장음표시 사용
71쪽
34 De imper ecta ramicorum principiorum quodvis aliud copiosum etiam iis in cor poribus reperiri PDi c , quae qualitate hujus principii participationi ascripta vcstiuntur :quod tamen idcirco concludere non liceat ab illo eam ingrediente re ipsa Bucre, Vcl cx eo patet, quod stannum cupro, auroque accurate commi
tum, haec mettalla ad, dum iri ab ilia reddat : idem quoque variorum corporum Diabilium icu fragilium ingredieris est, ut caerulei viridis cai dicit mιI quae ex stanno calciuato artificibus vulgo piutee dicto, crystallo vitrea, exiguaque mineralis pigmenti portione colliquefactis co flantur : ut licet praedictorum corporum Diabilium stannum sit forte pars praecipue constituetas nemo tamen idcirco nisi stulte dixerit a stanno maxime, eorum fragilitatem procedere. Dummodo enim solidae consistentium corporum partes secundum exiguas tantum superficierum suarum portiones contingant sese mutuo. nec sibi invicem 4psis implicitae fuerint, composiluin metallum, aut aliud quodvis etiam absque stanno fragile erit : ac re ipsa constituentes vitri partes jam fusae, aeq/κ corpus Diabile sine stanno, colliquato atque cum eodem constabunt. Calciuatum plumbum vi ignis in Diabilem mallam, vitrumque diaphanum absque stanno. aut alio quovis additamento, colliquari potest. Alia non pauca corpora praetermitto quae suam stanno fragilitatem dcbere nemo recte dixerit, cum eo hunc in usum minime ii digeant, modo ei, ex qua coustant materiae, mechanicae dispositiones adfuerint.
Praeterea qui Chymicorum , & Peripateticorum more de rebus, ex suppositis inuredientibus , sive elementis, sive 'incipi 'rimo, aliisve cor poribus judicium feruiit, hos saepe alius,quamcx singularum ingredientium qualitatibus expectabatur, eventus sallit: in lus enim, quae mox proponam, exemplis alia nova qualitas emergit, imo contraria , iis qualitatibus quae in ingredientibus prius conspicuae erant. Ita e duobus diaphanis corporibus existere potest opaca inixtura,ex caerulco & stavo viridis, ex duobus
malleabilibus fragilis, & iriabilis , ex duobus actu frigidis calida,ex flui- dis denique corporibus corpus solidum: qui igitur de rebus in principiis
materialibus, judicare solent nec rerum eventus praescire, nec causas assignare certo pollum: dum euim de mixtis corporibus , ut pharmacopolae
de medicamentis, ex qualitatum. & ingredientium profortione squalia sunt Aristotelicis quatuor elementa,& Chymicis tria prima 2 pronunciant eum mihi videntur imitari qui diversa horologiorum rotatori in phaen
QPena Lx eo deducere niterctur,quod quaedam horologia ex chalybeis r tis , praedam ex ferreis, quaedam ex auratis , aut non auratis constent, aut
alia chordis, alia ca enulis instructa sint, ac propterea di versas metallorum horologia constituentium qualitates effectusque ipsis metallis tribu relicuin rei a e mutua earum inter se coordinatione suant.
72쪽
F X alio denique capite Chyrrica circa qualitates doctrina desch:
quod scilicet variis in casibus cum naturae phaenomenis non consen-
tiat: plururiae enim qualitatum mutationes sunt, qu- a principiis Chymicis proficisci viderentur, in quas tamen influxum plane nullum habent: qui secum perpenderit quantas Hermetici plurimi huic istive principio hyp statico operationes tribuant . quot inde oriri qualitates velint , is sano haud dubie magnam qualitatum illarum in mixto corpore mutationem cum notabili quadam actione, principii, aut alteratione conjunctam Breexistiniabit: variis tamen exemplis comperi qualitates productas destructas aut multum alteratas, absque manifesta introductione,expulsione,aut
notabili principii, a quo qualitas ea pendere uicitur , aut serte etiam a
ter utrius reliquorum duorum mutatione.
