장음표시 사용
241쪽
iisdem mercandum saepissime, si V. g. haemorrha-giae copiosiores praecesserint morbum. f. sit. Demum de loco, quo sanguis educendus, sunt, qui venae sectiones derivatorias, immo et locales prae revulsoriis commendant; sic in capitis morbis jugularem aperiunt ; in angina naninas, in ophthalmia arteriam temporalem. In pectoris assectibus, medianam hanc vel illam, pro varietate lateris affecti; nec non pro chirur gi aegrive commoditate, praesertim si jacenti vena secanda. Aliquando uno eodemque tempore ex utrisque brachiis extraxit ΗUXHAM. In abdominis pathematibus & mulierum morbis saphenam aperiri jubent. Monendum tamen, quandam hic requiri cautelam in summo plethoricis & revulsoriam derivatoriae praeserendam esse, ne congestio major fiat circa partem laesam ; sic in nae- tritide, si plethora adest, praestat V. s. primoin brachio, dein in talo celebrare; in phrenitide, angina, derivatoriam non nisi post revulsorias rite factas commendo, ad eXemplum SWiETENIITI LLESII. Neque revulsoriae post derivatoriam institutam , sua deneganda laus aliquando. Ex saphena sanguinem l educere in peripneumonia plus Valere, quam quis credere possit, post aliquot sanguinis missiones, in brachio factas, cum Hv MO pertuS sum. C AP
242쪽
Cum jam ergo de necessitate sanguinis mittendi, tanquam si non unici, praecipui saltem remedii, in omni morbo constet inframmatorio, modo excipere velis, ubi in sanguine educto, signa putredinis , scilicet nimiae solutionis aut coaguli putridi appareant, breviter etiam agere de alio non minus essicaci & a celeberrimis in arte viris laudato auxilio, topica vesicantis applicatione, operae pretium duco. g. II3. Non autem meum est discutere hic, num valent vesicantia phlogisti cum dividendo, aut resblutioni an fura praebendo ; num humores
derivando evacuandove; num s pasmos sedando vel dolorem morbosum obscurando Vehementiore eXcitato, nec an cantharides vi septica agunt secundum experimentum a PRINGI E institutum acidaeve sunt ergo naturae, an demum in sanguine spisso & phlogistico lateat sal acidissimum aquae regiae haud dissimile, uti perhibent ex bubone destillando medicus extraxi illa , peste ITOO. Vindobonae grassante, tuncque alcalica Vi operantur: num febris vel doloris indoii repugnare vi-
243쪽
dentur. Actum jam multoties & a me& ab aliis agere esset. Sustacit autem, me a posteriori diducisse saepius ab usu velicantium , dolorem in-fammatorium mirifice minui, febrimque mitigari , eXpectorationem stippressam promoVeri, strangillationem & sitsocationem praepediri.
Non aegamus tamen contra TRALLES, multOS pleuriticos Se olim & nunc sanatos absque vesicantibus. Ipse ergo raras habui occasiones ea adhibendi in pleuritico assectu, verum negari etiam non potest, dari et pleuritides aliasque inflammationes, quae sine Vesicantibus curari non possunt 114. Utilitatem vesicantium in morbis in-fammatoriis hodie omnes sere agnoscunt. Sunt Vero, qui non nisi debitis eVacuationibus praemissis, & praeviis sanguinis detractionibus necelsariis horum laudant usum. Uti ΡΕRcIVAL & WHYTΤ :Mubi autem post sanguinis evacuationem requisi- ,,tam , minutus fuit multum febrilis impetus, senec in urina, aut foecibus alvinis putredinis s1,,gna apparent, & tamen dolor manet, vel pul- ,,mO oppleri incipit, tunc Videtur a vesicatoriisse multum boni expectari posse ,, ait VAN Sw1ETEN; inde raro vel nunquam in morbi principio iisdem usus sum, omnia antiphlogistica prius tentans atque immedicabile Vulnus, manentibus vel
ingravescentibus symptomatibus . vel D statim ab initio strangulationis sericulo in angina, sus socationisve metu in pleuritide Vel et peripneumonia praesertimque notha, Veiicantibus aggredie-
244쪽
diebar, senihil enim, inquit FIUXHAΜ, negligen- ,,dima in tanto discrimine, ubi quam brevissimo estempore de vita agitur, et ubi siepissime parum
valde agendum est per remedia ore assumpta.,,9. xis. Citius Vero curari inflammationem, materiam morbificam R. de corpore eliminando, si sine ulla mora, ut lave procrastinatione& quidem ante venae sectionem parti dolenti apponatur latum Vesicans, asserit C. MEDICUS, quodque etiam docuit PRINGLE, experientia demum convictus, quamvis hic idem junior vesicantia non adhibuerit, nisi ubi prae debilitate , nullus jam dabatur locus ulteriori sanguinis detractioni. Forsan alia medicina in castris, alia in v be ; alia militibus , aliaque civibus conducit Vesicantia demum non tantum ad partem assectam, sed ad tibias cum BAGOVIO , TRI ERO &DE HAE N in omnibus inflammationibus & praesertim pectoris proficua deprehendi.
