장음표시 사용
121쪽
quoniam ipse OPinatur, rarum 4 densum magnitudines s esse . nam inquit 4 Phisi confimilem esset rarefactionciri motioni Mus fit ex minus calido ad maius calidum'em a
refactio ex minori magnitudines ad maiorem motus est, nullius corporis ingressia,Ergo quemadmodum minus c,
Iidum,& malu calidumamotionis termini qualit'tes erae sunt,ita tirator; minor moles,qui nullo cinpors ingressu acquisita est,uera m gnitudo dicituransuper terminμs rarefactionis est malo magnitudo,ut tibi docet Arist. sed maior magnitudo, est magnitudo, terminus igitur huius motionis magnitudo est. Sed rarum huius motionis, puterare factionis terminusest, rarum igitur magnitudo est,desum minor magnitia do, quae ob magnitudinis egressat iraminor non est tacty,ait minor,magnitudo est,ergo densum vers magnitudo est. Adhuc Philosophus definiensnaagnitudinem,&continuum, eo quod habet partes extra Partes semper di finit quemadmodum in Cathegoriis dicit,
Continuum esse id citius paries ad terminum communem
copulantur, 3. Phisi.atq; primo de Coelo, continuum est quod est diuiduum in semper diuidua, diuinoria quantum inqui est, cuius quaelibet pars est innata esse hoc aliquid, per partes igitur continuum ab/rist semper definitur, at continui partes loco sunt separatae, quemadmodusexto Phisi sic doce continuum enim habet hanc quidem aliam illam vero aliam partem, diuiditur in sic diuersas, loco separatas, partes igitur in continui ratione post
loco secretae Rint actu igitur continuum quarenus conci . nuum partes extra partes loco secreras habet. Asemetipse etiam dissentiunt cum extenfionem magnitudinis intensioni formae per item esse fatentur, sed formae intensio est motus, qua formae complementum acquiritur,namquς de
122쪽
finitur quod fit generatio plurium graduum formae in eadem subiecti portione . Intensio itaque u formae grais diis, qui forma est,ternii natur,ita eXtensio amplioris magnitudinis ortus erit, Sed ampla magnitudo, magnitudo est, ergo extensio ad magni udinem motus est . Amplius motus, s terminus motus, non disterunt, nisi secundum magis, minus perfectum, ut eκ Phist constat. Igitur in tensio formae. forma intensare non differunt,sed secun dum magis, minus, ita extensio δ magnitudo extensa. Denic necessario consequitur iuxta horum principian uam magnitudmem acquiri, nam veluti per intenstonem gradus rmae, qui forma est acquiritur ita per extensio nem noua magnarudo adipiscitur Demum fi magnitudo potentia extensa sorer, actu eκtensa fit, per aduenientem extenstonem et aagnitudo pro laeto materia, iubiectum esset,quod confiteri absurdum est, qUoniam accidens acci
3 denti non accidit . prima Philosophis, id quod consequi tur ita ostenditur si magnitudo potentia est extens abigi ν
extensio de eius potentia adactum deducitur, quare a gnitudo qHae potentia est,ur e X tendatur ad acitam per ex
tensionem e ipsa productam deducitur , at quod in hunc modum se habet materia, tu hiectum est , quemadmodum ex Phisicis constat,magnitudo igitur materia, Mi hiectum erit.
