장음표시 사용
81쪽
De imperfecta Chymio ignitionem pateretur, sed nec perflantibus duplicatorum sellium paribuu quibus vulgo in argento, & cupro fundendis utimur ) ad fissionem adigi
lis autem Spagyricis, hoc est plerisque qui exigua elixiris philosophici
portione omnia metallorum genera in aurum converti polle admittunt.
demonstrari , ut ego quidem sentio ex admiissis potcst varias qualitates . vel exigua eorum simplicium ingredientium, quibus eas ascribunt, addita quantitate etiam in metalla converti possc modb agens efficientis potius. quam causae materialis instar magnam in Mechanicas affectiones partium cx quibus metallum in quod agit , constat, inducere mutationem possit: sient , trium horum, argeuti plumbi, serri Libram unam grano' veris roiectionis. in aurum transmutatam posuerimus; tingens hic pulvis ut causa materialis, exigui ob exilitatem momenti est, at varios, imo dc contra-aios, ut causa efficiens sortitur ei sectus juxta metalli transmutandi dispositionem, easque quas tu constitutiva ipsius textura mutationes prodi cit : Mercurium ita9ue , prius mobilem figit, prius fluidum firmat, prius solubile in aqua forta argentum, indissolubi e ab e dem reddit,ac solubile idem in regis, a qua prius dissolvi non poterat: quodque ad rem praesentem plurimum iacit, cum serrum multo selibilius marte effetat , plumbum reddit fasioni longe minus idoneum , quam dum pristinam formam retineret. Saturnus enim priusquam igniatur , liqtiescit . quam aurum ignitionem ut findatur, praerequirit: sed hoc tantum tanquam argumentum ad hominem propono donec re ipsa metallorum in aurum transmut tio certius, innotescat,e usque phaenomena omesa.dc circumstantiae inci
Non praeteribo hoc loco quod a doctis qui bistam e recentioribus chymicis ad explicandas, colorum, odorum,Sc. in corporibus mutati nes afferri solet: in hi, enim, aliisque id genus alterationibus, sulphur aut quoddam aliud principium hypos alicum esse intraetersam. vel extrat eo , aut ut alii loquuntur. inversam dicunt: sed novas hi asserunt voces, novam
rei explicationem nullum pitabent: ut enim varia omittam argumenta In hoc tractatu memorata , Uaae contra hanc qualitatum phaenomena, exponendi methodum valent, ex suppositi illa extra Versi e , aut intraversione sulpti iris , rationem quis reddere nequit, tam variorum. Odorum, colo rum , ae qualitatum aliarum , quae mutatis, cjus , de qua nunc, materiae
portionibus, G pe cootingunt: quodque observatum maxime velim, quicquid iis . aut si nilibus vocibus subintelligunt, ii que locali motu particulas materiae transponente , ac rcxturae mutationem inducente fieri nequit: quod ipsum concludi volumus: N quo semel polito, alteratis corporibus actu inexistere per saepe sulphur latcbimur,licet non ut iis alterati nidus producendis si a per necessarium, cum corpuscula taliter contexta eosdem a focius h. beant, sive sulpiu necne si abjectam mutationis mat riam constituat: brevi jam omnium in utroque capitu superiora dicio m
82쪽
ebra qualitates doctrina. rarum anaeephalatosi concludere licet Chymicum salem , sulphur, Mercurium, non esse prima. di simplicissima corporum principia , sed primarias
potius corpusculorum ipsi adhuc simpliciorum concretiones , utpote quae Primis,& magis,ut ita loquar radicalibus, magisque catholicis simplicium
corporum a Letionibus, magnitudine praescrtim, figura, motu , requie,&c. praedicta sint. Ex variis autem harum particularum materiae coalitionibus, commissuris, coitionibus, diversae illae concrctiones existunt quas Chymici sulphur, salem, Mercurium, vocant : cui consormiter doctrinae
loquemur si varios hujus, aut illius ipMyrici principii e tactus non a sale, Mercurio, aut sulphure proficisci dixerimus, scd a corpusculis, quae simpliectora & magis quasi radicalia dixi, varie lucer se coeuntibus,& combin iis : cjusmodi enim explicationes erunt itinplices,& mcchanicae,ac proi de magis quoque,ut ita loquar, fundamentales,aptioresque quae cupidam veri mentem abunde satient.
