장음표시 사용
261쪽
subuertisse in Hispania trecetas Vibes,ut e Polybio narrat Stra. . bo quod quamuis i pse irrideat libro Geographiae tertio. Flo. rus tamen in Epitome ait i in Celtiberias inla dirutas Urbes a. Tiberio centum quinquaginta. Illu . certum, Traiano unpei rante a Romanis eueriam nobili stimam Lemacenorum Vrbe, Tmporiumque, ut aliqui volunt, Norbaeana pretet ea in Pompe planis, Illyturgium, Castulonem, Carthaginem veterem 1 - pione Africano; Numantiam, Iberiam, Bilbilim q. ab ijsde Ro--manis, & Saguntum a Carxhaginiensibus praeclari sumasciuita- . tes solo aequatas. quae resert Post alios Ioannes Gerundensis Pa-B Tali ponaenon lib. I. a P. it, Atque, ut omittamus bella i Car- dithaginensibus aduersus Hispanos in Hispaniae medio gesta. Romani eos varijs prcelijs conciderunt per annos ducentos quin- . quaginta, ut PaterculuS testatur: atque ita non immerito ceQ-nit Horatius, Carm. lib. I. Od. 3.
Seruit Hi me vitus hostis orae.
si Cum vero per annos mille quingentos tot in illam nationes exterae irruperint, ac tandem Romani illam sub imperiam im C serint, &, colonijs inductis, antiquos fundorum dominos pluribus in locis spoli rint, Mauri post haec, imperante M. Antonio, Hispanias prope omnes inquit Capitolinus, vastarint, quos &. Reticam populatos scribit Lampridius in vita Seueri Imperat toris, Germaniq. Gallieno imperante easdem diripuerint, quod Eutropius refert; quin illa: sepius ab imperatoribus Romanis vario modo sint vexatae, & spoliatae ut a Caligula, & Galba, qui multas Vrbes Hispanicas moenibus priuauit. imperante tandem Constantino ab anno 3 ii. usque ad 4r . in maxima tranquillitate steterunt, quo scilicet Osius ille Cordubensis, Romanae Sedis, D studiosissimus, in Niceno, ac mox etiam Sardicensi Concilio Po-tificiam potestatem decretis clarissimis maxime stabiliuit, donee in Hispania Priscillianistae haeretici cumna, teste Seuero Suia
ipitio, conturbarunt, atque eo tempore, ut notauimus signo
de interitu fidei 16. lib. s. in i Ilam se effuderunt Sueui. Alani, Vandali ; ac postremo Visigothi; qui tamen, si superiora tempora spectemus, exigua Hispanis damna intulerunt , quod aliqui de fame nescio qua ingenti in scripta retulere, a quonam
ex anticuis scriptore id acceperint, ignoramus. Excitarunt autem Viugotia nobilissimum in Hispanijs Regnum, quod adhuc durae
262쪽
.durat in eorum conlanguinitate, ut aperuimus: signo de talici Λ. posteritate Regum Catholicorum 'Σ lib- . cap. s. Cumq. Vi si-ἰ mihi omnes Ariani forent, anno 126. Rechared eorum Rex Hamplexatus est Religionem Cathol icam , quae una cum Regno , & Hi spani a tota floruit usque ad annum 7o9. per annos centum riginti tres; qui si is pania pacatissimatat. Post hos intra deiciuita fide Romam Ponti iacis, sectiq. potestatem cuilibet sacerdoti,ut plures habere Uxores eodem tempore posset, iussit - Mequis ad Romanum Ponti m e posset appellare.Successit ili R dericus , eiulem moribus ; quo imperante, Arabes Hispanias,
concita Viligothorum nobilitate, anno 7 Isi. Occuparunn, acumitas illis, grauissimasq. clades attulere . expulsi vero sunt prorsus ex illis anno i bi. Atque ita per atinos septingentos prope oc septuagintalex non diisimili statu Hispaniae fuerunt, quo vel ante Constantinum, ves, quod veritati propius est, at te Augustum. antc hunc enim semper Hispaniae coloni priores ab exteris bello fatigati sunt , eorum q. regiones praedationibus,& vastationibus patuerunt. quod tum ex ijs, quae diximus, tum ex Strabonis libro tertio liquet, cum latrocinia domestica , feritatem maximam, proelia'. Hispanis inter se, Ni cum exteris ple- Dq. Continentia in medijs dems fuisse scribit. per quae contin- sigebat, ut incolae Priores a posteriosibus e ijcerenture sedibus
