Ioannis Iacobi Pavisii... Disceptatio peripatetica de accretione...

발행: 1559년

분량: 144페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

OPINIO RECENTIORUM

T Ecentiores nonnulli priorem magnitudinem or smnouae molis aduentu deleri imaginantur, recens in materia suscepta sub maiori mole materiam facit, atque hoe ipsum ex operibus naturae confirmant, in hominis enim ortu primo vegetalis anima Producitur a virture semini

inexistente, quae anima sentiente adueniente de t- αvirtute in sensitiva continetur. Naturaenim de his iis fieri possunt,semper id quod melius est facit, sare ii simul

Vegetativum,ac sensitiuum stare nequeanr vegetatiuum cum sensitivo aduenit, natura corrumpit, datet sensitivo Virtutem vegetatiue, no enim sensitiuum prius producit, quoniam opus natur ordinem in se habet, ideo ab in persecto exorditur,, ad perfectum terminatur ita sentisis anima ad rationalam se habet, nam cum ratio aduenitan sus corrumpitur in qua virtute vegetatis,4 sentiens pessias contines Natura ita ab imperfecto emordies, cum ad Perfecti Venit,imperfectu corrumpit, quod in posteriori Virtute cot net,isc iccirco absurdu non esse putant,si quippia permire permaneat,quonia hoc ipsum natur operihus consentiens est. Hunc in modum noua magnitudo acquitatur,nam continua alio Malio temporis montento,alia omnino, diuersa est,sed vana est horum homirum sententi & a ratione atque ab Aristo dissentit. Si enim succedentes magnitudines,ut ipsi putant, momento tantum durarent. contradictio igitur de eodem simul vera. stet;hamio nis quo producta est magnitudo est . cuniaeoderit etiam sis corrupta,sgitur non est. Eodem igitur temporis mometuo eadem magnitudo erit non erit,&ide. s. de Phist auditu, Philoiphus nullam rem momento permanere Posse restatur, sed usque per rempus durar, operatUr, arfueratio ita corfirmari potest, nam cum aliud sit motatum, aliud mutari,quare aliud esteste motum aliud moueri,

132쪽

quisti igitur maioris magnitudinis cum motus sit, ab ae quisitio esse magnitudinis diuersa erit. At acquisita

est momento , acquisitio igitur tempore fit , quare eo momento quo acquisitionis motus terminatur,erit magi)i udod non corrupta erit,alioquin fimul fierer, corrum: Deretur, nam corruptum esse, praecedit corrumpi, aliud enim est esse corruptum aliud corrumpi,nam dum re corrumpit est.ca vero corrupta est, non est. Quare si eo nune deleta est magnitudo, cum eodem momento corrumpi n6 ssiu igitur in tempore quod hoc momentum Praecedit, delabitur. Sed eo tempore aequiritur& fit simul agitur una eademo res numero corruperetur generaretur,4 ita quippiam simul esset, non effet, duabus motioni hus contrariis simul moueretur,quare totam Philosoph11 penitus euertunt,quiis proserunr, iccirco erum no est, quod ipsi tanqua manifessum accipiunt, in hominis pro ductione eum vis sensititia aduenit, vegetatiuum deleri, eadem enim sequuntur absurda, neque obstat, plures formisubstantiae, quarum altera alierius gratia est, opinpositionem inter se non habent, ut in eadem simu conli sient materia,quemadmodum vegetalis, te uiuale' Beat Ab Aristo. etiam dissentiunt. inii 4 Phili. docet,

Quod cum eκ maiori mola, minor fit,&ὰcontra, nullius magnitudinis fit deperditio,sed praecedens magnitudo re manet,& et noua adiungitur, quemadmodum Them.monet. Ita cum materia inquit aut extenditur, aut contra hitur, neque veterem magnitudinem perdit nec nouam acquirit, Vt sentiunt hi qui vacuum eius rei causam con siituunt. Sed idem subiectum, eadem natura de amplo umore in ereiguum coercetUr,&deeXiguo in amplum expanditur arc hoc idem saepius eodem cap. repetie,quod quoque Simpli. Ioan Gram confirmarunt Vr eorum

legentibus commentaria perspiculi fit, quod huius etiamst opinionis Averr. manifestum est quandoquidern ipse credit magnitudinem esse materis costernam. nuquani deliri e orrumpi ,nisi secundum terminos .