Ut cum purissimum argentum,quod igne colliquarum, sensimque re seu feratum flexibile fit, durum iterum atque inflexibile repetitis mallei ictius redditur. Citharae quoque Chordula acquirit, aut sitam cum alia ejusdem aut alterius instrumenti Chorda Sympathiam deperdit, si velitatendatur ut uniso, tum cum ea efficiat , aut supra illum tensionis gradum contorqueatur , aut infra eundem relaxetur , sed non praeoccupabo hoc loco exempla commodius alio proponenda. Ab iis igitur phaenomenis, que Chymicae circa qualitates doctrinae non favent, ad ea gradum faciam in quibus aut id non contigit, quod jurita eorum hypothesim contingere oporteret, aut contrarium omnino quam expectabatur, accidit: in hujus rei exempla inferius incides, unicum tantum hoc loco , ut quid velim certius noris proponam : sat norunt Chymici qui aurum saepe, di cuprum pera trectant,nturum ut prius ignitionem patiatur, atque in igne ante rubeiacat, quam fundat ur,posterius autem longe etiam Afficilius colliquefiati si tamen utrumque hoc metallum in aqua λrti diilolutum evaporatione ad Crystallos reduxeris: hae jam modico temporis spatio, moderatoque calore, nec stactis, quibus continentur, phialis collisuefient: hujus rei ca fana ex vulgari Chymico si quaesieris Hathra ex salinis eam particulis repetet , quae dicet metallo incorporatae, suaque naturi ad fusionem mire aptae, eam ad fusionem pronitatem iis,quibus miscentur, meta lis imper- tiunt i ex magnifica hac rei explicatione statim quis concluderet , sta num quoque salinarum mixtione particularum iasibilius multo suturum, quam ex se reipsa est. Attamen quod alibi a me obiervatum est , cum stannum in competentem aquae sertis quantitatem conjectilem; corrosum metallum more λlito, albuminum ovorum instar subsedit: ad tantum a fuit ut exsiccatum statinum salinarum particularum menstrui additionesisibilius evaderet, ut licet simplex stannum prius colliquetur,quam candescat, hoc turriu hunc in modum Praeparatum non intimase modo diu
73쪽
istnitionem pateretur, sed nec perflantibus duplicatorum sollium paribus quibus vulgo in argento, & cupro fundendis utimur ) ad iiisionem adigi y'lis autem Spagyricis hoc est plerisque qui exigua elixiris philosophici
portione omnia metallorum genera in aurum converti polle admittunt.
demonstrari , ut ego quidem sentio ex admissis potest varias qualitates. vel exiqua eorum sinplicium ingredientium, quibus eas ais ibunt, addita quantitate etiam in metalla converti polle modi, agens efficientis potius. quam causae materialis instar magnam in Mechanicas affectiones partium cx quibus metallum in quod agit , constat, inducere mutationem possit: sienti trium horum, arge uti plumbi, serri libram unam grano pu et is Fr lectionis . in aurum transmutatam posuerimus; tingens hic pulvis ut caulis materialis, exigui ob exilitatem momenti est, at varios, imo & contra-πios, ut causa essiciens sortitur ei sectus juxta metalli transmutandi d p sitionem, ealqtie quas in constitutiva ipsius textura mutationes prod cit : Mercurium itaque , prius mobilem figit, prius fluidum firmat, prius solubile in aqua sorti argentum, indissolubi e ab eadem reddit,ac solubile idem in aclui, restis, a qua prius di Blvi non poterat: quodque ad rem praesentem plurimum facit, cum serrum multo susibilius marte essiciat, plumbum reddit fusioni longe minus idoneum , quam dum pri itinam formam retineret. Satmrnus e uim priusquam igniatur , liquescit . quam aurumi nitionem ut findatur, praerequirit: sed hoc tantum tanquam argumentum ad hominem propono donec re ipsa metallorum in aurum transmut tio certius, innotescat,e usque phaenomena Omma,& circumstantiae speci
'l' Noli hi dii ibo hoc loco quod a doctis quibusilam e recentioribus