q. II6. nsammatio non tam benigna, ut resolvi possit, neque tam Vehemens, ut in gangraenam' abeat, intra quatuordecim dies praeter propter sanguis
245쪽
stagnans cum finibus vasorum solvitur, mutaturisque in materiam albam pinguem, inodoram, aqua graviorem; haecque actio suppuratio , materi
f. III. In longa suppuratione ergo magna de bet adesse substantiae deperditio. Cum vero practicis omnibus, talem substantiae deperditionem non semper suppurationem sequi, constet, transsudante
materia purulenta in Corporis Cava absque ulla partium destructione, tum ex levi angustove ulcere magnam saepe emuere puris copiam, nec non generari interdum nulla praevia inflammatione, pr
habile admodum videtur , ab ipso sanguine pus aliquando secerni posse majore vitae actione, aeque in inflammatione generali atque locali.
g. Ii8. Circa puris formationem dolor ex aeuto fit gravativus, pulsatorius, non raro autem dolor maxime lagravescitia nimia membranarum
distractione. Horripilationes fiunt frequentes in suppuratione saltem non parva, febrisque adidor utcunque mitigatur & in lentam chronicam demum transit. In pleuritide & in peripneumonia dissicultas spirandi augetur. tussis manet in a.
nis, & si pus non stillat in thoracis cavum, fit em. pyema vel Vomica, de quibus statim seorsim , in hepatide tumor percipitur in hypochondrio dextro. f. II9. Suppuratio, quae post resolutionem camteris inflammationis exitibus merito praeserenda,
non tamen adeo tuta semper, in phrenitide enim αD ophiliab
246쪽
ophthalmia semper mala censetur ; illa enim morbos soporosos, satuitatem, haec coecitatem &oculi qualemcunque destructionem post se trahit.
Suppuratio ex angina non raro peripneumoniam
ct phthisim inluciti A paraphrenitide, & empyema & ascites purulenta expectare licet, prout pus sillaverit vel in pectoris, vel in abdominis , vel
in utriusque cavum, in nephritide ren exeditur totus. Ex pure resorpto alvi fluxus, vomitus purulentus, urinaeque taleS excitantur, quae raro admodum persectam asserunt sanitatem , sed lenta tabe corpus consumendo mortem. g. 12O. Frequentissime vero in angina fit, quod pus in tunica cellulosa, collectum; tumorem seu abscessum, ad exterioravergentem,sormet, quo in casu ut suocationis periculum declinetur, quantocyUS COnandum gargarismatibus No. et . &et s. cataplasmate ΝΟ. 26. ut abscessus rumpatur, vel chirurgico instrumento, si non nimis prosundus imcidatur.
121. Si in pleuritide de in hepatitide, quamvis rarius, abscellus ad exteriora tendit, & hoc molimen naturae iisdem adjuvandum , praeter vesicantia, caustica, ad locum dolentem admota, &prudentem, quam quidam suadent, integument rum loco dolenti incumbentium incisionem, dein pure rite evacuato, abscessus ut ulcus tractandum, non omissis medicamentis, quae vim habent muniendi sanguinem adversus damna a pure sanguini circulanti mixto timenda, qualia sunt cortex peru-
247쪽
anus, aquae minerales, & lacticinia, praesertim si febris non nimis urgeat. Tum balsamica No. 27. & diuretica, No. 28. Frictiones mei curiales& salivationem, ope hydrargyrii excitandam, in affectibus hepatis, uti placet LIND. Non habui oc-Calione in experiendi hucusque. Eandem metho-durn laudat quoque J. CLAR K. 1eta. Ad puris consectionem requiritur certus caloris gradus, mediocritatem non excedens, ideo venae sectio vitanda, si febris moderata , si valida nimis, venae sectione haec eadem moderanda. Nec praeterea suppurationis tempore V. Romittenda, urgentibus symptomatibus aliis, sussocationis periculo v. g. instante in angina. g. 123. Diaeta sit ex structibus horeis bene ma turis, sive crudis, sive Coctis; ex oleribus, en di- via, lactuca, spinachia. acetocella, brassicis r bris, cucumeribuS: ex pulmentis farinaceis, amylo, oryeta cum lacte. Si sebris mitis, concedi possunt juscula ex pedibus vitulinis, succo citri acidulata, gallinae assae, pisciculique minores fluviatiles. Pro potu detur aqua selterana cum lacte, hydrogata, serum lactis cum acido paratum; tu sana avenacea hordeaceave Cum pauco vini rhinnani. Alvus quotidie laxa servanda.