133쪽

ri, ex Graecis nonnulli, nou anima iraidmem in rare factione acquiri non allauius magnituditiis angat essu putallunt Priorinon corrupta , sed pinnanenti,cui eo una eum illa euadit,sed quo pacto hoc fieri possit explicindum est.Demos ratum enim est nam eandem numero materiam esse contrariorum, puta calidi &frigidi,simili ter ficti, humidi, aliarium Memmanti vim, quae mutatur ab altero in alierunt Propterea quod actii 'indena semper fit alterum contrariorum,potestate vero alterum, de subiecta quidem materia ψmquam est separata ab uno ex contrariis,propria autem eius confideratione . ratio ne,est alia ab eis, numero manens eade,suscipit verum , contrarium,qumadmodum ergoκ ontrariorum,qus sunt in qualitate ,eadem est numero subiecta materia,utpote calidi. Bigidiothies nigri et dulcis, re amari, in eorum.

quae in quantitate sunt, ut magni, parui eadem numero est capax materia. Si enim aliquam quantumcumymagni tudinem per se his uisset materia, no suscepisset contrariir, ei quod habet secundum naturam , quemadmodum, nec si secundum naturam fuisset alba aigru suscipi siet,quoniam autem sicut aliis formis, ita etiam priuataeest corpore,&magnitudine, eas quisunt in magnitudine repugnatias eadem numero manens suscipit magnitudo enim adinnulla in materia est,sed potentia magnitudo,quemadmo dum, aliae formae materia est chio circa tres intelliga tur , in materia iuxta hos; duo sane sunt animaduertenda Primuntvquidam adatecipiendu apta ludo,deinde aptitii dovi in partes quae eande habeant rationem cum toto cliuidi possit alac in materia post substantiae rationem, Primum si offert eius capacitas,qua cuiusuis formae materiatis reci Pleiadssi capata, tis a potentia priora proficis uetuitu est enim materia reciptrirc omnium Ormarum, id in

134쪽

propenstonem, at appetitionem, qua formas recipiendo perfici desiderat,dc appetir, ea aliter apperiri eri imperis Rione ortum habet, nam lios summe Perfectum est, non indiget πtrinseco Vr perficiat. Igitur causa quare omnes λmias possit recipere est eius imperfectio, quam natura

sua soletata est, huic succedit ipsa diuisibilitas' quae nihil

aliud est, quam quaedam naturae aptitudo qua in plures partes eiusdem rationis diuidi potest. Proinde materia,sua natura, duas obtinet aptitudines, alteram,qus formas apis petit,V Perficiatur,4 alteram diuisibilem, qua plures formas, ob suam ad eas propensionem recipere valer, Atque haec quantitas materialis ab eis dicitur. Est quantitassor malis quae Prosermarum varietate Varios sortitur termi Mos,haec inter elementa maxime est in igne , d minima in terraAlla enim habet formam, qu exigit materiam renuis,ssimam,quoniam calidi est rarefacere,cstera vero elemeta

quo sunt crassora,& grataiora, eo minus habet tenuitatisia Forma ergo materiatis materiam perficit, terminat dimesones, prout natura forixas e Yposcit. Materia ita paptitudci est,qua diuiditur in partes. Cum ergo magnitudo accidit, materiae, qu potentia erat, Vr in Plures partiatur partes, actu plures consequitur parres, Marevia quare, his sub exigua magnitudine est, apta est, ut phi res habear partesia Pitam agens rarefactione, magnitudine noua producit,

nouas sortitur materia partes . Subiecta nam materia potentia erat Vr alias Partes, Prs ter eas quas obtinet haheae

