장음표시 사용
101쪽
fit Latinia Auer. non recedentes, soluunt eo umqui dam,atque ast erunt,quod L fi motus, ea ratione quamo aus, tempore fiat, si tamen, ea rari ne qua talis motus est,
spectetur,momenro fieri potest. Quandoquidem,quippia alicui competere potest suhratione generis, quod si sub
propria rationes pedietur eidem repugnahir, quemadmodulae Talpa dicunt, ita accretio, quamuis ea ratione qua est motio,tempore fit, ratione tamen qua accretio est re pente completur. Alii vero aliter soluunt accretionem Perse,&4UAra propriam naturam, tempore perfici,sed ex accidenti,momento , ob nutritionem cui motio haec est
Averrois Latinorum Cap. o . Ax horum hominum sententia rationi,& Aristoteli
pugnat; si accretio repenre fieret, ergo aliquadesset auinctum absque eo quod prius augeretur is ita aliquid mutatum e et quod prius non mutaretur . Quae ratio e Ari stotelisione confirmari potan sexto Phi qua extendit motu ex indui id uis non coponi,ad hoc deducitincomodsi,ut idem simul esset mothim, molleretur, quoniam ante motum esse moueri praecedit. Qitarem accretio momento fieret,ergo simul idem esse auctum augeretur, nam cum
momcnto auctum fit,s eo momEt aligeret Ur,ergos mula stoeretur,d esset ali 'Um,quare simul moueretur, esset ad quod mouetur, Sino eo momento augetur ergo prius,
sed pratis tempus indicare in hist Arist. docet, tempore igitur accretio fit. Ad haec accretio est Verus motus, ergo est inter contraria, sed hi contrarietas ibi pugna, vhi haec est,est resistentia, quare successio tempus. Deinde, ut demostratione Aristotelis in seκto Phili. vramia omne quod mouetur tardius. Velocius moueri contingit, sed quod a i getiar, dum augetur mouetur, ergo quod auge tur,dum augetur rardius , Velocius contingit mouera,
102쪽
mmee s repente fieret accretio momentum esset diuitaduum, nam si id qui Larigetur A. quod in C. momento
augeatur cum haec mi tingat Velocita , augeri, ergo in minori, quam nunc quare nunc diuiduci melliet clam vero, si aliqaid reperire crescerer, ergo hoc idem repente ab accretione quiescerer. Omni enim ira Otia quies contra
xia est,ut e quinto Phi consitat, sed quod quiestit in tempore quiescit ergo quod crescit in tempore crescit. De mum si momento aliquid cresceret,ergo momentu prius, posterius haberet, nam id moueri dicitur, quod alitee se habet modo quam prius ed quod Ugetur, mouetur. ergo in eo nunc quod augetur,aIliter se haberet, quamplius, Nunc igitii prius, d posterius haberet. haec est Aristoteris demostratio in eodem sexto qua ostendit quietem tempore fieri. Hoc idem Arist. testimonio illustrarea potest,qui tertio de Phi. auditu, definiens motum, inquit
adhum mobilis quatenus mobile esse, quae ratio etiam in cremento accommodatur, ut constat, si modo accretio re pente fieret, non ergo esset actu Pentis in potentia, quate
rius in potentia ed entis in adhu namque definitionis senissus est, ut Graeci omnes,&ipsemet Auer testaritur, est quodmotus, cum in mobili est, adhuc mobile potestate est ad complementum motus. Si modo hς mori repente fieret, ergo simul esset morus ac complementum motus. - quare mobile non esset amplius inpotentia, . etiam Phlo' 'cum de tempore agit, inquit quod cum dieitur esse ali quid motus, utpote mensi ramotus, ibi accipitur motus. viride est quod muratio. Qitare cu accreti no rantia persemutatiost , sed per motus tempore igitur metitur, desa eodem libro,sere sub finem,ait omnε murationem in tε pore fieri,quoniam omnis mutatio prius,5 posterius habet, velox, tardum habebit, quae fine tempore sieriequeunt, paulo post ostendit cuius mutationis ense Pus esse mensuram,Ve incrementi, decrementi atque reea x, liquarum et etiam misi ostendit omnem motionem ha in bere velox, tardum quod in singulis motus spetiebus,
103쪽
so illatim , sorsum ostendit,&si sophidae incremen
to affert rcitie incremerariam vel OX esse,quod in partio tempore Ulthim, tardUm vero quod paucum in multo eminpore L his igitur satis consi at Aristo opinari accretio nem non momento ed tempore fieri, quemadmodum etiam Simplicios cum in , tum in s. Phisic docet atque hoc idem Theophrastum, Eudemum,& Ale Xandrusententire restatur, quod bique hem dc Ioan Gram m.
