장음표시 사용
461쪽
oris in Matth. eap. 18. Tibi dabo Clarus Regni caesorum i I aliis; solum Vare concesso . u. Episcopi iure ordinario , dispensare possunt in quatuor voti r nin voto castitatis ad certum tempus; a. in voto castitatis non in tegrae; 3. in voto conditionato non solum ante conditionem adimpletam, sed etiam post, ut cum aliis Probat Diana pari. I. τraia. s. resp. 2 s.; 4. in voto paenali tam ante . Guam post me catum , ut prurit Sa Bessi lib. 8. de myrimon. dvi l . num. Ddi fere ' . Lices olim Consessarii ordinum Mendicantium.virtute privia Iegiorum, ipsis Summis Pontificibus concessorum, possent dis pensere in illis votis simplicibus. quae jure ordinario aispensar possunt Episcopi: minc per Constitutionem ciem. XII., quae in cipit : Romanus Pontifex ann. I 32. die tertio Calendas Apri lis , talia privilegia sunt revocata, sicuti etiam illa relaxandi quae eumque iuramenta, lichi sint sine ullo alieno damno, vel praei dicio; le etiam celebrandi Missam extra tempus ab Ecclesia deia
Usucapio est aequisitio dominii rerum mobilium per eontiannatam pos lanaem temporis , a ιexe definiri: Ut licite fieti possit; requiruntut illae quinque conditiones, quae sunt positae sub
Usura es Iureum rei, pecunia restimabiIis, ratione mutu propriὸ, principaliter , di immediate proveniens et ita in re
Ad constituendam usuram quatuor essentialiter Concurrer debent: a. mutuum formale, vel Firtuale; 2. lucrum mutuantis ultra sortem; 3. quod tale lucrum , sit rei pretio aestimabilis; quod tale lucrum proveniat proprie. & principaliter ex mutuo,& non aliunde: Laeerum poste, non dicitur, nisi deductis empensis, de est illud, quod quis habet, vel acquirit, quod aliis suum
- Usura triplax est; nemper mentalis; Exterior explieita; ωμterior impIieita , idest, mentatis. reatis ;& palliata. - Αd constituendam usuram mentalem : duo requiruntur; nemphrmutuum formale, vel virtuale; & lucrum propriὶ, & principalia
ter ex mutuo intentum. φ . Q - , , ,
Ad constituendam usuram realem: tria requiruntur; nemphet
462쪽
Usura exterior implicita dupliciter palliari potest: a. ratione
mutui , occultando verum mutuum sub titulo alterius contractus , qui appareat, non esse mutuum p a. ratione pacti. quando, scilicet, istum non est explicitum , sed solummodo implicitum; puta , eonsuetudine, signa, nutu , Vel alia via.
Usura non sollim est prohibita Iure humano Canonico. de Civ., sed etiam Iure Divino, & naturali, ut est uniformis DD. Catholia
Tres sunt poenae contra Usurarios statutae: I. Usurarius notorius, est ipso Iure infamis, ut clare constat eX cap. Infamis 3. q.2. secv do i Non est admittendus ad Sacram Communionem; ejus oblati neu non sunt recipiendae; & remanet privus Ecclesiastica sepultura; 3. ejus Tettamentum. & quaevis ultima voluntas, est ipso Iure i lita . de nulla, nisi ante mortem restituerit, quae per uturas acqui sivit. vel saltem de eorumdem restitutione, Idoneam cautionem dederit, prout habetur ex cap.In omnibus de Ufraris iuncto cap. E. eodem in o.; & ex D. G.2. 2. q. 86. a. . de ιucro usurario; & ex Lessio I. 2. cap. 2O. dubit. I ., 9 sqq. , dc ex Layman, de aliis
In novem casibus aliquid in mutuo accipi potest ultrὶ sortem
sine usura: t. ratione lucri cessantis; α damni emergentis; D periculi amittendi sortem , vel recuperandi cum expensi oneris rs. paenae Conventionalis; 6. morae ; 7. interesse ;8. gratitudinis ; 9. donationis, servatis tamen conditionibus communiter a DD. probatis ,& sunt sequentes. x Ratione Aueri cessantis, servatis Matuor conditionibus ἔ I. quod mutuatio revera sit causia cessationis lucri,quod alias habeat
1a spe certa, vel saltem probabili; a. quod non exigatur totum it crum , quod speratur , sed solum desuetis expensis, laboribus, de periculis pretio testimabilibus; D quod tale lucrum non exigatur statim post mutuationem, sed solum post conveniens temporis in