chvmicis ad explicandas, colorum, odorum, dic. in corporibus mutata nes astetri solet: in his enim, alii saue id genus alterationibus, sulphur aut quoddam aliud principium hyposaticum esse intr e m.xcl extrarissim, it ut alii loquuntur, i er in dicunt: sed novas hi asserunt voces, novam
rei explicationem nullum pi bent: ut enim varia omittam argumenta in hoc tractatu memorata , quae contra hanc qualitatum Phaenomena, exponendi methodum valent, ex suppositi illa exfra versone , aut intratiersione sui liuris , rationem quis reddere nequit, tam variorum. Odorum, col rum ac qualitatum aliarum , quae mutatis, cjus , de qua nunc, materiae portionibuς, cive contingunt: quodque observatum maxime velim, quic-Huid iis . aut sinulibus vocibus subintelligunt,:bique locali motu particulas materiae transponente , ac ic Xtutae mutationem inducCnte heri necuit: quod ipsum c ncludi volumus: N quo semel polito, alteratas corpo ribuq actu inexistere per sepe sulphur latcbimur,lacet non ut iis alterati nibuq nroducendis semper nece flarium, cum corpuscula taliter contexta eosdem affoctu h. beant, sive sulphur necne subjectam mutationis mat riam coultituat: brevi jam omnium in utroque capitu superiora dicio
74쪽
rum anaeephalarosi concludere licet Chymicuin salem , sulphur, Mercurium, non essu prima.& simplicissima corporum principia , sed primarias
potius corpusculorum ipsi adhuc simpliciorum concretiones , utpote quae primis,& magis,ut ita loquar radicalibus, magisque catholicis simplicium corporum amctionibus, magnitudine praetcrtim, figura, motu , requie,&c. praedicta sint. Ex variis autem harum particularum materiae coalitionibus, commissuris, coitionibus, diversae illae concrctiones existunt quas Chymici sulphur, salem, Mercurium, vocant : cui consormiter doctrinae laquemur si varios hujus, aut illius 'agyrici principii e tactus non a sale, Mercurio, aut sulphure proficisci dixerimus, scd a corpusculis, quae simpliectora& magis quasi radicalia dixi, varie lucer se coeuntibus,& combin iis r cjusmodi enim explicationes erunt simplices,& mechanicae,ac proi de magis quoque, ut ita loquar, findamentales,aptioresque quae cupidam veri mentrum abunde satient.
IN gratiam, fateor, Chymicorum objici poterit ut hypostatica ipsorum principia, tria tantum sunt, sal, sulphur, Mcrcurius , ita corpusculariorum quoque principia ei se perpauca, imo numero quoque tantum tria, molem scilicet, figuram, motum et ex qua mechanica principia non minus sterilia videri, quam Chymica concludunt : at praeterquam quod quae modo nominata aumerosiora longe sint, utpote complexa ordinem, situm, requiem, atque exiguarum praesertim partium texturas infinitis modis variabiles, indeque rei ultantes peculiares corporum structuras,atque ipsam adeo mundi fabricam, praeterquam inquam quod hoc sensu ni merosiora multo sint: quodvis illorum principiorum quae objectio com memorat , nomine quidem tenus unum est, at pluribus re ipsa principiis aquipollet, figura enim excmpli gratia comprehendit non tantum tria gula, quadrata, Rhombos , Rhomboides, trapoia, ac maximam polygonorum, sive regularium, sive irregularium multitudinem, sed insuper c hos, prismata, conos, haeras, cylindros, pyramides , aliaque notae den minationis solida, atque numerum infinitum hamazorum , incurvorum. contortorum striatorum, aliorumque irregularium corporum quorum: Iicet haec & alia qurdam dicti iactas appellationes hiscantu maxima tamen eorum pars adhuc sine nomine est. Nemo proinde merito miretur cur
mechanica principia Chum cis velim esse sertiliora, hoc est plurium phae, Momenon productioni atque explicationi paria,cum hac utpote similaria
tantum corpora , ac constituenteS compositorum partes, pro majore sorinimmodo, aut minore, quam natura, arsve componendis corporibus adhi-ter, quantitate varientUr: quemadmodum nigrum, S album, ut apicioni bus observatum est, licet diversa proportione mixta, leviores tantum , &obscuriores colores eii cicut si quis autem tetradi uia ista , varias.
