장음표시 사용
91쪽
culpa esse creditur, quamvis illa cura nunc langueat remissior vel plane inutilis facta sit. In his locis repperti sunt aliquando feles subterranei, mr Mirifer dicti, vulgaribus catis majores ac visu truculentiores, quorum ego hisce oculi pellem unicam, colore nigram, vidi, cauda mediocriter longa sed tenuiore, caeteralelem representavit rarius apparent et cum occultis naturae recensentur. Viderant alicubi in ipsa continente ejus generis feras quidam, sed ita ut pro spectris haberent, nam aspectum hominum fugiunt latebris proprijs gaudentes. erbas ibidem nasci quam plurimas nullus dubito, licet agnovisse hactenus
paucis constat. Capitulum XXIV. Veniam porro ad herbas et alia quaedam humi nascentia. Non usque adeo sterile est patriae solum atque quidam contemptim opinantur. Nascuntur enim hic suapthvari generis herbae et gramina, quamvis earum usum Plaerique ignoramus. ihi vero, ut in re herbaria minime versato ac in tota medicina plusquam hospiti, nomina tantum designare satis sit et, si possem, ad uberiorem rei veritatem certa quaedam loca, quibus crescunt, indicare. Sunt autem eorum alia esculenta gramina et vari generis scrur, ambascrur, ibiscrur. Deinden I, Mustolla, hei mros, Dun ur, kare Uu, uanner, Smare, murnafras quasi salus Alia nilnus esui apta ut hun-nYfu, stolla Mur, UDF, est, est v, uda ras, ferLine, taur, lyn ras, rosmpuntur, mariamur Alia medicamentosa ut bγει - a ras, uerlagras, ta ruri, mill sitim, helrufino e hiantra nuta ras, Muam a uotuva, tostasi ur, ne luras, marm-sfactur, a e lynarme,/mmblada bali rabia, g mbyeiu, Ma eras, Moa, rese, erindebladia, ebred, heimitanidia, auaeras, bomzkld hiarfarfunea, torcstanest, si a ras, no v cva, ri araspore, verearlui a 'o raue a munkakasta, centaurium majus et minus, Consolida major et minor, Sancti Iohannis elueet caetera. Alia quaedam tincturae serviunt ut bid resi, br Ger , D ne, saeusto ur, mosi varij generis. Rese vero et similia vestes a putredine servare creduntur. De locis, ubi seorsim crescant, vide alibi. Capitulum XXV. Radices quoque obServantur ad suum usum peculiarem nec non frutices cum suis fructibus. Radicum genera sunt vel alimentaria ut ravannar fur, moesa, lautur,
92쪽
Aomariae uri sustuaraetur, obstar, Marintur, me ar, murur, ire murur, sorti arier, k Iubbe aliae minus esculentae, in quibus quaedam forte venenatae, ut erilla, ni a bis tama, Mouam , fina sint Ara nastruestur, Howarat, an ale, nsemessur, gorksua : et variae frutices vero line diversorum generum Pro varietate fructuum, ut sunt Huberia, adaulaberiaL, k-keberial , Amialaberia , s Iberiai. D arberiaI., mutnin I sive fortuli g, praeterea Mileti ae et busen, tincturae servientia. Capitulum XXVI. Plaerique hactenus putarant orbam esse patriam nostram arboribus praeter eiulam solam, v olim
grandiuscule succrevit adeo, ut domorum investituris ac navicularum malis utiliter servieret. Nunc vero multo parcius et segnius provenit nec nisi paucis tantum in locis. Ego quidem cum vulgo hac arte consenseram, sed re paulo diligentius cognita plura deprehendi arbuscula aut quasi arborum genimina, quae nunc recensere animus est. Haud se virgultum est humi fere serpens, sicut etiam gram Dr ac ritumidummam rauda-nder, quae omnia cubiti fere longitudinem assequuntur et ultra quibusdam locis vel passum aeqvant, Verum ipsum genus arboris, Communi nomine isdem, vel I3 cubitos apud nos possidet. Humamiesur, Movidum, riburun svidu parum ab his differunt in sua specie. oneri r vero beluiam sequat ferme quo ad longitudinem multo autem tenuior ad et ulna et ultra, quamvis alibi quoque et parce et tenuiter admodum proveniat. Tum uniperus cum suis fructibus terram nostram passim ornat, quamvis vix altius assurgat nimirum in arborem, quoniam virgulta potius dixeris, nam videtur nivibus assiduis impediri, quo minus ad excellentem quantitatem naturaliter possit pervenire. Sed profecto