tervallum; aliter non praesumeretur mutuata tota pecunia; 4. quod mutuator moneat mutuatarium de lucro, quod accipit, quod, scis licet. sit ratione lucri cessantis. Illud autem dicitur lverum cessans, quando mutuator non recipit lucrum, seu fructus ex sua pecunia, eo quot illam mutuavit, ut accidere posset, fi quis haberet pecuniam , lam in negotiatione ex Positam, vel paratam pro negotiatione facienti; vel pro emendo aliquo praedio, quod annuatim reddat lauctas; sed quia illam in
463쪽
tuavit, neque negotiari potuit, neque praedium emere . 8e cons quenter neque eκ negotiatione lucrum habere potuit, neque fructis percipere eκ praedio, quos certo, vel saltem probabiliter ex mutua ta sua pecunia habere sperabat. et Ratione damni emergentis, servatis quatuor conditionibus: 1. quod damnum deducatur in pactum tempore contraehu; a quod non deducatur in pactum quidquam aliud praeter damnum , aliter non esset ratione damni , sed ratione mutui, te consequenter esset usura; 3. quod damnum sequatur ratione mutui ,& non aliunde ;q. quod mutuator, non cogat mutuatarium pacisci potius de per
culo damni, quam de damno , sed illum relinquat in sua libertate r& si paciscitur de damno ζ solvet si damnum sequetur; & si non s suetur, non solvet: si postea paciscitur de perieulo damni; solvet,
Iichi damnum non sequatur, dummodo tamen duo simul concumrant I x. quod habeatur ratio qualitatis periculi, de ejusdem pr habilitas ; 2. quod mutuator non plos exigat ratione periculi, nisi quantum ipse alteri daret, ut se redimeret de tali periculo. Illud autem dicitur damnum emergens, quando mutuator Pati tur in re sua ob factam mutuationem: quapropter pro necessariac reparatione sui damni, cogitur, vel accipere pecuniam ad usuram, vel aliquid vendere minori pretio, quam sit justum; vel eorruit illi domus, quae non corruisset, si habuisset suam pecuniam, quam mutuavit, cum qua suam domum reparare potuisset, ne corru
3 Ratione perieωὶ amittendi fortem, vel illam neverandi
cum expenses: dummodo praedicta duo Concurrant. Φ Ratione oneris, dummodo tamen lucrum sit proportionatum oneri; puta, pro laborem numerando, Ponderando, mensurando, erasportando, & hujusmodi: & quando mutuator se obligat civialiter ad mutuandam toties, quoties mutuatarius indiguerit, Pram
talis obligatio sit pretio aestimabili dummodo tamen adsit sincera intentio, idest, quod tale pastio non sit factum ad palliandam us
s Ratione penae eonventionalis, serςatis quinque conditionubus: I. quod paena non sit apposita ad palliandam usuram; a. quod mutuator non sciat impotentiam mutuatarii ad solvendum eo teusepore, pro quo imposita est paena; 3. quod mora sit culpabilis; 4. quod sit notabilis; s. quod paena sit moderata ad mensuram culpae. 6 Ratione morsini tamen post moram, quae debet esse cui pati
464쪽
li &quod alias non fuerit famim aliquod pactum in eontrarium
mutuator passus est aliquod damnum, quod mutuatarius in tali casu
Adv. est, quod si mutuator, vult post moram ad reparandum damnum, quod illi imminet accipere pecuniam ad usuram ; vel aliquid vendere minori pretio , quam valeat; tenetur prius mon re mutuatarium de necessitate, quam habet vendendi, vel accipie di pecuniam ad usuram, Guod etiam facere omnino illicitum est, nisi ob veras necessitates, laest, propter usus necessarios, vel utiles, non vera propter voluptuarios: & etiam solummodo ab illis, qui sunt parati dare ad usuram. et Ratione interesse , quod duplex est; nempe: tueri eusanris.& damni emergentis: in tribus casibus: T. ratione pacti ab initio initi servatis tamen conditionibus supra positis in casibus lucri oessantis, & damni emergentis δ 1. ratione morae, eo modo tamen, quo dixi in L 6.; 3. quando mutuator mutuavit per rim, Vel m tum gravem, cadentem in eonstantem Virum. 