21 Aelenus varias Philosophorum sententias en naraui
mus,nue quid Arist. nobis sentire videtur e Yplicare iuuat ut arari, densi notione eκordiamur Rarum lac, dc densum magnitudines quaedam sunt, quod e ipso Auerro . perspicuum fieri potest. Qtri 4 Phisi .lis verba habet &eum posuit has propositiones, dc e manifestu quod rarum& densum sunt contraria in quantitate,nam translatio corporis, de raritate in densitate est translatio de minori quan
123쪽
tit itesn nixiorem,&4 conuerQ. Sequitur ex hoe, ut nive ia rari, densi sit eadem, idem eodem loco saepe repetis,atoue hoc idem Ioari, Grammaticus Simplicius eodem ilibro confirmant,quandoquidem, nihil aliud esse affirmantrare actionem, constiparaonem, quam cransitum e minori magnitudine ad maiorem, d contraa maiori ad minois
rem . arum itaq; densiam agnitudiDes quaedam emi stunt quod e ipso Arist. acci pauetat, quoniam Philoso phus inquit, unam Meandem materiam eise rari Mensi,
nam una &eadem materia est , quae modo extenditur , resib maiori mole M. quaesub immori mola. At non abis
4utae magnitudines sunt; nam mignitudo eorum genus est,quod tu speties quibusdam disseremis contrahitur. Sst magnitudinis differentiae amplu ic exigituque admodum. Simpli cius .Phi. docet, Operspretium est autem inquit Gnimaduertere cum re magnitUdinem Velle esse aliquam formam, S paruum,do magnum formalesae iserentias ma nitudinis,nam haec quoque formas complantes rationes accedunt ad materiam . Rarum itaq; S densum, quam iis magnitudines sint his tamen differentiis secernunt. Qtiare erit, arum ampla magnitudo densum Vero Nigua magnitudo, neqUe tamen omnis ampla, aut Xigua magnitudo rarum, dc densum est, Nam Coelastis corporis magnitudo ampla mulia est. iis vero terre Nigua ia i a Pro priὰ tamen eiusmodi magnitudines Tarae,& densae Ocnari
non possi int,cum mutuo conseruntiarinam rariam,&den fiam contraria sunt, a contraria, in na umero materia
communicant quare huiusmodi magnitudines fi materiariis conueniant,non igitur, ars , denta Vocitantur. On. similiter Math magnitudines, ea ratione qua amplae ele XiRUe considerent,no tamen ea ratione qua rarae, Ves Moib. E ita itur rarum ampla magnitudo sensu ilis corpori'. Induit enim Simplicius 4 Phisi. senshilam autem magni tudinem dixitHaterialam, Vt eam distinguar percipitur ritelligentia. mathematua lensbitis 'ni dc maioriatisca est, quae extenditur, Sconrrahitur, iniare rarum
124쪽
ampla magnuudo est sensibilis corporis, n*que sat est, sed
'us in materia, cum eκigua mole si hi contraria communicant. Densum vero magairudo eκigua est sensibilis corporis,in materia cui si ampla magnitudine sibi contraria communicans. Dicitur vero magnitudo ampla et parua sensibilis corporis quoniam sensibilia corpora, alfinita mole secundiim exiguum, si amplum sibi definiunt, aresecina dum rarum, densum quemadmodum eodem libro M. cet Simplicius, 3 hoc inferre voliat Averroeso Phisico. quando sensibilia corpora secundum rarum,&densum se Parari asscter uir, quoniam secundum eκiguam,ct amplana magnitudinem,cum sibi difimuist,merito Propris formae, separantur. Et ideo moles ampla qua maior darinci potest
in corpore corruptibili est illa ignis . Summam enim rari tatem sibi veridicat accirco fit ut magnitudineS mathema vicae rars,&densae non dicantur, licet , ut auri Pla, VeleAi gua spectar possint. Demum dicitur in materia communicans,cum ampla, vel eκigri a magnιtiadine, quae contraria est, nam cum rarum lc densum contrariae sint. Me contra ria dicantur, quae cum in materia communicent, Se ex illa mutuo expelyunt,inde fit quod rarum 4 densam, quae in Coelo scinr, aut rarum, Sc densum non dicantur, aut aequi uoce, quemadmodii spe monet Auer non enim Pars araqus in Coelo est,interdum densa fieri potest, aut densa rara de ideo pars non lucida rara; densa vero liacida in Coelisti hiis nuncupatur. Qtis plane confirmae Simplicius a. Coelo,Vbi haec habet. Sic etiam in Coelo spissum,si forte,ct hie