suis , aut bonis omnibus priuarentur . to I ligitur post Imperium Constantsias bis Hispaniae fuerunt ab exteriS Oppressae, priuataeq. fructibus optatae pacis, cum bis a fide Pontiticis Romani se abiunxerunt. Sed, quod ultimo loco euenit, luctuosissimum suit, maxime diuturnum, ac simile iis, quae
accidere Iolebant ante Augustiam. Videamus alitem, quid, qtiantumve bonis contulerit Hispaniae Pontifex Romanus, trali , aut alias Sedis Romanae studiosi. V id valu Satis autem constat, Hispaniam contcstisse ad cultum Chri- isi it lorum labore in primis, quos Romani Pontifices Roma misere, ut signr 6. de fidei propagatione lib. . emplicauimus. Tria porro illi tempora prae cunctis talicia fuere V qualia numquam contigere ab Orbis fabricatione. Primum, a Constantino in perante usque ad irruption Sueuorum Secundum, a Reclis redo ad intretam; Tertium, ab expullis omnino Saracenis quod adhuc persistit Semper autem tr bus istis temporibus fuere in Hispania, qui studiosissimi forent auctoritatis Pontifidiae ijdemq. - . Ores praecipui faelicitari,qua muta est Hispania. Nam Primo
263쪽
A inosioruit Osius L seopus Cordubensis, qiti Romani Pontificis
nomine praesediti uersali Concilio Niceno is de Sarescenti, quo decreuit, una cum caeteris Episcopis , maxi ma in honorem Sevdis Apostolicae , quae habentur cap. 7: de ro. Tempore autem secundo floruit Leander Pontifici Romano addictissimus, ut a paret e Gregorij Magni ep. 4i . lib. 4. ep. I a cita.T: &.Dialogorum lib. 3. cap. 3 r. Morali q. praefatione, is autem fuit Leander, cuius opera Recharedus, Visigothi ad fidem Catholicam redierunt, de quem Romanae Ecclesiae legatum fuisse eo tempore scribit Lucas Tudensis,ut notat Uata us anno 1 8 9.Tertio,pra
B ter alios, ipse Rex Ferdinandus, qui Tribunal Inquisitionis mili tuit, cui se, Regiam q. potestatem subiecit, quod nos signo de
admiranda progressione sacrae potestatis ostendimus lib. i . At que ita, veluti cum maximis est Hi spania calamitatibus amicta ta, tum recesserant eius Reges, aut pleriq e Populo ab obedientia Pontificis Romani, sic. cum maxime est euecta, ad isticitatem , maxime obedientiam Romani Pontificis est amplexata Est autem iucundissimae contemplationis, in ueri Hispamasi Primo tempore ad amplistimam faelicitatem prouectam tribus sanctionibus in honorem Dei, ac Pontificiae Sxdis.,2 cruali tribuslc gradibus factis per Onum Cordubensem Sedis Apollolicae Lega
tum in Concal io Niceno, ac Sardicensi, contra autem corruis se in acerbis maerumnas euersis a Vitira Gothi q. natione
tribus illis sanctionibus, quasi tribus gradibus deiectis.
Primaeest in Concilio Niceno can. s. qua vetantur clericis cuiusuis mulieris contubernia , nisi sit mater, avia , soror, matertera, amita, atque itaΚ quod expIicant docti, coniugia prohibita taetricis apparent i ut alibi oliendimus. Secunda est . ut appellare cuiuis liceret ad Pontificem Roma, i inum . qus d quamuis tu more positumsiret, a c diuini iurax howheaetur Conciliu tam auctoritas clarior accessit. i i Tertia denique erat in utroque Concilio stabilita , qua Filius Patri consubstantialis asserebatur. ut enim MarinaeuS notat lib. VII. Alfonsus Primus, cognomen tocatholicus, Castelli Re , qui Regnum iniuit anno 37. curauit,celebrato Cosci limri . nes Gothi, quilueresi Ariana insectierant,quali in illam relapsi, amplecterentur veram doctrinam vatqpe ita tria praecipua: Sa ictiones per Osium stabilitae, pen Vitiram ,,Rodericini ua, mi
eorum gentiles prostratae fuerunt. Il
.iVicieta vero , cuius. mores imitatus est Rodericus, duas has sanctio is
264쪽
sanctiones euertit, ac vetuit appeIlari ad Pontilieem Roma- .num, Clericisque, & Sacerdotibus potestatem secit vel plureς ivxores ducenda.