quando his itaque quae de nouo in materia fiunt parcibus, noua suscipitur materia, quae prioribus coniunctae faciunt materiam magis emtensam, Arq- ut maiorem occupet loeum At neque horum sententia recta est. Magnitudo enim materiae coeterna est, ion fit,nec deletur, alioquin cucan propria disputatione docuimus formae an materia consistentes , nec per se neque ex accidenti diuiduae sient , de materia plures formas, neque simul neque succrefiue sustipere posset. Est enim materiae coaeterna,quoniam magnitudo non ea ratione, qua magnitudo , magnitudini oppon,

135쪽

ii sed ob suas differentias, nam secundum exiguum Mamplum, Et ideo non est opus, It materia magnitudine spolietur, licet a suis differentiis, a quibus magna udo nonde: a spoliari potest,nam exiguum,&lum,non lae: fferenitis constituentes,sed magnitudinenid:uadentes,&iscirco ea sunt posteriores, ciuis vicis lolexi perma

iqnitudo potest.Ab Arist. etiam dissemu quemad 2IT: k diu, . mplis,quibus, ut rem manifestet, Vtili

vehit paulo post docebimus

ARISTOTELAEU OPINIO

Hiie aut deperdi non opinatur. Quomam magni

is T Otidie magnitudo nulla acquiritur, aut GPerdi',

136쪽

DIsCEPTATIO

guam ta quod prior terminus tantia delatur, Ut amplum, sicut inraretaetione exiguit, Amplia. m&exigviti non sunt magnitudines.sed disteretiae magnitudinis, quemadmodsi sensibile,s no sensibile non sunt Vivens,sed differetiae vivetis,ita ampluvi exigua no magnitudines sed disterentiae magnitudinis quae,ex exemplis,quibus Arisit. Vtitur .de Ph .auditu plana fieri possunt, Atque primum est, x mutatione,quae fit ex aqua in aerem, quo manifestum fit rare factionem, constipationem, neq; magnitudinis ingressu, neq; eiusdem recessu fieri, inquiens neque enim aliqua alia ingreditur materia, quando fit ex aere aqua. Si enim quae

tunc erat materia potestate erat aer quado ab eo, quod est

potestate, mutatur in id quod actu est eadem numero manens, fit aer quae prius erat aqua,& fit maius magnitudine, quod prius erat minus. Quae igitur sub aqua actu erat materia minus erat,4 maius facta est nullius magnitudinis ingressu,Neque enim amplius esset ipsa aer potestate,stfacta esset alicuius admiYtione. Similiter,si fiat aqua ex aere mutatur in minorem magnitudinem, maior e minori,

nec ingrediεte nec recedente aliquo, sed ipso aere denso,&subtili effecto, cum ea quae in ip est materia possit ambo, &ex eo quod est potentia mutetur in id quod actu est,

se transeat a minori in maiorem,&a minori in maiorem. Consimiliter non ex eo quod caret magnitudine mu tatur,vel contra sed ex maiori in minorem vel e mi nori in maiorem, nec ingredienIe, nec recedente materia

aliqua mutatur . Deinceps alio exemplo ostendit antiqua magnitudinem non recedere, sed permanere quod mutatio tantum fit secundum repugnantias magnitudinis. Simila enim esse inquit,ei quod est magis, minus in qualitatibus,quemadmodum enim in his ,ita etiam in eo quod est magis,& minus, mutatur idem subiectum veluti enim eκ calcio Digidum, eκ frigido calidum fir,eadem materia,

quoniam utrunque erat potestate, ita ' iam X calido a

gis calidum non enim sic mutatur,tanquam quaedam quidem prius subieeti partes non essent calids, nunc autem ta-