artim sit ne*ΟPptagnant adinvicem, quia non sunt api fieri in eodem subiecto,cum sint alterius natur existentia,
eodem libro inquit neque quod in Coelo spissum ad id
quod ibi rarum pugnat. Demum quondam in materiara WrUna 6 densum commianicaor,iccirco, neque accessat, ne cuiuspiam recessuraritas,&densitas fiunt, materia enim contrarioriam, ad contrarium non ideo ransmiatatur, quoniam ali tuam contrarii partem abiicit,4 extrinsecus alia assumit, quemadmodum materia ex calido in frigidum,
125쪽
eransirimati, Non expellendo aliqua partium calidi, quae futilέn ea, assumendo e ctran usitastur e calido in frigidum, adie 'ione implamentoque a
quodam eorum quae extrinsecus accedunt , eri una de eadem manens,tota Per totum mutatur ἐcalido in frigidii, Ne contra afrigido ineati m. Similiter in albo Si nigro de in resiquis contrariis, Eodem etiam nodo , quando ex minus calido fieret magiscalidum, non adiiciens aliqua, partes frigidas , sed assii mens aliquas partes calidas ita incendit calditatem . Sed rursus materiae mutatio fit erepotentia in actum Quemadmoclum igitur lascis habet, sexaritas, densitas se habebunt, nam ipsa materia , cum sit potentia contraria, nterdum quidem densatur , interdum rarescit Qus perspicua exq. Phisi cum ah Aristo tum a Them. Simplicio Auer.atque Gram. facta sunt. Quid igiis tu rarum,&densum sint, em his satis apertum est
lutio Cap. --SEdmulta sunt,qus hic stare videntur nam non magnitudines rarum,&densum esse videntur Philasophus enim in cathegoriis adpositionem se spectare asseruit, Rarum enim, spissium,inquit, perum, laue putabun tur quidem qualitatem significare, sed aliena putantur, eiusmodi esse a dispositione,qus circa qualitatem est quandam enim positionem magis Videtur Vtrumqtie PartiUm significare Dissum quidem est,eo quod partes sDi impropinquisnt, Rarum vero,eo quod distent a se inimicε Auer. rursus . Phisi qualitates calidum, Sofrigidum insequen tes ea fore censet, 4. eiusdem operis ad hi spectare quoniam spissation rarefactio lationes sint At pugnantia breex his quae ab Auer dicuntur sedari possian rarum enim& densum verae magnitudines sunt, quoniam contrari'
QMantitate sunt. Iunia vero veterum sapiet sententa amasi situm s adisi pertinere dicuntur, nemineorum qua-
126쪽
dam rarum id es ea firimarunt, cuius parces xse separatae
distant, de alterius genem corpus inter sua Parte admitiirir, spongis punices Q, qtioniam in eortim me alibUSTOr-Pus quoddam immitti potest taVt inter rimas partium fit spissium vero quoniam ita Vicin partes sunt atque ad se inuicem stricis, ut inter ea n uillam cor PUS ROS sit incidere atque id eo spissum vocatur,vr est ferrlim, i DadanaaS. Qui vero res generant, corriam Pharas, congregarione , c se et gregatio e , ad Vbi haec spe stare dicunt, Memadmodum T. 4 Phisi monet Auer. Si alitates Vero dic intur, aut quoniam qualitates in se iritim trir 'r'. hi si Aiser am
vere visus est , raritas enim Sc densita inquit,sunt apud rerum qua rates seqtientes calidum ci frigidum, Immo non dicit esse qualitates, sed dicit apud qualitate rerum, nam sequentos sunt calidum de frigidum, alioquim quisequunt vix verba pugnantia esserit, nam dicit, densitas enim nil aliud est nisi transmutatio alicuitas ad minorem magnitudinem. raritas ad maiorem. Si areis Verba rarum, densum magnitudines esse Ostendunt G demum secundii vetere quid iis c sint sitatim sub ningit. Antiqui vero dice bant,quod densitas est constricti paruorum corporum,&raritas expansso, ex quod hae dia ae sunt caus generationis, ε corruptionis xum generatio apud eos sit congregatio, α segregatio , aut dicuntur qualitates quemadmodum liis placui analogia, ProPOrhione, Veliati retroano his explicatum est.