75쪽
co De imperfecta Chmicorum circa quasstates doctrinae. hypothesim d erui, de communi illi magisque recepta circa materiat 'mixtorum principia doctrini subintelligi velim , prout a vulgaribus Chy
micis traditur , dum corporearum substantiarum qualitates explicant i aliam itaque Chymicam Theoriam priora argumenta nullam impugnante neque adversus novam ignotamque hactenus hypothesim , si qua Qi te ejuimodi a praestantiore quodam spagyrico aut philo pho proponeretur concludunt ab iis autem qui tam commodam investigandorum naturae mysteriorum opportunitatem nacti sunt,accuratiorem qualitatum descriptionem, quam quae L Chymicorum turba proponi latet, sperare nobis, doexpectare liceat. . Atque hactenus, mi Drophile, exposui praecipuos Chymicae circa qualitates doctrinae desectus, & quibus maxime de causis eidem acquiescerct non potuerim et quae non ex dubiis Peripateticorum aut Hermeticorum principiis , ed ex ipsa rerum natura, Chymicisque experimentis petitae sunt. Si quis serie e agyricis amicis tuis convellendam propositam a me doctrinam susteperit , modo particulari dilucidaque praecipuarum saltem ,qualitatum, phaenomenon explicatione, id praestiterit, promptum me in amplexum veritatis, quam philosophica qualitatum Theoria intro. duxerit, paratumque habebit.
Quamsissequens d Fertatio ad tractat inde imperfeID Chomicorum circisae ualitates do trana pertineat, quia tamen nimiam in molem praeter opinionem excrevit , Peculiarem sibi locum vindicat.
Non erit, ardui, ut opinor laboris, eorum plurima quae de imperse Chymicorum circa qualitates doctrina digeresinu. , aliis qui
76쪽
busdam hypothesibus, huic doctrinae maxime consentaneis applicare, illorum vero opinioni praecipue qui corporum qualitates, reliquaque naturae phaenaena ab acido, di alcati deducunt: licet ei una duci haec, & variis incorparibus offendi posse ac spagyricis praesertim,& medicis , cum de secundariis, aut ut ita dicam de Chymicis diversorum mixtorum causis, de operationibus agunt, usui esse concedam: hanc tamen a cali, & acidi hypothesim, latissimo eo se illa , quo ab allectis illa suis admittetur : quasi motui & materiae substituenda ipsa forent, admittere nequeo. Quia autem haec hypothesis priori videtur es Ie subordinata, illius enim assertores duobus salinis principiis contrariis , quod vulgares Chymici tribus, sali, sulphuri: Mercurio alctabunt , qui adversus xulgarem Chymicam do trianam proposuimus argumenta contra hanc pariter paululum immutata v lebunt : quare praecipua tantum capita, paucaque o multis , quae alienui me ab hac hypotheti fecerunt,hic perstringam.
AC prim5 quidem gratis omnino,aut omni corpori,aut omni sensibili mixtorum parti acidum, & alcati dicuntur inexisteremeque enim assertionem tam late patentem ulla hactenus particularium exemplorum
inductio firmat, neque iis in corporibus quibus, quodam quasi experie tiae testimonio inesse creduntur , aliter probantur inexistere quam ex hypothesi , quod hi aut isti edictus ab assumptis hisce principiis oriantur: : cum 'agyrici quidam limaturas cupri ab aqua forti dissolvi animadvertunt, inde concludunt acidos menstrui spiritus incidere in quoddam , iniquod agunt, alcati quae argumentandi ratio tuta minime est , cum spiritus urinae, quem salem volatilem esse volunt, quique cum aqua freti sentibiliter confligit, easdem cupri limaturas sat facile , atque penitus dii solvat:
quocirca quando magisterium gemmarum aut coralliorum fit ex oleo tartari stillato in horum corporum solutiones, spiritu aceti factas, praecipitationem fixo aseati tar ei P aciditatem spirituum mortificanti ascri- bunt: cum tamen constet futurum ut aeque praecipitatio contingeret , si non alcaiisatum tartari oleum, sed acidissimum illum liquorem, quem mleum, Sulphuris per Campanam vocant, adhiberemus. Dubitari etiam non immerito, ni fallor, potest, utrum iis quibuscum nunc mihi res, omnino necne constet, duorum corporum conflictum,cum certo acidi in alcati actionem detegunt , a mutua horum principiorum pugna, atque, ita loquar quasi duello proficisci: acidum enim corpus muliata potest, non ut simplex, sed ut hoc aut illo modo contextum aut modis ficatum; ex qua diversa modificatione alias etiam praeter aciditatem qualitates acquirit: aciditatis autem cum reliquis qualitatibus, certis in cas bus conjunctio, ad effectum producendum per modum tantum accidentis