af irmant, Latinorum vero sol citi neutra recta est, non prima, nam fieri nequit, Ut Praedicat vim, quod rei conuenit sub ratione generis ei pugnet, quod eidem conueni titi Ata propriam naturam, nam his rei Propter genus conii eniunt, per se conueniunt . Consimiliter quae eidem iu-πta Pro Priam naturam, atque per se conueniunt, reique insunt, ut e primo de demo stratione constat Quare conis
tradoctio de eodem simul Vera esset. Quare incremerat Um, quod ratione qua motio est in tempore fit . Igitur ratione itia accretio momento fieri nequit . Deinde si accretio ea
ratione quam Olbis tempore fieri potest, ergo si possibile hoc ponatur in actu non sequitur id quod fieri nequit,sed
cum in actu ponitur tempore completur, c cum Proin pria natura momento fiat simul igit tempore,& momento fieret. 1iare simul teporeo non repore cX qua etia ratione secundae solutionis mendati ii deprehenditur , contra quam etiam ita instamus. Quod rei competit ob eius pro Priam naturam,oppositum neque perse,neque X accidenti conuem ire potest , nam quam primum oppositum reriness,il quod ad eius naturam pertinerer, tot Ieret,nm aini eam ur opposita, corradicentia simul stare,at accretio ni te aiunt e propria natura conuenit, v rem Pore
fiat, oppositum igitur ei X accidenti competere nequi: Quod est non tempore fieri,sed momento Adide, quo
sua natura tale est, semper est et ala, δ cui cum*c fertur semper eandem retinebit naruram, ergo Minci ementura secundum propriam naturam tempore fit . Ergo semperita fit,sive nutritioni, siue alteri conferatur Amplius acin
104쪽
cretio, quatenus accretio in viventibus absque nutritione fieri nequit,sed ob nutritionem momento, dc re Pente fit, ergo Pripria natura repente fieret, Scio tempore , ipst monent Demum, Deus latura aliquid frustra egissent
namque accretioni hanc potentiam tribriissent, quae numquam exiit, neque e X ibi ad actum, quoniam accretio in Vi entibus a nutritione unquam separatur.
tione&ortu CaP. 434 an Ccretionem repente non fieri docuimus nunc quo pactores se habeat aperiendum est , Verum quoniam in viventibus absque nutritione non fit accretio, proinde mimum explicandum erit an momento, an tempore POMtius nutritio fiat Latini omnes Auer. perdite sectantes, asseruere nutritionem momento fieri, quoniam quidam ortus nutritio est,atqU Ortus Omnis momento fit, quare, nutritio . Verum asserunt generationem bifariam capi posse,& pro formae acquisitione, seclusa alteratione, quo pacto repente fit, d accipi etiam pote sit, ut ipsam acquisiotionem fornas,atque alterationeam includit. Atque ita,Ob
alterationem anne Nam,tempore metitur.Formae acquisi.
tionem rcpente fieri eκ muliis ostendunt; prima ratio quis Averrois est sexto Phin. ita se habet, cuius cymutationis terminus momento fit, ortus Vero qui form acquisitio uem dicit, lierationis terminus est,quare repente fit. Rursus ea mutatio tempore completur,vius inter formas su scipientes magis, minus constituta est, ortus vero inter formas substantis est,qus magis, minus non suscipiunt, in tempore igitur ortus non complatur. Postrem Ο,ea mutatio tempore fit quς inter formas contrarias est, quo pacto generatio non se habet . Ex his igitur ortum repente fieri concludunt.
