautores nemo denegabit locum ΛLLIONIO. Is
Ausonitis iaci- . . . . . . m.
His petis, disj,ὰ men Veri diligentior, quam propriae opinionis, candide eteria fiouem, Sin fere reserens quae experimento compererit, nequaquam
dissimulat, acidis in prima periodo pustularum eruptionem retardatam suisse, in secunda, si assidue et largiter praebe rentur, etiam non leve nocumentum ') illatum. Ne autem sui ipsius oblitus videretur, addit denique, acidis, praesertim vegetabilibus, mitisma aliquo modo corrigi et tempe-
Inis se rari; quivus Verbis plane indicat, quam exigua atque incerta suerit eorum es sicacitas q). Exiguam profecto, incertam aut potius nullam reapse eorum esse facultatem quotidie ex perimur in hocce morbo, expertusque est MOLINARIUS, qui in eo genere, quod malignum vocatur, nihil unquam boni ab acidis essectum vidit η). Id ipsum antea IΙoFFMANNUS post IIA MILTONUM adnotaverat; quin imo aperte ea nocuisse, scripsit. Quae cuncta ut acidorum hic dubiam virtutem, saltem quod ad mlasmatis vim res renandam obtundendamque spectat, Ostendere videntur, sic dubitaliones nostras de se plica putridave eius natura magis magisque confirmant. Moctibus Acida igitur, et quidem vegetabilia, scilicet mitiora et caute b his 'in m adhibita potius ad morbi assecta minuenda coercendaque Op- causae tot Π- portuna dixerim, quam ad eius causam directe oppugnandam; nimirum tum indicari, cum calor et motus sebrilis modum excedit, cum vitae vires intensius vigent, cum bilis aestuat, atque ad alcalescendum propendet, summatim cum continenda frenandaque est solidarum partium immodica ir
507쪽
ritabilitas et fluidarum ad alcalescendum, putrescendum aut liquescendum propensio. I in Vocri . S. 14 l.
Duo insignia artis praesidia, o pium et china cli na non China-china Sine animadversione praeterim possunt, Cum alii alia de eo- rum essectibus sentiant. Quod attinet ad chinam-chinam, Oniando chia quamquam passim tam uti febrisuga, quam uti antiseptica in hocce morbo adhiberi soleat, et magnis etiam laudibus non. esseratur, non tamen promiscue et sine distinctione uti ea licet. In primo stadio, quando febris intermittentem men
titur g. CCCXC.), aut eius larva se tegit g. CCCCI.),
frustra inutiliterque china-china tentata saepius est ). Tunc enim febris, etsi intermittat, aut periodice ita remittat, ut subintrantes, aut sub continuae remittunt, quoniam non e X mite verarum intermittentium, sed e veneno eXanthema tico oritur, quemadmodum suo loco explicatum est, nullo modo antipγreticae illius antidoli potestati subiicitur. MAHare ensin mirasma, ut ait ΛLLIONIUS R), a cortice Poru- niaiaremias-oiano non corrigitur. Sin vero malum cum febre intermitta V - HG lente vera complicatur, tunc intermittens febris, filiae elim corrigitur. eo coniungitur, china-china supprimi certo potest, utpote vera eius domitrice. Consulunt tamen aliqui, ne ad eam Cestitio in praemature nimis confugiamus, videlicet in ipso primo stata ci si dio, nisi prius per sanguinis missionem et diluentia status r ammaizonas tensianisque, in quo si brae et vasa omnia reperiuntur, emendatus ') sit; huic enim tonica et roborans medicamenti vis alioquin noceret. Facta vero exania γ' ε
thematum eruptione, si febris intermittens adhuc persistat, quundo cito
508쪽
ut persistere solet, quando vere talis a principio fuit, et vere complicatur cum miliari morbo, ni prius cortici suit locus, continuo properandum ad corticem perurianum est, ut ea confestim tollatur; alias enim sub frigore febrili exanthemata deprimuntur, delitescunt introque redeunt summo
cum vitae periculo g. CCCCVIII.), quod in duobus ro
bustis hominibus ex hac causa abreptis accidisse conqueri- . tur auctor modo ') laudatus. Interdum in progressu tantum febris ad subintrantis naturam modumque accedit, remissiones habens manifestiores, ita ut, nisi intermittens fiat, proxima ad intermittendum videatur. Tunc etiam china china Optimo cum essectu dari consuevit. Iuveni ex miliari morbo decumbenti supervenerant in lingua labiisque aphthae dolorem cruciatumque molestissimum inserentes, comitabaturque perpetuus et copiosus p lyalismus. Febris nec ab aphthis, nec a ptyalismo, nee a miliaribus pustulis exstantibus quidquam minuebatur. Quotidie vespere invalescebat exacerbabaturque sine frigore et quasi clanculo, tota' nocte aegrum calore ingenti, inquietudine ac siti cruciabat; mane Iero sudore erumpente sic remittebat, ut prope ad integritatem accederet. Corticem peruvianum ei dedi, et cito se-bris cum Omnibus symptomatibus depulsa est. Quid simile cum de aphthis, tum de sebre per corticem fugandis pollicetur MEADIUS V), SYDENIIAMII auctoritatem eXperientiamque Commemorans. DAMILAMUS quoque, cui alias suspectus Chinae-chinae usus, eum non reiicit, quoties aut