habere se poterit: perque unam , aut plures aliarum qualitatum corpus
77쪽
praecipui momenti phaenomena praetergressi, leviter tantum , ae superte tenus obvia magis,&familiaria exponant. Atque ea mihi penitus ins dit opinio suturum ut, ii qui spayricam qualitatum Theoriam amplectun
tur quos inter viros sane doctissimos ostendi 2 ad Catholic , latiusque
tribus primu patentia principia confugerent,atque a tentanda qualitatum omnium per eadem explicatione deterrerentur, si, quando ipsis qualitas. quaepiam explicanda proponitur.. consequentium eandem catalogus pli nomenon ex historia qualitatis desumptorum simul proponeretur: ex quo& plura, de explicatu, quam serie crediderant dissiciliora et se discerent. Certe dum Chymicus ope triu- ni rum ingens naturae volumen , cujus non unam paginam implent corporum qualitatus, interpretari aggrcilitur, eum is mihi videtur imitari qui librum Cyphris ubique exaratum,.quarum tres tantum tutelligeret, susciperet exponendum, licet enim variis in vocibus, trium litterarum, unam, aut in multis duas, ac saepe etiam omnes invenit et . verum tamen praeterquam quod obviae quibusdam in. vocibus notae litterae , quia ignotis mixtae ab ipsarummet vocum inter pretatione prohiberet, vero sit nillimum est stiturum ut malima libri par iis cons aret vocibusqyae nullam harum trium litterarum continerent.
A Tque hoc primum ex capite , Chymica qualitatum Tlieoria manca
videbatur, jam ex alio pariter inutila probatur: cum enim quadrant Phaenomenis cxplicationes, ea non sunt primariae , aut ab ipso Grte retitae: quod duplici luc ex capite sat fuerit indicaste: primum i ni quae vise rum quas principia sua vocant , subitantiaruin variis imbuitur qualitati bus: Sal enim sui dum corpus est & grave, dis lolubile in aqua, aut diapha num, aut opacum, fixum, aut volatile, sapidum, aut insipidum, disjunctiva particula utor, quia nondum inter L hymicos circa naec convenit de in quamcumque qualitatu ia sub lite pendentium conclusum Merit , mihi
perinde est. Ium sulphur ipsis etiam fatentibus est corpus susibile in-
fiammabile,&c. Ac, doccnte experientia densum , grave, &c. quare principiorum magis primari ornm ac generalium ope quaedam illorum qualitates explicandae erunt quarum nemo alteram ab altera derivatam recte dixerit, cum in corporibus eae sinularibus, ac omnino homogeneis,
reperiantur: obiicienti autem hanc vel illam qualitatem , principia ipsa. ex se habere , di sulphur exempli gratia esse natura sua se sibile, atque hic esse quiescendum , multa rcspondere possim , sed hic adnotasse sat suerit
Ioc argumentum niti tantum suppositione, nulliusque Bre roboris, si nee primigenio ullo sulphuic Chymicorum praesupposto, nec sui bilitate caeteris in corporibus inde decliacta mechanica ejusdem in genere explica tio a primariis corporum affectionibus deduci possit: cum igitur non tan
78쪽
circa qualitates doctrina lis urinae sint susibiles, non satis intelligo qua potissimum ratione Chymici
selibilitatem ctiam salium sui ipsorum a lxi obtentorum , qual S i unis ales tartari,& utinae, ingredientium sulphureorum participationi ascribere queant: hoc enim quid aliud foret, quam trium corporum simplicium,ex quibus omnia constare volunt,hypot pcuim everter . Superesset porro semper explicandum unde princapium , tali corpus aliud qualitate imbuens eandcm ipsum reciperet: sulphuris cnim nosiam non clue anazomicum , aut adamantinum corpus patet,led constare corpusculorum determinatae figurae , ac determinato inter se cohaerentium modo multitudine quare non immerito inquiri poterit cur talis p rius particularum combinatio quam alia quaevis corpus conitituat sultabit C.