105쪽
ressessitur. Cap. t. 6 Ed horum hominiim sententia ab Aristo. in ipse
demum ratione recedit, ut quae stimus aduersus hos de mostratur pateant dicimus formae acquisitionem non motanto sed tempore fieri. Eu primum ex Arast verbis,quitertio Phisi motum definiens ut ab ipsa mutatione non separat Ur,asserit esse actum eius quod est in potentia qua tenus in potentia. Quae quidem ratio ortui, mteritu conuenit,uti Arist. ostendit ex hoc Ra instamus. Motus
adhuc quod troti m habet potestate est in complemen tum motiis,Definitor enim in iis profo mafluente otu si itur si iccessionem includit, quare rempus L 2κ ratio ex Alaer. confirmari potest, qui ait ex motus delinintione patere continuationem, iuccessionem in 'let M
sithea ratione generatio inclusi est, di x xl l m.
Erero Ortus seclusa alteratione beeessionem . tempus in se retinet. aliarto etiam Phist. cum de tempore aggre ditur disputationem , demostrasset prius tempus Onasse motum , sed aliquid motus . in Wirix
si motu, ut ab ipsa mutatione est separariis, sed ut item est Quod ipsa mutatio, quod ratione confirmat i potest, nam illius motionis docet tempus esse mensuram,qus rustier
mutatione, ergo tempus cuiust mutata is est mento
gener, io seclusa alteratione mutatio siti temporς
ioituImetitur. Eodem etiam lihro inquit fine mutatione templis non esse,nequeVice versa genaratio vero, araterationem se ludit mutatio est. A tepore igitur abstitia non potest.Deinde,docet tempus esse magis causam inte ritus tuam ortus, tram*ie igitur mutaraonem tempore
Impleri concedit , paulo post demostra omne-tationem tempore fieri dicens His autem sic a nobis i 3a ratis clarum est omnem mutationem, om quod mo
106쪽
iretur in tempore moueri, at c statim rationem Offert, quς ita componitur,ut Simplicius monet. Omne quod habet prius, posterius est in tempore,omnis mutatio prius,&posterius habet,omnis igitur muratio in tempore. Et quoniam euidentes non erant propositiones , tramq; confirmauit,minorem quidem sic,omne quod habet elotius,&tardius est in tempore , nam celericis dicitur quod prius mutatur in illud ad quod est mutatio,tardi Us Vero quod est posterius. Omnis Vero mutati celerius , c tardius habet, quare omnis in tempore comPlarum, Maiorem ita ostendit prius enim posterius dicuntur, secundum eam qua est ab ipso nunc distantia, prius enim est quod a prae senti nunc plus distat in praeteritum, posterius autem post tum est quod ei nunc propinquius,in futuro autem incon tra prius quidem est quod est nunc propinquius , Poste rius autem quod est remotius I rius igitur , dc posterius quod sint habent e mea us est a nunc distantia,nunc ero
est praeteriti, de futuri terminus, In tempore igitis nunc est . tiare prius , dc posteriti Ortus alteratione re mota habet , quare prius io sterius di tempus inclis dit. Prope etiam finem eiusdem operiscliuis Uem Uta tionis tempus est e metrum ostenditri quibus etiam locis Simplicius, Grammaticus confirmarunt, neque hi au diendi sunt, qui ob aIterationem Ortum in tempore fieri concedunt nam praeter id quod Aristo. non faciunt satis, neque Verum dicunt, nam quae ex accidenti rei conueni unea scientia secluduntur, v f. Phisi. s. diuinae scientiae monet Philosophus, at ex intento Aristo ostendit, cuiusque mutationis esse mensuram tempus. Adhuc nu gationem Arist. saepes spitas committeret. Nam quorum seorsum alterationis, ortus,ct interitus meminit si per alieratiOnrm tempus,ortus, ct interitus includunt. De mu inquit quod omnis mutatio quatenus mutatio habet prius es posterius, ut 3 . eiusdem operis indicat , constat modo generationem Utationem esse omni seclusa alte ratione ergo tempore completur . etiam eiusdem operis,
107쪽