nescio, an procreator omnium, DeuS, reliquarum etiam arborum
proventum huic solo negaverit. Repperiuntur enim vestigia nonnulla tam in visceribu terrae aliquando quam quoque supra eandem alius generi arborum, cujus rei quasi testimonium addam arborem insignem Praecipue, quae extat in altissimo fronte
montis yiafiordensium apud praedium Modruieti, loco satis
amoeno, Saxe tamen umbraculo convenienter munito. Hic olim fuerat praecellens arbor sola grandiusculae altitudinis ramis erectis
atque oblongis folij praeterea et fructibus nobilissima, quam vere laurum fuisse arbitror, ibidem propter oportunitatem loci a religioso quodam antiquae fidei satam aut singulari beneficio Dei
93쪽
natam, quia diu ante nostra tempora concursus fuit plebeiorum hominum ad istam arborem cum muneribus, lucernis ossiciisque varijs, plane papisticis atque idololatricis, donec ad superstitionem tollendam exscindere necessum fuerit, quae nunc rursus emoruit foliis et fructibus iterum amoenissima : ideoque eandem laedere accolis est piaculum. Capitulum XXVII. Adjicio praeterea in praerupto quodam monte orientalis plagae conspicuum esse lignum unicum in ruptura quadam et praecipitio excelso haerens, unde nomen monti praedioque subjacenti staffaseli inde denominato, quasi lignorum montem dixeris. Meus in praecipitio positus ferme inaccessus est. entaverant tamen aliqui vix absque dispendio vitae eodem pervenire ac lignum propius intueri, scidias ex illo reportantes, abietem durissimam repraesentantes. Sive igitur locus ejusmodi sylvarum olim ferax Censeatur, dubius haereo, an vero lignum istud solitarium usque a Noachi diluvio ibidem haerere putabitur, nam sunt ejus generis testimonia plura, quemadmodum in altissimis montibus, ut Smhonusettshoma in boreali parte flandiae, balenarum ossa hodie repperiri certo constat, fortasse etiam alibi, quae illuc deportari vix poterant nisi per idem diluvium. Repperiuntur quoque in hac continente Procul
a mari ad ripas fluviorum conchae et testulae marinae, sed Vaeuae, quas ibidem creatas aut congenitas sedulo negaverim verisimile magis esse videtur undas pelagi aliquando illuc transvexisse. Neque desunt, qui testantur veteres marinos fluctus multo longius olim has partes australes terrae nostrae inundasse quam nunc fieri consuevit. Vivunt enim apud Eyiafiallenses, qui referunt saxea antra, piscibus detergendis atque arefaciendis valde habilia, littora illic occupasse, quae nunc maris unda plane tegit. Rursus vero alibi terram quasi ex undis emersisse Constat, quae nunc Sicco Pede peragrari possunt, ac ostenduntur etiamnum vestigia onerariarum navium stationi procul a mari ac rudera domorum, fragmentis vitreis et fictilibus ac alijs quibusdam monumentis mercaturam excercentum refertissima. Atque haec videntur evidentia satis testimonia de accessu et recessu maris pro diversitate locorum. Nec adeo mirum est, siquidem in istis quibusdam locis annales testenturi ignis eruptione facta pelagus Cessasse, relicta terra
94쪽
exusta atque salebrosa, qualis nunc longe lateque cernitur ad promontorium Reykianes, cujus supra memini. Capitulum XXIIX. Omnino admiranda statuo, quae intra gremium terrae nostrae ac quasi in visceribus ejus deprehenduntur, de quibus pauca ex ordine sed vera referre conabor. Plurimis in locis, ubi saxa non impediunt, aperto et effoso terrarum solo inveniuntur primo cineres in pulvere aequabiliter ac dense respersi, ut digitum unum et alterum aut fere palmam essiciant crassitudine, quod absolutissimus testis est alpium conflagrantium cineres universam pene insulam olim obtexisse. Deinde infodinis ejusmodi rursus adest terra pulveris colore superioribus partibus similis, quae lignorum exuvias continet, ideoque adeo est ustibilis, ut focum quoque alat sussicientissime. um rursus alia sequitur cinerum copia, palmam fere excedens, etiam