장음표시 사용
81쪽
etiam immortalis sit necesse est. V Quo tempore duce Pelopida exsules Thebas occuparunt et praesidium LaCeilaemoniorum ex arCe expulerunt, EpaminondaS, quam-d id facta est caedes Civium, domo Se tenuit, quod neque malos defendere volebat neque imps gnare, ne manuS 5
Suorum sanguine Cruentaret : namque omnem civilem
victoriam funestam putabat. Idem, postquam apud Cadmeam cum Lacedaemoniis pugnari coeptum est, inprimis stetit. Huius de viridiibus vitaque satis erit diCtum, si hoC iodnum aclidnxero, quod nemo ibit infitias, Thebas et ante Epaminondam natum et post eiusdem interitum perpetuo alieno paruiSse imperio, Contra ea, quam diu ille praefuerit rei publicae, Caput fuisse totius GraeCiae. Ex quo intellegi potest unum hominem pluris quam Civitatem Is
L Hamilcar, Hannibalis filius, cognomine BarCa, Karthaginiensis, primo PoeniCo bello, sed temporibus extremis, admodum adulescentulus in Sicilia praeesse Coepit exercitui. Cum autem eius adventu et mari et stoterra male res gererentur KarthaginienSium, ipse, ubi adfuit, numquam hosti cessit neque loCum nocendi dedit, Saepeque e contrario, OCCaSione data, laceSSivit Semperque superior diSCeSSit. Quo facto, cum paene omnia in Djsiijgsd by COOgle
82쪽
bellum eo loco gestum non Videretur. Interim Karthliginienses, classe apud insulas Aegates a C. Lutlitio, Consule Romlinorum, Superati, Statuerunts belli facere finem eamque rem arbitrio permiserunt Hamilcaris. Ille, etsi flagrlibat bellandi cupiditate, tamen paci serviundum putavit, quod patriam exhaustam sumptibus diutius calami ilites helli ferre nJn posse intellegebat, Sed ita, ut Statim mente agitaret, Si paulum
1 o modo res esRent refectae, bellum renovare Romanosque armis perSequi, doni Cum aut virtute vicissent aut victi man Is dedissent. Hoc Consilio pacem conciliavit ; in quo tantst fuit ferocili, cum Catulus negIret hellum Compositdrum, nisi ille Cum Suis qui EryCem tenerent, armis 15 relictis, Sicilia decederent, ut succumbente patria ipse periturum se potius dixerit quam Cum tanto flagitio domum rediret. Non enim Suae esse Virtutis arma a patria accepta adversu S hoStes ad VersariiS trlidere. ΗΠ- ius pertinaciae cessit Catulus. 2o ΙΙ. At ille, ut Karthaginem venit, multo aliter aCsperstrat rem publiCam Se habentem CognoVit. Namque diuturnitate externi mali tantum exstrsit intestinum bellum, ut numquam pari periculo fuerit Karthligo, nisi cum deleta est. Primo merCennarii milites, quibus adversus 25 RomanoS usi erant, deSCiverunt ; quorum numerus erat viginti milium. Ii totam abalienarunt Africam, ipsam Karthliginem oppΠgnarunt. Quibus malis adeo Sunt Djsiijgsd by COOgle
83쪽
Poeni perterriti, ut etiam auxilia ab Romanis petierint: eaque impetrarunt. Sed extremo, Cum prope iam ad desperationem perveni SSent, Hamilcarem imperatorem fecerunt. Is non solum hostes a muris Karthaginis removit, Cum amplius Centum milia facta essent arma- 5 torum, sed etiam eo Compulit ut locorum angustiis clausi plures fame quam ferro interirent. Omnia oppida abalienata, in iis Uticam atque Hipponem, valentissima totius Africae, restituit patriae. Neque eo fuit Contentus, sed etiam fines imperi propagavit, tota Africa tantum Iootium reddidit, ut nullum in ea bellum videretur multis annis fuiSSe. ΙΙΙ. Rebus his ex sententia peractis, fidenti animo atque infesto Romanis, quo facilius Causam bellandi reperiret, effecit ut imperator Cum exercitd in Hispa- 15niam mitteretur, eoque secum cl0xit filium Hannibalem
annorum noVem. Erat praeterea Cum eo adulesCensintdStris, formosus, Hasdrubal ; quem nonnulli diligiturpiuS, quam par erat, ab Hamilcare loquebantur. Non enim maledici tanto viro deesse poterant. Quo faCtum eSt, sto ut a praefecto morum Hasdrubal Cum eo Vetaretur eSSe.