ait mutationem omnem prius, posterius habere, que madmodum ex mutationis nomine ostendit,at generatio etiam si alteratio secludatur, perse mutatio exigit habetorius lac posterius quare tempus, des. eiusdem quando Drohat motionem ex indiuiduis non constare ad illud deducit incommodum,quod idem simul esset motum molleretur ergo a pari si eodem temporis momento forma, acquiritur ,, est acquisita,emul igitur res mutaretur, &esse mutata. paulo post ait, quod omni mutatione data odi velocior dari, Formae autem acquisitiomutatio est, eruero velocior dari potest quacsique posita.Qx are aci spiatupvita generatio qus vocetur. A. haec momento t,iUtat hos,accipiatur deinceps altera velocior, sis B. haeci itur in minori quam momen ro fit,erginnunc diuiduum esset. Rursus, cum sophistaru eodem opere soluit sophis ma quo generationem e medio tollebant ortu te ore fieri clarissime habetur Sophisma hoc erat , id quod ora
tur aut est in eo a quO,aut in eo in quod, aut in neutro,aUt in utroque non primum, quoniam generari non diceretur, neque secundiim esse enim genitum, ne termim, ut constat,neque itidem quartum,quoniam contradictio
de eodem vera simul esset, nam quatenus est in eo quo, non est,ut in eo ii quod,esse,quare simul esset non ester, solues ait quod oritur,cum esse in eo in quod eum in eo, Quo nam secundum aliquas partes in eo a quo,sectandum aliquas in eo quod Concedit igitur solutio generatio nem successivam esse. Septimo etiam eiu silem operis,cum prius ostendisset in latione,accretione,&alteratimns esse eloκ Stardum, demum docet in inruesse vel0X,&tardum,asserit trium velocem esse , qui in minori tempore fit rdum qui in maiori constat iam Mod generatao accipitur,vi alterationem eXcludit, nam si veloxαι duin generatione essent, propter alterationem , luorsum Arist. sermone distincto idem degeneratione docuit, 'at enim ei fuisse dicere in generatione esse inrdum per accie
dens,quoniam ob alterationem, uodeX Amst emostra
108쪽
tum est,ratione nunc confirmanduria est ri generatio visorm acquisitionem tantum indicat, repente fieret, id msimul esset, non esset,id quod consequitur uno supposito probatur , quod aliud est est acquisitum ornas, de aliud acquisitio form , quod Arist. docet s. Philiti quod
ratione etiam probat Ur quando enim forma est acquisita, est,quando acquiritu , non est,si ergo idem e et acquisi
tum esse forms,Macquisitio fornas ergo idem simul estet, no esset, aliud igitur est acquisitum esse formae, aliud
acquisitio,ex hoc ita demostratio componatur, acquisitues e form repente fit,quoniam mutatum esse,fit momen to,acquisitio igitur forma aut eodem momento habetur, quo forma est acquisita, aut alio, non eodem, quoniam tu csimul forma acquireretur &es et acquisita, ita idem simul esset Sc non es et . Si alio momento , ctim inter duo nunc cadat tempus inrermedium, ergo in toto tempore illo medio forma acquiritur. Soluci Vero, quam quidam conantur afferre, satis inepta est, asserunt enim Orm acquisitionem qu tempore fit, este alae rationem hi enim apertissime errant atque primum illud sequeretur absur dum, quod mutationis speties non Mati Mor sed tresso rent nam acquisitio fornachi Xta hos alteratio est, his in genere qualitatis est . in substantia igitur non esset nisi acquisitum es e, murat tam esse, non Utem Utatio. Amplius cuiusque mutationis propritis terminus eiusdε natur est, cum mutatione , ab ea secundum magis de mi nus differens,ut ex Phiscis constar In generatione igitur duo erunt,suus terminus,qui est acquisitum es e forms,&acquisitio forma quare cum acquisitum esse fit in gene re substantis,ergo acquisitio formae . Postremo ortus,
ut contra alias mutationes distinguitur, ius rimus an alterationem, in sui ratione includat, at alterationem in se re, tinere non est dicendum ut ab aliis mutationibus seiungitur generatio. Nam Ortus est in genere substantis, quare,&ali eratio es.t in genere sul, stantis. Rursus nulla dispositio includitur, in ratione illius cuius est dispositio, sed ais
109쪽
