장음표시 사용
271쪽
fericis ex neri oriimi consensu, metallurgis ex vaporibus L exhalationibus mineralibus frequens. f. 176. Asthina iterum continuum est , periodicum , accidentale & transitorium. Conti- Duum quidem est in pulmonibus, quocunque modo vitiatis vitio habituali. Periodicum, ubi caussae potius quaerendae in vitio sex rerum non nR-turalium pariter cum debilitate, irritabilitate pulmonum comite, estque omnium frequentissimum de quo praecipue agunt medici authores , et de quo FLOYERUS medicu S anglus , qui ipse asthmate periodico humorali laboravit, integrum conscripsit tractatum. Accidentale & transitorium a causis transitoriis magisque vitabilibus oritur. I, 177. In paroXFsmo asthmatico praeter respirandi dissicultatem, quae non raro tanta, Ut
non nisi situ erecto peragi possit, pulsus est debilis ob liberam sanguinis circulationem impeditam, manus frigent , facies fit livida, hypochondria
distenduntur, tussis adest, qua remittente paro-Xysmo anacatharsis succedit pituitosa cum striis sanguinis mixta , in convulsiVO tussis et excreatio non adeo sensibiles.
. t 8. Accessionis humoralis praesertim prodromi sunt anxietas & oppressio praecordiorum cum risistibus insipidis, calor insolitus , capitis gravedo, somnolentia assidua, urina pallida, quae finito paroxysmo sedimentosa crassique fit. Qui fonticulos gerunt, dolorem percipiunt molestum
272쪽
in iisdem, a quo sibi de suturo paro SmO me
9. 179. Autumno frequentissime occurrit, uti ad aeris quasvis mutationes sive hyeme sive aestate, in hac enim pejus sese habent saepissime asthmatici ob nimium calorem, qui semper iisdem molestus, inde neque hypocausti, neque lecti calorem facile serunt, semper aerem quaerenteS liberiorem. In illa a frigore nimis et ventis ab oriente male habent, in aere montano nebuloso pingui male quoque assiciuntur. 9. 18O. FaVent praeterea paroXysmo excitando evacuationes sanguinis sive naturales; sive artificiales, retentae vel neglectae; lac repulsum, alvi obstructio, mi asina exanthematicum, pectoris compressiones, vis illata, spirituosorum usus immoderatior, fumi quicunque, odores sive suaves, sive insuaves. Obesi, pueri, senesque prae caeteris asthmate assici solent. 9..18 I. Asthma infantum periculosum valde, citissime enim suffocat, ni matura fiat medicatio.
In junioribus phthisi viam sternit. Vidi tamen
perfecte sponteque sanatum aetate ingrescente viribusque auctis. In senibus cum tumore pedum' plerumque hydropis est prodromus. Tument pedes asthmate cetante , tumore Ganescente redit asthina, indeque catarrhum suffocativum observavit LUDUIGog. I 82.
273쪽
f. 18 a. Cura alia in parOXFsmo, alia extra pa-roxysmum, alia in humorali, aliaque demum in convulsit UO. In paroXysmo autem, venae sectio inplethoricis & infantibus quidem vel et hirudinum
applicatio subinde necessaria. In convulsivo haec minus tuta. Cave tam en, ne in quovis leviori quam-Vis paro smo, vel ubi non adest plethora , sanguinem detrahas , hydropem enim, in quem jam satis proni asthmatici, citius accerses. Iterum queCave, ne pulsus parvitas te terreat a sanguinis detractione in paroxysmo Violento nimis & in caetero,
quin robusto & plethorico aegro , pulsus enim fortior vibrabit respiratione liberiore reddita per
f. I 83. Vomitus etiam non raro juVare potest, nempe si pituita tenax, pulmones aut ventriculum gravat. Non parva nihilominus requiritur hic Cautela, ne aeger suocetur. Leniora & refra ita dentur dosii. Acetum squilliticum cochleatim, vel pulvis No. 4o, superbibendo insuli norum chamomillae romanae tepidi uncias duas. Alvus quoque vel laxante, Vel clysmate promovenda. In convulsivo, solutio assae foetidae ad drachmas duas in aquae menthae susticiente quantitate , in Clysmate egregie praestat. q. I 84. Caeterum vesicantia ad suras vel adnUcham , non autem ad pectus, respirationem
enim reddunt dissiciliorem, adhibenda. Expe-
274쪽
ctoratio scilliticis, lacte ammoniacali, milleps- dum exprestione, nec non lacte sulphuris sollicitanda in humido. In convulsivo autem commendatur mixtura No. I vel 42. Odor quoque aliae foetidae solamen affert in paroxysmo hysterico &convulsivo; potus Casse saturatUS a quibusdam laudatur. Pediluvia hic non omittenda. f. I 8s. Extra parOxysmum pitulae ex assa se,
tida ad grana XXX per diem maximi usus inveni in asthmate convulsiivo. Atqui in humido nihil melius, quam saepius exhibere sal mirabile Glauberi, aquas CatharticaS amaras ad humores evacuandos & per alvum derivandos, acetum squilliticum bis die ad cochlear majus , vel et pulverem No. o ad pituitam. incidendam. Commendant quidam hic aquam calcis, sed dolendum, quod calorem sitimque saepissime augeat. Cortex peruUianus roborando valet.