grandiusculorum lignorum quasi segmenta quaedam Prae Se ferens, magis adhuc focis apta, et iterum post terram simili gleba coagmentata 'ertio cineres pullulant, Spitamam aut quadrantem ulnae dimensionem essiciens, et post illum etiam majorum lignorum vestigia extant, ex quibus utensilia minuscula fabricari possunt, nam putredine adhuc non fuerunt penitus obnoxia; quae omnia argumento sunt alpium cineres terram hanc toties vastasse; neque desunt alia quaedam testimonia, visceribus soli conclusa, ut suppellectilia ferrea, stannea, plumbea, aerea etiamnum integra, quorum inhabitatione olim suffuerat, illud identidem consignantia praeter ea, quae majores in tumulis suis quoque assemarant, posteris suis inviduli, ut ipsi quoque alia ejus generis labore proprio conquirerent, ne vitam segniter atque otiose consummerent. antum in illis fuit virtutis studium. Capitulum XXIX. Metalla sequuntur. Praeter materiam sulphuream, vitro ac bitumine quibusdam loci refertam ferrum quoque ex fodinis suis conquisitum antiqui usurparunt, vix tamen absque miraculo. Referente vulgo, quoties id tentarant incolae, visionibus monstrosis ab opere deterritos, nisi adeo instanter urgerent, ut nusquam a labore oculos deflecterent alias enim tuguria sua vel propinqua quaedam loca conflagrare visa sunt, quod si ab opere destitissent ignem accenSum extincturi, antequam totam massam fodinis extractissent, redeuntes nihil ejus invenisse perhibentur, unde rauda Mur nata et appellata, id est miracula ferri sive metalli uale namque ferrum domesticum ad
95쪽
distinctionem ratida nuncuperunt, quia nunquam tantam duritiem acquirere poterat, quantam habet ferrum importatum ex alijs regionibus, satis alias habile ad instrumenta quaevis domestica. Putatur hic quoque simili modo habitare cuprum, stannum, argentum, vel etiam ipsum aurum, cujus rei nulla mihi sunt testimonia, nisi quod saxa quaedam et promontoria liqvorem quendam, istis metallis forte natura cognatum et colore persimilem, stillare videntur, quem Potiu succum aut flores sulphuris esse putarem, ut in hac australi parte ΚryMVykurberg, Haaleyiar,
Huammshome, Pyrilskli notoria. Deinde friabilia quaedam
olim usurpata fuerant praeter Superiora, quia salem hic apparatum esse testantur loca inde denominata salumennur. Naphtha quoque et succinum bituminis bolu armenus, terra, quam vocant lemniam ac famiam, omnia hic in diversis locis enasci creduntur, quorum etiam usus est hodie admirabilis in ossicinis fabrorum ferrariorum, o Communi nomine appellitant, diversorum colorum. Neque mihi plura de metallis bene Constant aut succurrunt Capitulum XXX. Lapides et gemmas hic provenire certum est, quamvis id ferme omnibus incolis nondum innotuit. Casu enim quodam repperiuntur corallia, haematites, cristallus, setites, item silices igniferae ac labastritis ac velut micae quaedam adamantis durissimi, forsan etiam plures lapides, quorum nomina
et valores mihi sunt ignotissimi. Fuit quidem foemina in plaga
orientali habitans, mihi tantum a facie nota, dum Puer essem, Purida nomine, quae lapillo Seu gemmas asservabat et tantum non coluit ut thesaurum et Pomemionem praeciosissimam, quae constanter referrebat lapillos ibi in gremium ex aere delapsos, dum alios, quos habebat multos, Soli exponeret et generare quosdam non dubitavit asserere. Sed post ejus mortem haeredes, ut rei lapidariae segniores cultores, eosdem, nescio quomodo dilapidaverant adeo, ut nullum vestigium, quod demonstrari possit, reliquum sit. Hisce oculi aliquando vidi atque expertus sum in pueritia mea, dum iter iacerem cum parente meo et ioci gratia cum fratre adhuc superstite lapide grandiores et saxa effringeremus, tanquam ova in lacuni Sui ceu nidulis intrinsecus continere, quorum alij album, pallidum alij, ali mixtum, alij quidem
pellucidum aut altera parte tantum translucidum referrebant. Nos vero ut ignari nihil horum observavimus, sed vel in luto,