. θ Spissatio Cap. 4n X his quom quid rarefactio, atque spissatio sint manifestum fieri potest nempe rarefactio motus sensibilis corporis est e minori magnitudine ad maiorem arillius cor Poris ingre .s a Spidatio vero motus est e minori ad malo rem magnitudinem per nullius corporis ingressaim, QUI hiis Pater quomodo a vera accretione d deccretione diffe
127쪽
M,decretio vero per eliisdem recessum . Atque liscipulim Arist. . Phis habent ir usilischahentii iniar magnitudo Sparia itassensissi in innuit d si nihil astuti pserit triateria ud quo ambobus. Et Sirnpliciti uita ergo et inp-gnitudine rei sensibilis non aliam assiimiserinem materia extenditUr,vel ammitteras contrahatur,ut 11-cut qui caiisant inane, sed ide manens subieeium quod erat maius potentia A minori actu maius factum est . Ex qui, hiis etiam constat,quod idem numero subiectum, iecundum sith stantiarn no varia lini esse debet ad quod rarestit: Scipis tur,tiam motiones sunt , in quibus subiectium id mnumero manet Adeo si ex aqua aer generetur,qtramuis maior oriatur magnitudo ,rarefactio acquisitio haec amplioris magnitudinis non dicitur,quoniam subieeium non manet. QuemadmodUm Arist. in primo de orti docet, nos priori disputatione monuinam Constat deinde quo paelo rarefactio, spissatio a raritate, aic densitate separe' tu squis iam secundum magis,ct miniis perfectum qii ema' modum motus forma, quaestium per motum suscipii complementum Rarum enim formam dicit completam absolii tamque, conii militer densum Demum quid ipsa extenso sit, qus mulius magnitudinis ingressu sit, eonstat, est enim e minori ad maiorem magnitudinem transitus
QMare illud corpus erutenditur. quod ex e gua -- 'plam molem non per magnitudinis a cessum inlisa uri Qus cum aperta sint modus quo rarefactio , dc instatiq
dictis accidum. Cap. s. AT multa sunt m urgent, ambiguitatem pariunm
nam si aer per rarelactionem duplam magnitudinem ac quinerit aut amplaina molas cum accidie prior delatur,
128쪽
auistinui noua, antiqua permanent, quoniam indiuersa m teria suscipi nequeunt, Est enim eorum,quae rarescunt, &spissantur Vna materia. At primum confitendum non 'st, quemadmodum Postea docebimus , neque secunditia ς incedi posse videtur noua enim moles,aur in eadem cum antiqua magnitudine simul suscipitur, adem igiturnu amro materia duabus numero magniti idinibus subiicere tur; se igitur in materia penetrabunt magnitudines Nec, dicet dum est antiquam magnitudinem materiae partem derelinquere, Diniae nouam molem suscipi, magnitudo enim proprium subiectum derelinquere non potesi , quoniam accidensi subiecto in subiectam non migrat, prius
enim antiqua moles in tota materia erat, at nunc in parte materie est. Non igitur rarescentia notiam molam absque
magnitudinis accessu acquiri posse videtur .