q. I 86. Diaetam quod attinet, vestimenta &stragula sive in paroxysmo, silve extra eum, minime aggravent corpus , decumbatque aeger in Conclavi amplo aereque frigidiusculo , alvus servetur laxa quotidie, caeterum aer seligatur siccuS, purus. Venae sectio instituatur in plethoricis pro phylactica bis in anno; sonticuli aperiantur in bra chiis. Exercitia fiant ad lenem lassitudinem, Vehementiora nocent. Frictiones partium inferiorum commendantur, dia non tamen una vice
275쪽
Cup. XXV. DE INCUBO SEU etc. 79
continuandae, sanguiniS enim motum commovent; animi pathemata, ira, timor, moeror, mintus, meditationes protractae asthmaticis omnino vitanda. f. I 8 . In victu , lacticinia, Cremor, Caseu caro infumata aliaque sumo indurata, ostrea, caΠ-Cri, gelatinosa, omnia oleosa, pinguia; faba acetaria, rapae, brassicae: fructus austeri, flatulentaque omnia Caute vitentur utpote noxia. conduCunt autem amara, cochlearia, pimpinella in acetariis: ribesia, fraga, Cerasia, 'mel, non incongrua censentur. Ova sorbilia cum aceto in prandio laudat FLOYER, caeterum eupepta non magna copia praecipueque in coena ingesta haud inutilia. In potu cerevisia sortiora, Puncti damnantur. Ε Contra vinum hyspanicum apprime conducit subinde.
Asthmatis species est Incubus seu Ephialtes, qui
et ideo quibusdam asthma nocturnum, ratio ne temporis scilicet, quo invadit; dicitur. Si vero causam spectas potius, asthma stomachale dicendum. Qui eo autem assiciuntur, te opprimi Crem 'dunt
276쪽
dunt in somno, a spectris, sagis, daemoniis,
monstris, pondere inCumbentibuS, Venerem CXercentibus aliove modo torquentibus, cum Oppressione pectorisque anxietate tanta, ut inde Clamare
vel et loqui non polle strangularique sibi videan
189. Accidentale sere est, et a polyphagia, coena lauta, decubitu supino sere semper oritur. Inde ergo insultus avertitur Commode decubitu in latus, coena sobria es Platonica, abstinentia ab alimentis crudis & flatulentis. Tum et venae sectione in consuetis tali evacuationi periodicae. In paroxysmo aeger e somno excitandus bibatque insusum theae, hic enim potentius non datur stomachicum. f. I9o. Affectus plus terroris, quam periculi affert, novi quos toto vitae decursu aliquoties in anno pathema afficit, Caeteroquin bene valentes. Interdum tamen apud juvenes in epilepsiam, inde Arabibus epilepsia nocturna audit, apud senes in apoplexiam degenerat.
277쪽
varietate partis affectae est dolor, ideo et hoc fas. ciculo de eo agetur. Est autem sensus molestus omnique animali ingratissimus, sugiendus, a nervis, sive in substantia medullari, sive in fluido nerveo male affectis. Dolor est generalis, vel particularis Vehemens, acutus, brevis, vel leniS, obtustis, chronicus Continuusve: vagus vel fixus, osteocopus, terebrans, lancinans, pulsatoriuis
. I92. Dolor generalis percipitur in omnibus corporis membris, in arthritide , rheumatismo,' scorbulo, lue venerea: particularis in aliqua corporis parte praecipue residet, uti in cephalalgia, odontalgia, podagra nec non in alterutro maxillae superioris latere per quadrantem horae durans, saepe ad minimum motum austus, qualem proprium esse vetulis, habet FO THERGILL . Curarique perhibet cicuta, a natasmate cancroso generari credens. Vehemens acutus plerumque brevis in membranarum inflammatione, uti pleuritide, otalgia. Lenior & obscurior est dolor in hepotis, lienis pulmonumque aflectibus, vel ubi nervus affectus aliquo modo Compressias, nec non in scor buticis, cachecticis, cacochymicis ab humorum vis.ciditate cum minori acrimonia. Suntque pariter
in similibus chronici & continui doloreS. Vagus, in rheumaticis, fixus in arthriticis potius, osteΟ-copus in venereis, in diuturno labore & longa deambulatione defatigatis. Terebrans in colicis,
278쪽
pulsatorius in inflammationibus; lancinans, rodens, ubi acrimonia hutrorum summa, uti in Cancro; ordens in cardialgia, nec non a veralibus in imtestiniS. 193. Sunt et praeterea dolores remittentes , subinde nova Vi insurgentes in colicis sine febri. Intermittentes & periodici sub larva se .hris intermittentis in variis corporis partibus, frequenter Vero in capite: tales cephalalgiae periodicae, cortice tantum sanandae, saepissime occurrunt in praxi. Singulis noctibus & lecti calore exacerbari solent veneret , rheumatici: certis anni temporibus redire solent podagrici.