96쪽
DE TRABILIBUS 71 reliquimus praeter unum aut alterum, quem sibi sumpsit frater ostendandi gratia. Et, ut ingenue fatear, vires ejus lapilli, qui dimidius fuit pellucidus, imprudens expertus est, quotie ad pocula fuit invitatus, nullum ebrietatem sensit, dum modo lapide in poculo injecto ex illo biberet, quod superstitione minime tribuo, sed occultae cuidam qualitati nobis plane ignotae. Postea
vero per incuriam omissus est. Putant iij sylphes et subterraneos hominesne, an spiritus monticola appellare liceat, tallis et gemmis ac idgenus occultis naturae viribus gaudere, et a natura custodes earum qualitatum designatos, a quibus quidam nostratium olim adepti sunt aliqva gemmarum species, quas peculiari virtute ornatas experientia docuit, ut castitatem servare, invisibilem fieri, inimicis placabilem, et quovis modo fortunatum gestantem reddere existimarentur, quae omnia adeo nunc sunt ignota, ut, si sint, quod vix sperare licet, tanquam ceimilia quaedam ac abstrusa naturae in occulto adserventur, et possessioribus tanquam religio est nullis patefacere praecipue his, quos putant physicarum rerum studiosiores Fabula vulgi est, opilionem ad
praedium ij ngvon fortuito incidisse in lapidem philosophico
simillimum, adeo ut quodcunque vellet optatum ferret, putantem vero incantationem subesse, in lacu profundissimo pingvallavatne fatuo fato submersisse Laus narrarina fri quoque ad littora nostra appellunt, qui foemoribus aut lateri parturientis alligati partum faelicitant quin et alia plura genera gemmarum ac lapillorum terra marique prognatorum diverse ali enumerant. Mihi vero
Capitulum XXXI. Ad puteolos aquarum fontiumque varietates, qui ex imis latebris terrarum prosiliunt ac profunduntur, redeo, siquidem illic quoque aliquid miraculi repperire mihi persuadeo. Dicti puteoli, ut fonte ac rivuli, variorum sunt generum. Nam iij sunt impense calidi, ut thermae, alij tepidiores, alij frigidi et quidem frigidissimi omnes vero juxta materiam,
quam in visceribus terrae perfluunt, Sapores variant, et quidem thermae ut sulphureum nidorem odorant, ita ex bitumine atque nitro saporem mutuant. Sunt autem, qua dixi thermas, aliae temperatiores, quae Semper et sensim ebulliunt, intra metas suas sese continentes, aut raro aut nunquam aeuentes; si tamen
dissiuant, mediocri atque aequissima derivatione id fieri consuevit.
97쪽
Harum piseraeque puram habent aqvam parum odoriferae et frigefactae vix aliud quam communem aquam sapiunt, nullo negotio lavacris saluberrimis attemperatae. Aliae sunt thermae immodiciatque intensissimi caloris, quae vel perpetuo vel statis quibusdam
horis violenter ebulliunt, evomunt, expuunt, quin et cum fragoribus saepius Sese exonerant, quaedam usque ad miraculum, ut terra circumquaque concussione sentiat tanquam in mediocri terraemotu, et aqvae in aere ultra ac trans equum cum insessore
fonti astantem longe lateque discutiantur et dispergantur, intacto homine et equo, qui ne guttulam quidem ejus sentit. Putantur quidam istorum fontium ad 8 ulnas et ultra aerem expuendo penetrare atque communiter omnes istae aquae sunt turbidiores, plane sulphurei saporis aut alius cujusdam mineralis, aliae rursus tantum tepidae, quae, qVod mirum est, hybernis frigoribus solent
utcunque Concalescere, minime vero refrigerari. Nec minus