IN gratiam, fateor, Chymicorum objici poterit ut hypostatica ipsorum principia, tria tantum sunt, sal, i ulphur, Ninrcurius , ita corpus' cul ariorum quoque principia esse perpauca, imo numero quoque tantum tria, molem scilicet, figuram, motum : ex qua mechanica principia non mi nus sterilia videri , quam Chymica concludunt : at praeterquam quod quae modo nominata,vumerosiora longe sint, utpote complexa ordinem,stum, requiem, atque exiguarum praesertim partium texturas infinitis modis variabiles, indeque rei ultantes peculiareS corporum structuras,at- qtae ipsam adeo mundi fabricam, praeterquam inquam quod hoc sensu ni merosiora multo sint: quodvis illorum principiorum quae objectio com memorat , nomine quidem tenus unum est, at pluribus re ipsa principiis
quipollet, figura enim excmpli gratia comprehendit non tantum triangula, quadrata, Rhombos , Rhomboides, trapeZia, ac maximam polygonorum, sive regularium, sive irregularium multitudinem , sed insuper c hos, prismata, concis,sphaeras, cylindros, pyramides , aliaque notae denominationis i olida, atque numerum anfinitum hamatorum , incurvorum, contortorum striatorum, aliorumque irregularium corporum' quorum: lucet haec & alia quidam distinctas appellationes habeant: maxima tamen eorum pars adhuc sine nomine est. Nemo proinde merito miretur cur
mechanica principia Chum cis velim esse sertiliora, hoc est plurium phae, Moinenon productioni atque explicationi paria,cum hac utpote similaria
tantum corpora , ac constituentes compositorum partes, pro majore lordummodo, aut minore, quam natura, arsve componendis corporibusi adhibet, quantitate varientur: quemadmodum nigrum, A. album, ut apiciori. hiis observatum est. licet diversa proportione mixta, leviores tantum , &obscuriores colores elli ut : si quis a cita tigredientia ita , varias.
83쪽
quibus prius carebant , qualitates ex ipsa mixtorum textura acquirere posse affirmaret, is re ipsa fatetur mechanica principia ad ea enim te tura, seu structura corporum spectat in Chymicorum subsidium esse a vocanda: utque hoc loco rem totam petita e nostro circa requisita ad bonam h pothesinu dialogo nondum edito, similitudine illustrem, dum Chymicus ea praecipue de causa quod tot ipsius principia sint, quot corpusci
lariorum, eorum ope naturae librum aeque explicari posse contendit , e dem plane modo se gerit, atque is, qui cum quatuor supra viginti, vocibus non minus facile linguam se integram quam alter quilibet cum vigii ii quatuor alphabeti litteris conflaturum sese existimaret; hac maxime ratione inductus, quod tot jam composita haberet verba, quot nudas alter litteras : cum tam paucae verborum per propositiones & terminationes variationes fieri possint, litterarum vero alphabeti plurimae: hae enim v rie locatae, reiteratae,combinatae non viginti modo vocabula,sed tot omnino quot lingua integra,complexa est,uoces conflabunt.
LIcet hactenus Chymicam qualitatum explicationem multis oppugna
rim, non tamen idcirco victoriam Peripateticis transcribo quas cloriorem ab ipsis earum suggeri Theoriam ratus et si enim per otium liceret, ant necesse Bret nullo poetae negotio demonstrarem, Aristotelicam
circa qualitates doctrinam iisdem omnino quibus Chymica subjacet, distacultatibus imo & intricatioribus quibusdam esse obnoxiam e cum enim pleraque naturae phaenomena,1 substantialibus sermis ac realibus elenae torum qualitatibus derivant, Theoriam 'agyrica steriliorem , magisque fictitiam nobis proponunt: particulares autem corporum qualitates exsermis substantialibus quibus eas scholae attribuunt, repeti non posse veI
ex eo liquet quod de ipsis sermis substantialibus an scilicet sint necne meritb dubitetur a multis qui & earum Theoriam incomprehensibilem putanta quin etiam ingeniosissimi quique ac maxime inter Peripateticos ingenui . quid valde abstrulam esse fatentur. Quis igitur ex principiis tam obscuris claras distinctasque qualitatum delariptiones speret 8 tacitus praetereo Aristotelicas qualitatum tum in genere, tum in specie , ut caloris, stigoris, humiditatis, diaphane itatis,&c. definitiones, quae ut alia hi docuimus tam densis involutae tenebris sunt et alio quoque ex capite mutila mihi semper visa est scholarum haec circa qualitates doctrina,quod qua demum ratione qualitates ipst, earumque operationes producanturi non explicet: cujus rei exemplum in calore alibi reperies.