ATque hinc ad aliud gradum facio ex quo Chyx icas qualitatum eriplicationes supcrficie tantum tenus res attingere patzbit: quamvis enim corporum iu bi litat cm a sulphure procedere cum ipsis fater mur , nihil inde aliud scimus, quam quod. materiale ingrediens mixtum'
dispersumque per alias e poris partes, illudfusibile reddat: sed hinc nequaquam dilucide intelligimus quid demum illud sit quod portionenvi materiae tali bilem ciliciat ; aut qui ingredientia sulphurea istam disposidionem , in reliquam cui, commi icent ur ipsa, mali alia inducant: ejusmodi audem explicationes curiosus rerum naturalium indagator praecipue quaerit : quas propterea philolaphicas voco : atque ut explicationes magis primarias , & fonti propriores aiserri poste demonstrem , cibi vandum tantum modo erit sulphur ipsum , ut in proposito argumento haemamus. fusioni esse obnoxium, seu susibile; quapropter sui bilitatis , quae non ei unius atomi , sed aggregati ex atomis qualitas , reddenda prius in ho principio ratio est . quam inde caeterorum corporum fusibilitas deriv tur : haec autem in sulphure ipso qualitas , ut in serius patebit a coalitione corpusculorum determinatarum figurarum, magnitudinum, certo convenientique connexarum modo deduci potest , Imo si ars , vel natura , vel casus particulas paribus mechanicis assectionibus in butas , ac eund cm in modum associatas simul coegisset, latibile corpus eae constituerent licet. particulae componentes primordialis Chymicorum sulphuris partes inm- quam extitiis iit: in cliam sulphur sorte ipsum ejusmodi coalitione com-sassent, quamvis ejusmodi nullum in rerum natura corpus extaret. Qua cumque autem in chymicos dixi , qui sulphure a ingredientia sus bilitatis causam esse voliuat, corum hypothesi mutaris mutandis applicari sacile. Possiliat, ut hanc potius qualitatem . Mercurialibus , aut, . salinis principiis ascribunt , nec susibilitatis proinde in sulphure rationem reddere
queunt. Quare licet tu iis latear ut inferius dicaui) sulphur, aut trium
79쪽
principiorum quodvis aliud copiosuni etiam iis in corporibus reperi P0ilc , quae qualitate hujus principii participationi ascripta vcstiuntur :quod tameia idcirco concludere non liceat ab ilis eam ingrediente re ipsa Bucre, vel cx eo patet, quod stannum cupro, auroque accurate commi tum, hac mettalla ad iodum si labilia reddat et 'idem .quoque variorum
corporum Diabilium seu fragilium ingrediens est, ut caeruleiiviridis candiat mιl quae ex stanno calciuato artificibus vulgo ruraee dicto j crystallo vitrea, exiguaque mineralis pig nenti portione colliquefactis coi flantur : ut licet praedictorum corporum friabilium stannum sit tarte pars praecipue consti tuens nemo tamen idcirco nisi stulte dixerit a stanno maxime, eorum fragilitatem procedere. Dummodo enim solidae conlistentium corporum partes secundum exiguas tantum superficierum suarum portiones contingant sese mutuo. nec sibi invicem ipsis implicitae Derint, ccimpositum metallum, aut aliud quodvis etiam absque stanno fragile erit di ac reipsa constituontes vitri Partes jam fusae, aeq in corpus Diabile sine stanno, colliquato atque cum eodem constabunt. Calciuatum plumbum vi ignis in friabilem mat Iam, vitrumque diaphanum absque stanno. aut alio quovis additamento, coruliquari potest. Alia non pauca corpora praetermitto quae suam stanno fragilitatem dcbere nemo recte dixeriti cum co hunc in usum minime ii digeant, modo ei, ex qua constant materiae, mechanicae dispositiones assierint.