sebris cera intermistens aut remisiens putrida sit, speciatim in puerperis, et cum ea complicetur miliaris morbus Sed insolens et prope novum sortasse videbitur, non modo non fugari cortice febrem primo stadio, quemadmodum dictum est, quando intermittentem simulat, verum etiam eruptionem pustularum sic retardatam esse in Corre sensi con stitutione, ut quandoque ad quadragesimam et quinquagesi maria usque diem duntaxat exanthemata prodierint '); quae cunctatio, si Vere corticis usui, et non anomalae et peculiari morbi naturae tribuenda fuit, id sortasse non remedii
509쪽
culpa, sed morbi ipsius potius qualitate, tonicam roborantemque illius virtutem recusante crediderim. In febre enim tritaeophya biliosa, quacum complicabatur miliare viruS, t les erant pulsus magnitudo, sanguinis servor lentorque phlogisticus et solidarum partium lensio, ut incitamento OpUS non esset. In tanto igitur virium omnium actionumque incremento, per corticem etiam adaucto, secretio et excietio miliaris intasmatis qui fieri poteratῖ Ceterum febris impetu Quando eam
aliquantum infracto, pulsibusque ad mediocritatem reStitutis, et multo magis, si vires vitae concidant aut deficiant, chi na china tam longe abest, ut eruptioni Obsistat, ut potiussavere soleat, quod pluries a nobis observatum est, aut sal leni illud hoc remedio consecimus, ut sebris et morbus se licem profecto exitum consequerentur. ΙΙoc idem BAR - Confirmatur DIUs ipse, etsi chinae-chinae essectibus non plane conten' Bh lus, concedere tamen cogitur, Observationem Proserens, qua residii. Ostenditur, dato cortice Omnia symptomata sedata fuisse, vires erectas, et cito feliciterque pustulas miliares expulsas, biduo nimirum post inchoatum eius usum, decima Veroquinta die a morbi initio '). Eodem remedio, quando Vires languent, sebrim mitigari, eruptionemque promoVeri GASTELLERIUS etiam ') profitetur. I) DAMILAN. p. I 24. BARALD. P. 31.
Opium, quia magnum artis auxilium est, ut cetera he- si usus
roica remedia, maXIma prudentia et CatiliODe a iminist ri Her iii,phetis, bet. Generatim in hoc morbo ab ATLIONIO ) suspectum creditur, saepiusque nocere, quam prodesse dicitur. Inflam-
510쪽
Consuli de ii tisu . boni quacclibi dicta
maior a sanguinis diathesis, plerumque praesens, aut magna ad inflammationes morbi proclivitas multimodis manifesta,
eius usum Vetare et Videtur. In secundo speciatim stadio, sive altera periodo, in qua cutis tenditur, et inflammationis specie quadam assicitur, vehemensque febris est, et ad caput sanguis confluit uberius, in eoque congeritur, quasi arenisu spasmoque cutis illuc compulsus, nullum opto locumdari iudicat R), adiicitque neque convulsioneS, 'Illae emptioni exanthematum interdum succedunt, ab eiusmodi remedio compesci, ne tum quidem, cum ab irritatis culaneis nervis, qUae est eius Opinio, permanarent; perniciosissimumque certe eius Usum esse in complicato genere, plerumque inflammatorio, et demum in eo etiam casu, in quo miliaria prosundius in cute haerent et latitant, nec sacile extrorsum esseruntur '). Haec cum Observatione atque experientia viri clarissimi innitantur, contemnenda aut negligenda nequaquam Videntur; ex eo etiam, quod confirmata sunt ab ANTONIO DE AUGUSTINIS, qui in epidemica miliarium constitutione anni 1755. pluries memorata optum ad vigilias adhibitum Documento suis aegris suisse ') refert, dum contra emulsa ex seminibus papaveris, quibus vigilias, convulsiones, delirium, inquietudines sedare annisus est, Utilia maxime deprehensa fuere. Quousque vero ista Observata circa Opii usum tenenda probandaque sint, quisque intelli get, si ea, quae bac de re alibi, et speciatim in capite de variolis g. CCXLI.) pertractata sunt, attente Considerentur. Ceterum memini, adolescenti cuidam morbo miliaricum acutissima pleuritide complicato laboranti, exstantibus iam ab aliquot diebus exanthematis, et vigiliis delirioque ur gentibus, et nihil copioso sudore alvique fluxu proficiente, cum vasa per Sanguinis missiones satis depleta iam essent, mixturam, quae laudant liquidi SYDENUAMII non exiguam dosim habebat, cochleatim ad intervalla a medico nononiensi doctissimo aeque ac prudentissimo datam optimo es sectu suisse. MOLINARIUM etiam invenio suis periclitationibus consistam ab Opio nequaquam abhorruisse, imo Com-