Quem dilucidE quidem corpustularis hypothesis summaque probabilia
talis specie explicat, at nullam ejusdem in qua intellectus quiescat, a Peripateticis explicationem speraveris. Dum enim aiunt, Brma substa
rialis, puta ignis,qualitate, ut eri calore agit,qui natura sua bram emo liata
84쪽
circa qualitates Harina. Iiat, caenum induret, quid amatro indicant aliud quam causam hanc insita
sibi virtute quadam hunc producere efficium : quid autem virtus illa sit. quive operetur , Dustra ex illis quaesieris r sed incompletam Aristotelicae hypothesis doctrinam pluribus hic persequi non hujus est loci,cum praesertim alibi fusius exponatur: duo hic tantum obiter attingam quae qualit tum doctrinam propius spectant. Ac praecipuum quidem argumentum quo & elementa sua Aristotelici, di principia Chymici sua tueri solent , nullius plane roboris mihi semper visum est: quod enim,ut inquiunt haec aut illa qualitas, quam ipsi Hemento,aur principio ascribunt, in hoc aut illo corpore mixto reperiatur, ab hoc Propterea elemento aut principio fluere cam oportere quis sibi persu deat. Eadem si quidem partium textura, aliave materiae modificatio ejus. modi qualitatem & in corpore simpliciore, A magis composito producere poterir: utrumque autem corpus eam ab uraque causa, non alterum ab
alterius participatione, derivare potest, ita aqua, terra, metalla, lapides; gravitatem non ex terrae participatione, sed cx communi gravitatis causa habent: ut in aqua Elementari apparet, quae quamvis simplex corpus, grave tamen est. A qua pariter, oleum, spiritus vini dephlegi ratus, Nercurius, nactalla, vitrum , animonii minium, calcinatum plumbum, atque
tria postrema dum sulla, fluida sunt: suod ex varie determinata minim rum partium mixtione, aliisque fluiditatis causis: non ex aqus participatione oritur , cum aridae plumbi, atque antimonii calces volatilem adeo liquorem in igne retinere non potuerint, ipsaque fluiditas durabilior , in aqua quam in igne multo sit; neque enim metallicus ille liquor , neque spiritus vim rectificatus ulla frigoris asperitate conglaciati poterunt, licet non intensum adeo frigus aquam in glaciem consolidet. Non injucundum nec inutile sorte lacrit. hic animadvertere quam a bitraria apud Peripateticos qualitatum 1 quatuor Elementis derivatio sit rquaerenti enim ex illis unde proveniant summa illa dephleumati vini spiritus suidas, ab aqua oriri asserent, quae tamen minus ipso fiuida est, atque idem vini spiritus non aeque fiuidus est, atque ea, in quam facile resolubilis est, flamma: quaerenti vero unde totius hujus corporis inflammabilitas oriatur, ab igne ortam dicent, totum tamen corpus quantum sensu percipitur fluidum est. inque flammam dum attenuatur totum , tum maxime suidum fit: ignis itaque & aqua quantumvis contraria esse velint, in e dem corpore summe intensa subsistent: hic autem vini spiritus, cujus minimae partes sensibiles sunt actu ponderosae,imo ejusdem molis aere,quem tamen gravem essie constat , septingenties . aut octingenties , ponderosiores , terreis quoque particulis abundet, necesse est liquor tamen Mein flammam levissimum ut fatentur omnium corporum dictocitius crum pit. Sed pluribus argumentum ilhc non prosequar cum non Peripateticos hi
sed sp agyricos susceperim oppugnandos: quicquid tamen contra colum
85쪽
co De imperfecta Chmicorum circa qualitates doctrinae.
