장음표시 사용
261쪽
ptio in dies major, sudor facile dormienti et evigilanti matutinis horis circa frontem & jugulum. Calor & pulsus ad naturalem iterum accedunt statum, donec ad vesperam omnia denuo eXacer . bantur in perpetuum circulum. f. I S. In tertio demum gradu, summa cit, que adest consumptio, calor hecticus continuUS. Horis vespertinis, praecedente levi horrore exa Cerbatur febris remittentis vel et intermittentis induit faciem, virium jactura maxima, raucedo, sputa purulenta sub dulcia, in aqua salsa quidem sublidentia, capillorum defluvium, sudor & di-arrhoea colli quativa, sputorum suppressio, pedum et 'brachiorum intumescentia Oede malosa, animi deliquia; aphthae, rubor faciei fixus, facies hypocratica, oculi concavi, nasVS acutus , nares contractae, aures frigidae, deliria obscura, Itrina oleaginosa, mors. Interdum phthisici loquentes vel bibentes sine ulla mentis perturbatione, nec sine spe fallaci reconvalescendi inopi.
136. Circa aequinoistia febri magis intensa
inflammatoria laborant phthisici, dum tubercula clausa eXulcerantur, Omniaque augeri potius vere, quam autumno saepitis vidi, maximeque periclitari phthisi laborantes ineunte aestate, observavit quoque HUXHAΜ. . is . phthisis melius praecavetur sor 1r, Suam curatur, ergo in praedispositis omni eura
262쪽
praeVenienda haemopto es, venae sectionibus prudenter aliquoties in anno institutis. Neque semel insuetis impune negligetur haec sanguiniSmissio. Somnum capiant ante mediam noctem, maneque diluculo surgant e lecto. Corpus moveant quotidie, lenioribuS interdum utantur laxantibus, vitatis summopere sortioribus; caveantque aventis frigidiS, frigoreque matutino atque nocturno, hoc enim phthisiciS quam maxime infestum , hilares sint animo, curas & moestitiam
Is 8. Cura pro diverso gradu etiam diversa. Itaque in phthisi incipiente semper requiritur Venae sectio, quae subinde pro re nata repetenda. Diaeta sit lactea, neque easeus mollis recens hic
bilia prae animalibus praeseruntur. Aquas minerales martiales cum lacte bibantur; propineturque mane lac asininum vel caprinum recenS mulctum coram lecto aegrotantis, neque suo calore natiVo orbatum, cum pauco saccharo, ne ita facile coaguletur in stomacho debiliori. Tum laxa roborentur cortice, tussique vexanti inani froenum injiciatur opto, hora decubitus, ne somnuSturbetur , utque haemopto eS praepediatur. Su CVS millepedum centum expressus in hoc stadio a quibuSdam commendatur. Laxantia leniora interdum, immo et emetica talia non raro in phthi, 1i incipiente proiicua.
263쪽
. is9. In secti nilo gradu praeter iam dicta
incrat Iantibus capite de tussi laudatis, expe floratio promovenda, inter quae et optum recensendum , noctem enim pacatiorem reddendo lympham somni tempore incrassat. Aliquando non sine ii iictu datur in hoc stadio muscus istandicus cum lacte coctiis. Cancri fluviatiles , limacum liquor commendantur quoque. Cucumerum succum refrigerandi scopo in febri hectica felici subinde cum eventu eXhibui, nec contemnenda sun encelaria, eX iisdem parata , quamdiu stomachus adhuc digerere valet. Aeger aestivo tempore ad aerem campestrem & rusticationem relegandus, mire enim reficitur ex balsamicis forum exhalationibus. Subucula lanea maXimopere valet ad transpirationem promovendam , inde et aliquando quid boni sperare licet ex decocto lignorum. Infusa thei formia ex semine lini cum radice glycyrrhira expectorationi favent. Selaceaia sonticuli et hic laudantur. f. I6o. In tertio stadio . ubi omnia pariter
cum calore hectico ingraVescunt, cautius mercandum cum aquis mineralibus & cortice peruviano, motum humorUm enim maXime augent; ut putredini autem obicem utcunque ponamus,
praestat cortici in substantia decocta corticis praeferre addito acido vitrio ii. Lac ipsum in hoc stadio suspectum est ob febrim hecticam nimis auctam, ab normesque anXietates , quae eo epoto
percipiuntur. Venae sectio 2 hic palliative ad L a miti-
264쪽