mirum est et observatione dignissimum, quod circa thermas impensissime efferventes frigidissimi fontes et rivuli vulgo ut plurimum enascantur quin imo nullum novi thermarum locum per totam insulam, qui non etiam frigida ubertim scateat fontibus diversissimis inter se distantibus aliquando ad passum unicum vel minus, quidam tantum pede uno aut altero sejunguntur aut disparantur, tanquam ex diversis venis unius ejusdemque capitis distillent, unde ratio facilis ad conficienda lavacra temperatissima patet fabricatis aquarum ductibus diversarum, vel ex vivo lapide vel cespite et ceno, longiusculis atque adsequatis in terra vel sub eadem alicubi ad locum ipsum lavacri, quod vel ipsum manibus hominum exscisum in lapide aut saxis constructum aut alio quovis modo in terra globos affabre factum demonstrari potest passim, ut quantumlibet caldiores vel frigidiores aqvae per canales istos utiliter infundatur. In delicij habentur apud nos eju modi lavacra, et plurima extant in australi parte Isiandiae, in occidentali ac boreali rariora, at in orientis plaga plane nussa, propter Sede alpium puto, qui illic praecipue et
maximo numero, Sicut antea relatum est, demonstrantur. Praeterea sunt fontes ac puteoli saluberrima scatentes aqva ad potionem veluti nata, quae nulla vi rigoris laeduntur, sed perpetuo sub apto coelo sunt apertae, etiam Si gelu reliqua omnia, terra simul, aquas et maria penetret et quantitatem glaciei saut 6 ulnarum altam efffciat quodque magis est mirum, puteoli
98쪽
tales ad aestivum solis calorem excellenter algent, brumali vero tempore quam aquae reliquae utcumque tepent magis. Sunt etiam iontes, qui saeviente gelu nivibus et glacie fiunt quidem obnoxii, sed quando frigus ad huc intenditur summe vi quadamnaturali erumpunt. Ali contra vi frigoria adeo coercentur et evacuantur, ut ne guttula quaedam supersit. Praeterea dantur quoque fontes vari tum coloris tum saporis, et quidam aliqui dulcamari aut quodam modo acidi, quos si extemplo ex fontibus haustos largius bibat viator, vertiginem quasi ebriosorum sentiat, necesse est, ideoque a Cervicia tenuiore paulum distant, unde aut Aldur dictae sunt; quod verum esse propria experientia cum comitibus credere persuasus sum quod si eadem aqua longius a fonte deportetur, subito saporem amittit, neque propterea redditur insipida, sed tenuior tantum aqua carens fecibus quod de locis alijs palustribus, vinum redolentibus, alij comminiscuntur, fabulis propemodum accenseo potiusquam sanae veritati. Capitulum XXXII. Antrorum et speluncarum superius facta est mentio, quas iam utcunque describere attinet. Monstrantur enim in hac regione tam numero quam vastitate admodum horribiles. Aliae laboribus hominum manufactae, saxis inscisae ac artificio miro elaboratae repperiuntur speluncae, foeno potissimum destinatae nec non bubilibus et calis, quin etiam non inficior habitationi quasdam fuisse utiliter assignatas, quia tam artificiose preparatas vidi, ut continuo saxo vivo quasi sub unico assere obductae extent, fenestris satis late patentibus exornatae, tum intrinsecus paxillis, abacis, sedilibus quasi scamnis, cubilibus et lectulis perpolitae, unde paralysi nomen sortitae, tanquam loca munitissima adversus omnem tempestatum, Procellarum, nivium vim, vel etiam hostium incursiones qualis est, ut unum de multis exemplum adferam, in loco solitario, nunc non inhabitato, in australi plaga Sottarhelter, quasi fanum quoddam seu templum,
crucibus variis exornatum et candelibus Saxeis, quo Concursus olim fuerat votivus grassante nocentissima peSte, qVae noStralingva ut vulgari nomine dicitur, a qua immunes Servato Cultores hujus sacelli annales quidam veterum non temere attestantur. Verum antra potius appellavero immania saxa naturaliter excavata secundum omnes dimensiones, ubi non homines sed monstra hominum, Cyclopes et Polyphemi, habitasse creduntur. Haec non solum perviam faciunt terram ab una provinciam ad
99쪽
aliam, etiam sub aquis ac fluminibus vastissimis, sed etiam stagna et lacus profundissimos continent, neque nostris temporibus visitantur propter terribilem monstrositatem. Nefarii quidam homines et civiliter mortui non raro illuc se conferunt, ibidemque diu latitant, latrocinijs fere vitam sustentantes ad thermae caldiores victualia decoquendo. Illic quoque habitare tronones et alivos vulgus hominum opinatur, de quibus in sequenti capite pauca obiter addam.