Huic ille filiam suam in matrimonium dedit, quod moribus eorum non poterat interdici SoCero genero. De hoc ideo mentionem fecimus, quod Hamilcare OCCiso ille exercitui praefuit resque magnas geSSit, et prinCepS largitione et svetustos pervertit mores KarthaginienSium, eiusdemque post mortem Hannibal ab exercitu acCepit imperium. Djsiijgsd by COOgle
84쪽
72 SELECTIONA FROM NEPos VIV. At Hamilcar, posteaquam mare transiit in Hispaniamque Venit, magnas res secunda gessit fortuna ;mliximas bellicosissimasque genteS Subegit ; equiS, armiS, viris, peCunia t6tam locupletavit Africam. Hic cum iris Italiam bellum inferre mediistretur, nono anno POStquam in Hispaniam venerat, in proelio pstgnans adversus Vet
Huius perpetuum odium erga Romanos maXime Concillisse videtur secundum bellum Poenicum. Namque1o Hannibal, filius eius, adsiduis patris obtestationibus eo est perductus ut interire quam Romanos non experiri mallet.
Ι. Hannibal, Hamilcaris filius, Karthliginiensis. Si
Verum eSt, quod nemo dubitat, ut populus Romanus 15 omneS genteS Virtute Superarit, non est infitiandum Hannibalem tanto praeStitiSSe ceteros imperatores prudentisi, quanto populuS Romanus antecedat fortitudine Cunctas nationeS. Nam quotienSCumque Cum eo CongreSSuS eStin Italia, semper discessit superior. Quod nisi domieto civium suorum invidia debilitatus esset, Romanos videtur Superare potuiSSe. Sed multorum obtrectlitio devicit unius viridiem. H. Hic autem velut hereditate relictum odium pater-Djsiijgsd by COOgle
85쪽
num erga Romanos siC ConSerVaVit ut prius animam quam id deposuerit, qui quidem, cum Patria pulSuS eSSet et alienarum opum indigeret, numquam deStiterit animo bellare cum Romanis. Nam ut omittam Philippum, quem absens hostem reddidit Romanis, omnium his tem- 5poribus potentissimus rex Antiochus fuit. Hunc tanta cupiditate incendit bellandi ut usque a rubro mari arma conatus sit inferre Italiae. Ad quem Cum legati venissent Romani, qui de eius voluntate explorarent darentque operam, consiliis clandeStinis ut Hannibalem in suspicio- Ionem regi adduCerent, tamquam ab ipsis Corruptus alia atque antea sentiret, neque id frustra fecissent, idque Hannibal comperisset seque ab interioribus consiliis segregari vidisset, tempore dato adiit ad regem, eique Cum multa de fide sua et odio in Roman OS CommemoraSSet, IS hoc aclidnxit : Pater meus, ' inquit, HamilCar, puerulo me, utpote non ampliuS noVem annos nato, in Hispaniam imperator proficiscenS Karthagine, Iovi optimo maximo hostias immolavit. Quae divina res dum Conf- Ciebatur, quaesiVit a me Vellemne SeCum in CaStra profi- 2ocisci. Id Cum libenter accepissem atque ab eo petere coepissem ne dubitaret ducere, tum ille, Faciam,' inquit, si mihi fidem, quam postulo, dederis Simul me
ad aram adduxit apud quam sacrifiCare instituerat, eamque ceteris remotis tenentem iurare iussit numquam me asin amicitia cum Romanis fore. Id ego iusiurandum patri datum usque ad hanc aetatem ita ConServavi ut nemini Djsiijgsd by COOgle
86쪽
dubium esse debeat quin reliquo tempore eadem mentesim futurus. Quare, si quid amice de Romanis Cogitabis, non imprudenter feceris, si me celaris ; cum quidem bellum parlibis, te ipsum frustrliberis, si non me in eos principem posueris. VIII. Illic igitur quli diximus aetlite cum patre in Hispliniam profectus est. Cuius post obitum, Hasdrubale imperatore suffecto, equitatui omni praefuit. HOC
quoque interseCto exercitus summam imperi ad eumio detulit. Id Karthliginem dellitum publice comprobatum est. Sic Hannibal minor quinque et viginti annis natus imperator factus proximo triennio omnes gentes Hispaniae bello subegit, Saguntum, foederatam Civitatem, Viexpclgnavit. tres exercitus maximos comparavit. Ex hisis Π num in Africam misit, alterum cum Hasdrubale fratre in Hispania reliquit, tertium in Italiam secum clΠxit. Saltum Pyrenaeum transiit. Qu2Cumque iter fecit, Cum omnibus incolis conflixit; neminem nisi victum dimisit.