I. 194. Causae doloris sunt Variae, quaedam quidem evidentes, quaedam Vero magis obscurae. Ex evidentioribus sunt compressiones, distractiones, luxationeS, fracturae, Vulnera, he niae, combustioneS, partus, Calcultu, Vermes, casus, nisus & contorsio. Ex hac ultim a causa dolor saepe subito excitatur lumborum, corpore quiescente silens, ad minimum musculorum motum vero situsque mutationem quam minime sie-
. 19si Inter manifestas doloris causas numerantur etiam irritatio quaecunque, acria ingesta vel applicata, impetus major Se motus humorum mictus, uti in febribus; sensuum nimia attentio, dolent enim oculi a vividiore luce, aures a sono
validiori, gustus organa a sapidis Nimis, olfactus
279쪽
instrumentum ab odoriferis acrioribus, tallus ipse laeditur a mitissimis cuticula sublata. Hisco addantur humorum accumulatio in quadam parte, congestiones topicae a quacunque causa, uti san guinis grumipoli partum uteri orificio constricto, obstructio, inflammatio, abscessus: nimiaque demum ciborum quantitaS. . I96. Obscuriores magis sunt , exsiccatio& dissipatio liquidorum nimia, solidorum nimia mobilitas & spasmodica irritabilitas ; animi pathemata & praeprimis terror ; Variae humorum acrimoniae & plethora demum. Symplomatici praeterea sunt dolores, qui percipiuntur ad lumbos in renum calculo , conamine haemorrhoidum, menstruatione, instante partu, Variis comticis, in principio febrium intermittentium & ante Variolarum eruptionem; uti et qui circa tempora sentitur in affectu hypochondriaco; in ventriculo male assecto seu crapula ad partem capitis anteriorem, in hystericis ad posteriorem; in hepatitide ad sternum , claviculas cum scapulis. f. I97. A dolore insequitur inquietudo , vigilia, debilitas, actionum sunctionumque omnium perturbatio. Per nemorum consensum Oriuntur saepe conVulsiones , pro eXemplo sit infantum dentitio. Dolorem non sentire causa manente , Vel non adhibitis remediis narcoticis; malum; gangraenam enim adesse denotat vel et mentem aegrotare, uti habet HIPPOcRATEs. Fal-F a lun-
280쪽
luntur ergo saepius et medici & aegroti, dum in
dysenteria e. g. sine ulla causa aut crisi subito plane dolores desinunt, speque reconvalescentiae adblandiuntur, mortem enim instare, certum est ex intestinorum sphacelo.
198. Doloris transplantatio & metastasis ab uno in alium Iocum, si ab eXternis ad interna, ab artubus ad Viscera , ab inferioribus ad superiora, ab ignobilioribus ad nobiliora mala; econtra, salutatis. Dolores colli in febribus haemorrhagiam criticam saepe praesagiunt. Aliquando faucium, capitis, hypochondriorum in acutis delirium portendit. Dolor inflammatorius rediens timenduS. 199. Curatio dupleX censetur; vel enim causa o aino amovenda, si possibile ; vel mitiganda saltem pro tempore, stuporem nervis in docendo, manente inrerim causa doloris. Doloris causam tollere varia requirit; sic purgantia praestare in capitis doloribus, compertum est, analogia desumpta ex diarrhoea sponte oborta , quae hic saepissime juvat. Sic etiam in colicis quibusdam. Anthelm intica necessaria, ubi vermes; clysmatibus quoque subinde sua non doneganda laus, et in intestinorum, et in renum assectibilia Carminantia conducunt in pathematibus spasmodicis & constrictionibus a fiatibus in abdomine, post alvi depositionem per cininata aut purgariS Frictiones hic quoque bene audiunt, oleo prius abdomine inuncto. Iurabarbarina laudantur, ubi