Praeterea qui Chymicorum , ik Peripateticorum more de rebus, ex suppositis incredientibm , sive elementis, sive principi uJrimo, aliisve co poribus judicium feruui,.hos saepe alius,quam ex singularum ingredienti qualitatibus expectabatur,eventus sallit: in his enim, quae mox proponaim, Exemplis alia nova qualitas emergit, imo contraria , iis qualitatibus quae in ingredientibus prius conspicuae erant. Ita e duobus diaphanis corporibus existere potest opaca mixtura,ex caeruleo& flavo viridis, ex duobus
analicabi Iibus fragi iis, & iriabilis , ex duobus actu frigidis calida,ex flui- dis denique corporibus corpus solidum t qui igitur de rebus cx principiis
materialibus, judicare solent nec rerum eventus praescire, nec causas assignare celeto pollum: dum e uim de mixtis corporibus , ut pharmacopolae
de medicamentis, ex qualitatum. & ingredionesum proeortione squalia sunt Aristotelicis quatuor elementa,& Chymicis tria prima θ pronunciant eum mihi videntur imitari qui diversa horologiorum rotatori in phaeno--mena cx eo deducere niterctur,quod quaedam horologia ex chalybeis r tis ,quaedam ex ferreis, quaedam ex auratis , aut non auratis constent, aut
alia chordis, alia catenulis instructa simi, ac propterea diversas metallorum horologia constituentium qualitates effectusque ipsis metallis tribu a et,cuiu retim ex mutua earum inter se coordinutione suanta
80쪽
FX alio denique capite Chymica circa qualitates doctrina descit:
quod scilicet variis in casibus cum naturae phaenomenis non consen- viair plurimae enim qualitatum mutationes sunt, qine a principiis Chymicis proficisci viderentur, in quas tamen influxum plane nullum habent: qui secum perpenderit quantas Hermetici plurimi huic istive principio hyp statico operationes tribuant . quot inde oriri gialitates velint , is saria haud dubie magnam qualitatum illarum in mixto corpore mutationem cum notabili quadam actione, principii, aut alteratione conjunctam fore existi riabit: variis tamen exemplis comperi qualitates productas destructas aut multum alteratas, absque manifesta introductione,expulsione, aut noetabili principii, a quo qualitas ea pendere uicitur , aut forte etiam ter utrius reliquorum duorum mutatione. Ut cum purissimum argentum,quod igne colliquatum, sensimque resei secatum flexibile fit, durum iterum atque inflexibile repetitis mallei icti-udi redditur. Citharae quoque Chordula acquirῖt , aut si iam cum alia Gjumem aut alterius instrumenti Chorda Sympathiam deperdit, si vel ita iccidatur ut aniso1im cum ea efficiat . aut supra illum tensionis gradum contorqueatur, aut infra eundem relaxetur , sed non praeoccupabo hoc loco exempla commodius alio proponenda. Ab iis letitur phaenomenis, qtas Chymicae circa qualitates coctrinae non favent, ad ea gradum faciam in quibus aut id non contigit, quod tu ta eorum hypothesim contingere Orteret, aut contrarium omnino quam expectabatur, accidit: in hujus rei exempla inferius incides, unicum tantum hoc loco ,ut quid velim certius noris proponam : sat norunt Chymici qui aurum saepe, & cuprum pertrectant, futurum ut prius ignitionem patiatur, atque in igne ante rubeiacat, quam fundat ur,posterius autem longe etiam difficilius colliquefiati si tamen utrumque hoc metallum in aqua Arti di tolutum evaporatione ad Crystallos reduxeris: hae jam modico temporis spatio, moderatoque calore, nec fractis, quibus continentur, phialis collisuefient: hujus rei ca fana ex vulgari Chymico si quaesieris statim ex salinis eam particulis repetet , quae dicet metallo incorporatae, suaque natura ad fusionem mire aptae, eam ad fusionem pronitatem iis,quibus miscentur, meta lis impertiunt i ex magnifica hac rei explicatione statim quis concluderet , stannum quoque salinarum mixtione particularum fusibilius multo futurum, quam ex te reipsa est. Attamen quod at ibi a me obiervatum est , cum stannum in competentem aquae sortis quantitatem conjectile corrosum metallum more λlito, albuminum ovorum instar subsedit: ad tantum a fuit ut exsiccatum stannum salinarum particularum menstrui additione fusibilius evaderet, ut licet simplex stannum prius colliquetur,quam candescat, hoc tamψn hunc in modum Praeparatum non intimase modo dia