장음표시 사용
331쪽
vox ASERICI NEHABUS, cuj s posterius membrum casu tertio plurali modo NEHABVS, modo NEHIS in inscriptionibus occurrit, qUemadmodum &DEABVS habemus & DIIS vel DEIS pro DEABVS, Vid. G ter. P.
& DIBVS ac DIIBVS pro Diis, Gruter. Ρ XCVIIL n. s. & Ιndic. Cons. Guae in t. sci) Casu recto est Neha, hoc est Nympha sic. loci cujuSdam. g. XXXVII. Aliud monumentum 1ententiam nostram suffulciens e schedis
Arn. Mercatoris exhibet Grui. ecaelag. n. 2.
repertum ad pagum Aliorsium prope Iuliacum An. 1s82. ita Inscriptum: MATRONIS HAMA VEHIS C. IULIUS. PRIMUS. NC IVLIVS QVARTUS EX IMPERIO IPSARUM D. M. L. b)rudis scribendum videtur HAMANE
JIS, ut cum aliis in eo tractu repertis Onveniat, qnamvis etiam credat, quae rius Nehae, post Vehas potuisse dici, ut
hale Ita Matrissus Zec mirabus inscriptiones habent alibi illustrandae. Dedicant Merito Lubentes.
332쪽
huis spost dicta Vehalis. UId. not. aiahi. l. Nova haec esset ratio Nehalen-niain nostram interpretandi, datis &simili originibus antiquae Gallicae vocis Iex Lees, nympharum quoddam genus indigitantis, quas hominibuS apparore, confabulari, sutura praesagire, credula fabulabatur antiquitas, & multi hodie-inum fabulantur. 0 Varium certe nomen I abalis fluminis in Jul. Caesaris exemplaribus, & modo Vachalus, Vacculus,
Ia esset asterenda, bi Nehalenniae nomen inde luberet derivare. D Verum enimvero locorum distantia impedit, quominus Nehalenniam, numen dubio procul locale, a Vahali, aut sit Diis placet, Nahali & Nehali, denominatam nobIS
persuadeamuS, QVa locorum diversitate non attenta faciliori negotio a diabalia dictam crederemus Deam in extrema Zelandorum ora litorali cultam. Vide-
i Alii hane vocem a Nymphis dedituunt, alii
' Velut Fatidicas dictas autumaUt A) Ultima notio uti sevo nostro maXI- ime conveniens, ita minime credibise, sa' rem ea fuisse usum, qui non Gallis aut Ver bimanis 1ed Romanis sua literiS COIὶssignabat
333쪽
tur ergo pro HAMA VEHIS legendia ira HAM A HIS, ut Nehae in loco di o
Hama cultae hanc sibi vindicent aram imperio ipsarum positam. Frequen Senirn Halcriptionum formula, jusIil nu-Ιmnis, visu monita, somno monita &c. Ham veteribus Germanis sylva diem. Hic autem non silyam ipsam quam lo-Cum a ulva denominatum significare, ex IIS, qu a. erunt Commemoranda patebit.
g. XXXVIII. Progredimur ad monumentUm monasterii EymtZ, oppididuliacensis supra Coloniam Ubiorum 1 re iros versus, sex milliaribus, quod Idem Gruterus ex metio p. XC. n. 3. sistit :MATRONIS. UACALLINE HIS. TIB. CLAVD MATERNUS. IM Pin M'L. M.
Supra inscriptionem in eodem saxo, Pl HO fruetuum.