teratio,ut etiam 3pst testantur,prsui est dispostes Uω-
tum, non ergo includitur in ratione ortus. Si vero asse xum'alterationem non includi , ut generatio mutatio abalus distin ista,qusrimus angerierario idem fit, aut quid diuersum a genito esse,si primu ergo ide simul esset, de noesset, nam dum res generatur non est ut vero genita est, est, si igitur quid diuersumes , ratio Ἀgstu, firmi demo sitat nam genicum esse, fit momento, repente, eneratio in tempore clam vero si generario repente fierer, quippiam genitum esset,absque eo quod prius generare tur, id quod consequitur ex Aristo ostenditur s. Phist. qui ai domne mutatum esse praecedere mutis quod est in eodem genere cum eo quod mutatum est rari quod gelii tum est , mutatum est ergo ante ginitum fuit generari , quod est in eodem genere,sed quod genitum est,momen to geratoim est,ergo generari quod est in eodem genere, tempore fit, Ex his itaque satis constat generationem , t form acqui fitionem indicat, non repente , sed tempore fieri,quemadmodum etiani Simplicius monuit s. de Phia auditu in digressiones contra Grammaticum
Cap. L. Pinio itaque Arist. est, a quo Simplicius min4me rein cedit etiam ut form acquisitionem indicar,tempore me tiri , generans enim primo materiam disponit at , prae parat, Sc momento, quo alieratio, atque dispositionis motio finitur, ortus forma initium est,in antiqua sorma est corruptionis initium, ita quod toto tempore sequenti prioris forma interitus fit,ortus vero posterioris, quem si admodum ipsemet Auerr in Phist. docuit, cum iriquit non cessant partes sper maris recedere; ct partes hominis fierii, donec tota forma hominis perficiatur. Sed ut res de qUaesermo fit elucescat magis , explicare iuuar, qu est inmutatione successionis causa, quamuis in re hac Varia
110쪽
st Philomphorum sententia , singulas Opiniones no non xeferemus, cum de illis satis abunde in sexto Phisic dissi ruimus. Verum prius quaedam tanquam basis accipienda
erunt , atque primum quod mutationUm aliae erae nauisiatione fiant alis Vero non Verae, sed aequi Vocae Utationes nuncupantur, At vera mutati quae sit ex tertio Phi. haberi pote sit, ubi Philosophus definiens motum, ut a mutatione non separatur, dicit Ur quod es actus eius quod Potestate est, quatenus potestate, quare idqUod musatur, dum mutatur est in potetia. Id igitur vere muta ur, quod cum est in eo, a quo tum in eo, ad UOL. Ex quibUS On stat, mutationes, quae repenteritis, vera m Ut assone non esse nuncupandas, nam non sunt actus eius quod potesta te est. Rursus supponendum est in mutatione verae dupli cem diuisionem inueniri,altera quae secundum magnitu dinem,atque secundum ultimari extensiua a Latinis nuncupatur, ita At quam partitionem mothi lantUS, 'UAnium
est id quod mouetur , in quo motio suscipitia . Est altera diuisiorius secundum inaultitudinem, S secundiam contraria, atque secundum flaccessionem Vocatur, qUoniam o tu totus simul non fit, sed per partem post Partem ergo in eo est diuisio secundum successionem, di multitia duae m. 49 Prima diu isto in motione, vis. Phi. monet Philosophus, ex duplici causa interdum Oritur,interdiam ab Vna,n m Pemotiones,quarum rermini sunt per se magnitudo , t ac cretio, latio, per se hac diuisione diuiduae inr, licet si hinctum etiam concurrat, at illae mutationes, tiarum termini non magnitudines sunt, Vt inreri rus alteratio, non
sum diuiduae,nisi merito sit hiecti in quo sit scipiuntur. Diti isto igitur secundum magnitudinem, d a subiecto, dc ab
ipso termino ortum trahit Altera diuisio, thiae seciandum multitudinem, S succe risionem dicitum a duplici quoque causa oritur , quarum alterae sit per se, altera ex accidenti, causa per se est oppositio, quae in omni mutatione est, nempe quod mutatur ex opposito in Oppositum muratur, δ' cum opposita simul stare nequeant alterum igitUr alteri succedit.