Nacta vero est Hispania primo tempore non modo stuctuo sissimam pacem, sed di per Clericos Romanos, ut haberet e sua natione Pontificem senimum Damasum Papam, quo vivente est habitum Concilium Secundum uniuersale Constantinopoli, ac Romae, inquit Ammianus Marcellinus lib. XIV. erat Pompiliani securitas temporis. & qui virtutum, laudumq. omni genere excelluit. Amplius,ut Orbi daret optimum sortissimumq. Imperatorem Theodosium Magnum, cuius posteritas per multos annos est Imperium Romanum moderata, succedentibus illi filijs Honorio, & Arcadio, ac mox istorum progenie The dosio I uniore, cui substi uta est Pulcheria soror, & Eudoxia im- ratrix Valentiniani.' uxor , cuius liberi e Vandalicis Regi. us suscepti, Asticam diu tenuerunt, ut Procopi eorum tem porum scriptor libris de bello Vandalico narrat. Atque ita H spani Theodosii consanguinitas diutius imperauit in Orbe Romano , quam Imperatoris vllius, qui fuerit ante ipsum. Hi a. lniaeq. contigit , ut eodem tempore nancisceretur electum a clo ero Romano Damasum Pontificem summum, simulq. Imper torem summum Theodosium, quem Gratianus Romae, & Occidentis imperator Orienti dedit, ut nobilissima Regio gloriari possit tantae prosperitatis euentu, quanto nulla in Orbe terrarum toto omnium iaculorum decursu. id vero per Clericos, &
Imperatores Romanos. I. I. s. ne Ilo.
Videamus autem, quid Itali ae Romanus, Ponti x Hispaniae contulerit in assequenda, qoaminc .seu ituo, talicitate. VEvero antiqu: ora mittamus, maxime Hispanos inuerunt illae expeditiones indictae ad uerius Saracenos ab Vrbano Secundo,cum ' DCruce primus signare coepit eos, qui inea bella nomen darent. Ex quo factum, ut Henricus Comes Brsuntinus nepos ex stat re Gulielmo Lotharingiae Duce Godisredi Regis Hierosolymitani, Pontificum Romanorum cunctos aduersus Mahometem et uentium consilia, & hortationes secutus, cum ira litibus suis ad His spanias appellens, iunctus sit affinitate Rehibus Callellae, Se v irae Saracenos in Hispanijs fatigans, ac stangens nobilissimum Re num Portuaalliae constituerit, viresq. saracenonam distra xerit. quo m nus possent aduersus alio, Hisparuae Reges, acimo Pulos. Idem consilium secuti Genuentes, ad Pisani, sed maxu
265쪽
AI .me illi classibus Ec paretis multa in Hissipania Ciuitates Sara
cerus abstulere v. illis svictorijs relatis contudere, ne tanta in Hispanos moli risitur, ac postent. Anno enim ili': Distini Maioricam ceperunt. quod Villaneus testatur lib. V Aap. 3 o. quam cum demde Sarace, iterum. tenerent, Genuenses diripiare an no xxq6. Ec sequenta, profligatis in littore Granatiensi ad Alme riam Saracenis, ingentem praedam secerunt: posteroque: in ora Barchinonensi Tortosam aggressi,'eam Saracenis eripuerunt ;quod poli Othonem Frisingensem notauit Sigonius libris de R igno ualiae . Sed maxime Hispanorum vires auxit illud , quod z his verbis de Equitibus S. lacobi, illorum q. ordine recitat Antonius Nebrisiensis: Extat in monumentis Alexandri l l 1 Ponati ficis Maximi , anno Pontificatus sui 1 . salutis vero Christianae sexto, &septuagesimo supra mille limum centesimum, in Duo-- rem ordinis Privilegium,in quo resertur, misIe in riispani, temporibus illis: viros quosdam nobiles ordinis Equestris, qui stipsos. omniaq. bona sita Christi militiae deuouerunt, prosessi,quoad viuerent. legesturos bellum contra Christiani nominis hostes Saracenos, cpu totam prope Baeticam, magnam q. Tarraconen e sis Prouinciae partem occupauerant,temrerantq. per annos ηολ' suerunt autem ea tempestate Equitum illorum facultates per quam tenues, quippe