visit Scaliger tu not. inferius sculptumule sacrificium Viri litantiS cum mUtere ad aram, stante intermedio puero Oni Gr antis Bom apud Thom. Dorum Oriu. Palatin. p. II. Haber inscri- aio apta in se aliquid ruditatis GemDa
334쪽
nicae, in modo aipirandi atque abbreviandi. Ad Vacha a Vel Vaculum lhati vid. g. praeced.) soriaste confugiendum, nisii vera inter relatio ultro se offerret. Effomus enim lapis hic adit villam Amupiter non longe a pago nunc ldieto Vacbundor , h. e. pagus Vacalli-l
natae Neliae istius loci undis praesidentes. lGoletius Thesaur. rei Antiquariae T. I. Clau. lI P. II, perperam legit ACILLINE-HIS. Linea tertia legendum IMPerio tIpsoruM, praecedens monet inscriptio, iquod etiam vidit II. Thom. Leoms 0r . Pa f. IX. Qui in reliquis corrupte exhibet
idque inepte explicat de Livia Matre Tiberii Augusti, & Nuru Imperatoris Julii, motus figura virginis in ima parte
monumenti emctae, manu virgam florentem tenentiS, Cujus capiti adscopis est litera L. Credit inde sacrificium est Liviae a Matronis factum, fretus testimonio C. Taciti, qui init. t. l. ait Liviam nor Contentam honoribus humanis, se per sacerdotes & flamines effigie Deorum S numinum coli voluisse. At praeterquam quod vera lectio hanc explicationem non admittit, constructionis etian ratio & ordo verborum obversatur.
335쪽
g. XXXIX. Facit huc etiam Juliacensis ara in Suburbanis non procul a Veteribus castris Romanorum, loco qui hodienum dicitur Rumanhelm, F. Smex. σ
MATRONIS RUMAE HABUS SACRL. VITELLlVS CONSORS EXPLOLEG. VI. UICTR. ita enim Rubertus Golletius i. c. P. II. Aliena omni-io primo intuitu videtur inscriptio a' eliis nostris, aliena etiam esset si lectio-i1 Gruterianae sua constaret auctoritas.
Ocet marmor Ecclesiae LovenestenrΡΡ -Rhenum, cujus ascriptio a Campio transmissa ap. Gru
MATRONIS ROMANE HIS C. PVLMILENUS
Lucem assundit inscriptio haec praedenti,ibique etiam Rumanebis vel quodem Rumaneliabus legendum non vanai et tura persuadet. Dubium autem S valde,
336쪽
valde, an huc reserendum saxum Thomae Gale in Comment. ad Antonini ster Britannicum memoratum, quod incipit Literis D. R. S. quae explicari possent Deabus Rumanehabus Sacrum. Deabus Rumabus tribuit Gale, ita dictis a veteri Ruma- bone in Anglia, quod hodiernum Castrum Drumbugh credit. Gruteri etiam inscriptionem primo loco a nobis collocatam ad Britannicam suam applicat, ex eo, quod legio VI. Vidi. stationem Carleoli habuit, exploratores forsan ejUS ad Rumabo, Drumbugh, castrum, quod totum Itunae aestuarium prospicit. RU-
mabo autem apud Anonymuni Ravenatem
postBramentum aliquot aliis interpossitis oppidis ad vallum occurrit. Viro autem caetera doctissimo ideo assentiri nequeo, quod anceps nimis, si non vana plane conjectura, quae longe dissitarum regio
num Topica numina non tam conjungit , quam Confundit ac miscet. g. XL. Alio nos vocant conjecturae quibus ita tamen indulgebimus, ne vedetrimenti quid patiatur rei veritaS, Vein re tam obscura certi quidquam delinire voluisse videamur.,Egregium me numentum est, quod Gruterus aeri inci sum sistit p. XCII. n. I. Metis eo tempor- extab.
337쪽
extabat in aedibus Dionysii Lebei Ballii, Regii apud Mediomatrices Praesidis, a
quo Grutero communicatum.Visuntur tres puellae stolatae manu altera nescio
quid florum tenentes, inscriptio tympani est: IN HONOREM DOMUS DIVINAE DIS MAIRABUS VICANI VICI PACIS. Pro
bitabit. Sarta linea NAEHIS scriptum
putabam, ac descriptorum incuria D. in locum literae Id. sussectum, ductibus horum characterum non adeo dissimilibus. Falsam autem hanc conjecturam mox deprehendi. Est enim ara pro gloria &salute familiae divinae sive Augustae, Dea-bus Matrabus posita, atque inde alius loci. g. XLI. Restant duae in- scriptiones satis quidem ob-
1 omittendae, quod nescio quid cum Ne- η his&Nehalennia commune habent, facilius definiendum, si ad Rheni ripam aetasias constaret. Visuntur Convenis S a Noyem-
338쪽
Novempopulan, &descriptae a Sirmonis v. Grui. extant p. MLXXIV. N. 6. N. T.