mitigandum calorem hecticum , pectorisque Oppressionem & tussim leniendam instituenda interdum , quamquam ratione debilitatis sumnaae mi-ΠuS apta censetur. Symplomata, uti diarrhoea colli quativa, agrypnia, tussis & opio hic compescenda, quo saltem morS pacatior accedat. Phthisin enim in hoc stadio omnino incurabilem esse, omnibuS notum est. Sanatas quidem vidi, ubi omnia non deplorata adhuc in juventute, verum accedente senio iterum recrudescentes phthi-1es Se ad mortem ducenteS. f. I6I. Balneo terrae tamen sanari posse, perhibent iii regno Granatenti, uti legendum apud AN SWIETEN; ex vaporosorum & sum tuum administratione multum sperant in phthisi nondum deplorata BENET S VII Lis ; vapores humidos ex decoctione herbarum pectoralium & balsami carum laudat B UcHoz, Varia boni successus exempla affert BiLLARD. Exhalationibus in bovile insurgentibus, phthisin curari volunt alii. De oleo asphalti nihil certum statuere possum. I. 162. Phthisis symptomatica raro etiam, Vel nunquam sinatur, ni statim ab initio primarium
liceat curare morbum, scrosulis autem, sc arbuto, mensium emansioni etc. medendum, antequam in
phthisini degenerent; veneream tamen phthisim contigit mihi sanare consumatam , inunctibnunt 'mercurialium ope indeque sequentis salivationis,
265쪽
β. 16ῖ. Abhinc ergo jam 2O annos & ultra, C. B. nobili simus juvenis as annorum aequo pluSin Venerem pronus , variaque inde incommoda reportans, et utcunque subinde apta curatus medicina, eadem semper oberrans chorda, demum vera assicitur lue, foedis ulceribus per totum Cor-
pub praecipueque ad sauces, exostosibus & tophis in fronte deturpatus, mireque et morbo &remediis mulctatus, febri corripitur hectica, &phthoe cum tussi continua, molesta, purisque
eXcreatione circa matutinaS horas praeseriim, praeter sudores nocturnos, nec non diarrho eam
colli quativam & corporis summum marasmum, ut os atque pellis esset totus. - Medico chirurgo quondam celeberrimo & peritissimo utebatur aeger ed nescio, quo fato eidem valedicens me in ejus locum substituit. Dolebam deplorabiles aegri ViceS, eoque magis, quod et morbi & mortis imminentis sibi conscius, anxie quaereret auXilium
a me per mercurialia, quae interne minime propinare audebam, ne forsan mercurii vis ad int riora ruentit alvi fluxum chum magno augeret damno. Ad leves inunctiones igitur accedo, noctu alternatim et nunc ad brachia, & nunc ad crura instituendas. Paucis vero et apsis diebus sali-Vatio Oboritur, praegressa glandularum salivalium& gingivarum tumore, nec non dentium vacili tione; modo jam cessantibus et sudoribus & di-arrhoea, viribusque insuper potius auctis, quam imminutis. - Tali successu haud leviter laetus
iisdem insistere iubeo inunctionibus, donec Νy'
266쪽
cthemeri spatio' ad libram ascenderet integramytyalisiariis, felici adeo scilicet eventu, ut Octo
septina inarum curriculo, et a lue cum Omnibus suis satellitibus et a phthisi incolumis evaserit, non minori meo, quam suo oblectamento, vivitque in hunc usque diem sanus, robustus et toro sus admodum, ali litotque liberorum pater optima gaudentium sanitate.
um phthisi pulmonali non inepte jungitur
phthisis nervosa seu tabes dorsali S , quamvis enim haec definiatur corporis emaciatio seu consumptio absque febri insigni saltem, aut ullis organorum pectoris affectorum sirginis, fit hoc so lummodo in initio , tractu enim temporis &phthisin nervosam pulmonalis sequitur, ideo GAUBiUS eX profusione seminis nimia , et tabem pulmonicam et dorsalem feri, ait. f. i6s. Tabem dorsalem ergo procreare Via lent omnes evacuationes nimiae , inde recensetur phthitis nervosa a Iactatione nimia , fluoreque albo diuturno, haemorrhagiis repetitis. Abonanismogonori haea benigna, pollutionibus frequenti0ribus, venere immodica & praematura, nee
267쪽
unde HippocRATIs est observatio , maxime recens nuptos & libidinosos a tabe assici dorsali, ex salivatione protracta diu, inde ex ab usu fumi ta- baci, ex diabete, diarrhoea, nec non sudore Con tinuo, a qVacunque causa producto, ex omnibus, quae Vires posternere possimi, uti studia protracta, lucubrationes vigiliaeque continuae & inedia. Animi pathemata graviora, insanusque amor L no Zalogia. Tandem ex his, quae lympham depnavant nutritivam, uti acrimonia scor-butica V. C. potio liberalior liquorum spirituostrum.
