M. Vitrvvivs per Iocvndvm solito castigatior factvs cvm figvris et tabvla vt iam legi et intelligi possit

91쪽

autein quata est eius crassitudo,Sculpendum est cymatium lesbium cum astragalo,Supra cymatium quod erit in supercilio collocadum est hyper thyrum rauitudine supercilii,& in eo scalpendum est cymatium doricii, astragalum lesbium sina scalptura Corona deinde plana fiat cum cyma tio, proiectura autem eius erit,quanta altitudo supercilii,quod supra an tepagmenta ponit, Dextra ac sinistra,proiecturae sic sunt faciendae,ut cropidines excurrant,& in ungue ipsa cymatia coniungatur,

a Corona ma

h lumen is pol hyri

C. antepagimenta

llum

e supercilin

Sin aute ionico genere futura erut,lumen altu ad eundem modii quemad modum in doricis fieri videtur,latitudo constituatur, ut altitudo diuida tur in partes duas sidimidiam,eiusq; partis uniusseniis ima luminis fiat atitudo contractura ta ut in doricis,Crassitudo antepagmentorum altitu dine luminis in fronte quartadecima parte,Cymatium huius crassitudinis sexta,reliqua pars przeter cymatium diuidatur m partes duodecim,harum trium prima corsa fiat cum astragalo, secunda quatuor, tertia quinq;.eael coria cum astragalis circumcurrant Hyperthyra autem ad eundem moducomponantur,quemadmodum in doricis hyperthyridibus,Ancones siue

92쪽

LIBER

prothyrides vocentur,exculptae dextra ac sinistrap pendeant aclimi 1u percitu libramentia praeter foliu habeat in stote crassitudinem ex ante pagineti tribus partibus unai in imo quarta parte graciliores, i superiora. Fores ita compingantur,uti scapi cardinales sint ex altitudine luminis totuus duodecima parte,Inter duos scapo tvmpana ex duodecim partibus habeant ternas partes,Impagibus distributiones ita fient ut diuisis altitudinibus in partes quinque,duae superiori,ires inferiori designentur,Super me dium medii impages collocetur,ex reliquis alii in summo alii in imo compingantur,Latitudo inpagis fiat tympani tertia parte,cymatiti sexta parte impagis,Scaporum latitudines impagis dimidia parte,Item replum de inpage dimidias sexta parte.Scapi qui sunt anta secundum agmentum,dimidium impagis constituantur. Sin autem

93쪽

Sin autem valvatae erunt,altitudines ita manebiti,

in latitudine adiiciatur ampli US,soris latitudo s1 quadriforis futurae altitudo adii

ciatur.

Atticurges autetisdem rationib' perfici titur, qui bus dorica, pterrea coria sub cy matiis in atepagmentis circundatur,qUae ita distribui debent, Uili antepaginetis p/ter cymatium ex

partibus septem habeat duas partes,ipaq; forium ornamenta no hunt cerostrota ne

que bifora sed val

uata, apturas habent i exteriores parteS, Quas rationes aedius Dcrarum in formationibus oporteat fieri doriciS,ionicis, corinthiis que operib',quoad potui attingere,veluti legiti γmis moribus ex posui,Nuc de tuscan1cis dispositionibus queadmoduistitui oporteat dicaui.

a scapus eardinalis. h. tympanu. c. impagra. d. fores ual uatatia scapi cal dinaleg., biforesis c. impages d. mpanua

94쪽

LIBER

De tuscanicis rationbus aedium sacrarum. Caput. VILL ocus in quo aedis constituetur,cum habuerit in logitudine sex partes, una dempta,reliquum quod erit alitudini detur, Logitudo autem diuidatur bipartito, quae pars erit interior,cellarum spatiis designetur,quae eriti xima fronti,columnarum dispositioni relinquatur,Item latitudo diuida tur in partes decem,ex his ternae partes dextra ac sinistra cellis minorib', uiue ubi abe futurae sint dentur, reliqua quatuor mediar ardi attribuatur, Spatium,quod erit ante cellas,in pronao ita columnis delignetur,ut angulares contra anta parietum eXtremorum e regione collocetur,Duae mediae e re gione parietum,qui inter antaso mediam aedem fuerit,ita distribuant ut inter antas xcolumnas priores per medium iisdem regios bus altera disponantur,eari sint ima crassitudine altitudinis parte septima, altitudo tertia parte latitudinis templi,summaq; columna quarta parte crassitudinis imae

contrahatur. a. cellae mi

nores.

h. media

Spirae earum altae dimidia parte crassitudinis fiant,habeant spine earu plin thum ad circinum altam suae crassitudinis,dimidia parta torurn insu cuapophygi crassum,quantum plinthus.