hypothesim d erui, de communi illa magisque recepta circa materiasim mixtorum principia doctrina subintelligi velim , prout a vulgaribus Chy micis traditur , dum corporearum substantiarum qualitates explicant di aliam itaque Chymicam Theoriam priora argumenta nullam impugnante neque adversus novam ignotamque hactenus hypothesim , si qua Hi te ejusmodi a praestantiore quodam spagyrico aut philosopho proponeretur concludunt ab iis autem qui tam commodam investigandorum natura mysteriorum opportunitatem nacti sunt,accuratiorem qualitatum descriptionem, quam quae L Chymicorum turba proponi latet, sperare nobis, α expectare liceat. Atque hactenus, mi Prophile, exposui praecipuos Chymicae circa qualitates doctrinae desectus, & quibus maxime de causis eidem acquiescerα .non potuerim et quae non ex dubiis Peripateticorum aut Hermeticorum principiis , sed ex ipsa rerum natura, Chymicisque experimentis petitae sunt. Si quis serie e spagyricis amicis tuis convellendarim propositam a. me doctrinam susteperit , modo particulari dilucidaque praecipitarum saltem ,qualitatum, phaenomenon explicatione, id praestiterit, promptum me in amplexum veritatis, quam philosophica qualitatum Theotia init duxerit, paratumque habebit.
Quamvis sequens dissertatio ad traflatum de imperfecta Chymicorum cirem titates doctrina pertineas, quia tamen nimiam in.molem frater opinionem exe revit , Peculiarem sibi locum Cindicat. '
Non erit, ardui, ut opinor laboris, eorum plurima quae de imper Chymicorum circa qualitates doctrina disseruimu4 , aliis qui bustam
86쪽
busdam hypothesibus, huic doctrinae maxime consen taneis applicare, illorum vero opinioni praecipue qui corporum qualitates, reliquaque naturae phaenaena ab acido, di alcati deducunt 'licet enim duo haec, & variis in corp aribus ostendi posse ac spagyricis praesertim, re medicis , cum de se cundariis, aut ut ita dicam de Chymicis.diversoruin mixtorum causis, &operationibus agunt, usui esse concedam. hanc tamen a cali, & acidi hypothesim , latissimo eo se usu , quo ab allectis illa suis admittetur : quasi motui & materiae substituenda ipsa forent, admittere nequeo. Quia autem haec hypothesis priori videtur esse subordinata, illius enim assertores duobus salinis principiis contrariis, quod vulgares Chymici tribui, sali,
sulphuri': Mercurio alctabunt , qui adversus vulgarem Chymicam do trinam proposuimus argumenta contra hanc pariter paululum immutata v linunt : quare praecipua tantum capita, paucaque e. multis , quae alienum
me ab hac hypothesi fecerunt,hic perstringam.
A C primo quidem gratis omnino,aut omni corpori,aut omni sensibili mixtorum parti acidum, & alcati dicuntur inexistere:neque enim assertionem tam late patentem ulla hactenus particularium exemplorum inductio firmat, neque iis in corporibus quibus, quodam quasi experiei tiae testimonio inesse creduntur , aliter probantur inexistere quam ex hypothesi , quod hi aut isti enectus ab assumptis hisce principiis oriantur: icum spagyrici quidam limaturas cupri ab aqua sorti disssolvi animadvertunt, inde concludunt acidos menstrui spiritus incidere an quoddam , iniquod agunt, alcati quae argumentandi ratio tuta minime est, cum spiritus urinae, quem salem volatilem esse volunt, quique cum aqua forti sensibiliter confligit, easdem cupri limaturas sat facile , atque penitus dissolvat: quocirca quando magisterium genu narum aut coralliorum fit ex oleo tartari stillato in horum corporum solutiones , spiritu aceti factas, praecipitationem fixo aleati tartari, aciditatem spirituunt mortificanti ascribunt: cum tamen constet suturum ut aeque praecipitatio contingeret , si non alcaiisatum tartari oleum, sed acidissimum illum liquorem, quem oleum, Sulphuris ter Campanam vocant,adhiberemus. Dubitari etiam non immerito, ni fallor, potest, utrum iis quibuscum
nunc mihi res, omnino necne constet, duorum corporum consticitaria,cum
certo acidi in alcati actionem detegunt , a mutua horum principiorum pugna, atque, ita loquar quasi duello proficisci: acidum enim corpus multa potest, non ut simplex, sed ut hoc aut illo modo contextum, aut modia ficatum; ex qua diversa modificatione alias etiam praeter aciditatem qualitates acquirit: aciditatis autem cum reliquis qualitatibus, certis in cas bus coniunctio, ad effectum producendum per modum tantum accidentis