8 Ratione gratitudinis, servatis tribus conditionibus: I. quod nullum sit factum pactum, neque explicitum, neque implicitum de dando, vel recipiendo; 2. quod mutuator non mutuet propter spem recipiendi aliquid ab eo, cui mutuat, ita quod si talem spem non haberet, non mutuaret juxta illud Salvatoris in Lue. eap. 6. Mutuum dare,nibi ι inde speranter; 3. Guod mutuatarius det spm te, gratis. & libere , & non tamquam debitum ex motivo gratitudinis, & multo miniis justitiae; de mutuator eodem modo recipiat et idem omnino dic. est de nono, idest. ratione donationis. . Ad restitutionem usurarum tenentur: I. usurarii; 2. haeretis; 3. Iudices, qui damnant, vel iustitiam ministrare nolunt in Judiacio repetentibus usuras; Φ. Advocati, omnesque alii, qui scie ter defendunt usurarios circa usuras; s. Notarii scienter simula res, & palliantes usuras in Instrumentis: 6. Testes scienter fidem adhibentes contractibus usurariis 3 . Proxenetae, Μediatores, Cursores, & hujusmodi σcienter confiaentes. quando tamen ad hoc concurrunt, ut usurarii usuras exigant: praedim omnes t nentur ipsi restituere in solidum, si usurarius non restituit: ita comis
Alex. HL Propos dam x. in ordine : Liritum es mutuanti aliquid exigere ultra fortem, se se obligas ad non repetendam
465쪽
Innoe. XI. Propos damn. I. in ordine: Cum numerat aperi
ni a st pretiosior numeranda; ct nullus sex, qui non Delat ma. oris pecuniam praesentem , quam fururam ; pores Creditis ali, quid ustra fortem a mutuaxarso exigere eo ritulo ab usursexeusari; re Propos M. . M Usura non est, dum uItra fortem aIiqui erigitur tamquam debitum ex benevoιentia , ctgra frudi , se uolum sex
gatur tamquam debitam ex justitiά.
Usus est Ius , quod quis babet urendi re aIieπέ, salva ritis substantia : duplex est; nempe: yuris,&Facti; & iste etiam duplex est ; nemoe: ιieittis, & illicitus. Ususfructus eu Ius, quod quis habet utendi re aliena , & pereupiendi ejus fructus, salva ejus substantia. Ius utendi est facultas utendi re aliena , non tamen percipienti ejus fructus, & salva ejus substantia.
Usus facti importat nudum usum rei absque Iure, aut domιnio utentis r differt in Mario, quia iste habet Ius utendi, ita ut, si ab usu impediatur, potest illum exi8ere ex justitia, quod facer non potest . qui simplicem usum fusti habet. Usufructuarius ad tria praesertim tenetur: I. solvere impensias , quae ratione fructuum percipiendorum fieri debent; 2. praestar collectas , tributa, & u miles praestationes reales, ctuae Pro re seu tuaria debentur; 3. recte colere illam rem, cujus fructum habet,& illa uti tamquam bonus Pater familias. Ulufructuarius lichi possit vendere, donare dic. Bustira pere Ptos ex re fructuaria, non potest tamen alienare usum fructum sinε
Consensu Proprietarii, ut habetur ex ι. Si Uufrumι ; st. Et s --
Fruetus tam naturales, quam industriatis, & Civius pende res, & non recolem ab Ululauctuario in ejus vita, spectant ad Proprietarium . ut constat ex ι. Si Usufructuarius r3. F. Quibus modis V rva. amitt., an idem sit dic. defructibus maturatis ,& nondum exactis Resp. quod si sunt naturales, & perceptis , spectant ad Us ructuarium, & ejus Haeredes, ut dicit Bartoι. in ι. Divortio num. xx. .&alii: idem dic. si sunt Civites, qui de die in diem percipiuntur: it, Bald. cap. Lin fine, de pace ten. in usibus Hud. . & plures alii. Uxor in tribus tenetur sub mortali obedire inritor I. in iis , - pertiaeat ad bonos mores; et . in iis, quae pertinent ad rec-
466쪽
eam Familiae gubernationem; 3. sequi inritum ad eohabitaniadum , secluso tamen periculo peccati mortalis, vel vitae; αdummodo non sit iactus. vagabundus Post contractum Matri
Uxor non potest communicare cum suo Marito . nominarim excommunicato vitando in tribus t I. in. crimine criminoso; M
is Divinis; 3. quando petiit divortium a inrito quo ad thorum, di habitationein simul.