95쪽

Capituli altitudo dimidia crassitudirus,Abaci latitudo quanta ima crassitudo columnae Capituli 3 crassitudo diuidat in partes tres, cibus una plintho quae e

gla. d. crassitudo ima scapia Iatitudo

abaci h crassitudo ima colunatac crat studo sumae colum

naea

96쪽

LIBER

in abaco,detur,altera echino,tertia hypotrachelio mi apophygi.

a. abacus. h. echinus c. hypotra chelium cum

tudo colunae

Supra columnas trabes compactiles imponantur,ut sint altitudinis modulis iis,qui a magnitudine operis postulabutur,meo trabes compactiles po

natur, ut tantam habeant crassiitudinem,quanta summae colunae erit hypotrachelium,&ita sint copactae subscudibus&securiclis,ut opactura duo rum digitorum habeat laxationem,Cum enim inter se tangunt non spuramentum kperstatum venti recipitit,concalefaciunt, xceleriters putrescunt Supra trabes, supra parietes traiecturae mutilorum parte quarta ab titudinis columnae proiiciantur,Item in eorum frontibus antepagmenta figantur,supraq; ea tympanum fastigii exstructura seu de materia colloceuthir,Supral id fastigium columen, canterii,templa ita sunt collocanda, ut stillicidium tecti absoluti tertiario respondeat Fiunt autem aede rotundae, e quibus aliae monopteret sine cella columnatae constituuntur,aliae peripte rae dicuntur, Quae line cella fiunt,tribunal habent, ascesum ex suae diame tri tertia parte,insuper stylobata columnae constituantur tam altae, quanta ab extremis stylobatarum parietibus e diametros,crata altitudinis sua cucapituliss spiris decumae partis,Epistilium altum columnae crassitudinis

dimidia parta: Zophorus S reliqua quae insuper imponuntur,ita uti in tertio volumine de syminetriis scripsi.

97쪽

QUARTUS

Sin autem peripteros ea aedes costituetur, duo gradussi tylobata ab imo constituantur,deinde cellae paries collocetur cum recessu eius a stylobata circa partem latitudinis quintam,medioq; valvarum locus ad aditus relin quatur Eaq; cella talaam habeat diametrum praeter parietes, circultione, quantam altitudinem columna supra stulobatam Columnae circum cella iisdem proportionibus symmetriisq; disponaturon medio tecti ratio ita habeatur,uti quanta diametros totius operis erit futura ,dimidia altitudo fiat tholi praeter florem, flos autem tantam habeat magnitudinem,quanta habueritin summo columnae capitulum praeter piramidem,'eliqui uti su prascripta sunt ea proportionibus atq; symmetriis facienda videntur.

a gradus h. aedes rotuda sine cella.

98쪽

LIBER

a tholus in medio tecti. h. cellac peripteros .hciIcualata.

item generibus aliis constituuntur aedes ex iisdem symmetriis ordinatae:&alio genere dispositiones habentes,ut est castoris in circo flaminios inter duos lucos Veiovis,Item argutius nemoridiana columnis adiectis dextra ac sinistra ad humeros pronai,Hoc autem genere primo facta aedes, uti est castoris in circo Athenis in arce,Mineruae, Min attica sunto, Palladis Earunon alite sed erilem sunt proportiones Cella enim longitudines duplices sunt ad latitudines,& ut reliqua exisona Quae solent esse in frontibus,ad latera sunt translata.

99쪽

QVARTVS.