dam. U. s. I Orro cum res maκime urgeat,non consentientes Philosophi sunt, quidam ita aiunt, quod Vbi aer ad duplum fiat, noua atque secunda magnitudo in alia non suscipi tur materia, sed in ea in qua antiqua permanebat. Verum i in eadg praecise parte ted in alia, utpote in medietate di sun dicitur priorem magnitudinem, propriuam subie ctum se elinquere,dicunt hane ipsam materiarius Quam suscipitimolam, nullam propriam magnitudinem habere, quare adbsurdum non est, ii prior aliquam materi Partem derelinquat Achorum opinio absurda est, accidens enime subiecto in subieetum migrarer,nempe pri US in ea mate viae Pan iue habebat demum magnitudo non deleta hac Partem derςlinquens aliam subingreditur Deinde si esse accidentis est esse in subiecto , fieri igitur nequit, quod ab ea materis parte,ipsa non deleta recedat. Sed cum primum recedir corrumpitur. Ad haec materia,aut sine forma subsimilae esset, aut forma haec absque magnitudine qu ii
129쪽
tare consistere possἡt quod quantum absurduis sit, ipse diiudicent,atque sic id quod consequitu, ostenditur,nempe materie portio,que nouam magnitudinem suscipit, aut formam habet aut no, secundum cbnced ninuit, nam cum nudam habeat formam, materia igitur fine forma staret,ssvero primum concedatur, aliud contingirabsurdum,quoniam forma in materia sine magnitudine erit. Demum, coprior magnitudo se ad materis reliquas partes contrahar, omnes ille partes magnitudine assecte prius erunt, mureis
igitur thagnitudines simul in eadem materiast utit --
Αοi vero quidam,qus recens fit, magnitudinem in a
dem materiasuscipi tinnatur, non tamen inferre licet duabus magnitudinibus perfici materiam, non magnitudo eo Him est,quae homogeneafinivius copulatae uniuntur,quemadmodum si duae aquae guttae unianturem amDaDUsnt una aqua taeπambabus magnitudinibus una fit magnitudo Materia igitur uni tantum OIgnitudina subucitur,
Sed neci uehi recte sentiunt,nam vi ex priori noua ne una moles,veluti ex duini guttis una aqua,AErgo quem admodum partesisiae aquae, quae copula mille Voprioa fitus obtinent,& Vna gutta extra alteram est,ita alter maonitudo extra alteram erit, cum sine subiecto magnis in non permaneat, prima magnitu in adteram terrae portione erit, recens quoque in alia Ui,re prior magmtudo. quae prius in tota erat ma riae, cum noua non Ne cedri materia illius parilem deserit in qua seceri uis uditur, in are si haec dieant, emiat Hrim Priores amue rdi verit t. Demum,magnitudo intenderetur masis ominus susciperet forms enim intensio generatio est aiunt, eiusdemsermae plurium partium me adam MLxiae portione. Quare, cum plures magni MCrines ii
130쪽
eadem suscipiantur parte materiae, Intendetur igitur m
Aet eum nonnulli noua magnitudine adueniete priorem permanere, secundam vero in prime identitatem cuti tum csdere opinantur, ob hanc ipsam cs sonem prior
persectior euadit, quam ipsa erat ante talem cessionem. Quapropter prima, sic perlacrior euasa, quoquomodo a se ipsa resecernitur, priusquam sic Perfectior esiiceretur. Quare a se ipsa secernitur, quemadmodum perfectum ab imperiacto, continens a contento, dicunt hii ius m a
gnitudinis accretionem est veluti nutritionem, a timentii
enim in alitione in viventis esse caedit, ipsum 'tuens post enutricationem quoquomodo aliud a seipso factum est, quam erat ante enutritionem,&quemadmodum in ipsa innutritione non est assignare discrimen inter praeexi sentem, additam partem, ita in rarefactione discrimen nullum asserre possumus inter priorem, imadrienientem, sed totam unum euasit, secundum esse tamen minus perse clum . At hi quot plurimum a veritate recedunt . Si enim adueniens magnitudo in prioris esse caederet, non enim quando non est nam quod non est in alicuius esse cedere nequit,nequedum fit, quoniam res dum fit,non est modo id in alicuius esse cedit quod est,& suum esse in alterius essemdit, neque quando est quoniam nunquam esse a priori sinetum hes et.Recens igitur magnitudo in prioris esse cedere nequit. Adhuc magnitudo intenderetur , ait, magis, minus sustiperet, nam gradus priori adueniens in illius esse cedit,at unus cum illo fit, dc totum magis perfectum euasit,&ideo magis factum est, atque intensum dic irUr. Ita eum recens magoitudo cum priori eadem euadat,&tota Vna facta est, atque magis persecta. Igitur incensa dc magis faςta est magnitudo.