467쪽
Modus facilis Conscientiam examinandi
PAENITENTIAE SACRAMENTO SUSCIPIENDO,
AN omiserit Consessionem semel in anno praeceptam, si tatamen habebat materiam necessariam; quoties; & quoties postea habuit commoditatem adimplendi praeceptum , & non adimplevit; & an consessus fuerit tales omissiones. An Beerit Consessiones maliti ε nullas ex quacumque Causa; a quo tempore; & si ex post secit alias Consessiones, te Comm nicines intermedias. Aa malitiose consessus fuerit Consessario semisurdo, vel imp
An scienter consessus fuerit sacerdoti non approbato, licet bona fide, si tamen habebat materiam necessariam. An si ex aliqua justa cinga secerit Consessiones sermaliter tantunia integras; in sequenti Consessione , consessus fuerit peccata ita praecedenti Consessione omissa. . 'An dato, quod inculpabiliter in Consessione omiserit aliquod pe Catum mortale, & ante Communionem cognovit; an illud a ct Communionem consessus fuerit, si sine tui infamia, vel ali . rum scandalo, confiteri poterat. An sinε praevio dolore non solum culpabiliter, sed etiam inculpa biliter si de hoc rationabiliter dubitare potest secerit Confes-i siones , di praesertim de peccatis mortalibus. An existens in peccato mortalii receperit quodcumque Sacramen tum. An
468쪽
An scienter ,& absque necessitate petierit, & receperit aliquo S eramentum ab aliquo Ministro, qui sine peccato mortali conseria
An per malitiam, vel negligentiam, omiserit paenitentiam, sibi impositam pro peccatis mortalibus consessis. An maliti h tacuerit aliquod peccatum mortale indubio aequali,
an esset mortale, nec M. An malitiose consessus fuerit peccatum mortale certum tamquam . dubium , vel e contra; aut diκerit numerum minorem peccatoin eum mortalium, vel e contra.
An si ad inhonesta provocatus alivo ex quinque modis in Bulla Greg. conita sollicitantes in Conbessione; malitiose non denun- elaverit Consessarium intri tempus ab Inquisitore praescriptum e& fi pluries fuit sollicitatus; an ab uno solum Consessario, vel kpluribus. An existens in peccato mortali, omiserit elicere actum contriti nis Ialtem putatum in articulo, vel probabili periculo mortis, si aliis non habebat copiam Consessarii. An voluntarie omiserit sumere Sanctissimam Eucharistiam , Iure Divino praeceptam in articulo mortis si in tali casu se invenit is& semel in anno; & quoties habuit commoditatem satisfaciendi huic praerepto, & non satisfecit; & an omiserit sumere tem pore Paschali ad satifaciendum praecepto Ecclesiastico; dc an consessus fuerit tales omissiones. Λn conscius de peccato mortali sumpserit sanctissimam Eucharistiam , & quoties et idem dic. si excommunicatus, vel non j
An habuerit consuetudinem blasphemandi, periurandi, & hujus- . modi; ex quo tempore; quotieq per diem, vel hebdomadam ω aut mensem; an nullam adhibuerit diligentiam pro emendatio ne ; & quoties blasphemavit, vel perjuravit cum plena advertentia. An cum plena advertentia habuerit delectationes morosas de quacumque re mortaliter peccaminosa, & praesertim circa venere vindictas, gaudium in adversis, displicentiam in prosperis pr Nimi, "ies; vel si assuetus resistere, vel consensum prae here , aut in illis post advertentiam immorari. An cum plena deliberatione desideraverit quamcumque rem, quam sine peccato mortali, desiderare non poterat, vel etiam modo mortaliter peccaminoso.
