장음표시 사용
251쪽
eXcipiat, eundem ordinem sequi dictat' ratio; de-'nique et de asthmate hoc fasciculo agendum puto, cum et hoc maximam similitudinem & analogiam habeat silminam cum phthis eos pathemate.
138. Sonora autem involuntariaque aeriS CX-puliὶQ per os, qua organa respiratoria se liberare conantur, ab irritamento quocunque, tussis dicitur, quae est vel sicca cum nulla aut parcaeXCreatione,
vel humida cum viscida, crassa, flava purulenime. f. 134. Praeterea tussis saepissime est epide mica autumnali vel & hyemali tempore, aere praecipue existente frigido & humido, quo libera praepeditur perspiratio ; vel sporadica a corporis refrigerio improvido, pedum refrigeratione, pectorisque denudatione incauta , debilibus & senibus maxime familiaris. Omnium pectoris momborum infammatoriorum, em pyematis, hydrothoracis, pectorisque malae consormationiS, O ganorumque respiratoriorumque male assectorum, tuberculis videlicet varicibusque propria & idio- pathica. In aflectibus abdominis, hypochondriacis , hystericis S. in gravidis sympathica , quae etiam nervosa dicenda, dum saepe non tam a partium distensione & pectoris angustia, quam per nemorum consensum fit, qualis est tussis, quae a dentitione, vermibus, saburra primarum Viaram quatit infantes. f. Igs. Non raro autem tussis materiae, mi-asma est morbillosum, rheumaticum, arthriticum,
252쪽
sc Orbiaticum, scabiosum, venereumque, turn seixita saepi sume excitatur ab alienis, forma Vaporis sum ive& pulvisculi in pulmones vel laryngem illapsis, ilia deprae caeteris Anglis tussis frequens ob carbonum sitimum spissiim, quo athmosphaera continuo repletur tota. pharmacopolis & chemicis familiaris a vaporibus acidis, in elaboratoria insurgentibus. Molitoribus a farnia volatili: lapicidis statuariis ab arentilis inspiratis; metal li fossoribus a pulvisculis mineralibus; fabris mu- rariis a calcis vivae atomis ; immo et ab uvula prolongata & relaxata, glotidi incumbendo tussis excitari potest. Hisce omnibus addendum &tracheae laesiones Sc thoracis vulnera inter tussis
Iῖ6. Tussis omnium simplicissima catarrhalis a materia acri, tenui, pulmones & tracheam obsidente ad tussimque incitante neglecta, aut malet aetata, ferocior, chronica & habitualis sit, infaminationesque cum omnibus earum sequelis producit tubercula & vomicas clausas sormabit
quod et praecipue opii usui nimis intempestivocebebitur. I. 137. Incipit autem tussis catarrhalis cum Ievi horripilatione co Za, capitis graeVedine, pectoris angustia & dolore, faucium continua titillatione, narium pruritu, sternutatione, rau-Cedine , brevique terminari solet sputis crassis coctisque; sin minus, phthiscos incutic metum &yericulum, in juvenibus praesertim. s. 13 s
253쪽
g. 338. Quodsi vero materia acris & tenuis nimis, incnassari, vel e contra tenax valde, attenuari nescia, tussis mane praecipue si ligat, et vel materia ejicitur viscida , albicans spumosa, stibi ava rotunda, granulosa cum striis sanguini S, Vel purus sanguis non levans. Postea sicca in dieS magiS magisque evadit ad motum & post parsum augetur, donec Vomitu rejiciantur ingesta: progressuque demum temporis humida sit tuberculis ruptis, halitusque diu ante horum exulcerationem foetet. Sic tandem fit mora, quae , per se non periculosa tussiS. q. X39. Quamdiu ergo tussis catarrhalis adhuc, si dolor in sterno, angustiaque pectoris febrisve adsunt, sanguinis missio celebranda, ea que pro re nata repetenda, majori vel minoriqHantitate. Venae sectiones parvas ad uncias IV. Vel V. omni octi duo iterandas, ratione tamen habita ad ple thoram & ad vires, commendat in tus
si phthiseos praecursore, ipsaque phthisi PRING-LE. LaXantia leniora suurn quoquo habent usui Π, Non sine aliqua cautela exhibenda, si tussis sicca nimis, Vel si excreatio cocta rite procedit. Balnea tepida, pediluvia & pectoralia incrassantia. NO.
29. in usum Vocanda; nec non mea medicata NO. go. mihi usualis. Ad excernendam materiam vis Cidam , crassam tenacemve nimis incidentia No. i. 32. 33. quam maxime Valent.