Ad Alpes posteaquam venit, quae Italiam ab Gallia
2o Seiungunt, quaS nemo umquam Cum exerCitu ante eum
praeter HerCulem Graium transierat, quo facto is hodie saltus Graius appellatur, Alpicos c6nantes prohibere transitu Concidit, loca patefecit, itinera m0niit, effecit ut elephantus Ornatus ire posSet qua antea unus homo 23 inermis Vix poterat repere. HaC copilis traduxit in Italiamque perVenit. IV. Conflixerat apud Rhodanum cum P. CornelictDjsiijgsd by COOgle
87쪽
Scipione consule eumque pepulerat. Cum hoc eodem Clastidi apud Padum decernit sauciumque inde ac fugἶ- tum dimittit. Tertio idem Scipio cum conlega Tiberio Longo apud Trebiam adversus eum venit. Cum his manum ConSeruit ; utroSque profligavit. Inde per 5 Ligures Appenninum transiit, petens Etruriam. Hoc itinere adeo gravi morbo adficitur oculorum ut postea
numquam dextro aeque bene clsus sit. Qua valetudine Cum etiamtum premeretur lecticaque ferretur, C. Flaminium Consulem apud Trasumenum Cum exercitu insidiis Io Circumventum OCCidit, neque multo post C. Centenium praetorem Cum deleCta mand Saltus oCCupantum. HinCin Apuliam pervenit. Ibi obviam ei Venerunt duo Consules, C. Terentius et L. Aemilius. Utriusque exercitus uno proelio fugavit, Paulum Consulem occidit et aliquot i5 praeterea ConSulares, in his Cn. Servilium Geminum, qui superiore anno fuerat Consul. V. Hac pugna pugnata Romam profectus est n0llo resistente. In propinquiS urbi montibuS moratus est. Cum aliquot ibi dies castra habuisset et Capuam reVer- 2oteretur, Q. Fabius ΜaximuS, diCtator Romanu S, in agro Falerno ei se obiecit. HiC ClauSus locorum angustiis noctu sine ullo detrimento exercitus se expedivit Fabioque, callidissimo imperatori, dedit verba. Namque obducta nocte sarmenta in Cornibus iuvencorum deligata etsincendit eiusque generis multitudinem magnam dispa-llitam immisit. Quo repentino obieCto viSu tantum ter-Djsiijgsd by COOgle
88쪽
rorem iniecit exercitui Romanorum ut egredi extra vlillum nemo sit ausus. HanC post rem geStam non ita multis diebus M. Minucium Rufum, magistrum equitum pari aC dictatorem imperio, dolo productum in 5 proelium fugavit. Tiberium Sempronium GracChum, iterum consulem, in Lucanis absens in insidias inductum sustulit. M. Claudium Marcellum, quinquies ConSulem, apud Venusiam pari modo interfecit. Longum eSt Omnia enumerare proelia. Quare hoc Πnum satis erit cliCIO tum, ex quo intellegi possit quantus ille fuerit: quamdiu in Italia fuit, nemo ei in acie restitit, nemo adVerSuS eum post CannenSem pugnam in Campo Castra PoSuit. VI. Hinc invictus patriam defensum reVOClitus bellum gessit adversus P. Scipionem, filium eius Scipionis 75 quem ipse primo apud Rhodanum, iterum apud Padum, tertio apud Trebiam fugarat. Cum hoc exhaustis iam patriae facultatibus cupivit impraesentiarum bellum Com-
Ponere, quo Valentior POStea Congrederetur. In Conloquium Convenit : CondiCiones non Convenerunt. Post id 2o factum paucis diebus apud Zamam Cum eodem Conflixit ;pulsus incredibile dictu in biduo et duabus noctibus