V. S. L. M. Leherennum etiam hunc aquatile numen
fuisse & cum Thuringorum Lahran convenire alio loco demonstrabimus. De Μοιρο. 9 XLII Caeterum nota
nis veterum. Matronarum Matrum
appellationem improprie Nehis datam in inscriptionibus memoratis. Propria enim Deabus quibusdam Provinciarum, Urbium regionum-lque tutelaribus, a Nymphis diversis, at-lque a Celtis praecipua veneratione cul-i tis, quos Romam subsecutis tempori- i
bus imitati sunt. Mbolennia g. XLIII. Ad Nehalenni
Germanarae am nobiS revertendum, quan loriginis. Neharum numero habendan
nulli dubitamus, marinis enim aquatilil busque numinibus accensendam Veli seu Neptuni figura Monumentis Nelia lienniae sociata evinceret. Germanic: l etiam originis & alienam a numinibLiras
339쪽
Romanis habitus & ornamenta, in monumentis expressa demonstrant. Capitis ormamentum foeminis ex infima plebe etiamnum passim in illis oris &Amstelodami imprimis usitatum, dicitur een Lornamentum pectoris, uni- Versiae pene Germaniae olim notissimum V1X ante seculum exolevit, quod illorum temporum erigies loquuntur, Belais di-
Citur een labaar. Fuisse autem numen O mentio nondum alibi quam
in Zelandia facta. Minutius in Octavio talia numina Deos MUNICIPES appellat C. 6. p. m. s9.6O. Ammianus Marcellinus
LOCALES. Et Servio ad Id. 7. AEneiae dicuntur, quOS aitas alias regiones nunquam transire. Videtur igitur Nehalennia loco imprimis culta misse, cui Halien fuerit no- naen vel Men. I Perquam enim fami-
I Nehalenniae vox ipsa Templum, aula seu poterit explicari. AI enim, quod hodie Hatis, templum notat apud UNphilam, Matth. 27. v. fr. ubi Fauraiah ales, Velum templi, & Luc. i. v. i. in sub fanins intemplum Domini, cons. Matth. 27. V. S. Cum autem Hail etiam dicatur atrium magnum
340쪽
liare Zelandis aspirationem ponere loco incongruo, sci ubi esset omittenda, &
omittere, ubi nominum ratio eam requi-
rit. Locus ille tot sacris ibi peractis ac Commerciorum fama insignis, aliis etiam maritimi tractus urbibus nomen communicavit, hodienum pluribus servatum. Eminebat olim horum e numero vetus Hallen 1 nunc Oniunda γ Jo. Picarisi Antiqq. Drenthiae best. lingv. ed. p. 66. Abbatia antiquitate non minuS quam meritis in Historiam patriam inclyta. De s ruina anno Is72. eo tempore, quo Belgium intestinis concussum calamitatibus, maXime in semet ipsum grassabatur,
memoriam transmittit ad posteros Chronicis mori lan. a Joh. Gerbrando a Le discon signatis N edit. ab Ant. Matthaeo. n,0 Potuit etiam fama hujus Deae latius diffun
exponendis naercibus destinatum, duplici ratione saepe Neliae atrium poterit explicari. m) strii fit iram aedilicii florente Abbatia, aeriincisa in exhibent Colle flores Act. Sanctor. Antipe p. in not. ad vitam S. Adribenti Diac ni Fgni densis, Mens Jun. T. V. pag. 94. seq. Dd. Autiq. Batav. Best. edit. p. 76. Nostro tempore priaeter muros, aliquibus locis rui-1a. an jam jam minitantes, nihil reflat, nec alii id observare mihi licuit quain inscriptionem dc figuram D. Petro dicatas.