qui non multo plura quam viginti eastella, di ea quidem munitissima, possiderent, quae sub obscuris nominibus in ipso Privilegio nominantur. Per idem tempus Ma ster ipse, cui Petro Ferdinandi nomen erat, cum plerisq. sui Or.dinis Equitibus Romam prostitas, suo, atque suomim omnium fratrum nomine,rem omnem cum personis Apostolicae Sedi su iecit, supplicauitque, ut ab eadem in proprios, ac peculiares filios admitterentur, traderetq. illis vivendi normam . id quodo est a Pontifice factum. nam , di illos in filiorum suscepit locum ,& bona omnia sub Apostolicae Sedis patrimonio reposse it, nommamq. vivendi tradidit, quam deinceps iii ordinem cum monitorio poenali magister Albertus S. R. E. Cardinalis vir plane optimus , atque eiusdem militiae admodum studiosus redegit'. quae nostra quoque aetate recensuiticonfirmauitq. Iulius II Ponti sex Max. anno Christianae salutis septimo supra millesimum quin lgentesimum. Ex paruo itaque illo principio per quoslam incre-: menti gradus eo potentiae hi quester ordo peruenit, ut nostro/-ulo mille cataphractos equites bello arnia repostici. quas copias neficio Principum acquisiuit ob in lignes res gesto iis E e bello,
266쪽
bello, quod sine intermissione contra Mauros Baeticae iniustos Apollussores ad haec tempora gessimus. Nam & pugna illa mc- morabili , qua Mira molinum superauimus , sub Petro Ario eius dem ordinis Magistro singularem operam nauauit: quae victoria parta est anno salutis duodecimo supra millesimum ducentesimum, Hispanorum Rege Alsonso nono. Atque deinceps Perdinando Rege in oppugnatione Vberae,& Cordubae perquam strenue hic ordo militauit, sed praecipue in obsidione Hispalen si,ubi Pelagius Corrigia cognomento: Ensiferorum equitum magister, fitanissimum tenuit praesidium. suere deinde huius Oidinis Magi liri viris pleiuli dissimi, quorum insigni opera in bellis Re. 3ses usi fini , quae contra nominis Christiani hostes Mahometis cultores gesta, sunt. Haec ille lib. 2. Decadis priniae cap. 9. Hispanarum rerum de militia S. lacobi instituta exemplo aliarum, quas Romani Pontifices excitarunt aduersus Christianae religionis hostes, ut ostendimus signo de cura Pontificis Romani in tu dis Catholicis, sicuti hanc etiam m aximo Hispanicarum ditio. num bono. Post haec, aliud incrementu Romani Pontifices adie. cerunt illis, & quidem maximum. Anno enun tays Boni iacius
octauus constituit Iacobum Admirantem, ut vocant. Vexilliserumq. S. E. R. toto mari, Regemq. Sardiniae creauit. Sardos. 'adhortans decretis, ac litteris promulgatis, ut a Pisanis Eccle. Vsiae Romanae aduersantibus se abiungentes Iacobi sele potestati subiicerent. Cuius decreti auctoritate perseetium est, ut aucta potentia, lacobus Sardiniae Regnum sibi, ac Regibus Aragoniae
parauerit. quod memoriae prodidit aequalis eorum temporum, Villaneus lib 8. cap. i8. i ii iaci
Rursus aliud Romani Pontifices Hispanicis Regnis robur avidi dere. Ioannes enim Vigesimus secundus instituit in Portu gallia ordinem Militiae Christi i cuius Praesecto sedes est in Marino Sil .uensis dioecesis oppido: ac mox bona Templariorum, qui deleti sunt in alis artibus Philippi Regis Francorum de nimia Clemen- Vtis V. indulgentia, fuerunt Equitibus eius ordinis a Pontifice R mano attributa. quod testatur Franciscus rapha lib. dc Regibus Hispaniae cap. X l. Horum porro fortitudo singularis extitit non modo in Hi spaniensibus locis, sed in Asticae plurimis, ac munitissimis oppidis expugnandis, imperim. Lusitanico adijciendis. quod historias illius legentibus apparet. Henricus, Ioannis. ' Primi Portugalliae Regis filius suit illorum Equitum magnus Magi ster, nisi me sallit, continenterq. operam dedit in explo randis,