137쪽

numero fit calidior. mm: I

iiiiiii qui vacuum eiu r 'μ ' . V ote in exiguum

138쪽

atque eorum solutio . Cap. s. edmulta sunt,quidubitationem partiunt nanque no uam magnitudinem acquiri Videtur, nempe si in quadru plo aqua rareriar, prius nius molis Atiterit, nulli du-hium magnitud inis terminos variari, qui in genere quan titatis sunt,nanc prius unius pedis,nunc quattuor pedum

molem sortita est.Tres igitur magnitudinis pedes acquisiti sunt,& priori magnitudini superadditi, quare cum primu pedale magnitudo fit qus igitur subsequutur magnitudi

ne quoque erunt Insuper acci Piatur Vivens,Vtpote planista quae unius pedis molem obtinear, atq; aer , qui eiusdem molis sit,augeatur planta corporis ingrestri,aer ero raro fiat, quaerimus an aequalem habeant molem profecto squalis magnitudinis sunt, quoniam squalem Occupant Iocum,At plante per nouam magnitudinem maior euasit, aer igitur per nouam quoque magnitudinem sub maiori mole factus est,in rarefactione itaq; noxia magnitudo ac quisita est. Sed haec euerri post unt,nam etsi tres magnitudinis pedes facti sint,nulla tame i Ovia magnitudo ria est, sed prior moles quae potentia erat, per di: serentia aduentu maior facta est . Eadem quoq; facilitate secunda euertitur dubitatio. Etenim si ratio alicuius esset momenti, fieret ut aer, cum rarefactione maior factu est , Ut notis magnitu dinis aduentu maior euadar, quemadmodum, Vivens. Quare etsi viventi noua adueniat magnitudo illa tamen

praeexistebat, quae extrinsecus erat. Quare simpliciter. neque magnitudo facta est in vivente, sed tis extrinsecus erat viventis magnitudini adiungitur . Quae cum in hune modum explicata fim superest modo rarefactionis de com densationis flectricem causam eXplicare,

139쪽

magnitudine es

cernuntur impuli,enim vapore e partimis leptenta I

140쪽

aere Ioeo illius ingredisnte,&manifestum est quod nee

totus aer euacuatus est,nec pars vacua facta est. Hoc enim fieri nequit , derelictus enim aer arefactus totum occupa

uit locum.Theophrastus ut in primo Methe orsi Olympiodorus monet aliam affert causam, Ut antiparistrasim. idestaealore circunstantiam .Ecce in Thebaide,cum aliissima at editisfima loca extent, retroq; illa calore misimo tepeat,aqus tamen vis magnaede Coelo demitritur,propterea, quod spiritus frigidus nubi inclusus a circumfuso a Iore circunuentus,coarctaturintque in angustum impellitur.Verum enimuero non semper rarefactio,& constipatio secundum tres mensuras fiunt,nempe plumbum cui in summa quarti Metheororumdocet Auer.)ὰκ ictu dc percussione secundu oem dimensione mouetur, sed augetur secudum longum, latus secundum Vero profundu decre scit hoc idem exemplis aliis docet ut de impressibili,scis kihili,& truncabilianterdum etiam,secundum Vnam ma anitudinem fit, ut secundum longum, ut quando corrigis gia rarefit, manifestum est secundum longum augeri, se

cundum reliquas dimensiones decrescit. Atq; haec de accretione,qus secundum tres diametros fit, explicata sint.

DE SECUNDA ATQUE TERTIA

accretionis spetie Cap. a .c seeundam nune aecretionis spetiem percurrere tu tradi, est enim alia accretionis speties, quae secundum duas mensuras fieret secundum latum, profundum, non autε secundum longum, atq; haec ipsa accretio viventibus&non viventibus communicata est.Verum prius de eae qui viventibus est Miributa disputabimus . Viventia enim calongitudinis terminum adepta sunt, mox secundum duas crescunt mensuras,utpote secundum latum, profundum atq; hoc ipsum tempore quo amplius secundum longum non fit auctio contingit, uniuersa ferὰ animalia ad aetatem

ilhun macilanta, atq; sicca conspici, deinde valde pinguia

SEARCH

MENU NAVIGATION