Hadrumetum pervenit, quod abest ab Zama circiter milia passuum trecenta. In hac fuga Numidae, qui simul Cum eo ex acie exCesserant, insidiati Sunt ei; quos 23 non solum effugit, Sed etiam ipsos oppressit. Hadr0- meti reliquos e fuga Conlegit ; novis dilectibus paucis diebus multoS ContraXit. Djsiijgsd by COOgle
89쪽
VIL Cum in apparando acerrime esset OCCUPatUS, Karthaginienses bellum cum Romanis CompoSuerunt. Ille nihilo setius exercitui postea praefuit reSque in Africa gessit usque ad P. Sulpicium C. Aurelium Consules. His enim magistratibus legati Karthaginienses 5 Romam Venerunt, qui Senatui populoque Romano gratias agerent, quod cum iiS pacem fecissent, ob eamque rem
Corona aurea eoS donarent Simulque peterent ut obsides eorum Fregellis essent Captivique redderentur. His eX
acceptumque eSSe ; obSideS, quo loCO rogarent, futuroS, CaptiVOS non remissuros, quod Hannibalem, CuiuS opera susceptum bellum foret, inimicissimum nomini Romano, etiam nunc Cum imperio apud exercitum haberent item que fratrem eius Μagonem. HOC responso Karthagini- ISenses cognito Hannibalem domum et Magonem reVΟ- Carunt. ΗΩC ut rediit, reX factus eSt, poSi quam imperator fuerat, anno SeCUndo et Vicesimo. Ut enim Romae ConSuleS, SiC Karthagine quotannis annui bini reges Creabantur. In eo magistratu pari diligentia se Hanni- 2Obal praebuit ac fuerat in bello. Namque effecit ex novis vectigalibus non solum ut esset pecunia quae Romanis ex foedere penderetur, sed etiam SupereSSet quae in aerario reponeretur. Deinde, M. Claudio L. Furio Consulibus, Roma legati Karthaginem venerunt. Hos Han- 25nibal ratus sui exposCendi gratia missos, priuSquam iiSSenatuS daretur, navem ascendit Clam atque in Syriam Djsiijgsd by COOgle
90쪽
ad Antiochum profugit. Hac re palam facta Poeni naves duas, quae eum Comprehenderent, Si POSSent Con-Sequi, miserunt ; bona eis publicarunt, domum a fundlimentis disiecerunt, ipsum exsulem iudiclirunt. S VIII. At Hannibal anno tertio postquam domo Profugerat, L. Cornelio Q. Μinucio consulibus, cum quinquenlivibus Africam accessit in finibus Cyrenaeorum, Si forte Karthaginienses ad bellum Antiochi spe fiduciaque
possent induci, Cui iam persuaserat ut Cum exercitibusio in Italiam proficisceretur. HIC Magonem fratrem eX- civit. Id ubi Poeni resciverunt, Magonem eadem qua fratrem absentem adfecerunt poenst. Illi desperatis rebus Cum SolVissent naves stC vela Ventis dedissent, Hannibal ad Antiochum pervenit. De Μagonis interitu Is duplex memoria prodita est. Namque alii naufragio, alii a servulis ipsius interfectum eum SCriptum reliquerunt. AntioChus autem, si tam in gerendo bello Consiliis eius parere voluisset quam in suscipiendo instituerat, propius Tiberi quam Thermopylis de summa zo imperi dimicasset. Quem etsi multa Stulte Conari videbat, tamen nstilli deseruit in re. Praefuit pauCis navibus, quas ex Syria iussus erat in ASiam ducere, hisque adversus Rhodiorum classem in Pamphylio mari Conflixit. In quo cum multitudine adverSariorum Sui Supera-a5 rentur, ipSe, quo Cornu rem geSSit, fuit Superior. IX. AntioCho fugato, verens ne dederetur, quod Sine dubio accidisset, si Sui fecisset poteStatem, Cretam ad Djsiijgsd by COOgle