f. 166. Tabes dorsalis dicitur morbus ob sensum formicationis, quena aegri percipiunt in dorso cum calore, frigore & dolore circa lumbos praecipue. Praeterea status corporis cachesticus apparet, appetitus omnia praeter liquida et potulenta nauseat, seminis liquidi ad alvi, urinaeve excretiones effvxio adest continua ; si a nimia Venere praesertim, indeque virium tanta oritur imbecillitas, ut perpetuus adsit decumbendi amor. Urina saepe pauca & rubra, ut plurimum Vero, uti in omnibus affectibus nervinis, pallida, straminea, copiosa, febrisque hectica demum accedit cum vera pththisi pulmonali, ex omnium humorum corruptione vel cum tumore hydropico , morsque tragoediam claudit. f. 167. Morbus chronicus ergo est, curatu
268쪽
pulmonali tanti usus, in neri os a & dorsali in D
si me noxia, cathartica hic quoque nulla valent, nisi sorsiur rhabarbarina interdum. LX.abitinei uia a coitu, ex ablactatione infantis subiti, ex re plentibus & lacticiniis, jusculis vitulinis, chOcolada, ovis sorbilibuS, tum eX aquis miner alibus, cortice perUViano, ligno qua istae, chalybeatis, corpori S eXercitio, equitatione in aere
aprico, balneisque frigidis multum sperare licebit. . t 68. Laxitas quoque uti et rigiditas partium excedens possiliat recenseri inter causas talis phthis eos, haec praecipue in marasmo senili, immo & ante senium corpore duris laboribus obrigescente, illa vero in junioribus occurrit. In priori casu autem balnea frigida roborandi, in posteriori, tepida laxandi scopo commendantur. IDe marasmo & atrophia partiali, uti in paralysi &in ischiade , vel et in membro, a tumore ali OVemodo compresso , quo succi nil tritivi distributio flenegatur, nihil est, quod hic dicam.
f. 169. Atrophia infantilis ob analogiam, quo ad praecipuum symp toma, et hic pertractanda Ve-
269쪽
ia it. In hoc morbo totum emaciatur corpus, Urnter
tantum molle in dies increscit Eu lapideam ferme acquirit duritiem, dum carnes omnino flaccesciliat, vultus pallet, alvus solito liquidior.
STO. Causa proxima consistit iii nutritionis defectu, cum vasa lactea obstructa chylo transitum denegent ad sangi linem. Causae remoti λ- res, lac nutricis vitiosum vel deficiens ; alimen ta nimis crassii, viscida, austera , fructusque immaturi, glandulas me seraica infarcientia, inde et atrophia mesernica audit, praeter polyphagiam, vermes in intestinis nidulantes ; nec non abs r-bentium abusum pro acido primarum viarum domando, coeliacam passionem sub lactis specie. 17 r. Caerurum in atrophia, si a lacte vitiato, statim nutrix mutanda, demum pro glandularum obstructione resecanda in junioribus Valent medicamenta No. 37 ad ultioribu& NO. 38 Inaeter aquam marinam, quotidie ad aliquot 1incias epotam; oleum tartari per deliquium in copiosa aqua solutum, ubi acidum peccat, tum et unguento No. 39 abdomen quotidie inungendum sortiter satis, plus enim spei concipio a frictione, quam ab intinctione simplici, quam tantum pro
270쪽
g. I .issicultas spirandi non sine sibilo aut steriore& suffocationis periculo asthma dicendum, dividiturque in dyspnoeam & orthopnoeam, quae tantum gradu disserunt, quod si vero ab irritatione quacunque larynx ita constringitur, ut ne quidem tussire valeat aeger, eidemque potius suffocationem minetur, catarrhus audit sit
f. 173. Asthma est pneumonicum seu idiop ethicum, si organa respiratoria quocunque modo vitiata aut laesa; si polypi, tubercula, hydro thoraX, mala pectoris consorinati O , ossescentia, quale observavit VosEL ex duritie ossea cartilaginum costarum. f. 174. Asthma sympathicum oritur ex partibus abdominis male assectis , ex assectu hypochondriaco, ex saburra in stomacho, quale pue'
ris polyphagis familiare valde, eg sanguine spissostepe in adultis. ἶ- 17 . Praeterea datur asthma subito ingruenS, & pulmones spasmodice stringens, quod conVulsNum audit, ut plurimum siccum est , hy