248쪽
Empyematis nomine intelligunt hodie puris
collectionem in thoracis cavo inter pulmones & pleuram , hoc praecedit vomica seu abscessus, clausus ab infaminatione thoracis partium, praesertimque pleurae relictus, jam Vero ruptus. Ias. Inflammationem autem harum partium nec resolutam, nec coctione & evacuatione
critica perfecte sanatam sequi praecipue solet cum horripilatione, caloreque sugitivo, noctu increscentibus, gravitate doloris loco , spirandique dissicultate majori, & tussi sicca. Vulnera thoracis interdum sequens mitius est, sanabileque saepe arte chirurgica, caeterum periculosum valde est malum. 126. Rumpitur circa vigesimum, Vel quadragesimum , immo et sexagesimum diem, momente HIPPOCRATE. Qtrando levamen percipitur .fallax, dum partes minus premi videntur, sed brevi pure pectus opplente, et febris et tussis iterum insurgunt, decumbere in dolens potius, quam in sanum latus, etiam in lecto, situ erecto sedere amant aegri, decubitus iupinus iis quoque placet. De ponderis sensu queruntur ad dia-phragma, sudoribus nocturnis. Corpus emacia-
249쪽
rilr, consumitur ; purulenta, coenosa, amurcosa excreantur; demum excreatione suppressa , accedenteque alvi fluxu colliquativo, placida obrepit m OrS. f. I27. Omni opera annitendum, ut vomica rumpatur, tussi excitata clara lectione, sternutamentis, immo et vomitoriis, uti antiquioribus placebat, vectione in curru rhedave super strata lapidea; atqui praemonendum, instare suffocationis periculum a subita vomicae ruptura, dum pus intracheam effunditur. Si vero per os sensim, aut per urinas, vel per alvum natura tentaverit puris CVacuationem , eadem Bechicis , diureticis, balsamicis & laxantibus adjuvanda. De pure autemper paracenthesin educendo , in empyemate a causa interna vix cogitatur hodie, cum nimis sero , aegroque sere jam ad incitas redacto institu
ta, mortem accelerare creditur
Dus tunica obvolutum vomica audit; tales igitur abscessus clarisi fiunt ubique, praevia ut plurimum scilicet inflammatione , in cerebro, hepate, liene, intestinis &c. in pulmoneque. De quo hic praecipue agitur, tanquam PeripneumQ-moniae nora resolutae aut expurgat e consecta'
250쪽
I 29. Neque hic loquimur de tuberculis illis chin destinis pariis, quibus diu saepe Vivitur, ab Sque incommodo sensibili; neque de iis, quae
ita clanculum subinde erodunt pulmones absque ullo signo, in viVis apparente. 13O. Vomica Rhitem vel eXsiccatur, quod optimum, vel subito rumpitur cum iu cationis ins antis periculo, Vel lente & tarde cum perfecta sanatione, pure omnino per anacatharlin evacuato, aut cum phthisi insequente, vel demum, nunquam aperitur vomica ob nimiam puris spissitudinem , vel et tunicae obvolventis crassitienti
turando, ruptioneque adjuvanda, tussi excitata vaporis aceti calentis ad pulmones delati , aliorumque Ope , cautelaque hic necessaria eadem valoni, ac de empyemate dictum; quae vero de expectorantibus addenda ad ulcus mundificandum , ex capite de tussi & phthisi petenda. Obiter Vero monendum , commendari a PERCIVAL, rupto abscessu, aerem fiXum ex mixtione cretae albas & aceti eductum efervescentiae tempore. insun cibuli ope ole attractum, tanquam Optimum palliativum.
De phthia hic agendum esset pulmonali. Cum vero tussim ordinario Phthilis ot tabes