babere se poterit: perque unam , aut plures aliarum qualitatum corpus
87쪽
quandoque operatur,dum Chymicae prejudiciis praepediti uni tantam acia
dicati operationem ascribunt: cum enim ab acidis mentiruis ut aqua se ii, spiritu talis, oleo vitrioli dissolvi serrum animadvertunt, hunc statim liquorum aciditati ei dictum ti ibuunt: attamen spiritus urinosus sollicie ac Phlcgmatus, quem inter & acida, summam intercedere, ut & ipse quoque expertus luna, antipathiam volunt,crudum sat prompte dissolvit etiamin frigido serrum : jam Mercurius in serri limaturas non ager, hoc licet metallum adeo patulum sit ut debiles tu illud liquores agant: at asserentia Mercurio aucum in anaalgamatione facile di solvi, occulti vi acidi hane fieri solutionem respondebunt , cum tamen verisii nilius multo sit inesse corpuscula Mercurio ejus figurationis qua in commensit ratos auri non
item in minus congruos serri poros insinuare sese possint: quemadmodum salina aquae sertis corpuscula facile in poros serri, dissicile in poros auri,
quibus ut prioribus non congruunt, intromittentur: cum autem culter,cujus lamina illita est magnete , panem scindit , ac serri limaturas attollit, neutrum vi acidi, aut alcati, sed alterum vi figurae aut soliditatis laminae. alterum praestat vi mutationis a magnete in textura particulisque chalybem componentibus factae. Cui quidem rei major inde lux afligebit
quod caeruleum vitriolum operose contusum muretur in pulverem : quam pulvis hic albedinem ex eo quod natura vitriolatus sit,non habet: eundem enim colorem tum scissilis Cryil alius tum vitrum venetum si in pulverem digantur, exhibent: enimvero a diaphaiuitate, is, atque cxilitate cor poris, a multitudine, situque corpusculorum, ex quibus pulvis confiat conium oritur: quare si quaevis alia corpora ejusmodi ex comminutione mechanicas aiketiones trahant, aggregata haec alborum instar coiporum in organum visus agent.
I ' O quoque ex capsite duellistarum hypothesis non parum displicet,
, quod hujus assertores arbitrarias principiis suis, provincias, seu munera, ut Chymici tribus primis, atque Peripatetici quatuor elementis asecribere solenti neque enim satis fuerit asserere, acidum, qua acidum talia praestare, totque alia ab alcati ilari ut omnes naturae operationes,vel omnia saltem mixtorum phaenomena ab utroque stuant et neque assertiones tam late p.itentcs , tantique momenti nisi validis firmatae rationibus admittendae erunt: atque ipsa salium in acidos, di alcaidatos distributio arbitraria sorte est; cum aliter distribui eodem sere modo , facile possint: quia non in multis tantum acida . N alcalia, conveniunt, sed latum qu que i, multis inter tales ejusdem denominationes discrimcn intercedit: quaedam enim alcalia, iuxta eam quibuscum ago sententiam, reserunt salem tartari,fixa cnim stit, ignemque patiuntur, alia salem urinae , & cornu cervi, eaque ut volatilia minimo caloris gradu sursum propelluntur:
88쪽
alia instar salis tartari solutionem seublimari in ravo citrinam. alia ut spis
ritus sanguinis, & cornu cervi in lacteam subitantiam praei ip t .ibunt. oleum tartari in limaturas cupri lentius agit, quas spiritus uritiae, dc cornu cervi facile dillolvunt. Atque ipsa inter acida uon minor est, imo major forte discrepantia eorum quaedam diliolvunt corpora, quae ab aliis dissolvi nequcunt , ut aqua sortis dissolvit argentum , dc Mercurium , sed aurum relinquit intactum: ut aqua regis, licet abique sale ammoniaco facta, aurum facile, Mercurium imperfecte, argentum non omnino distolvit: quod tum etiam contingere potest cum menstruum quod dissolvere nequit, sortius
est in ii struo ais tuente: dephlegmatus enim aceti spiritus plumbum ad minimas in stigido partes redactum dis lolvit quem chymici effectum aspiritu salis plerumque exspectant: quodque majoris adhuc momenti est. acidum unum praecipitabit, quod ab alio dissolutum est,.& contra ut Ipiritus salis argentum ex spiritu nitri praecipitabit: his quasdam acidis pro .