Capitulum XXXIII. Trou antiqua Istandorum lingva solebant appellari homines monstrosae magnitudinis, quales hic loci quoque habitasse certum est, siquidem retterus noster, athletarum sui temporis fortissimus, octo uinas proceritate sua exsequare
creditur, cui similes et majores forte olim aliquando patria nostra vidit. Sed iam diu est, postquam istud genus hominum apud nos
desiit, neque ante multo retro annos quisqvam inventus fuerit, qui sesquitertiam ulnam superaverit. Vocabulum tamen frauadhuc in usu est, quoties monstrosam quantitatem vel spiritus ipsi humanam figuram vafre indueentes, vel ipsi, si sunt, monticolae corporei ostentant, quorum utrumque aequaliter ut libenter ignoro. In vivi vero sunt, qui eadem corpora vidisse se autumant, forma satis horribile ac cultu tantum non detestabili, foeminini potissimum sexus, quia aniculae nostrae putant masculos esse defunctos ideoque propagationem defecisse. Quomodo autem vivant moles istae giganteae, curiosius non inquiro. ovium profecto magnus numerus ad miraculiam usque et myriades aliquot incolis diripiuntur, quarum nequidem exuvia aut ossa repperire licuit, nisi fere in antris istis abstrusissimis catervatim quasi manibus hominum coacervata. Hominibus semper sunt infesti sive spiritus sive gigantes isti, tenebras ut plurimum colentes. Sunt de ijsdem sermocinationes variae, quas hic inferre ridiculum magis esset quam verisimile, ac ideo illis non invitus abstineo. Sic fuerunt mollenn Sequuntur H ar, qui iam diu pro veris hominibus vulgo habentur, et iuxta nos inconibus et monticulis incolatum suum habere putantur, et iuxta vulgi sententiam similibus ferme exercitijs vivere ac duorum esse
generum, alios hul Mik, quasi tectos homines, alios licininno, id
est hominum amatores aut sexui hominum benignos fabulantur utrosque generari ac tam maribus quam aeminis nostratium sexum illorum utrumque immisceri creditum est, ex quo concu-
100쪽
DE MIRABILIBUS 75bitu familiae quaedam natae ut Molisines, id est, familia de
Moholio alivo descendens. Priores illi, ut menn nostris invisi, injurij, inviduli malefici ac nullo non nequitiarum genere noxi putabantur. Isti vero posteriores operibus hominum laventes, easdem Promoventes necnon quavis faelicitate nostrorum gaudente credebantur, utrique mille technis ac infinitis strata- gemmatis instructissimi, nobis arte sua invisibiles, quod haud dissiculter credo. Aut enim necesse est, Secundum VOSdam philosophos, hos esse quoddam mixti generis inter spiritus et animalia, aut quod verius imposturas et illusiones athanicas, quales sunt Spiritus incorporati, quos Graeci Α, - Germani Κoboioos, Paracelsus Sylphes, alii aliud appellant, de quorum victu, amictu, exercitijS, frugalitate, et potentijs taedet plura adferre, exempla tamen aliqua memoratu digna in sequentibus appendam. Capitulum XXXIV. Ante aliquot anno parvulos quosdam, tam pueros quam Puellas, surripere conati sunt monticolae, quorum alij semianimes et malitiose tractati, ali alio tempore penitus emortui nostratibus restituti sunt, ali tanquam cathenis ferreis detenti quibus natura sua aut malo quodam fato oculi adeo sunt lyncei, ut spectra conspectum illorum vitare nequeant)visi sunt. Tum vero ali nostratium paulo adultiores apud eosdem aliquot septimanas communi victu in ossibus et intra monticulos, quantum quidem ipsi visum est, habitaverant, ut iam nihil dicam de his, qui commercia et converSationem cum illis subdole ac nefarie communicaverant, tum qui sine cibo et potu naturali jamdiu inter nos victitarant subterraneis istis victualia subministrantibus ad satietatem idque praecipue de nocte, cujus rei exemplum hoc anno praesente I 638 in provincia Mydalaudire est. Addo foeminam quandam in vivis esse in eadem provincia et vicino loco Fagradat, quae nunc adeo multos annos maritata illic habitaverat, lecto detenta propter aliquam corporis debilitatem omnibus ignotam, quia vendam horum familiarem habere credebatur, nullo alimento sustentata multis, inquam, anniS, nisi lacte nigricantis vaccae et generis ejus Similiter atri coloris, et quod album est lac harum pecudum exacte ab aliorum lacti- cinijs dignoscere fertur foemina quoad gustum et olfactum, nec non omnia domus suae prudenter satis ac faeliciter sola procurare, etiam decumbens, monitu fortasse, uti fabulentur, monticolam; sed