267쪽
ra randis, Be acquirendis Africae maritimis terris ad Austrum protentis: cumq. magnos faceret progrestus, impetrauit a Marti. no V. ut quaecumque Lusitani loca detegerent, eorum forent,
neque posset ullus Christianus sibi illorum conquirendorum facultatem modo ullo usurpare. quod Ioanes Petrus Mactius initio historiarum suarum testatur . A loysius deinde Mustiis Venetus Patritius Lusitanicarum nauium Dux ob summam peritiam factus, .usque ad aequinoctialem circulum maritimas Am cae plagas detexit. Atque ita tum Pontifex Romanus, tum vero Itali res Hispadicas maxime amplificauerunt. Testis est Petrar-n chalib. 1. de Vita solitaria, fortunatas Insillas ab armata Genuensium classe detectas , ct acquisitas , quae Castellanorum de- . inde in perio sunt adiectae. Sed illud maxime auxit Hispanica imperia', quod . Pontificibus Romanis est prouectum, confirmatumque ,& ab Italis inuentum. Anno enim millesimo quadrin- gentesimo nonagesimo secundo Christophorus olumbus na- tione Genuesis accepta triunt nauium classe'ab Isabella Ca- stellae Regina nouas sit Occidente Indicas insulas detexit: & post - annos quinque'/mericus VespucciusFlorentinus continentem terram Iatillimis spatiis protensam. Cumq. pos haec Lusitani, PC lanuele Rege, in Oriente nouos dripsi, amplissimosq. ter. rarum tracti, aperuissent, Alexander Vi. Papa partitus est tam- quam Vicarius Christi, cui data est omnis potestas in cxlo, & in terra , Inter Castellanos, & Lusitanos, quaecumque illi ignota k loca inuenissent in Occidente, Oriente: ita, ut Castet Ian tum fovet, quidquid Occidentem versus incognitum foret usque ad dimidium totius telluris; vicissim I ultra norum , qti .
cumque Orientem versus incompertum prius Occi irrcret: ne
'ue ullus posset interturbare acquirendas ab ipsis terras, stibiq. ' ullo modo parare. Cum'. ob Moluchas insulas opulentissimus D l Lusitanis subactas quastio foret, ad Summum Pontificem de-- lata est controuersia , lataq. in Auditorio Rotae Itomanae pro ab ' tera parte est sententia; a qua cum rurius ad eundem Pontificem fuisset appellatum, transaritone quaestio finem tortita est , ut est
- in historia micrali Indiae lib. a. cap. 8. Neminit eius rei Petrus Martyr in operis fulmedio. pilii Situique magnust decus Italis antiquis ae priscis, bello Hispaqias cepit te, atque, ut ait ille, domuisse
268쪽
- An vero gloriae ascribetur, quod Romae' tam perat ςSq. ipsorum tot Vrbesi Hispaniae su grteriat b δὲ is Plerimi eos, dum colonias indueunt, exuerint tot, ac tantas eoruni strages edid intὶ tot vectigalibus, tributiri. onerarint e toties deni- . que diripuerint ul n Duare At, quanto laudabilius, qnanto iustius hinssim ut Itali. ac
Romani, creasse Hispaniae priscis temporibus Damasum Pontiscem summum, Theodosiu03q. codem temporς Imperatorem sma imum, non amoribus puerurtim, vi nOq. deditum a qualis sciit Traianus, non saeuum , de efferum, qualis cxtitit Adrian , sed temperatums, placidumque , ac posteritatis nobilissimae
Summae laudi ducent Pontifices Romni, aperui me consilio suo, religiosis simul ordinibus, i quos suss legibus instituerunt, viam, qua facilius Hispanici Reges expellere e finibus suis pqLsent antiqui mimos hostes , qui inuaserant ita Hispanias ante tot iacula, .cum Pontificia potestas proculcaretur , quin Regibus eiustin cocessisse distribiitionem tot sundorum pertinentium ad CBquites Christi, at S. I ac Obi, quorum incredibilis est. vlentia.