priatates addere pollem ; Viri As enim nitri , aut aqua fortis Camphoramino-leum distblvet , communeque oleum in consistentem , Diabilemque substantiam instar Sebi coagulabit: de quamvis argentum, cuprum, plumbum, Mercuriumque corrodat, servetque dii luta, statim tamen totum sanni corpus subsidere sinet; i bi ex eo quantum potuit,corroserit: quibus
aliisque id genus exemplis inductus Mon immerito dubitamus utrum alcaride aradina de quibus nunc eam quam philosophi in principiis requirunt simplicitatem habeant: neque omnino mirum videbitur si alii alia princia pia constituerint, ut docti,quibuscum contendinacidum de alcati constitue.
Nec deerunt Erte qui dicant, cum prius duorum, quae mox nominavi, principiorum tot complectatur corpora quorum plurima sint inter se plurimum discrepantia, imo & contraria, male,nec philosophice ,ideri aciditatem definiri, illud quad luctatur cum alcati,quod inquient perinde est,ac si quis hominem definiret,serpenti inimicum,aut leonem belluam qua -- pedem 1 Gallo cantante metu profugum.
Uamvis praecipua principiorum ad alia explicanda institutorem A L conditio perspicuitas st: traditas tamen nobis alcati & acidi definitiones minime a muratas, sed abstrusas maxime, obscuratque esse, nemo est qui nesciat : quod certe mirum mihi idcirco nunquam visum est, quod ipsimet Duellista, nulla certa quibus ea distinguamus,sagna actra nt,ex quiabus tantum claras firmasque eorum notiones Chymicus suppeditare po- testi neque enim communem hanc argumentandi rationem admitti opo tetiit : corini quodpiam aliud a noto arido did lubile dissolvit, ergo Uyum
Moque acidum est e aut cori us quodpiam metauum diuolutum e cum acida
struo inani citi praecipitat, ergo ipsum alcati est: haec inquam argumen
89쪽
iandi ratio non est admittenda: ut enim nihil dicam de cupro, de quo superius, limaturae Zincti, tam ab alcati quibusdam, ut spiritu salis ammo niaci) quam ab acidis dii luentur: quin etiam corpora praecipitari possunt ex acidis menstruis tum ab aliis acidis, tum ab iis liquoribus tu qui bus nullum alcati vestigium apparet. Solutionem stanni vitrei in aqua forti facia,& spiritus salis, ut experientia didici, & aqua pluvialis praecipitarunt: quod autem acida, & alcati distingui sat ex eo Chymicae velint.
quod si inui commixta, calorem motum , bullula que excitent, nihil inde propterea certi concludere licet ; a peculiaribus enim texturis aliisque mechanicis assectionibus, quas ii non respiciunt, omnino pendent: qui quid enim agitandis varie , vehementerque minutis corporis partibus idoneum est, calorem in eo producet: nam licet aqua nec calida , nec aucali sata sit, non tantum acido vitrioli oleo, sed ut non semel experimen to edoctus sum , ab igneo alcalizato sale tartari multum incalescet: io
neutra autem incalescentium harum mixturarum, tantus aut conspicitur.