469쪽
.An commiserit fornicationes; virgines stupraverit;&in casu. qao pro stupratione adfuerit vis , vel quodcumque genus iniustitis; an satisfecerit suae obligationi nubendo si stupravit sub data fide de matrimonio; vel uotando, nisi tamen miprata aeque alteri nupserit: an commiserit adulteria, se si est conjugatus cunia conjugata: & an si certo scit, se habuisse filios ex adulterio, compensaverit damna, ad quae tenetur ex justitia, si alias comis mode compensare potuit, praesertim sine periculo infamiae adulterae : An commiserit incestus; & si est conjugatus cognovit expost propriam Uxorem: An cum violentia rapuerit aliquam taminam, & an ex post satisfecerit suae obligationi dotando.& damna compensando, si quae ex causa raptus laminae subsi cuta sunt: An commiserit sacrilegia si vh ex parte voti castitatis in se, vel cum quo camaliter peccavit: sive injuriose percutiendo quemcumque Clericum, vel Monacum, aut Momalem: sive respectu loci sacri, in quo commiserit quodcumque γα tum carnale consummatum ; vel in illo effuderit injuriose sanguinem humanum; vel illum profanaverit; vel de illo quodcumque Sacrum, vel etiam non Sacrum surripuerit, si alias aliquo titulo pertinebat ad ipsum locum Sacrum; vel respectu rei, furando Sacrum, licti de loco non Sacro; vel utendo ad prosa na vasibus Sacris, vel vestibus, aut etiam vertendo cum adve
tentia Sacram Scripturam in materiam ludi, qui sapiat in honestar An si habet votum castitatis alios consulerit ad peccandum contra castitatem; vel auxilio proprii corporis alios pollue rit , maxime si persona polluta habet & ipsa votum castitatis; vel si non habet votum castitatis si polluerit auxilio corporis in
habente votum castitatis: An alios votuin castitatis habentes quocumque modo induxerit ad precandum contra castitatem: An in peccando sive contra castitatem, sivEqQcumque alio m ' do fuerit inductio alterius persona'. quae alias parata non erat ad peccandum: An scienter peccaverit carnaliter cum personi hahente votum castitatis, licet ipse non sit adstrictuq voto castit iis γ Αn habuerit pollutiones voluntarias cum desiderio . vel deIectatione morosa peccandi cum quacumque persona sive libera. sive nupta, sive habente votum castitatis, sive Consanguinest , vel Assine; sive naturaliter, sive contra naturam; & an si in . uno solo actu peccaminoso plures personas, sive spetie, sive n
' mero distinctas successive desideraverit. vel de illis dele stati nem morosam habueriti An sodomitice peccaverit, sive sedo-
470쪽
cta: An cojerit cum bestiis , sivh perseae, sive imp rsectε: Anscienter copulam habuerit cum Daemone, & in tali casu, an inis tervenerit invocatio, vel quodcumque pactum, & etiam an fu rit error in intellectu cum pertinacia; vel si in coacubitu habuit quascumque delectationes morosas, vel desideria. An sine necessitate legerit, audiverit, vel locutus fuerit inhonesta cum actuali delectatione, aut periculo peccati mortalis, sive in se, sive in aliis: quot. & quales erant personae, cum quibus in Ita inhonesta locutus suit: u postea ex necessitate; an adfuerit deis lectatio cum consensu. An habuerit oscula, tactus cum quacumque persona non sollim ad , malum finem, vel cum periculo ulterioris consensus, vel poli tionis, sed etiam ob solam delectationem sensibilem, quae oritur ex ipso osculo, vel tactu: idem dic. de aspectibus iactis ad indε captandam delectationem carnalem, licet sine ullo periculo ubterioris consensus , vel pollutionis. An sollicitaverit quamcumque personamad inhonesta et ad quodcumque aliud peccatum mortale, sive sit secutus effectus, si vh
An scripserit litteras amatorias, vel inhonestas ad quemcumque inhonestum fipem; vel si receperit, & l erit cum delectatione carnali, & consensu in delectatione . De cantionibus inhonestis, & impudicis r an eas cantaverit cum delectatione carnali; si aliis audientibus , & si pravo fine. An consulerit quamcumque personam ad quodcumque Peccatum mortale, sivε explicite, si τε implicith , aut virtualiter tantum; puta, laudando de peccato mortali commisso. vel vituperando de non commisso, & cujus speciei est tale peccatum consultum δει si contia iustitiam , & sit secutus effectus, an compensaverit damna in desectu principalis , si tamen consilium vere sute
An quocumque modo polluerit, vel profanaverit Ecclesiam, sivε
An indebito modo cojerit cum quacumque muliere cum periculo abortus, vel quod impediri posset generatio, & multo magis sist secutus esseeris. An procuraverit abortum faetus , sive animati, sivὶ inanimari, sivEst secutus effectus, sive non; siri studiose impediendo ne saetus ConciPeretur,vi hoc sivE in copula matrimoniali,sive fornicaria. An