3. 14o. Tussis serina, spasmodica, sicca phthi sin minitans, si hernias in pueris praesert m,
254쪽
ortum in gravidis , haenaopto en praecavere studemus opto compescendasbmni tempore, quo et noctes pacatiores reddantur, transpiratioque tus sitando non interrumpatur. Huic scopo conducunt pilulae de cyno glossa ad grana IV vel et lati-danum liquidum Sydenhami ad guttulas XV. XX hora decubitus. Quomodo autem opto prudenter adhibito ad granum dimidium scilicet bis de die per longum tempus, non omissis sanguinis missionibus in plethoricis et me ipsum aliosque quam plurimos a phthisi liberavarim, legitur
in collectianeorum medicorum H nien sum os
lumine astet 0. Commendantur et vesicantia ad dorsum & ad pectus; nec non sonticuli aperiendi in brachia haec praecipue habent locum. Si tussis a metastasi & a naiasinate morboso , quodsi a scabie repulsa omnibus dictis & sulphurata addenda , a quibus aliter quam maxime abstinendum in tussistatibus cum magno BOERHAVIO credo. Roborandi gratia corteX peruVianus, aquaestiteranae cum lacte, lassitus No. 34 Ore eX prunis candentibus excipiendus, nec non corporiS motus &praesertim equitatio laudantur merito. f. I I. Tussientibus vinosa & spirituosa minime conducunt, Vinum malvaticum tamen in tussi senum pituitosa concedi potest. Aromata calida , salita, carniumque nimius estis Vitanda quam maXime. Non improbantur vero caro vitulina, OVa sorbilia, aves juniores piscesque minores, praecipue si febris nulla. Lacticinia autem,
255쪽
1ac ebutyrarum. pulmenta, eX oryza, amylo sagucum passulis minoribus, decocta panis cum vite, to Ovorum, fructus horrei omnino utilia.. Tisana hordeacea, potus the calidus, quibus addendum volunt quidam spiritum Mindereri ad di phoresim promovendam maximi usus. A refrigerio prorsus caveant sibi tussientes. Moneam dum tamen, quod iusti catarrhali prae nimia nervorum sensilitate saepius obnoxiis suadere velim,
ut sensim assuescant se aeri frigidiori committere, conclavia calida fugere, vestimenta superflua &Corpus gravantia paulatim deponere , & in cubiculo frigido dormire, quo corpus firmius reddatur, magis par perserendo aeris injurias continuas. Tussis deuteropathica non nisi morbo primario sublato tollitur, et illa in gravidis omnis generis remedia frustra tentata tussim statim a partu sedatam
Tussis convul siva puerorum & pertustis infantum
est contagiosa et epidemica, non magis tamen hyberno, quam aestivo tempore. Raro vel nunquam solet eosdem bis aggredi, semel ergo eandem pasti in posterum liberi manent. Morbus vero perpul-
256쪽
plurimas durat septimanas. Subinde vero per aliquot dies cessat, dein eadem vel et majori vi iterum insurgit. Alternis diebus exacerbari vult Ro-εENS TE IN typumque tertianarium in ea observari, quod vero non adeo certum.
g. 143. Tussis aliquoties interdiu noctuve interpossitis duabus vel tribus horis infantes vexat, nec Cessat, nisi cum vomitu ; aliquando cum sanguinis eruptione ex ore & naribus. Inspiratio est Clangosa, gallicinio non absilmilis, facies fit livida, suffocatio per aliquot temporis momenta minitatur febrimque saepe habet comitem. 6. I . Terminari solet in persectam sanitatem, in mortem subitam sui cando, subinde & convulsionibus & epilepsia necat. Neque raro et haec tussis ad phthisiim & lentam ducit tabem & ad hydropem. Mortem mentitam ex tussi convulsilva Vidit DE HAEN, recommendat omnia tentanda, ut Vita revocetur: vidi et ego, & frictionibus abdom, nis per horam continuatis ad vitam revocavi infantem bimulum. f. I S. Cura tussis convulsivae optime instituitur, si ab emetico incipiamus, sic. pauca grana Tadicis ipecacuanhae cum saccharo bis vel ter sim gulis septimanis exhibendo , dein debitis intervalliS quoque laxantia ex pulvere rhabarbari cum di Obus granis mercurii dulcis. Hoc modo enim eliminatur caussa materialis pituita. Obstruens &
257쪽
saburra in primis viis stabulans. Est enim tussis haec quam maxime stomachalis, sed et ideo non minus pulmonibus infesta. f. I 46. Ubi autem plethora, pulsus plenitudo , pectorisque oppressio adest, venae sedi io sive in brachio, sive in jugulo necessaria est, quodsi uti fit, venae prae pinguedine latent, hirudines
ad brachia vel tempora adhibitae bonum praestantefiectum. Applicantur quoque vesicantia ad scapulas vel ad sternum bono cum effectu. Quid. vero cantharides interne sive forma solida, sive liquida datae valeant in hoc morbo, dicere non ausim. Formulas ab authoribus Commendatas vide No. 33. 36. Cicutam etiam a quibusdam laudatam
non magis utilem in hoc assectu, ac in quam plurimis aliis, in quibus mire extollitur,inveni; sorsan ejus solutio aquosa praestare quid poterit, ubi scrophilae aliaeque glandularum indurationes.