aut auditur conflictus, quantum Chymici in quos nunc ago, audiri volunt: quod autem ad productionem bullarum sipectat , maxime si stridor acce scrit, neque tam certum res ea, ut ipsi putant, signum est : bullulas enim neq; sequitur neccilario, neq; comitatur excitatus conflictu calor sed pluria ruri pendet a corporum simul junctorum dispositione . ad extricandas. producendas, aut intercipaendas aeris particulas aut vapores a quocirca ut debita olei vitrioli portio limpidae immixta aquam calidiorem quam. ut manu tuto contineatur, nullis excitatis bullulis essicere potest: ita pariter , quemadmodum experientia comperi alcatilatus spiritus urinae a quadam calce viva extractus sui cum oleo vitrioli mediocriter sortis coim jugio, intensium quidem calorem, at bullulas vix ullas producebat: licet urinosus spiritus magnarum esset virium, aliisque in experimentis alcati instar, partes suas egifici, & quamvis etiam cum spiritu urina methodo communi, per se fallo, magnum stridorem conspicuasque magno numero bullas oleum vitriori producturum sit . E contra interdum , quod experientia quoque didici, licet id non scirpcr contigerit, acidi spiritus m xime aeris viridis, perse facti, cum sale tartari, cui affusi secrant, lucta bantur, copiosamque spumam, nullum tamcn rnanis sum calorem gigia bant : duorum quoque, ut alibi indicavi , corporum mixtione numerosae per diuturnum temporis spatium exoriebantur cum stridore, bullulae mi tuo sbi invicem succedentes: quem tamen tumultum, quantum quidem percipere potui. calor nullus comitabatur: quod ad saporem . quo veluti
rapide lydio, alcalia dignosci, & acida quidam putant, nihil ex eo certi inserri potest : maxima enim mixtorum mul itudo est , in quibus utri in lirirum principiorum imperiis potiatur ,ne conjicere quidem ex gusui imo ne minimum quid ira eorum grai in iisdern in existere inde se picari posti
reus: elusi nodi corpora sunt adamantes, rubini, gemmae picraque, praeter agnobiliores lapillos , aurum , argen um, Mercurium , innumeraque alia.
90쪽
varia praeterea corpora acidis, a caluatisque salibus abundant, qur .vel nullius plane saporis sint, vel omnino a Chimici principii sapore,diicr pantis: licet enim vitrua venerum fixo fere alcati constet, gultui tamen antipidum est: lunae, & plumbi Crysialli cum fonti saetae, masnamque
particularum menstrui acidarum copiam con .pluxae nullum acicutatis saporem palato imprimunt: posterioribus cnim faccharina inest dulcedo , summa vero prioribus amaritudo : neque ex manifesto vegetabilium sub stantiarum sapore, utrum duorum horum principiorum acidumne an al-cali imperium obtineat facile quis dijudicarat: quod sane liquet in esset tialibus aromatum , aliorumque vegcrabilium , oleis in crassis Empyrei maticis ligui oleis , atque etiam in rectificato vini spiritu, quem proinde alcaiisatum nonnulli, acidum alii cile volunt: quanquam, nec destructum, nec multum alteratum, corallio, aut sali tartara affii sum, quod acido menstruo contigisset , aut cum sale marino digestum ab eoque distili tum , quod futurum ut/alcaiisato liquori accidere , non immerito quis existimasset : iis autem quae Chymici acidis ex sapore ad-judicant, tanta ut supra insinuavi saporum varietas inest , ut non nimiae severitatis notam formidem , si non alio omnia acida sensu unum constituere principium dixero , quam quo aer unicum dicitur esse corpus licet constet ex associatis multorum corpusculorum cssiuviis , discrepantis omnino indolis,quaeque in eo tantum conveniant quo ii exilitate sua ad fluidi aggregati hartibus volatilibus constantis constitutionem constuant sed de hac objectione satis, superque, ad reliquas acced mus.
A Liam quoque ob causam hyp thesis alcati x acidi minus arridet, quod variis in casibus vel superflua , vel explicandis qualitatum
Phaenomenis minime necessaria elle videatur: carum enim plurimae producuntur, alterantur destriiuntur. absque ullo horum principiorum reces se, accellu , aut mutatione ut quando quida aqua contulione mutatur in
consistenteiri 'timam, diaphanum corallium contusum item, & cribratum in opacum albumque pul crem, ut quando purissimi malia argenti mallea tione ad celerem claterem reducta non diu malleabilis permanci, sed paulo po:t sub malleo crepitans diffnditur. Hoe etiam liquet, ut alia omittam exempla , cum tenue auri folium oculum inter solemque interjectum viride apparet: aliud non absimile in hac hypothesi non parum displicet. quod licet ejus asertorcs , dum duo tantum in speciem principia constituere videntur, plurima ut superios in-snuavi acidorum distri pantium genera, & quamdam quoque alcati varie . ratem esse vel in , pauciora tamcn principia proponant,aristioraquc ,quam ut plenam phaenomenon explicationem complectantum arduum enim ipsis Orop. erit, descriptio gravitatis, elatarritatis, lucis, colorum l. a I phaxis