-- Veriorq. haec, ac solidior sit Pontificum Romanorum commendatio, quod Inlulas eisdem magnas attribuerint ; Italorum . vero, quod patefecerint ijSammensos, inuio&Olim terrarum
tractus, qui fuerint acquisitioni Hispanorum Pontificio decreto assignati: interim vero per Hispanos Pontificia potestas Romae, N. in Italia consistens latissime amplificetur, ita ut per illos viginti partibus latius pertineat, qua pertinuerit Imperium Romanum : creetq. ipse Pontifex Romanus Episcopos, quibus rem tissimi Populi obediant, largiatur ditissima beneficia, & hone- D. ctuin ex huiusmodi largitione sibi emolumentum reseruet, ac tam lacie terrarum Restiones imperium ipsius respiciant, atque expectent, Qum si prisci Romani per vim quadringentos annos Plus minus usque ad Constantinum dominati sunt, aut Hispanaae toti, aut parti illius; certe Pontifex Romanus placida Rel, . sionis auctoritate leges eidem dedit Plerum. .per annos mille ducentos octuaginta post Constantinum .
En vere diuina Pontificis Romani gloria, per homines imperio ipsius obedientes, atque ex eius praescripto vitam ducentes ,
269쪽
summa barbarie, ab esseris moribus, ad ciuiles vivendi modos. La lili arminis tamini h idan kr dit in seu qurum belldaei omnii in
'us, quas Itali aperuerunt, prope orbis parte , longe dissitis, ad ortum, sent: excoluilla per suos amplissutia terrarimi iba contineant, in Africa, dei
ses in suis Dinimbos, ςl-iuorum Odiosis es.serat i uppia in si brim bonis repletle Eurqpam MFas incognitas Afri. E cae, Asiae, ac totius Orsis terrarum, neque
270쪽
is: LICTTAS posita est ipsa quidem
'in ij s bonis , quae supra memorauimuS, verum multo magis in animi ornamentis,& culas. Hac enim parte sumus moin1nes, atque hic nostra est beatitudo collocata. alioquin,nihil a best ijs distamus. & quamuis multa e superi ribus a mente bene instituta proficisci
. tur, tamen ea, quae nunc persequemur, propius attingunt animi statum.Qua in
re quanti line Itali, ac Romani prae antiquis , quicumque sue runt an tu aetinna Constantini, hinc dignosci potest, quod prius in Italia norine inicinnium disci plinartim gymnasia, publico stipendio c. ucti Doet ores certa , qui gratis aduentantes quoslibet edoce M. Augustus Romae conatus est aliquid essicere, nobilistimamq. instruxit ad hoc in Palatio Bibliothecamised artium tamen, doctrinarumq. liberalium nulli Romae publici erant Magistri: ita, ut in annalibus suis notauerit Eusebius, primum Romam perductium Fabium Quintilianum a Galba an- rino Christi t. qui deinde annoso. scribitur Romae primus publicam scholam, salariumq. e fisco accepisse, ut scilicet R het ricam doceret: caeteras enim disciplinas qui traderent, Romae numquam suere, ut diximus, Imperio stante. Quamobrem pueri, adolescentesq. Romani, ut illas addiscerent, vel priuatos domi praeceptores habebant , si qui voluissent, ac potuissent, vel Athenas in Graeciam. Massiliamve in Gallias. quantum pertinet ad literas Graecas mittebatur. quod Strabo lib. . testatur. adeo stigebat Italia in omnibus doctrinis. Scimus porro, a multis Imperatoribus Philosophos Vrbe,& Italia exactos, via D