S. I 7. Caeterum evacuationibus necessariis probe institutis summum percipitur emolumentum ex moscho cum aquila albo,ad methodum LET-s OMNIANAM dato. Quidam melius habuere expilulis assae foetidae. Roborandi scopo nihil praestantius, quam Cortex peruvianus cum terra soliata tartari combinatus. Balnea frigida pariter & copporis exercitium in frigore non rudi aut aspero valde, eidem fini in usum vocavi. Ex Bechicis nullum tutius in hoc morbo propinatur, quam oXDmel squilliticum. A dulcibus exas rari tussim
258쪽
compertum mihi est. Nocent et hic alimenta crasta viscida, farinosa, nec non vita otiosa aut 1.4dentaria nimiS.
g. I 8. Phthisis est corporis emaciatio & consumptio exulcere, pulmones aliaque viscera depascente, febrique lenta chronica utplurimum com e , ex pure, sanguini circulanti mixto. 9. 149. Militant inter Phthiseos causis omnia. quae tussim producere valent, de quibusque capite praecedente dictum. Praecipue autem phthi, flos incutiunt metum, catarrhus frequens, tussis ad quasdam aeris leviores mutationes circa autumnum, aut ver, in Corpore tenui, collum longum gracileque, pectus planum et angustum , scapulas alarum ad instar elevatas habente , cum cute glabra alba transparentibus venis caeruleis & macre. dine in primis in manuum carpis. Quaeque omnia phthisin certius praesagiunt, ubi datur dispositio hereditaria, sive in corporis fabrica, sive in methodo vivendi parentum phthisi consectorum
259쪽
g. Iso. Phthisis aliquando acuta fatis, saepissime vero chronica admodum, quo junior homo, eo Citius conficitur. Ab anno I 8 plurimum in viris, 16 & citius in foeminis, raro post 36 obvenit, diutiusque tolerari tunc temporis absque vitae periculo potest. Pulmones enim jam non ita molles, minus facile exulcerantur, pusque potiUS tunicatum manet, vel ulcus fit callosum sive fistulosum, quassi fonticulus quotidie pus fundens. Bene Comedunt tales aegri, dormiuntque conmmode. Nec nutritio perit, dum sanguis caeterique humores
non adeo corrumpuntur, alteranturUe. g. ISI. JuVenes praeterea narium haemorrhagiae obnoxii, de phthisii olim secutura caveant sibi, venae sectione prudenter instituenda statim ac incommoda, capitis dolor, anhelitus ad motum , vasorum inturgescentia percipiantur ab hujus consuetae retentione, quamdiu enim haec periodice redit, phthisios accessum protrahi, BENNET 1 est observatio. Haemoploen phthiseos pulmonalis praecursiprem esse, frequentissime obser vatur, tamen & phthisim labsque praevia haemo-ptoe, hancque absque insequente dari phthisi, certo certius est. Magis mirum videtur quidem signa phthisios consumatae adesse posse, pulmonibus 'in cadavere integris omnino inventis, reserenta
f. 1set. Ad phthisin praedisponere creduntur pectoris constrictio per fascias ab incunabulis, per
260쪽
thoracum usum in virginibus; vita sedentaria &Inentium emansito, eorundem lochiorum Ue& leu, Corrhoeae improvida suppressio in Qeminis. Car. nium esus nimius, unde et Anglis familiaris, cuique non parum contribuit Carbonum fossilium sumus. una cum spirituosorum abusu: animi pathemata continua, moeror diuturnus , nimia cogitatio, studia intempestiva, exercitii neglectus, iterum que vocis exercitium Cantu scilicet nimium. Hisce adde miasma arthriticum, rheumaticum, strophulosum, scorbutum, Venereum , demumque contagium. Si phthisis enim non est contagiosa, n gari saltem non potest, nullum morbum sacilius per accubitum & cohabitationem contrahi, quam phthissim. Saepissime enim contigit mihi videro et maritum ab uxore, uxoremque a marito phth, sin contraxisse. f. 333. Phthiseos tres statuuntur gradus, in pri- , mo tussis vexat inanis matutina, nocturnaque, rubor adest genarum cum calore in Volis manuum circa digestionis tempus abSque corporis sensibili emaciatione appetitus viget, somnusque satis tranquillus est. l. 134. In secundo stadio omnia augentur, tum vero excreantur sputa globosa rotunda, gram dinum ad instar, sapore praedita falso; praesertimque quatit haec a pastu, donec ingesta vomitu rejiciantur, appetitus minuitur, Qmnus tussitando