Templi eis

aliud i tuscaonicisiiitae ins/mmetriis factum. a. pronaus, medium aedis. o cellae mi

d. humeri p

Nonnulli etiam de tuscanicis generibus sumentes columnarum dispos tiones transferunt in corinthiorum ionicorum operum ordinationes, Quibus eni locis pronao procurrunt antae in iisdem e regione cellae parte tum columnas binas collocantes efficiunt tuscanicorum & graecorum operum comta ne ocinarionen Alii vero remouentes parietes aedis Mapplica/tes ad intercolumnia pleromatos spatio parietis sublati efficiunt amplu la/Xamentum cellae,Reliqua aut proportionibus, symmetriis iisdem conseruantes aliud genus sigura nominis'; videntur pseudoperipterum .pcrea Uisse ,r hec aut genera Ppter sum sacrifici op couertunt, Non.n.OIbu LiSiisdem ronibus aedes sunt facienda ,st alius alia varietate sacrape religionum habet effectus. Oes diu sacrarum rocinatioes ut mihi traditae sunt,eXpo sui,ordinellis symmetrias ea partitionibus distinxi &quaru dispares sunt rigurae, quibus discriminibus inter se sunt disparatae, quoad potui significare scriptis curaui,Nunc de aris deorum immortalium uti aptam costitutionem habeant ad sacrinciorum rat1onem dicarru

100쪽

LIBER

Dearis deorum ordinandis Caput. VIII. spectet ad orientem, semper inferiores sint collocata&qsimulacra,quae fuerint in aede,ut suspicientes diuinitatem qui supplicant, sacrificant, dis sparibus altitudinibus ad sui cuius' de decorem componantur, Altitudines aut earum sic sunt explicandae, uti Ioui omnibusq; celestibus excet sissimae constituantur,Vestae Terrae Marii humiles collocentur, ita idoneae his institutionibus explicabuntur in mediis aedibus ararum deformatioes, Explicatis aedium sacrarum compositioibus in hoc libro, in sequenti de comunium operum reddemus distributionibus explicationes

M. VII RVVI DE ARCHITECTURA LIBER QUINTVS.

VI amplioribus voluminibus imperator ingenii co

gitationes pceptaq; explicauerunt,maximas, egra glas adiecerunt suis scriptis autoritates,quod etia vel in nostris quoque stadiis res pateretur, ut amplifica tionibus autoritas Mi his pceptis augeretur,sed id noest queadmodum putatur,expeditum, Non enim de architectura sic scribitur,ut historia aut poemata,bi storiae per se tenent lectores ,habent enim nouarii re'

varias expectationes poematum vero carminum metra xpedes ac verbo

rum elegans dispositio, & sentetiarum inter personas, versuum distincta pronunciatio,prolec' ando sensus legentiu perducit sine offensa ad summa

1criptorum terminationem,Id autem architecturae conscriptionibus non potest fieri,st vocabula ex artis propria necessitate concepta inconsueto sermone obiiciunt sensibus obscuritate.Cu ea ergo per se non sint aperta, nec pateant eorum in consuetudine nomina,tum etiam ceptorum late vagantes scripturae si non contrahantur,& pauciso perlucidis sententiis explicetur,frequentia multitudineq; sermonis impediente,incerta legentium efficient cogitationes.Itaq; occulta nominationes comes usq; e membris ope rum pronuncians ut memoriae tradant breuiter expona, Sic n. expeditius ea recipere poterunt menteS,Non minus cum animaduertissem distenta occupationibus ciuitate publiciso priuatis negociis,paucis iudicaui scribe dum,ut angusto spatio vacuitatis ea legentes breuiter percipere possent,

Etia ' thagorae hisq; qui eius heresim fuerit secuti,placuit cubicis roni

bus cepta in voluminibus scribere,constitueruntq; cubii ccxvi versuum eos' non plusitres in una conscriptione oportere esse putauerunt Cubus aut est corpus exrutilateribus aequali latitudine planitia perquadratu Iscum est iactus,qua in parte incubuit, dum est intactus immota habet sta bilitate,uti sunt etiatesserae,quas in alveo ludentes iacuit, Hanc aut simili